Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1788219

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
z dnia 23 kwietnia 2015 r.
III SA/Kr 165/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Jakubiec.

Sędziowie WSA: Hanna Knysiak-Molczyk Tadeusz Wołek (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 7 listopada 2014 r. nr (...) w przedmiocie choroby zawodowej skargę oddala

Uzasadnienie faktyczne

Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia (...) 2014 r., nr (...) nie stwierdził u K. P. choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespołu cieśni nadgarstka, wymienionej w poz. 20)1 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1367), dalej "rozporządzenie" - na podstawie art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), dalej "k.p.a.", art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm., obecnie tj. Dz. U. z 2014 r. poz. 1502), przepisy rozporządzenia oraz art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 z późn. zm.).

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że stan faktyczny ustalił na podstawie orzeczeń lekarskich: nr (...) Ośrodka Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych oraz nr (...) Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Podstawę ustaleń stanowiły również formularze oceny narażenia zawodowego K. P., po przeprowadzonej ocenie narażenia zawodowego.

K. P. zatrudniona była:

- od 2 maja 2000 r. do 31 grudnia 2000 r. w firmie A E. B., Z, ul. K na stanowisku krojczy. Do zakresu obowiązków należało: obrysowywanie przy użyciu ołówka konturu miski, wycinanie ręczne przy użyciu nożyczek miseczek biustonoszy. Czynności wykonywane były w miejscu zamieszkania K. P. (praca chałupnicza). Praca wymagała nacisku na stawy nadgarstkowe,

- od 21 marca 2002 r. do 31 maja 2009 r. w B Spółka z o.o. Systemy (...), S, ul. P na stanowisku operator linii produkcyjnej (przy czym w okresach: od 16 stycznia 2007 r. do 10 lipca 2008 r., od 2 września 2008 r. do 2 marca 2009 r. - zwolnienie chorobowe, w okresie od 3 marca 2009 r. do 31 maja 2009 r. - świadczenie rehabilitacyjne).

Do zakresu prac wykonywanych przez K. P. należało skręcanie i składanie modułów chłodniczych. Praca podzielona była na następujące etapy:

1.

montaż silnika wentylatora przy użyciu dwuręcznego wkrętaka elektrycznego naciskanego kciukami oburącz (ruch w obrębie stawów łokciowych oraz kciuków rąk),

2.

montaż śmigła do obudowy wentylatora za pomocą klipsownicy trzymanej oburącz (ruch w obrębie stawów łokciowych),

3.

obsługa wyważarki testującej pracę wentylatora (seryjne ruchy zginania i prostowania w zakresie stawów łokciowych),

4.

montaż chłodnicy do fansystemu za pomocą 2 śrub wkrętarki elektrycznej umieszczonej na podciągniku,

5.

montaż chłodnicy powietrza do modułu za pomocą 2 śrub przy użyciu wkrętaka elektrycznego na pantografie (ruch w obrębie stawów łokciowych oraz kciuków ręki),

6.

ręczne zakładanie 2 odbojników oraz listwy (ruch w obrębie stawów nadgarstkowych oraz stawów łokciowych),

7.

montaż zbiornika do obudowy chłodnicy za pomocą wkrętaka elektrycznego na podciągniku przy użyciu 2 śrub (ruch w zakresie stawów łokciowych oraz praca palcem wskazującym).

W trakcie wykonywania czynności zawodowych wykonywała pracę wymagającą długotrwałej powtarzalności i przeciążenia głównie stawów łokciowych.

Ośrodek Medycyny Pracy na podstawie analizy wykonanych badań oraz analizy narażenia zawodowego pacjentki wydał orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - zespół cieśni nadgarstka. K. P. pracowała na stanowisku operator linii produkcyjnej do 16 stycznia 2007 r., następnie przebywała na świadczeniu rehabilitacyjnym i z dniem 31 maja 2009 r. została rozwiązana umowa o pracę. W uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego podniesiono, iż zespół cieśni nadgarstka został rozpoznany i potwierdzony badaniem EMG z dnia 26 września 2009 r. czyli ponad 2 lata od zakończenia pracy w narażeniu.

K. P. odwołała się od tego orzeczenia lekarskiego.

Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego wydał orzeczenie lekarskie nr (...) o braku podstaw do rozpoznania przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespół cieśni nadgarstka. Jednostka orzecznicza w uzasadnieniu orzeczenia podniosła, iż na podstawie badania EMG stwierdzono w niewielkim stopniu zwolnienie szybkości przewodzenia czuciowego z nerwu pośrodkowego prawego. Jednak zakończona 2,5 roku wcześniej praca zawodowa, a więc i narażenie na ruchy monotypowe nadgarstków nie dają podstaw do rozpoznania zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.

Organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego.

Decyzją z dnia (...) 2010 r. nr (...) organ I instancji nie stwierdził u K. P. przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespołu cieśni nadgarstka wymienionej w poz. 20)1 wykazu chorób zawodowych, określonych w rozporządzeniu. Organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję (decyzją z dnia (...) 2011 r., nr (...)).

K. P. wniosła skargę na decyzję organu II instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 4 grudnia 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 222/12, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd w uzasadnieniu wyroku stwierdził, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny w sposób prawidłowy i wyczerpujący przeprowadzić postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie choroby zawodowej. Prowadzone postępowanie administracyjne dotknięte było wadami polegającymi między innymi na nieustaleniu daty ustania narażenia zawodowego.

Prowadząc ponownie postępowanie, organ ustalił, iż w dniu 1 września 2008 r. ww. pracowała na stanowisku operator linii produkcyjnej Mod-3. Organ przeprowadził ocenę narażenia zawodowego, na okoliczność ustalenia narażenia zawodowego w dniu 1 września 2008 r. Sporządzono kartę oceny narażenia zawodowego, z której wynika, iż w dniu 1 września 2008 r. K. P. wykonywała pracę na stanowisku operator linii produkcyjnej.

Organ podniósł, że choroba zawodowa to pojęcie prawne. Sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych, a także podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych określa rozporządzenie. W § 5 rozporządzenia wymieniono jednostki orzecznicze uprawnione do rozpoznania choroby zawodowej. Takie właśnie jednostki orzecznicze opracowały orzeczenia lekarskie niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie choroby zawodowej K. P.

W toku postępowania strona była badana w Poradni Chorób Zawodowych OMP (orzeczenie lekarskie z dnia (...) 2009 r., nr (...)). Lekarze tej placówki stwierdzili u K. P. chorobę obwodowego układu nerwowego w postaci zespołu cieśni nadgarstka prawego. Powyższe schorzenie umieszczone jest w poz. 20)1 załącznika stanowiącego wykaz chorób zawodowych do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Wykaz chorób zawodowych, stanowi załącznik do rozporządzenia, który to wykaz sporządzony został w formie tabelarycznej, składającej się z dwóch kolumn. Kolumna pierwsza wymienia choroby zawodowe, natomiast kolumna druga określa okres, w którym mają wystąpić udokumentowane objawy chorobowe. W tym przypadku okres ten określony został na 1 rok. Ostatnim dniem świadczenia przez K. P. pracy w narażeniu na powstanie choroby zawodowej był 1 września 2008 r., zaś udokumentowane objawy tego schorzenia wystąpiły u K. P. dopiero we wrześniu 2009 r. - badanie z dnia 26 września 2009 r.

Jednostka orzecznicza w piśmie z dnia 21 sierpnia 2013 r., podtrzymała swoje twierdzenie zawarte w uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego nr (...).

Jednostka orzecznicza I stopnia w piśmie skierowanym do organu podniosła, iż objawem uszkodzenia nerwu jest zaburzenie przewodnictwa we włóknach czuciowych i ruchowych, w sposób obiektywny możliwe do stwierdzenia na podstawie badania EMG. Brak takiego uszkodzenia nie pozwala na rozpoznanie ww. schorzenia. Nadto dyrektor Ośrodka Medycyny Pracy wskazał, że wyłącznie same dolegliwości podawane przez badaną, nie poparte obiektywnymi badaniami, informującymi o istocie choroby, są niewystarczające do postawienia merytorycznego rozpoznawania, które miałoby być podstawą do rozpoznania choroby zawodowej. Ponadto ww. podniosła także i to, iż podstawy takiej nie stanowi również rozpoznanie w karcie informacyjnej, bez wykonania odpowiednich badań obiektywnych, bowiem w praktyce orzeczniczej zwrot "udokumentowane objawy" interpretuje się jako objawy poparte obiektywnymi badaniami, świadczącymi o istocie schorzenia. U K. P. nie stwierdzono w badaniu EMG zaburzeń przewodnictwa we włóknach czuciowych i ruchowych, co z kolei prowadzi do uszkodzenia nerwu pośrodkowego w kanale nadgarstka i jest istotą schorzenia jakim jest zespół cieśni nadgarstka.

Organ w wypełnieniu wskazań Sądu zwrócił się pisemnie do jednostki orzeczniczej II stopnia o udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy mając na względzie okoliczność, że stwierdzona u K. P. choroba, ujawniona została w okresie ujętym w wykazie chorób zawodowych, można, mając na względzie obraz kliniczny choroby, wykluczyć związek stwierdzonej choroby z ujawnionym działaniem konkretnych czynników szkodliwych, a jeśli tak, to z jakiego powodu.

W odpowiedzi Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, w piśmie z dnia 29 maja 2013 r., podtrzymał stanowisko co do przekroczenia okresu wskazanego w rozporządzeniu uprawniającego do rozpoznania choroby zawodowej, jednakże co najważniejsze wskazał także na inną pozazawodową etiologię schorzenia stwierdzonego u K. P., takie jak zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego, nadwaga (BMI=26,5), a także fakt, że pacjentka jest w okresie około menopauzalnym. Ponadto podniesiono, że badanie EMG jest uważane za "złoty standard" w diagnostyce zespołu cieśni nadgarstka, jak również, iż z lekarskiego punktu widzenia nie można stawiać rozpoznania zespołu cieśni nadgarstka tylko na podstawie dolegliwości subiektywnych, podawanych przez pacjentkę - bóle całej ręki prawej, drętwienie palców II-IV i dłoni, obrzęk dłoni, ból promieniujący do łokcia i ramienia nie są patognomoniczne, czyli znamienne i swoiste tylko dla zespołu cieśni nadgarstka.

Nadto jednostka orzecznicza II stopnia wskazała, że nie można pominąć faktu, że w tym samym czasie u pacjentki stwierdzano przewlekłe zapalenie nadkłykcia przyśrodkowego i bocznego kości ramiennej prawej, których objawy mogą być bardzo podobne do tych, jakie występują w zespole cieśni nadgarstka i to właśnie badanie neurograficzne pozwala zróżnicować te schorzenia i postawić właściwe rozpoznanie, a co więcej podobne objawy może dawać również zespół ciasnoty górnego otworu klatki piersiowej (TOS), istnienie którego u badanej może sugerować lekki obrzęk i zmiana koloru zabarwienia skóry ręki prawej. Jest to bowiem zespół objawów bólowych i zaburzeń czuciowo-ruchowych wywołanych przez ucisk na włókna nerwowe i/lub naczynia krwionośne w okolicy górnego otworu klatki piersiowej. Bóle, osłabienie mięśniowe i parestezje towarzyszące TOS często są wynikiem uszkodzenia/ucisku na nerwy w obrębie splotów nerwowych lub na naczynia krwionośne. Jednostka orzecznicza podniosła, iż uwzględniając powyższe nie można bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem przyjąć związku przyczynowo-skutkowego schorzenia z warunkami pracy zawodowej.

Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego organ I instancji w dniu (...) 2013 r. wydał decyzję nr (...) o braku podstaw do stwierdzenia u K. P. przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespołu cieśni nadgarstka wymienionej w poz. 20)1 wykazu chorób zawodowych.

Decyzja ta została zaskarżona przez K. P., a organ II instancji uchylił w całości zaskarżoną decyzję (decyzja z dnia 3 grudnia 2013 r., Nr (...)). PWIS w uzasadnieniu decyzji wskazał, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien ustalić jednoznacznie czy czynności wykonywane przez K. P. na stanowisku operator linii produkcyjnej w B Sp. z o.o. Systemy (...) oraz na stanowisku krojczy w firmie A E. B. w Z. miały charakter ruchów monotypowych w zakresie stawów nadgarstkowych. Ponadto wskazał, iż w przypadku uznania w powyższych zakładach pracy możliwości powstania choroby zawodowej - zespół cieśni nadgarstka należy zwrócić się do jednostek orzeczniczych celem ewentualnej weryfikacji wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich.

Organ I instancji prowadząc postępowanie ustalił w sposób wyczerpujący zakres czynności wykonywanych przez K. P. na stanowiskach pracy.

W dniu 13 marca 2014 r. oraz 19 marca 2014 r. sporządzono karty oceny narażenia zawodowego, z których wynika, iż w z uwagi na charakter wykonywanych czynności w firmie A E. B. w Z nie można wykluczyć pracy noszącej znamiona ruchów monotypowych w zakresie stawów nadgarstkowych. Natomiast praca wykonywana w firmie B Sp. z o.o. Systemy (...) wymagała długotrwałej powtarzalności i przeciążenia głownie stawów łokciowych.

W dniu 26 marca 2014 r. zwrócono się pisemnie do jednostek orzeczniczych I i II stopnia o zajęcie stanowiska w kwestii weryfikacji orzeczeń lekarskich z uwzględnieniem sporządzonych w dniach 13 marca 2014 r. oraz 19 marca 2014 r. kart oceny narażenia zawodowego.

W odpowiedzi Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, w piśmie z dnia 7 kwietnia 2014 r., podniósł, iż nie znalazł podstaw do weryfikacji orzeczenia lekarskiego nr (...) o braku podstaw do rozpoznania u K. P. przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni nadgarstka. Jednostka orzecznicza odpowiedziała, że po uwzględnieniu informacji zawartych w kartach oceny narażenia zawodowego sporządzonych w dniu 13 marca 2014 r. oraz 19 marca 2014 r. stwierdzono, iż wykonywane przez K. P. czynności obciążały przede wszystkim stawy łokciowe, a w niewielkim stopniu stawy nadgarstkowe.

Ośrodek Medycyny Pracy w piśmie z dnia 16 maja 2014 r., podtrzymał swoje twierdzenie, zawarte w uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego nr (...).

Organ podkreślił, że uznanie etiologii zawodowej stwierdzonego u K. P. schorzenia wymaga wykazania związku przyczynowo-skutkowego w sposób bezsporny lub z wysokim prawdopodobieństwem, co z kolei wiąże się z koniecznością wykluczenia innych możliwych przyczyn schorzenia obwodowego układu nerwowego. Tak nie było w niniejszym przypadku albowiem u K. P. stwierdzono pozazawodowe czynniki ryzyka występowania zespołu cieśni nadgarstka.

Zebrany materiał dowodowy, a w szczególności orzeczenia lekarskie wydane przez dwie jednostki orzecznicze, to jest I i II stopnia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni nadgarstka prawego u K. P., nie dały podstaw do wydania decyzji o stwierdzeniu u niej choroby zawodowej - poz. 20)1.

K. P. wniosła od powyższej decyzji odwołanie, zarzucając jej naruszenie:

1.

art. 7, 77 § 1 k.p.a. przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego będącego podstawą wydania niniejszej decyzji,

2.

art. 153 p.p.s.a. przez niezastosowanie się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (sygn. akt III SA/Kr 222/12),

3.

art. 2351 k.p. przez niewzięcie pod uwagę wszystkich okoliczności stanu faktycznego będącego podstawą wydanej decyzji,

4.

art. 2352 k.p., skutkujące uznaniem, iż jedynym miarodajnym środkiem pomocnym w ustaleniu choroby zawodowej (zespołu cieśni nadgarstka) jest tylko i wyłącznie wynik badania EMG, przy jednoczesnym zdeprecjonowaniu innych sposobów dokumentowania objawów tego schorzenia,

5.

art. 236 k.p., polegające na nieuwzględnieniu domniemania prawnego istnienia związku przyczynowego między pracą mogącą wywołać konkretną chorobę a jej stwierdzeniem u pracownika.

Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 7 listopada 2014 r. nr (...), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w związku z art. 5 punkt 4a i art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz § 8 ust. 1 i § 11 ust. 1 rozporządzenia.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji opisując dotychczasowy przebieg postępowania wskazał, że decyzja organu I instancji jest merytorycznie uzasadniona.

W sprawie jednostki orzecznicze I i II szczebla diagnostycznego wydały zbieżne co do treści dokonanego rozpoznania orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania u K. P. choroby zawodowej pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.

Dokonana w toku postępowania administracyjnego ocena narażenia zawodowego wykazała, iż praca wykonywana przez stronę na stanowisku krojczy obciążała głównie prawy nadgarstek w trakcie używania nożyczek, nie mniej jednak nie można wykluczyć cech monotypii ruchów w zakresie stawów nadgarstkowych. Natomiast praca wykonywana na stanowisku operator linii produkcyjnej charakteryzowała się dużą różnorodnością wykonywanych czynności, które wprawdzie obciążały kończyny górne, jednakże przede wszystkim stawy łokciowe.

Wydane przez Ośrodek Medycyny Pracy orzeczenie lekarskie nr (...) z dnia (...) 2009 r. oraz przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego orzeczenie lekarskie nr (...), z dnia (...) 2010 r. o braku podstaw do rozpoznania przewlekłej choroby zawodowej obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka oraz liczne do nich opinie uzupełniające - nie dały podstaw do stwierdzenia u K. P. choroby zawodowej wymienionej w poz. 20.1. wykazu chorób zawodowych będącego załącznikiem do rozporządzenia. Wydane w sprawie orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania u choroby zawodowej są jasno i wyczerpująco uzasadnione.

Odwołanie nie wnosi nowych, nieznanych wcześniej informacji czy też dowodów, które mogłyby mieć wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ wyjaśnił, że orzekające w sprawie jednostki orzecznicze I i II szczebla diagnostycznego rozpoznały u ww. schorzenie pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, a zatem występowanie wymienionego schorzenia u skarżącej jest bezsporne. Nie uznały jednak jego zawodowej etiologii. Co najistotniejsze w tym przypadku zespół cieśni nadgarstka rozpoznano i potwierdzono badaniem EMG w dniu 26 września 2009 r. czyli po przekroczeniu okresu 1 roku od zaprzestania pracy, który określony został w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych. Wprawdzie dostępna dokumentacja medyczna wskazuje, iż w 2007 r. podejrzewano u skarżącej istnienie zespołu cieśni nadgarstka, jednak obiektywne badanie neurograficzne wykonane w sierpniu 2007 r. nie potwierdziło rozpoznania. Wyłącznie same dolegliwości, podawane przez skarżącą nie poparte obiektywnymi badaniami, informującymi o istocie choroby, są niewystarczające do postawienia merytorycznego rozpoznania, które miałoby być podstawą do rozpoznania choroby zawodowej.

Organ I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe w stopniu wystarczającym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego kierując się zasadami wyrażonymi w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

K. P. wniosła na powyższą decyzję skargę, zarzucając jej naruszenie:

1.

art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego będącego podstawą wydania niniejszej decyzji oraz lakoniczne i niewyczerpujące uzasadnienie rozstrzygnięcia,

2.

art. 8 i art. 11 k.p.a., przez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do organów władzy publicznej oraz niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się załatwiając sprawę,

3.

art. 80 w zw. z art. 84 § 1 k.p.a., przez przekroczenie granic swobodniej oceny dowodów, polegające na wywodzeniu z niekategorycznych opinii biegłych jednoznacznych twierdzeń, wadliwe oznaczenie tezy dowodowej, a nadto - akceptowanie zapatrywań biegłych co do prawa: zarazem marginalizując konieczność eksperckich ustaleń co do faktów,

4.

art. 153 p.p.s.a., przez niezastosowanie się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2012 r. (do sygn. akt III SA/Kr 222/12),

5.

art. 2351 k.p., przez nie wzięcie pod uwagę wszystkich okoliczności stanu faktycznego będącego podstawą wydanej decyzji,

6.

art. 2352 k.p., skutkujące uznaniem, iż jedynym miarodajnym środkiem pomocnym w ustaleniu choroby zawodowej (zespołu cieśni nadgarstka) jest tylko i wyłącznie wynik badania EMG, przy jednoczesnym zdeprecjonowaniu innych sposobów dokumentowania objawów tego schorzenia,

7.

art. 236 k.p., polegające na nieuwzględnieniu domniemania prawnego istnienia związku przyczynowego między pracą mogącą wywołać konkretną chorobę a jej stwierdzeniem u pracownika.

Zarzucając powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a., wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji.

W uzasadnieniu zarzutów skarżąca częściowo powtórzyła argumentację odwołania.

Podniosła również, że organy jako podstawę dowodową rozstrzygnięcia przyjęły w głównej mierze wydane przez Ośrodek Medycyny Pracy orzeczenie lekarskie nr (...) z dnia (...) 2009 r. oraz wydane przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego orzeczenie lekarskie nr (...), z dnia (...) 2010 r., analizowane już w poprzednim postępowaniu dotyczącym sprawy.

Organy nie odniosły się w uzasadnieniu do treści dodatkowych opinii, stwierdzając jedynie pobieżnie, iż liczne opinie uzupełniające - nie dały podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej. W ten sposób uzasadnienie skarżonej decyzji jest w zasadniczej części tylko streszczeniem administracyjnego postępowania prowadzonego przed orzeczeniem sądu administracyjnego, uchylającym decyzję organu I i II instancji oraz postępowania przed organem I instancji po wyroku sądowoadministracyjnym, poszerzonym o zacytowanie i przytoczenie przepisów prawnych oraz polemikę z tezami orzeczenia sądowego. W ten sposób, niepodobna uznać, iż uzasadnienie skarżonej decyzji stanowi realizację obowiązku zaprezentowania przez organy motywów rozstrzygnięć, za pomocą twierdzeń i argumentów wynikających z wyrażania stanu faktycznego w języku norm prawnych.

To nie ilość opinii, lecz merytoryczna wartość tych dowodów, przeznaczonych do stwierdzenia okoliczności (z zakresu wiadomości specjalnych) mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy - winna uzasadniać przekonanie o rzeczowym i całościowym ustaleniu prawdy materialnej w postępowaniu administracyjnym. Trudno uznać, że dopełniono tego wymogu.

Po pierwsze, w opinii Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego z dnia 29 maja 2013 r. ((...)), organ opiniujący neguje założenie dowodowe dotyczące stwierdzenia u skarżącej choroby, ujawnionej w okresie ujętym w wykazie chorób zawodowych.

Po wtóre, wydający ekspertyzę - wskazuje na niemożliwość jednoznacznego i obiektywnego określenia etiologii choroby, ze względu na jej wieloczynnikowość.

Co więcej, opiniujący kwestionuje ustalenia Sądu, wskazując na poprawną interpretację norm prawnych. Z treści opinii można wywieść wniosek o konieczności odwrócenia ciężaru dowodu i zanegowania domniemania prawnego istnienia związku przyczynowego między pracą w warunkach mogących wywołać konkretną chorobę a jej stwierdzeniem u pracownika, wynikającego z art. 236 k.p. Dodatkowo, wydający ekspertyzę w sposób abstrakcyjny i oderwany od realiów sprawy wymienia inne przyczyny jednostki chorobowej.

Nadto dokonano wartościowań normatywnych, uznając, iż zakwalifikowanie badanego schorzenia jako choroby zawodowej wymaga przesądzenia, że sposób wykonywania pracy był dominującym czynnikiem w jego powstaniu. Rozważania te stoją w oczywistej sprzeczności ze sformułowaną przez Sąd wykładnią art. 2351 k.p. Jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 4 grudnia 2012 r. (do sygn. akt III SA/Kr 222/12) - dotyczącym oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania; jest prawnie irrelewantną okoliczność pracy w warunkach niewielkiego, czy znacznego narażenia zawodowego. Na dodatek, inne okoliczności współdecydujące (m.in. cechy osobnicze pracownika, indywidualna fizjonomia) nie mają znaczenia dla uznania danej choroby za zawodową, w świetle przytoczonej ostatnio normy. W tym kontekście działania wydającego opinię, który skupia się na analizie i egzegezie regulacji prawnych, stoją w sprzeczności z normami i aksjologią k.p.a. - degradując zasadę wyjaśniania kwestii prawnych przez kompetentne do tego organy administracji publicznej.

W kolejnej opinii uzupełniającej - wydanej 21 sierpnia 2013 r. przez Ośrodek Medycyny Pracy ((...)), organ opiniujący w podobny sposób odnosi się do realiów sprawy. Na wstępie, kontestuje on ustalone już w toku postępowania sądowoadministracyjnego (zakończonego prawomocnym wyrokiem) - wykonywanie przez skarżącą tzw. "ruchów monotypowych", w trakcie świadczenia pracy. Co równie istotne, ta ekspertyza obejmuje wartościowania normatywne, dotyczące m.in. - spełnienia kryteriów, wymaganych rozporządzeniem, do rozpoznawania choroby zawodowej, czy interpretacji pojęcia języka prawnego ("udokumentowane objawy"). Nie można pominąć krytycznego odnoszenia się organu opiniującego do przesądzonego już stanu faktycznego - przez sprzeciw wobec zdiagnozowania u badanej jednostki chorobowej, jeszcze w czasie wyznaczonym przez normy powszechnie obowiązujące.

Organy odniosły się jedynie do sugestii sądu administracyjnego, dotyczącej skierowania do lekarzy orzeczników zapytania w zakresie wykluczenie związku stwierdzonej choroby z ujawnionym działaniem konkretnych czynników szkodliwych. Co więcej, sformułowanie tezy dowodowej nie zostało skonkretyzowane i dostosowane do przedmiotowego przypadku, lecz było literalnym powieleniem zalecenia sądowego. Uzasadnione wątpliwości budzi treść opinii zasięgniętych w ramach postępowania. Zapytanie dowodowe zostało przedstawione od strony negatywnej i miało na celu wykluczenie związku choroby zawodowej z ujawnionym działaniem konkretnych czynników szkodliwych. Natomiast, wydane orzeczenia lekarskie jedynie w niewielkim stopniu traktują o meritum tezy dowodowej, obejmując już rozstrzygnięte przez Sąd okoliczności, bądź oceniając dokonaną wykładnię norm prawnych.

W świetle powyższego, wbrew opinii organu - powyższe dowody nie są wartościowe i przesądzające kategoryczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej.

Skarżąca zarzuciła niekoherencję uzasadnienia rozstrzygnięcia organu z zarzutami odwołania. Podmiot administracji publicznej w prowadzonym postępowaniu jest zobowiązany realizować postulaty zasad ogólnych postępowania jurysdykcyjnego - zasady wzbudzania zaufania uczestników postępowania do organów władzy oraz wyjaśniania stronie zasadności przesłanek, którymi się kieruje przy załatwianiu sprawy.

Organ odwoławczy w treści uzasadnienia pominął zarzut niezastosowania się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (sygn. akt -III SA/Kr 222/12) oraz zarzut niezastosowania w sprawie art. 2352 k.p., skutkujący uznaniem, iż jedynym miarodajnym środkiem pomocnym w ustaleniu rozważanej choroby zawodowej jest tylko i wyłącznie wynik badani EMG, przy jednoczesnym umniejszeniu innych sposobów dokumentowania objawów schorzenia. W pozostałym zakresie, uzasadnienie skarżonej decyzji także rozmija się z argumentami strony, przywołanymi w treści środka zaskarżenia.

Trudno uznać "zreferowanie" dokonanych (na wcześniejszych etapach) ustaleń za objawienie przesłanek, którymi kierował się organ, zestawiającej stan faktyczny ze stanem prawnym. Co za tym idzie - uzasadnienie skarżonej decyzji nie jest prawidłowe i wyczerpujące. Reasumując, w zaskarżonym akcie - trudno doszukiwać się rzetelnej oceny argumentów strony skarżącej, gdyż są one odrzucane lub pomijane przez organ.

WSA w Krakowie w wyroku jednoznacznie wskazał, iż jest niewątpliwym fakt zatrudnienia skarżącej w warunkach narażenia na powstanie przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespołu cieśni nadgarstka. Nadto sąd przesądził, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, że czynności wykonywane podczas zatrudnienia w formie B Sp. z o.o. w S, wymagały wykonywania powtarzalnych ruchów monotypowych nadgarstków. Co więcej, Sąd uznał za bezsporne, iż udokumentowane objawy chorobowe nastąpiły jeszcze w trakcie okresu zatrudnienia (już w 2007 r.), a potwierdzone jest to dokumentami zgromadzonymi w aktach sprawy - m.in. zaświadczeniami lekarskimi, informacjami leczenia szpitalnego i sanatoryjnego. Nie można również pominąć, iż skarżąca przebywała już w 2007 r. na świadczeniu rehabilitacyjnych z powodu m.in. schorzenia nadgarstka. Organ podjął nieuzasadnioną dyskusję z tezami judykatur - badając, czy czynności zawodowe wykonywane przez skarżącą obciążały stawy nadgarstkowe.

W następstwie przeprowadzonego ponownie postępowania nie wykazano jednoznacznie, iż analizowane schorzenie ma genezę pozazawodową.

Konkludując, nieuprawnione jest utrzymywanie, iż domniemanie prawne istnienia związku przyczynowo - skutkowego ujawnionych warunków pracy z chorobą (zespół cieśni nadgarstka), zostało skutecznie i przekonująco obalone. Żadna z uzupełniających opinii lekarskich, ze względów przytoczonych w powyższej części uzasadnienia, nie mogła stać się podstawą takiej kontestacji.

Naruszenie w sprawie art. 2352 K. p., przez uznanie, iż jedynym miarodajnym środkiem pomocnym w ustaleniu choroby zawodowej (zespołu cieśni nadgarstka) jest tylko i wyłącznie wynik badania EMG, przy jednoczesnym zdeprecjonowaniu innych sposobów dokumentowania objawów tego schorzenia - jest dodatkowym argumentem przemawiającym za niezgodnością z prawem skarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.". Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 153. p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Istotą zasady "związania oceną prawną" z art. 153 p.p.s.a. jest to, że dotyczy wykładni prawa materialnego, jak i procesowego oraz braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu istotnych okoliczności stanu faktycznego. Obowiązek podporządkowania się tak rozumianej ocenie prawnej, może być wyłączony jedynie w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub prawnego, czyli jest ona wiążąca o tyle, o ile odnosi się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych. W takiej sytuacji organ, któremu sprawa została przekazana związany jest wskazaniem sądu co do uzupełnienia postępowania (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 sierpnia 2014 r., sygn. II SA/Go 480/14, LEX nr 1519894).

Rozstrzygając sprawę w ponownym postępowaniu organ administracyjny dysponuje takimi samymi możliwościami w zakresie sposobu rozstrzygnięcia, jakimi dysponował w pierwotnym postępowaniu, z ograniczeniami wynikającymi z zasady związania oceną prawną sądu administracyjnego. Jeśli uzupełnione postępowanie wskazuje na zasadność poprzedniej decyzji, nic nie stoi na przeszkodzie w wydaniu identycznego z poprzednim rozstrzygnięcia, z odpowiednim (pogłębionym) uzasadnieniem (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 sierpnia 2014 r., sygn. I SA/Po 110/14, LEX nr 1512517).

Zastosowanie powyższego kryterium legalności i związania wynikającego z art. 153 p.p.s.a. do sprawy poddanej kontroli Sądu wskazuje, że skarga nie jest zasadna.

Zdaniem Sądu wbrew twierdzeniom skargi, w prowadzonym postępowaniu, po uchyleniu wydanych decyzji administracyjnych wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wyrokiem z dnia 4 grudnia 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 222/12, organ pierwszej instancji ustalił, iż w dniu 1 września 2008 r. (1 dzień pracy pomiędzy okresami zwolnienia chorobowego) skarżąca wykonywała pracę na stanowisku operatora linii produkcyjnej Mod-3, okoliczność ta jednak w ocenie jednostek orzeczniczych pozostaje bez wpływu na zmianę wydanych przez nie orzeczeń lekarskich. Decydujące znaczenie w sprawie ma bowiem rozpoznanie zespołu cieśni nadgarstka potwierdzone badaniem EMG w dniu 26 września 2009 r. czyli po przekroczeniu jednego roku od zaprzestania pracy, który to okres został ustalony w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych. Wprawdzie dostępna dokumentacja medyczna wskazuje, iż w 2007 r. podejrzewano u skarżącej istnienie zespołu cieśni nadgarstka, jednak obiektywne badanie neurograficzne wykonane w sierpniu 2007 r. nie potwierdziło rozpoznania. Zaś wyłącznie same dolegliwości podawane przez skarżącą, nie poparte obiektywnymi badaniami, informującymi o istocie choroby są niewystarczające do postawienia merytorycznego rozpoznania, które miałoby być podstawą do rozpoznania choroby zawodowej.

Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej określa definicja sformułowana w art. 2351 Kodeksu pracy, który stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych ""narażeniem zawodowym".

Z kolei art. 2352 Kodeksu pracy określa, że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.

Podstawą natomiast do stwierdzenia lub odmowy stwierdzenia choroby zawodowej, zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych jest materiał dowodowy, a w szczególności dane zawarte w formularzu oceny narażenia zawodowego oraz w orzeczeniach lekarskich wyspecjalizowanych jednostek orzeczniczych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, wymienionych w § 5 rozporządzenia.

Zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy stanowił podstawę do rozstrzygnięcia przez organ I instancji o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka, które to stanowisko podzielił organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji.

Całość materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym dokładne określenie wykonywanych czynności na stanowiskach pracy w całym okresie zatrudnienia, ich ocena z punktu widzenia sposobu wykonywania pracy, istotnego dla choroby zawodowej będącej przedmiotem postępowania, tj. zespołu cieśni nadgarstka, jak również orzeczenia lekarskie jednostek orzeczniczych i uzupełniające je opinie medyczne, zbieżne w uzasadnieniu braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, zawierające logiczne oraz przekonujące konkluzje odnoszące się do istotnych okoliczności występujących w sprawie, znalazła odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Powyższe zaprzecza, zdaniem Sądu, podniesionym w skardze zarzutom naruszenia przez organy przepisów postępowania, jak również przepisów prawa materialnego w zakresie braku podstaw do uznania schorzenia w postaci zespołu cieśni nadgarstka za chorobę zawodową, czyniąc zarzuty niezasadnymi.

Dokonując oceny warunków i sposobu wykonywania pracy, w miejscach zatrudnienia skarżącej tj. w firmach A E. B. w Z oraz B Sp. z o.o. Systemy (...) w S ustalono, iż w pierwszej z nich nie można wykluczyć pracy noszącej znamiona ruchów monotypowych w zakresie stawów nadgarstkowych, natomiast w drugiej wykonywane czynności wymagały długotrwałej powtarzalności i przeciążenia głównie stawów łokciowych. Ocena warunków zatrudnienia i sposobu wykonywania pracy w prowadzonym postępowaniu była weryfikowana na kartach oceny narażenia zawodowego, sporządzonych w dniach 13 marca i 19 marca 2014 r. Organ pierwszej instancji w prowadzonym postępowaniu, ustalił także - zgodnie ze wskazaniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zawartymi w wyroku z dnia 4 grudnia 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 222/12, że w dniu 1 września 2008 r. skarżąca wykonywała pracę na stanowisku operatora linii produkcyjnej Mod-3.

Orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wydały wyspecjalizowane jednostki orzecznicze powołane do rozpoznawania chorób zawodowych tj. Ośrodek Medycyny Pracy oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego.

Ośrodek Medycyny Pracy wydał orzeczenie lekarskie w dniu 1 grudnia 2009 r. nr (...) o braku podstaw do rozpoznania przewlekłych chorób obwodowego układu nerwowego wywołanych sposobem wykonywania pracy - zespołu cieśni nadgarstka. Jednostka orzecznicza wzięła pod uwagę "narażenie zawodowe", które - w jej ocenie - nie potwierdza aby pracownik w trakcie czynności zawodowych wykonywał seryjne ruchy zginania i prostowania nadgarstka, które wymagały długotrwałej powtarzalności "ruchów monotypowych", co ma istotne znaczenie przy tej jednostce chorobowej, zważywszy na topografię anatomiczną kanału nadgarstka. W orzeczeniu wskazano także na okoliczność, iż zespół cieśni nadgarstka potwierdzono u pacjentki badaniem EMG w dniu 26 września 2009 r. czyli ponad 2 lata od zakończenia pracy w narażeniu (umowa o pracę zakończona w dniu 31 maja 2009 r.) podczas gdy zgodnie z wykazem chorób zawodowych, rozpoznanie zawodowej etiologii zespołu cieśni nadgarstka możliwe jest do roku od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Nadto analiza dokumentacji lekarskiej wykazała, że w badaniu EMG wykonanym w dniu 23 sierpnia 2007 r. nie stwierdzono uszkodzenia pnia nerwu pośrodkowego prawego a pierwsze dane dotyczące uszkodzenia tego nerwu pojawiły się w badaniu z dnia 28 września 2009 r. Powyższe wskazuje na brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

Ośrodek Medycyny Pracy wydał w dniu 21 sierpnia 2013 r. uzupełniającą opinię medyczną, w której - po tym jak organ pierwszej instancji ustalił, iż w dniu 1 września 2008 r. K. P. wykonywała przez 1 dzień pracę na stanowisku operatora linii produkcyjnej Mod-3 - podtrzymał swoje orzeczenie lekarskie, podnosząc, iż brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej był spowodowany brakiem potwierdzenia w trakcie wykonywania pracy czynności zawodowych, noszących znamiona ruchów monotypowych a objawem uszkodzenia nerwu jest zaburzenie przewodnictwa we włóknach czuciowych i ruchowych, w sposób obiektywny możliwy do stwierdzenia na podstawie badania EMG. Bez stwierdzenia uszkodzenia nerwu nie jest możliwe rozpoznanie schorzenia. Po raz kolejny Ośrodek Medycyny Pracy podtrzymał swoje orzeczenie lekarskie w piśmie z dnia (...) 2014 r. znak: (...).

Druga z jednostek orzeczniczych tj. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego wydał orzeczenie lekarskie z dnia 15 lipca 2010 r. nr (...)) także o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Orzeczenie zostało sporządzone w oparciu o wyniki przeprowadzonych badań i konsultacji specjalistycznych oraz badanie EMG (rozpoznanie postawiono po 2,5 roku po zaprzestaniu pracy zawodowej). Wypowiadając się w zakresie narażenia zawodowego, jednostka orzecznicza nie kwestionuje wykonywania przez pracownika, w trakcie pracy zawodowej różnorodnych czynności obciążających kończyny górne, jednak nie jest to równoznaczne ze stwierdzeniem, że czynności te miały charakter monotypowy. W wydanym orzeczeniu jednostka orzecznicza podkreśla także, że zespół cieśni nadgarstka może mieć przyczyny samoistne, nie związane z przeciążeniem układu ruchu, jak np. obecność zmian zwyrodnieniowych w odcinku szyjnym kręgosłupa, zaburzenia metaboliczne i hormonalne, często występujące w okresie około menopauzalnym.

Ponadto stwierdzono, iż zwolnienie przewodzenia w nerwie pośrodkowym może wynikać z podejrzewanego zespołu górnego otworu klatki piersiowej (TOS). W opinii uzupełniającej (z dnia 29 maja 2013 r. (...)), wydanej po odezwie organu pierwszej instancji - w sprawie udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy stwierdzenie choroby w okresie ujętym w wykazie chorób zawodowych, ze względu na obraz kliniczny, wyklucza związek tej choroby z ujawnionym działaniem konkretnych czynników szkodliwych, a jeżeli tak, to z jakiego powodu - Instytut podtrzymał swoje stanowisko co do przekroczenia okresu wskazanego w rozporządzeniu, uprawniającego do rozpoznania choroby zawodowej oraz wskazał także na pozazawodową etiologię schorzenia, jak zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego, nadwaga (BMI-26,5) a także iż pacjentka jest w okresie okołomenopauzalnym. Jednostka orzecznicza podnosi także, iż badanie EMG jest uważane za "złoty standard" w diagnostyce zespołu cieśni nadgarstka jak również i to, iż nie można stawiać rozpoznania tej choroby tylko na podstawie dolegliwości subiektywnych podawanych przez pacjenta, albowiem bóle całej ręki prawej, drętwienie palców II-IV i dłoni, obrzęk dłoni, ból promieniujący do łokcia od ramienia, nie są znamienne i swoiste tylko dla zespołu cieśni nadgarstka. W tym samym czasie u pacjentki stwierdzono bowiem przewlekłe zapalenie nadkłykcia przyśrodkowego i bocznego kości ramiennej prawej, których objawy mogą być podobne do występujących w zespole cieśni nadgarstka i to właśnie badanie neurograficzne (EMG) pozwala zróżnicować te schorzenia i postawić właściwe rozpoznanie. Jednostka orzecznicza, z podanych wyżej przyczyn stwierdza, iż nie można przyjąć bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a warunkami pracy.

W kolejnej opinii uzupełniającej z dnia 7 kwietnia 2014 r. (...) wydanej w związku z ustaleniem narażenia na kartach oceny narażenia zawodowego z dnia 13 marca i 19 marca 2014 r. Instytut podtrzymał swoje orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni nadgarstka. Instytut w związku z nadesłanymi kartami oceny narażenia zawodowego stwierdza, iż wykonywane czynności przez pracownika obciążały przede wszystkim stawy łokciowe, a tylko w niewielkim stopniu stawy nadgarstkowe. Nie potwierdzono jednoznacznie występowania monotypowych ruchów zginania i prostowania w stawach nadgarstkowych stwarzających ryzyko rozwoju zespołu cieśni nadgarstka. Wykonywana praca w B Sp. z o.o. Systemy (...) w S miała bowiem charakter rotacyjny, odbywała się z użyciem dodatkowych narzędzi jak wkrętarka elektryczna na podciągniku czy klipsownica, ograniczająca konieczność używania dużej siły rąk. Natomiast wykonywane przez skarżącą czynności na stanowisku krojczego w firmie A w Z obciążały głównie prawy nadgarstek jedynie w trakcie używania nożyczek.

Zgodnie z przyjętym orzecznictwem sądów administracyjnych, organ inspekcji sanitarnej, wydając decyzję w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej jest związany wydanym w sprawie orzeczeniem lekarskim i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby te orzeczenia podważyć, nie ma podstaw do przyjęcia, że stan zdrowia osoby badanej kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich. Orzeczenia lekarskie, wydane w toku postępowania przez jednostki medyczne mają bowiem wartość dowodową opinii biegłego. Organ powinien natomiast ocenić orzeczenie lekarskie jako dowód, w granicach przepisu art. 80 k.p.a. z zachowaniem kryteriów wyznaczonych treścią art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.

Orzeczenie lekarskie wydawane w sprawach chorób zawodowych przez jednostki orzecznicze, mimo że ocena zdrowia osoby, co do której zachodzi podejrzenie występowania choroby zawodowej, wymaga specjalistycznej wiedzy, podlega ocenie. Ocena ta dotyczy jednak nie rozpoznania danej jednostki chorobowej, lecz przede wszystkim sposobu argumentacji, jasności przekazu, kompletności, rzetelności, wszechstronnego wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii, a także braku sprzeczności orzeczenia z definicją choroby zawodowej, określoną przepisami prawa (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 września 2014 r., sygn. III SA/Gd 460/14, LEX nr 1534647).

Orzeczenia lekarskie wydane w sprawie poddanej kontroli, zasadnie zdaniem Sądu, organy oceniły jako konkretne, zawierające logiczne oraz przekonujące konkluzje, odnoszące się do istotnych okoliczności występujących w sprawie. Zostały sporządzone w oparciu o wyniki przeprowadzonych badań i konsultacji specjalistycznych oraz badanie EMG które, co wynika z orzeczenia jednostki orzeczniczej II stopnia, ma podstawowe znaczenie w diagnostyce zespołu cieśni nadgarstka. Lekarze orzecznicy posiadający specjalistyczną wiedzę medyczną oceniali także obciążenie narządu ruchu na podstawie danych zamieszczonych na kartach narażenia zawodowego, a tym samym oceniali związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy samą chorobą zespołu cieśni nadgarstka a sposobem wykonywania pracy przez skarżącą.

W okolicznościach sprawy obydwie jednostki orzecznicze rozpoznały u skarżącej chorobę określaną jako zespół cieśni w obrębie nadgarstka, nie uznały jednak jej związku z warunkami i sposobem wykonywania pracy, zatem jej zawodowej etiologii. Sąd podziela stanowisko, że ocena skarżącej, która nie posiada wiedzy specjalistycznej na temat związku przyczynowo-skutkowego między środowiskiem pracy a rozpoznanym schorzeniem, nie może być traktowana jako kontrargument dla opinii medycznej lekarzy specjalistów zatrudnionych w jednostkach diagnostyczno-orzeczniczych upoważnionych do orzekania w sprawie chorób zawodowych.

Należy też przypomnieć, że nie każde schorzenie, nawet gdy pozostaje w związku ze szkodliwymi warunkami pracy, może być zakwalifikowane jako choroba zawodowa, tak jak nie zawsze szkodliwe warunki pracy prowadzą do tego wyniku. Przedmiotem badania organu w sprawach z zakresu chorób zawodowych jest charakter schorzenia w kontekście jednostki chorobowej wymienionej w wykazie chorób zawodowych, warunki pracy w świetle narażenia na powstanie tej choroby oraz związek przyczynowy między chorobą zawodową, a tymi warunkami.

Skarga nie może być uwzględniona, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 p.p.s.a. - tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.