III SA/Gl 376/20 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3061939

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 września 2020 r. III SA/Gl 376/20

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Apollo (spr.).

Sędziowie WSA: Beata Kozicka, Iwona Wiesner.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2020 r. sprawy ze skargi R. J. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie obniżenia dodatku służbowego oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżoną decyzją z (...) r. nr (...) Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w C. z (...) r. nr (...) o obniżeniu R. J. (dalej określanemu jako policjant lub skarżący) dodatku służbowego do kwoty 604 złote na czas nieokreślony poczynając od 1 marca 2020 r.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że Komendant Miejski Policji w C. (...) r. wydał Orzeczenie Nr (...), w którym uznał policjanta winnym popełnienia 2 przewinień dyscyplinarnych, polegających na naruszeniu dyscypliny służbowej, tj. czynów określonych w art. 132 ust. 3 pkt 1 i pkt 2 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 161) oraz wymierzył mu karę dyscyplinarną nagany. Po rozpoznaniu wniesionego policjanta odwołania Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach Orzeczeniem Nr (...) z (...) r. uchylił zaskarżone orzeczenie w zakresie zarzutu oznaczonego nr 1 - dot. niewykonania w trakcie służby w dniu 17 sierpnia 2018 r. polecenia przełożonego - i uniewinnił w tym zakresie obwinionego, w pozostałej natomiast części, w tym wymierzającej karę dyscyplinarną nagany, organ II instancji orzekł o utrzymaniu zaskarżonego orzeczenia w mocy.

Komendant Miejski Policji w C., uwzględniając przepisy § 9 ust. 5 w zw. z § 8 ust. 8 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1236 z późn. zm., dalej określanego w skrócie jako rozporządzenie z 2001 r.) Rozkazem Personalnym Nr (...) z (...) r. obniżył policjantowi dodatek służbowy przyznany na czas nieokreślony o 20% dotychczas otrzymywanej stawki, tj. do kwoty 604,- zł miesięcznie, z dniem 1 marca 2020 r.

Od powyższego rozkazu personalnego odwołał się policjant uznając że kwestionowane orzeczenie jest co najmniej przedwczesne, bowiem zaskarżył do sądu administracyjnego orzeczenie o ukaraniu go karą dyscyplinarną.

Ponownie rozpoznając sprawę Komendant Wojewódzki Policji podkreślił, że regulacja § 9 ust. 5 w zw. z § 8 ust. 8 pkt 1 rozporządzenia z 2001 r., godnie z którą w szczególnie uzasadnionych przypadkach dodatek służbowy podlega obniżeniu, a przepisy § 8 ust. 5-8 stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 6. Z kolei w myśl § 8 ust. 8 pkt 1 przywołanego aktu prawnego, dodatek funkcyjny obniża się w granicach od 20 do 50% otrzymywanej stawki, w przypadku naruszenia przez policjanta dyscypliny służbowej w czasie służby lub podczas wykonywania zadań lub czynności służbowych, za które wymierzono mu karę dyscyplinarną. Zatem w sytuacjach przewidzianych w § 8 ust. 8 pkt 1 rozporządzenia z 2001 r. obniżenie dodatku jest obligatoryjne. Ustawodawca nie przewiduje przy tym żadnych wyjątków od obowiązku zastosowania takich sankcji finansowych.

W konsekwencji, skoro policjant został ukarany dyscyplinarnie, co jest okolicznością niesporną, to organ pierwszej instancji był zobligowany do obniżenia mu dodatku. Przy czym uczynił to w najniższym przewidzianym prawem wymiarze 20%.

Policjant zaskarżył opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach domagając się jej uchylenia w całości, a także uchylenia rozkazu personalnego organu pierwszej instancji i zasądzenia kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 7 w związku z art. 77 k.p.a. poprzez przedwczesne utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji o obniżeniu dodatku służbowego skarżącego.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że jego obrońca, korzystając z uprawnienia przewidzianego w art. 135f ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, w dniu 6 czerwca 2019 r. złożył wniosek dowodowy o przesłuchanie skarżącego, oddalony postanowieniem z (...) roku. Postanowienie to skarżący odebrał w 2 lipca 2019 r. Postanowienie zostało zaskarżone w ustawowym terminie w 5 lipca 2019 r. Mimo to, organ I instancji już w dniu (...) roku, zakończył postępowanie i wydał orzeczenie. Organ II instancji w ogóle nie dopatrzył się w takim rozstrzygnięciu żadnych uchybień. W dalszej części uzasadnienia skarżący także odnosił się do przebiegu postępowania dyscyplinarnego.

Na rozprawie w niu9 września 2020 r. pełnomocnik skarżącego podniósł, że orzeczenie o ewentualnym obniżeniu skarżącemu dodatku służbowego mogłoby być wydane dopiero po uprawomocnieniu się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydanego w sprawie II SA/Gl 911/19 oddalającego skargę skarżącego od orzeczenia dyscyplinarnego.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach wniósł o jej oddalenia podtrzymując w całości swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Zaznaczył także, że zgodnie bowiem z art. 15 zzs ust. 1 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. pozo 568 z późn. zm.), w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach administracyjnych, sądowych i sądowoadministracyjnych nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Terminy te rozpoczęły swój bieg dopiero z dniem 23 maja 2020 r. na mocy art. 68 ust. 6 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875). Skarga nadkom. R. J. w tej sytuacji została wniesiona w ustawowym terminie i jako taka winna zostać merytorycznie rozpatrzona.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej określanej skrótem p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego eliminacji z obrotu prawnego w oparciu o przesłanki określone w art. 145 § 1 p.p.s.a.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach utrzymująca w mocy rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w C. o obniżeniu skarżącemu dodatku służbowego do kwoty 604 zł, a w istocie o 20% poczynając do 1 marca 2020 r.

Podstawę materialnoprawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o Policji oraz rozporządzenia z 2001 r. Zgodnie z art. 104 ust. 3 ustawy o Policji na stanowiskach innych niż wymienione w ust. 2 (czyli kierowniczych i samodzielnych stanowiskach) policjant za należyte wykonywanie obowiązków służbowych może otrzymywać dodatek służbowy. Stosownie do art. 104 ust. 6 ustawy minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady otrzymywania oraz wysokość dodatków do uposażenia, o których mowa w ust. 1-4, uwzględniając ich rodzaj i charakter, przesłanki przyznawania lub podwyższania na stałe lub na czas określony, warunki obniżania lub cofania oraz stanowiska uprawniające do dodatku funkcyjnego.

Na podstawie wskazanego wyżej upoważnienia zostało wydane rozporządzenie z 2001 r. Uzależnia ono przyznanie dodatku służbowego oraz jego wysokość od oceny wywiązywania się przez policjanta z obowiązków oraz realizacji zadań i czynności służbowych, ze szczególnym uwzględnieniem ich charakteru i zakresu oraz rodzaju i poziomu posiadanych przez policjanta kwalifikacji zawodowych (§ 9 ust. 2 rozporządzenia). Dodatek służbowy może być podwyższany na stałe lub na czas określony związku z powierzeniem policjantowi nowych lub dodatkowych zadań bądź obowiązków służbowych na innym stanowisku, a także za wzorową służbę (§ 9 ust. 4 rozporządzenia). Natomiast zgodnie z § 9 ust. 5 rozporządzenia, w szczególnie uzasadnionych przypadkach dodatek służbowy podlega obniżeniu, zaś przepisy § 8 ust. 5-8 (dotyczące dodatku funkcyjnego) stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 6, określającego sytuacje w których cofa się dodatek służbowy. Zgodnie z § 8 ust. 8 pkt 1 rozporządzenia mającego odpowiednie zastosowanie do dodatku służbowego, dodatek funkcyjny obniża się w granicach od 20 do 50% otrzymywanej stawki w przypadku naruszenia przez policjanta dyscypliny służbowej w czasie służby lub podczas wykonywania zadań lub czynności służbowych, za które wymierzono mu karę dyscyplinarną.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z w sprawie o sygn. akt I OSK 2325/15 stwierdził, ze Prawodawca stanowiąc w § 9 ust. 5 rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2001 r., że dodatek służbowy podlega obniżeniu w szczególnie uzasadnionych przypadkach, odesłał jednocześnie do odpowiedniego stosowania § 8 ust. 5-8 rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2001 r. Regulacja zawarta w § 8 ust. 5-8 dotyczy dodatku funkcyjnego. Oczywistym zatem jest, że w sprawach dotyczących dodatku służbowego powyższe unormowanie odnoszące się do odrębnego świadczenia, to jest dodatku funkcyjnego, nie może mieć bezpośredniego zastosowania. Możliwe jest natomiast odpowiednie stosowanie tego unormowania, dzięki odesłaniu zawartemu w § 9 ust. 5 rozporządzenia z 2001 r. Taki zabieg jest dość często stosowany w praktyce legislacyjnej. Pozwala on na uniknięcie powtarzania takich samych warunków, które z założenia mają odnosić się do różnych, odrębnych instytucji prawnych.

Zawarte w § 9 ust. 5 rozporządzenia z 2001 r. odesłanie do odpowiedniego stosowania § 8 ust. 5-8 rozporządzenia oznacza, że szczególnie uzasadnionymi przypadkami są stany wyszczególnione w tych ostatnio wymienionych przepisach. Zatem przypadkami powodującymi obniżenie dodatku służbowego są: naruszenie dyscypliny służbowej, nienależyte wywiązywanie się z obowiązków służbowych, nienależyta realizacja zadań i czynności służbowych, a także zmiana zakresu obowiązków służbowych, warunków służby bądź ustanie innych przesłanek, które uzasadniały przyznanie przedmiotowego dodatku w dotychczasowej wysokości. Przy próbie odmiennej interpretacji regulacji zawartej w § 9 ust. 5 rozporządzenia z 2001 r. należałoby przyjąć, że dodatek służbowy obniża się zarówno w niezdefiniowanych "szczególnie uzasadnionych przypadkach", jak też we wszystkich stanach wyszczególnionych w § 8 ust. 5-8 rozporządzenia. Takie odczytywanie sensu przedmiotowego unormowania nie jest jednak uzasadnione.

NSA zaznaczył także, że w § 8 ust. 8 rozporządzenia z 2001 r., który to przepis miał zastosowanie w niniejszej sprawie, posłużono się zwrotem "dodatek obniża się". Oznacza to, że decyzje w tym zakresie mają charakter związany. Nie są one podejmowane w ramach uznania administracyjnego. Tym samym organy Policji nie mają żadnej możliwości odstąpienia od wykonania dyspozycji przedmiotowej normy w razie stwierdzenia stanu faktycznego w niej opisanego.

W konsekwencji, skoro skarżący został ukarany karą nagany, za naruszenie dyscypliny służbowej w czasie służby, a orzeczenie uzyskało przymiot ostateczności, to organ pierwszej instancji był zobligowany do obniżenia mu dodatku służbowego. Przy czym organ zastosował najniższy możliwy wymiar. Zatem trudno w tym zakresie przyjąć, że przekroczył granice uznania administracyjnego.

Sądowi z urzędu wiadomym jest, że wyrokiem z 4 marca 2020 r. sygn. akt III SA/Gl 911/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę skarżącego na orzeczenie dyscyplinarne. Zatem nadal funkcjonuje ono w obrocie prawnym Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 marca 2018 r. w sprawie I OSKK 2836/17 oraz poprzedzający go wyrok WSA w Olsztynie z 19 września 2017 r. zapadły na tle innego stanu faktycznego. Zgodnie z którym sąd administracyjny uchylił uprzednio wydane orzeczenie dyscyplinarne. W konsekwencji sad rozpoznający sprawę dotyczącą obniżenia dodatku służbowego uznał, że zaistniały w tej sytuacji podstawy do wznowienia postępowania w przedmiocie obniżenia dodatku.

Mając to na uwadze należy stwierdzić, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji organ orzekający - dysponując wiedzą dotyczącą wydania wobec skarżącego orzeczenia dyscyplinarnego stwierdzającego naruszenie przez niego dyscypliny służbowej w czasie służby oraz orzeczenia dotyczącego wymierzenia mu za ten czyn kary dyscyplinarnej - miał uzasadnioną podstawę do wydania zaskarżonego orzeczenia o obniżeniu skarżącemu dodatku służbowego.

Kontrolując zaskarżone decyzje w tym zakresie Sąd nie dopatrzył się również naruszenia prawa mogącego mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazano, że przy wyborze proporcji obniżenia skarżącemu dodatku służbowego (najniższej z możliwych) organy kierowały się stopniem zawinienia skarżącego przy popełnianiu zarzucanego mu w orzeczeniu dyscyplinarnym czynu, wysokością wymierzonej mu kary, dotychczasowym przebiegiem służby.

Odnosząc się do zarzutów skargi i ich uzasadnienia zauważyć należy, że w istocie nie dotyczą one sprawy o obniżenie wysokości dodatku służbowego lecz odnoszą się do postępowania dyscyplinarnego prowadzonego wobec skarżącego.

Wobec powyższego skargę, jako niezasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalono.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.