Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2158883

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach
z dnia 28 września 2016 r.
III SA/Gl 147/16

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Jużków.

Sędziowie WSA: Małgorzata Herman (spr.), Barbara Orzepowska-Kyć.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 września 2016 r. sprawy ze skargi J. N. na postanowienie Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżonym postanowieniem z dnia (...) r., nr (...),(...), Prezes Wyższego Urzędu Górniczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 i art. 144 oraz art. 219 w związku z art. 217 § 2 oraz art. 218 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm., dalej k.p.a)., po rozpatrzeniu wniosku z dnia (...) r. J. N. o ponowne rozpatrzenie sprawy, rozstrzygniętej postanowieniem z dnia (...) r., znak: (...), Ldz. (...), odmawiającym wydania zaświadczenia, potwierdzającego, że prace geologiczne przy wykonaniu otworu geotermalnego zostały wykonane zgodnie z koncesją nr (...) na poszukiwanie i rozpoznawanie wód termalnych z utworów kredy dolnej i jury dolnej w miejscowości W., projektowanym otworem wiertniczym P. GT-1, udzieloną decyzją Ministra Środowiska z dnia 7 grudnia 2009 r. na rzecz "A" Sp.z.o.o. z siedzibą w K., tj. na obszarze szczegółowo opisanym w tej koncesji, utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia (...) r.

W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny oraz argumentację prawną:

Wnioskiem z dnia (...) r., J. N. wystąpił do Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, iż prace geologiczne przy wykonaniu otworu geotermalnego zostały wykonane zgodnie z koncesją nr (...) na poszukiwanie i rozpoznawanie wód termalnych z utworów kredy dolnej i jury dolnej w miejscowości W., udzieloną decyzją Ministra Środowiska z dnia 7 grudnia 2009 r. na rzecz "A" Sp.z.o.o., tj. na obszarze szczegółowo opisanym w tej koncesji. W uzasadnieniu swojego wniosku J. N. podniósł, że na nieruchomości, położonej w miejscowości W. (gmina P., powiat (...)., województwo (...)), oznaczonej jako działka nr (...), doszło do wykonania otworu geotermalnego. Zdaniem wnioskodawcy, jako właściciel nieruchomości, ma on interes prawny w stwierdzeniu, że wspomniany otwór został zrealizowany zgodnie z koncesją, a w szczególności, że został on wykonany na obszarze objętym koncesją.

Prezes WUG, postanowieniem z dnia (...) r., odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ stwierdził m.in., że w rozpatrywanej sprawie nie jest możliwe wydanie zaświadczenia, bowiem wnioskodawca, będący współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości, zażądał wydania zaświadczenia o treści, która nie wynika z akt spraw administracyjnych prowadzonych przez organ, znajdujących się obecnie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach oraz w Prokuraturze Okręgowej W. w W.

Wnioskiem z dnia (...) r., J. N. zwrócił się do Prezesa WUG o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej wydania przedmiotowego zaświadczenia. We wniosku domagał się uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia oraz wydanie przez Prezesa WUG zaświadczenia, potwierdzającego, czy prace geologiczne przy wykonaniu otworu geotermalnego zostały wykonane zgodnie z koncesją nr (...), udzieloną decyzją Ministra Środowiska z dnia 7 grudnia 2009 r. na rzecz "A" Sp.z.o.o., tj. na obszarze szczegółowo opisanym w wyżej opisanej koncesji, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Po ponownym przeanalizowaniu sprawy wydania zaświadczenia, które miałoby potwierdzić, czy prace geologiczne przy wykonaniu otworu geotermalnego z powierzchni działki nr (...), zlokalizowanej w miejscowości W., zostały wykonane zgodnie z koncesją nr (...), udzieloną decyzją Ministra Środowiska z dnia 7 grudnia 2009 r., tj. na obszarze szczegółowo opisanym w tej koncesji, Prezes WUG nie znalazł podstaw do uchylenia swojego postanowienia z dnia (...) r. o odmowie wydania zaświadczenia.

Uzasadniając zajęte stanowisko, organ wskazał, że zgodnie z art. 217 § 2 k.p.a., zaświadczenie wydaje się, jeżeli: (pkt 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, (pkt 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

W rozpatrywanej sprawie chodzi o sytuację, o której stanowi art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., tzn. J. N. domaga się od Prezesa WUG potwierdzenia faktu, iż prace geologiczne, polegające na wykonaniu otworu geotermalnego, zostały wykonane zgodnie z koncesją nr (...), udzieloną decyzją Ministra Środowiska z dnia 7 grudnia 2009 r. Wnioskodawca wywodzi swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu powyższego faktu z przysługującego mu prawa własności do nieruchomości, oznaczonej jako działka nr (...), z powierzchni której wykonano otwór geotermalny.

Organ dalej wskazał, że w myśl art. 218 § 1 k.p.a., w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 tej ustawy, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Stosownie zaś do art. 218 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Zgodnie z art. 219 k.p.a., odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

Na tle przedstawionych regulacji prawnych przyjmuje się, że zaświadczenie jest urzędowym poświadczeniem określonych faktów lub stanu prawnego, potwierdzającym istnienie uprawnienia lub obowiązku przyznanego lub potwierdzonego wcześniej w decyzji bądź w innym indywidualnym akcie prawnym. Powszechnie wyróżnia się trzy przypadki odmowy wydania zaświadczenia: (1) przy braku interesu prawnego osoby ubiegającej się o zaświadczenie, (2) w przypadku niewłaściwości organu, do którego skierowano żądanie, (3) gdy nie można spełnić żądania odnośnie do treści zaświadczenia, czy to ze względu na treść posiadanych danych lub dokumentów, czy też ze względu na wyraźny zakaz ustanowiony w przepisach prawa.

W ocenie Prezesa WUG, okoliczność, czy prace geologiczne, polegające na wykonaniu otworu geotermalnego z powierzchni działki nr (...), zlokalizowanej w miejscowości W., zostały zrealizowane zgodnie z koncesją nr (...) na poszukiwanie i rozpoznawanie wód termalnych z utworów kredy dolnej i jury dolnej w miejscowości W., projektowanym otworem wiertniczym P. GT-1, udzielonej decyzją Ministra Środowiska z dnia 7 grudnia 2009 r., zmienionej następnie decyzjami tego organu z dnia (...) r., znak: (...) i z dnia (...) r., znak: (...), nie może być przedmiotem zaświadczenia wydanego przez organ nadzoru górniczego. Żądanie wnioskodawcy w istocie sprowadza się do ustalenia zakresu i dokonania interpretacji postanowień ww. decyzji koncesyjnej.

Wydanie zaświadczenia rozstrzygającego kwestię, czy wykonanie otworu geotermalnego z powierzchni działki nr (...) odbyło się zgodnie z koncesją udzieloną przez Ministra Środowiska w dniu 7 grudnia 2009 r., w tym również potwierdzającego, czy ww. otwór został zrealizowany w granicach obszaru wyznaczonego w pkt 2 koncesji, nie należy do kompetencji organów nadzoru górniczego. Prezes WUG nie jest organem właściwym do wydania zaświadczenia o treści żądanej przez J. N.

Prezes WUG nie stwierdził, aby w sprawie z wniosku J. N. z dnia (...) r. doszło do naruszenia przepisów k.p.a. wymienionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Końcowo organ wskazał, że zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań. Prezes WUG jest ministrem w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. Stosownie do art. 144 k.p.a., w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 11 działu II k.p.a. do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.

Wobec powyższego, orzekł jak w zaskarżonym postanowieniu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. N., działając przez pełnomocnika, wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia (...) r., zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i przepisów prawa procesowego tj.:

1.

art. 8, art. 6, art. 7, art. 9, art. 10 § 1 i art. 11 k.p.a., przejawiające się niezastosowaniem tych przepisów w stanie faktycznym sprawy;

2.

art. 7 w zw. z art. 218 § 1 i 2 k.p.a., poprzez niezebranie i niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący w toku postępowania wyjaśniającego wszystkich okoliczności sprawy;

3.

art. 7 w zw. z art. 218 § 1 i 2 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie przez organ II instancji postępowania wyjaśniającego w materii zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji i innych danych; art. 218 § 2 k.p.a. przejawiające się tym, iż organ przed wydaniem zaświadczenia nie przeprowadzi! w koniecznym zakresie postępowania wyjaśniającego;

4.

art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że treść zaświadczenia nie mieściła się w zakresie określonym tym przepisem;

5.

art. 107 § 3 k.p.a., przejawiające się tym, że organ II instancji nie wyjaśnił kwestii zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji i danych;

6.

art. 217 § 2 pkt 2 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., przejawiające się tym, że organ rozpoznał wniosek skarżącego w sposób niekompletny, dokonując nieprawidłowej oceny wniosku skarżącego i wydając niezgodne z prawem rozstrzygnięcie;

7.

art. 219 w zw. z art. 124 § 2 k.p.a., poprzez wydanie postanowienia odmawiającego wydania zaświadczenia żądanej treści, bez precyzyjnego wskazania przez organ w jego uzasadnieniu, jakie okoliczności przemawiały za odmową wydania zaświadczenia;

8.

art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia postanowienia niespełniającego wszystkich wymogów formalnych przewidzianych przez przepis, w tym w zakresie przedstawienia stanu faktycznego, powołania i omówienia okoliczności i faktów, które stanowiły podstawę faktyczną wydanego przez organ rozstrzygnięcia;

9.

art. 107 § 1, § 2 i § 3 w zw. z art. 11 k.p.a., polegające na wydaniu postanowienia bez uzasadnienia faktycznego i prawnego, z którego skarżący mógłby poznać motywy podjęcia przez organ rozstrzygnięcia;

10.

art. 107 § 3 k.p.a., przez ogólnikowość i lapidarność uzasadnienia faktycznego i prawnego postanowienia organu;

11.

art. 7, art. 77 § 1 art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, dowolną a nie swobodną ocenę dowodów, dokonaną pod z góry przyjętą tezę, co miało wpływ na wynik postępowania i skutkowało opisanym naruszeniem szeregu norm prawa materialnego;

12.

art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., gdyż organ nie podał, na podstawie jakich dowodów stwierdził, że wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego w wydaniu żądanego zaświadczenia oraz na jakiej podstawie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie;

13.

art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a, poprzez brak wskazania rzeczywistych przyczyn, dlaczego utrzymuje w mocy zaskarżone postanowienie, w tym poprzez nieodniesienie się do okoliczności sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.

Natomiast w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę w sposób szczegółowy odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze.

Organ wskazał, że nie naruszył zasad postępowania administracyjnego, a uzasadniając postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia, wyjaśnił wszystkie istotne kwestie w sposób jasny, zrozumiały i wyczerpujący, wskazując na przesłanki, które stanowiły podstawę odmowy wydania zaświadczenia.

Zauważył, że zaświadczenie jest dokumentem potwierdzającym określone fakty lub stan prawny, ale nie jest decyzją deklaratoryjną, która stwierdza istnienie pewnego stanu prawnego i różni się od zaświadczenia charakterem prawnym.

Podkreślił, że "konieczne" postępowanie wyjaśniające nie może być substytutem danych wynikających z prowadzonych przez właściwy organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Wynika to z faktu, że zaświadczenie nie rozstrzyga o prawach i obowiązkach, a jedynie może potwierdzić już ustalony stan. Postępowanie to ma na celu usunięcie wątpliwości, co do znanych, bo istniejących już faktów, czy stanu prawnego. Oznacza to, że służy ono do weryfikacji posiadanych już przez organ informacji, mogących stać się podstawą wydania zaświadczenia. W niniejszej sprawie organ takich informacji nie posiadał, co zostało ustalone właśnie w ramach postępowania wyjaśniającego.

Przypomniał, że strona zażądała wydania zaświadczenia wykraczającego poza proste potwierdzenie faktów, a tym samym wykroczyła poza interes prawny właściciela nieruchomości. Żądanie sprowadzało się w rzeczywistości do ustalenia zakresu i dokonania interpretacji postanowień koncesji nr (...), udzielonej decyzją Ministra Środowiska z dnia 7 grudnia 2009 r., a następnie odniesienia tych ustaleń do stanu faktycznego, stwierdzonego przez organ.

Zgodnie z art. 219 k.p.a, odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie, następuje w drodze postanowienia, którego elementy zostały określone w art. 124 k.p.a. Zaskarżalne postanowienie powinno zawierać dodatkowo uzasadnienie faktyczne i prawne. Poprzez art. 126 k.p.a., do treści uzasadnienia stosuje się odpowiednio art. 107 § 3 k.p.a. Przepisy dotyczące wydawania decyzji nie są jednak stosowane wprost, tylko odpowiednio. Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2015 r. poz. 196, z późn. zm.), kopie decyzji wydanych na podstawie przepisów działu III tej ustawy są przesyłane in.in. do organów nadzoru górniczego. Jeżeli jednak organ nie otrzyma kopii decyzji, odpowiadającej żądaniu strony, a określony stan faktyczny nie wynika z innych danych, nie może wydać zaświadczenia, gdyż oczekiwana treść zaświadczenia nie wynika z posiadanych dokumentów, a tylko taki fakt może organ stwierdzić w postanowieniu.

Przedmiotem wniosku skarżącego było wydanie zaświadczenia o określonej treści. Dlatego też organ rozpoznał wniosek w tym trybie, wydając ostatecznie postanowienie. Postanowienie dotyczyło całości żądania skarżącego, zatem nie ma mowy o rozpoznaniu wniosku w sposób niekompletny lub naruszający prawo.

Aby można było zarzucić naruszenie art. 219 w zw. z art. 124 § 2 k.p.a., organ musiałby odmówić wydania zaświadczenia innym aktem niż postanowienie lub wydać postanowienie niezawierające wyliczonych w art. 124 § 2 k.p.a. elementów.

Organ, wydając postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia o żądanej treści, zawarł w postanowieniu zarówno uzasadnienie faktyczne, jak i prawne. Zaświadczenie stanowi potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Jeżeli organ nie posiadał informacji, które potwierdzałyby stan, o którego potwierdzenie występował skarżący, nie mógł inaczej uzasadnić tego faktu, niż poprzez stwierdzenie, że taki stan nie wynika z akt spraw administracyjnych prowadzonych przez organ, zwłaszcza jeżeli takich rejestrów ani ewidencji organ nie prowadzi.

Organ przypomniał, że zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Art. 77 § 1 k.p.a. nakazuje w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Powołany art. 80 k.p.a. stanowi nakaz oceniania na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, natomiast art. 107 § 3 k.p.a. zobowiązuje organ do sporządzenia uzasadnienia decyzji (postanowienia), zawierającego określone elementy (fakty, dowody, przytoczenie przepisów prawa). Zakres zastosowania tych zasad określają przepisy art. 217 i art. 218 k.p.a. W postępowaniu o wydanie zaświadczenia organ nie modyfikuje treści dostępnych dokumentów i nie jest uprawniony do wydawania zaświadczeń o treści z nimi sprzecznej.

Zaświadczenie wydaje się bowiem, gdy z rejestrów, ewidencji lub innych danych wynika stan, którego potwierdzenia domaga się strona, a nie w sytuacji przeciwnej, gdy ten stan wymaga dopiero ustalenia np. w toku postępowania administracyjnego, kończącego się decyzją lub w toku innego postępowania. Trudno tu mówić o jakiejkolwiek tezie, za wyjątkiem tej wskazanej przez stronę, domagającą się potwierdzenia w drodze zaświadczenia określonego stanu faktycznego lub prawnego.

Organ podzielił co do zasady stanowisko strony, że właściciel nieruchomości ma interes prawny, uprawniający go do żądania stwierdzenia określonego stanu na nieruchomości w drodze zaświadczenia, pod warunkiem, że określone informacje mogą zostać ustalone w oparciu o ewidencje, rejestry i inne dane, będące w posiadaniu organu. Poza tym, to na stronie ciąży obowiązek wykazania interesu prawnego, a nie na organie obowiązek wykazania jego braku. Organ tylko bada, czy strona wykazała interes prawny, czy nie.

Organ opisał przyczyny uniemożliwiające wydanie zaświadczenia o żądanej treści.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 dalej powoływana jako p.p.s.a.) sąd może stwierdzić nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli została wydana: z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa, dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa, w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą (art. 145 § 1 pkt 3 tej ustawy w związku z art. 247 § 1 O.p.).

Nadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.).

W rozpoznawanej sprawie oceniając pod tym kątem zaskarżone postanowienie Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego, Sąd nie dopatrzył się podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia lub stwierdzenia nieważności. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

W rozpatrywanej sprawie przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest ocena zasadności odmowy wydania J. N. przez Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego zaświadczenia potwierdzającego, że prace geologiczne przy wykonaniu otworu geotermalnego zostały wykonane zgodnie z koncesją nr (...) na poszukiwanie i rozpoznawanie wód termalnych z utworów kredy dolnej i jury dolnej w miejscowości W., projektowanym otworem wiertniczym P. GT-1, udzieloną decyzją Ministra Środowiska z dnia 7 grudnia 2009 r. na rzecz "A" Sp.z.o.o. z siedzibą w K., tj. na obszarze szczegółowo opisanym w tej koncesji.

W ocenie Sadu orzekającego w niniejszej sprawie stanowisko organu w tej sprawie jest prawidłowe, a przedstawiona przezeń argumentacja wyczerpująca.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym i literaturze prawniczej utrwalony jest pogląd, że zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego. Zaświadczenie nie rozstrzyga bowiem żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej ani nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Zaświadczeniem organ potwierdza jedynie istnienie określonego stanu na podstawie posiadanych już danych, a postępowanie wyjaśniające, o jakim mowa w art. 218 § 2 k.p.a., spełnia tylko pomocniczą rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia"; (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 3 grudnia 2010 r., II SA/Wr 551/10, LEX nr 755651, wyrok NSA z dnia 29 lutego 2012 r., II GSK 186/11, LEX nr 1137908). W przeciwieństwie do decyzji administracyjnej, zaświadczenie nie wiąże organu i może być zawsze uchylone lub zmienione, w sytuacji gdy dojdzie do zmiany faktów lub stanu prawnego. Nie posiada więc ono waloru res iudicata, albowiem wraz ze zmianą faktów lub stanu prawnego staje się nieaktualne, co umożliwia wydanie nowego zaświadczenia odpowiadającego aktualnemu stanowi prawnemu lub faktycznemu, bez uprzedniego korygowania czy unieważnienia zaświadczenia pierwotnie wydanego. Wartość zaświadczenia oceniać należy więc w kategoriach wyrażania prawdy obiektywnej co do faktów lub prawa, co oznacza, że można zanegować jego wartość, wykazując, że potwierdza ono stan niezgodny z rzeczywistym stanem rzeczy. Nie jest ono decyzją, lecz przejawem wiedzy organu nie rozstrzyga żadnej kwestii (sprawy) co do jej istoty. Nie tworzy, nie uchyla i nie zmienia istniejących stosunków prawnych.

Tymczasem w rozpatrywanej sprawie zainicjowanej wnioskiem J. N. żądanie wydania zaświadczenia potwierdzającego, że prace geologiczne przy wykonaniu otworu geotermalnego zostały wykonane zgodnie z koncesją w sposób jaskrawy wykracza poza granice przedmiotowe zaświadczenia. Potwierdzenie przez organ prawidłowości i zgodności wykonania robót z koncesją wymagałoby najpierw ustaleń, a następnie oceny stanu faktycznego co nie może mieć miejsca w postępowaniu w sprawie wydawania zaświadczeń, które jest rodzajem postępowania administracyjnego o charakterze uproszczonym i odformalizowanym.

Wydanie zaświadczenia w oparciu o art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. polega wyłącznie na przeniesieniu danych znajdujących się w posiadanych przez organ rejestrach, ewidencji i innych zbiorach do treści zaświadczenia. Ponadto wydanie zaświadczenia na tej podstawie jest niedopuszczalne, jeżeli problematyka, której żądanie strony dotyczy, jest sporna (por. Małgorzata Jaśkowska, Kodeks Postepowania Administracyjnego, Komentarz, LEX 2013).

Do postępowania w sprawach zaświadczeń mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a., w tym przepisy o dowodach. Wystawienie zaświadczenia o określonej treści może być poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym "w koniecznym zakresie". Jednakże zakres postępowania wyjaśniającego zależy nie tylko od żądania podmiotu zainteresowanego uzyskaniem zaświadczenia, ale także od możliwości spełnienia tego żądania przez organ.

Zakres tego postępowania jest ograniczony (por. wyrok NSA z dnia 25 października 2000 r., V SA 760/00, LEX nr 50109: "Uproszczony charakter postępowania w sprawach wydawania zaświadczeń sprawia, że nie można w nim stosować zasady (uregulowanej w art. 75 § 1 k.p.a.) dopuszczenia jako dowód wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. "Konieczne" postępowanie wyjaśniające, o jakim mowa w art. 218 § 2 k.p.a., nie może być substytutem danych wynikających z prowadzonych przez właściwy organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, o jakich mowa w art. 218 § 1 k.p.a. Konieczne postępowanie wyjaśniające odnosić się może do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych czy też wyjaśnienia, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencja i rejestry mogą zawierać żądane dane, i ustalenia ewentualnych ich dysponentów"; por. też wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 maja 2009 r., VII SA/Wa 350/09, LEX nr 534664: "Organ wydając zaświadczenie na podstawie posiadanych danych i dokumentów, może ewentualnie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, ale jedynie w ograniczonym zakresie. Przedmiotem tego postępowania nie może być analizowanie zmian w stanie prawnym i wyprowadzanie z tego odpowiednich wniosków ani żądanie dokumentów i ich ocena prawna - co sugerowali skarżący. Nie może też być oceniane wcześniej wydane zaświadczenie"; por. też wyrok NSA z dnia 8 września 2009 r., I OSK 104/09, LEX nr 594852: "1. Postępowanie wyjaśniające, o jakim mowa w art. 218 § 2 k.p.a., spełnia tylko pomocniczą rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia. Odnosi się ono do zbadania okoliczności wynikających z istniejących ewidencji, rejestrów i innych danych, czy też wyjaśnienia, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się zainteresowany, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencja lub rejestry mogą zawierać żądane dane i ustalenia ewentualnych ich dysponentów. Przedmiotowe postępowanie ma zatem na celu usunięcie wątpliwości co do znanych, bo istniejących już faktów lub praw. Niedopuszczalne jest natomiast dokonywanie w nim nowych ustaleń faktycznych i prawnych"; por. też wyrok NSA z dnia 21 października 2010 r., I OSK 630/10, LEX nr 745278: "Postępowanie wyjaśniające z art. 218 k.p.a. ogranicza się zatem jedynie do takiego postępowania, które pozwoli na urzędowe potwierdzenie treści dokumentów zgromadzonych przez dany organ. Regulacja zawarta w ww. przepisie modyfikuje tym samym zasady postępowania dowodowego ustalone w rozdziale IV k.p.a.

A zatem w rozpatrywanej sprawie wbrew licznym zarzutom skargi organ nie naruszył wskazanych w skardze przepisów, a w szczególności art. 218 § 1 i 2 k.p.a. Organ nie naruszył przy tym ogólnych reguł postępowania, a swoje stanowisko obszernie wyjaśnił, wskazał przyczyny odmowy wydania zaświadczenia oraz podał i omówił podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Organ w odpowiedzi na skargę odniósł się do każdego zarzutu skarżącego.

Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie naruszenia wskazanych przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani też naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy i z tych względów skargę jako bezzasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.