Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1789640

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach
z dnia 20 sierpnia 2015 r.
III SA/Gl 1202/15

UZASADNIENIE

Sentencja

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. P.-S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.

Uzasadnienie faktyczne

W treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych skarżąca podała, że wspólne gospodarstwo prowadzi z mężem. Poza domem w stanie surowym (zamkniętym) o pow. ok. (...) m2, na którego zaciągnięty został kredyt i współwłasnością samochodu osobowego marki (...) model (...) rok prod. (...) o wartości (...) zł innych składników majątku nie posiadają. Ich miesięczne dochody wynoszą 0 zł. Tymczasem przeciwko skarżącej (...) r. zostały wystawione tytuły wykonawcze opiewające na kwotę należności głównej wynoszącej: (...) zł, (...) zł, (...) zł, (...) zł i (...) zł. Na ich podstawie dokonano zajęcia rachunków bankowych skarżącej w "A" i Bank "B".

Ponieważ podane wyżej dane okazały się niewystarczające do oceny sytuacji finansowej wnioskodawcy (...) r. wezwano działającego w sprawie pełnomocnika do ich uzupełnienia wskazując jednocześnie dokumenty źródłowe, które należało w tym zakresie nadesłać.

W odpowiedzi na powyższe przedłożono rachunki za tzw. media czyli energię elektryczną (407,99 zł), gaz (305,84 zł), wodę i ścieki (518,14 zł). Z ich treści ustalono, że nabywcą mediów jest skarżąca zamieszkała przy ul. (...) w D. Tymczasem z informacji zawartej w oświadczeniu z dnia (...) r. T. P.-S. zamieszkuje pod adresem ul. (...) w D., tj. w niewykończonym domu w stanie surowym zamkniętym, stanowiącym przedmiot kredytowania w ramach umowy zawartej (...) r. z Bank "B" na kwotę (...) zł. Ponieważ razem z mężem prowadzi działalność gospodarczą nie są osobami bezrobotnymi (vide: zeznanie podatkowe PIT-36L za 2014 r.). Ponadto (...) r. jej firma zaciągnęła kredyt w wysokości (...) zł, a ustalone raty wynoszą (...) zł. Z kolei (...) r. zaciągnęła kredyt w Banku "C" w kwocie (...) zł na zakup samochodu marki (...) rok prod. (...), a spłacane z tego tytułu raty wynoszą (...) zł.

Uzasadnienie prawne

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje.

Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadza się do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. - dalej jako "p.p.s.a."). Stosownie do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (vide: art. 245 § 3 cyt. ustawy), następuje gdy ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Użyte w powyższym przepisie pojęcie "wykazać" oznacza udowodnić, przedstawić w sposób przekonywujący, pokazać, unaocznić. Odnosi się ono do wnioskodawcy, co oznacza, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży bezpośrednio na stronie, a nie na rozpoznającym wniosek. Ma ona istotne znaczenie w sprawie, albowiem pozwala wyjaśnić wątpliwości co do wiarygodności składanych oświadczeń oraz skonfrontować ich treść z dokumentacją źródłową, której przykładowy katalog wymieniony został w art. 256 pkt 2 ustawy p.p.s.a., a następnie zamieszczony w wydanym na jego podstawie rozporządzeniu wykonawczym.

Podobnie art. 252 § 1 ustawy p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy powinny być przekonująco umotywowane. Dlatego też od stron ubiegających się o zwolnienie od kosztów sądowych oczekuje się aktywnej postawy procesowej przejawiającej się przede wszystkim w wyczerpującym podawaniu informacji na temat ich stanu majątkowego oraz w dostarczaniu wszelkich żądanych dokumentów, w oparciu o które ma zostać poddana analizie ich kondycja finansowa i możliwości płatnicze. To bowiem na podstawie przedłożonych dokumentów źródłowych musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, że wnioskodawca nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżąca przedstawiając swoją sytuację finansową ograniczyła się jedynie do przywołania takich okoliczności, które mogłyby świadczyć o tym, że ta jest trudna. Pominęła natomiast istotne informacje odnoszące się do prowadzonej zarówno przez nią jak i jej męża działalności gospodarczej, albowiem rubrykę nr 10 formularza wskazującą na rodzaj uzyskiwanych dochodów wykreśliła, a w miejscu wysokości dochodów miesięcznych brutto wpisała "0,00 zł". Podobnie uczyniła w uzupełnieniu złożonego wniosku, albowiem poza zeznaniem podatkowym za 2014 r., z którego wynikał przychód za ubiegły rok podatkowy rzędu (...) zł z prowadzonej działalności, aktualnych dochodów uzyskiwanych z powyższego tytułu nie podała ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że nie jest osobą bezrobotną tylko prowadzącą działalność gospodarczą. Powyższe odnosi się również do męża skarżącej, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, gdyż jego dochody nie zostały w żaden sposób podane. A ponieważ w orzecznictwie sądowym ugruntowany został pogląd, zgodnie z którym w przypadku, gdy strona uchyla się od przedstawienia wszelkich informacji na temat jej sytuacji finansowej lub podaje takie fakty, które nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (vide: postanowienia NSA z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSAiWSA 2005/1/8 oraz z dnia 9 grudnia 2008 r., sygn. akt II GZ 306/08, LEX nr 532271). Tym bardziej, że skarżąca reprezentowana jest przez fachowego pełnomocnika, który powinien zdawać sobie sprawę z tego, że samo oświadczenie wnioskodawcy o braku dochodów czy prowadzeniu działalności gospodarczej bez jakiegokolwiek wskazania wysokości wypracowanych z tego tytułu przychodów czyni złożony wniosek niewiarygodny, zwłaszcza w sytuacji, gdy wydatki związane z bieżącym utrzymaniem regularnie są opłacane (vide: faktury za tzw. media czy raty kredytów). Dlatego też zawarty w treści pisma z dnia (...) r. wniosek o zakreślenie dodatkowego terminu do nadesłania dokumentów źródłowych, których przedłożenie wymaga uprzedniego wystąpienia do właściwych instytucji nie zasługiwał na uwzględnienie. Podobnie jak sporządzony już po terminie, o którym mowa w art. 84 ustawy p.p.s.a., kolejny wniosek złożony w tym przedmiocie (vide: pismo z (...) r.).

Niezależnie od powyższego należy w tym miejscu zauważyć, że nie każdy wydatek, który subiektywnie przez stronę jest postrzegany jako dolegliwy finansowo oznacza, że ponoszony jest jako uszczerbek w koniecznym utrzymaniu (vide: postanowienie NSA z dnia 3 czerwca 2013 r. sygn. akt II FZ 281/13, LEX nr 1320634). Tak bez wątpienia należy potraktować raty zaciągniętych w ramach prowadzonej działalności kredytów. Bezspornym jest bowiem, że udzielając powyższych banki dokonały oceny sytuacji majątkowej skarżącej i prowadzonej przez nią firmy i nie pozwoliłyby na zaciągnięcie zobowiązań finansowych, gdyby uznały, że nie daje ona gwarancji ich spłaty (vide: zeznanie podatkowe za 2014 r.). Dlatego też rozpoznający sprawę nie znalazł żadnego uzasadnienia dla przyjęcia jakoby budżet państwa miał kredytować stronę skarżącą, skoro brak jest podstaw do twierdzenia jakoby zobowiązania cywilnoprawne, do których zalicza się raty kredytu, korzystały z pierwszeństwa przed zobowiązaniami należnymi Skarbowi Państwa, do których zalicza się wpis od skargi. Tym bardziej, że wydatków tych nie zalicza się do kosztów koniecznego utrzymania, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. tylko do kosztów uzyskania przychodu, które każdy przedsiębiorca ponosi pomniejszając tym samym podstawę opodatkowania. Ponieważ ta nie została podana, gdyż zeznanie podatkowe za ubiegły rok (z uwagi na nieaktualne dane) podobnie jak niekompletne wyciągi z rachunku bankowego (vide: przelewy własne z innych kont) nie jest wystarczające w tym zakresie, nie można było ustalić jaki uszczerbek w koniecznym utrzymaniu skarżącej i jej męża spowoduje uiszczenie należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego.

Wobec powyższego, działając na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.