Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1471630

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku
z dnia 27 lutego 2014 r.
III SA/Gd 939/13

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.).

Sędziowie WSA: Bartłomiej Adamczak, Tamara Dziełakowska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2014 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Rektora Uniwersytetu (...) z dnia 10 września 2013 r. w przedmiocie skreślenia z listy studentów oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Pełnomocnik skarżącej A. W. wniósł skargę na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia 10 września 2013 r., którą organ uchylił decyzję własną z dnia 11 lutego 2013 r. w przedmiocie skreślenia skarżącej z listy studentów i decyzję Dziekana Wydziału Uniwersytetu z dnia 22 kwietnia 2004 r. w przedmiocie skreślenia skarżącej z listy studentów oraz umorzył postępowanie organu pierwszej instancji.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia 22 kwietnia 2004 r., nr ((...)) Dziekan Uniwersytetu skreślił A. W., studentkę drugiego roku kierunku ((...)) z listy studentów.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że studentka nie zaliczyła III semestru oraz nie opłaciła czesnego zgodnie z regulaminem studiów oraz zarządzeniem Rektora Uniwersytetu nr ((...)).

Po rozpatrzeniu odwołania od ww. decyzji Prorektor ds. Studenckich Uniwersytetu w decyzji z dnia 2 czerwca 2004 r., nr ((...)) stwierdził, że po zapoznaniu się z dotychczasowym przebiegiem studiów oraz opinią dziekana, podtrzymuje decyzję o skreśleniu A. W. z listy studentów U ((...)).

A. W. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na powyższą decyzję wnosząc o uchylenie wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Zdaniem skarżącej, skreślenie jej z listy studentów było bezpodstawne. Naruszeniem prawa było też bezpodstawne ustalenie opłat oraz bezpodstawne ustanowienie i zastosowanie sankcji w postaci skreślenia z listy studentów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 15 października 2009 r. wydanym w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 152/09 uchylił decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia 2 czerwca 2004 r., nr ((...)) z uwagi na fakt, że rozstrzygnięcie to nie odpowiadało standardom orzeczenia organu szkoły wyższej wydanego w indywidualnej sprawie studenta.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Rektor Uniwersytetu decyzją z dnia 2 lutego 2010 r., działając na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.), art. 107 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) utrzymał w mocy decyzję Dziekana Wydziału ((...)) o skreśleniu A. W. z listy studentów.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Rektor Uniwersytetu przyznał, że zarzut odwołania dotyczący tego, iż A. W. opłaciła czesne za semestr III studiów na kierunku psychologia odbywanych w systemie wieczorowym, był zasadny.

Natomiast nie był uzasadniony zarzut, że przy podejmowaniu decyzji o skreśleniu odwołującej się z listy studentów, naruszone zostały przepisy regulaminu studiów. Wobec nie zrealizowania w ramach uzupełnienia różnic programowych przedmiotów z I roku studiów, zgodnie z § 14 regulaminu studiów, dziekan podjął decyzję o skreśleniu A. W. z listy studentów, a decyzję tę należy uznać za uzasadnioną. Co równie istotne, na Wydziale ((...)) w roku akademickim 2003/2004 obowiązywał semestralny system zaliczeń zgodny z § 21 regulaminu studiów a okoliczność ta była odwołującej się studentce znana.

W skardze na ww. decyzję Rektora Uniwersytetu A. W. ponownie podniosła zarzuty naruszenia prawa poprzez bezpodstawne ustalenie opłat za studia, bezpodstawną odmowę zwolnienia z opłat za studia, bezpodstawne ustanowienie i zastosowanie sankcji w postaci skreślenia z listy studentów oraz bezpodstawne skreślenie z listy studentów U ((...)). W reasumpcji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę wyrokiem z dnia 16 września 2010 r. wydanym w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 148/10.

W uzasadnieniu orzeczenia stwierdził, że po wydaniu wyroku z dnia 15 października 2009 r. w sprawie ze skargi A. W. (sygn. akt III SA/Gd 152/09) - z uwagi na art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - zarówno organy Uniwersytetu jak i Sąd ponownie rozpatrujący skargę, związani są oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania w tej sprawie. Wynika z powyższego, że bezpodstawne i w okolicznościach sprawy całkowicie chybione są zarzuty skargi odnoszące się do kwestii ustanowienia, ponoszenia, zwalniania i sankcjonowania niewniesienia opłat za studia.

W ocenie Sądu, przyczyną utrzymania w mocy decyzji Dziekana Wydziału ((...)) o skreśleniu A. W. z listy studentów, było uznanie, że skarżąca nie uzyskała w określonym terminie kolejnych zaliczeń wymaganych zgodnie z tokiem studiów. Sąd wskazał również, że możliwość skreślenia studenta z listy studentów w takim przypadku przewidują przepisy art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, który to przepis stanowi, że kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. Przyczyną skreślenia może być nieuzyskanie w określonym terminie zaliczenia semestru lub/i roku. Z uzasadnienia do zaskarżonej decyzji i z akt wynikało z kolei, że skarżąca, przyjęta na Wydział ((...)) na kierunek ((...) pod warunkiem zaliczenia różnic programowych z I roku studiów, nie zaliczyła ich ani do 30 czerwca 2001 r. ani do 23 października 2001 r. Ww. skierowana została na powtarzanie I roku w roku akademickim 2002/2003, nie uzyskała wpisów z określonych zaliczeń i egzaminów z 5 przedmiotów (j. angielski, podstawy logiki, filozofia z etyką, historia myśli psychologicznej, psychologia emocji i motywacji). Z pisma Prodziekana ds. Studiów Zaocznych Wydział (...) z dnia 19 lipca 2004 r. wynikało zaś, że studentka w roku akademickim 2001/2002 nie zrealizowała obowiązku uzyskania wpisów z zaliczeń bądź zdania egzaminów z 11 przedmiotów.

Od powyższego wyroku A. W. wniosła skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2011 r. wydanym w sprawie sygn. akt I OSK Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.

W uzasadnieniu wydanego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że pierwotne rozstrzygnięcie Dziekana i pierwsze orzeczenie Rektora Uniwersytetu zapadły pod rządami ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym i ten stan prawny uwzględnił WSA w Gdańsku wydając wyrok z dnia 15 października 2009 r. w sprawie sygn. akt III SA/Gd 152/09.

W czasie ponownego rozpatrywania odwołania skarżącej obowiązywała już ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym. Wobec tego należało uwzględnić regulację zawartą w przepisach przejściowych tej ustawy. Jak wynika z treści art. 259 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy wszczęte i niezakończone postępowania w sprawach, co do których postępowanie zostało zakończone wydaniem nieprawomocnej decyzji, są rozpatrywane według przepisów dotychczasowych. Wobec tego sprawa skarżącej, jako wszczęta pod rządami ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym i nie zakończona prawomocnie winna zostać rozpoznana w oparciu o przepisy tej ustawy. Sąd pierwszej instancji, rozpoznając niniejszą sprawę, kontrolę zaskarżonej decyzji przeprowadził opierając się na regulacji art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym. Tym samym doszło do niezasadnego zastosowania tego przepisu ustawy.

Nadto Sąd pierwszej instancji niezasadnie pominął, że istotną dla rozstrzygnięcia sprawy jest kwestia, jaki okres zaliczeniowy obowiązywał na Wydziale ((...)) w roku akademickim 2003/2004. Stosownie do regulacji art. 148 zd. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym "Dziekan może skreślić studenta z listy studentów w przypadkach określonych w regulaminie studiów".

Wobec tego weryfikacja decyzji Rektora Uniwersytetu winna zostać przeprowadzona przez pryzmat regulacji zawartej w regulaminie studiów oraz, jeżeli regulamin studiów rzeczywiście pozostawiał radom wydziałów prawo wyboru okresu zaliczeniowego, niezbędne było ustalenie treści uchwały Rady Wydziału ((...)), określającej okres zaliczeniowy obowiązujący w roku akademickim 2003/2004.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego treść regulaminu studiów oraz uchwały Rady Wydziału ((...)) pozostają w związku z oceną legalności zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji decyzji Rektora Uniwersytetu w przedmiocie skreślenia skarżącej z listy studentów. Prawidłowe ustalenie treści obu tych aktów pozwoli dopiero na ocenę, czy organy uczelni prawidłowo ustaliły stan faktyczny, a następnie czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego.

Stąd też Sąd pierwszej instancji nie przeprowadzając, wbrew wyraźnemu żądaniu skarżącej, dowodu z właściwego regulaminu studiów oraz uchwały rady wydziału naruszył art. 106 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że doszło również do naruszenia art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ww. ustawy, gdyż Sąd pierwszej instancji uznał możliwość orzekania w oparciu o niekompletne akta sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2011 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 221/11 uchylił decyzję Rektora Uniwersytetu ((...)) z dnia 2 lutego 2010 r., którą utrzymano w mocy decyzję Dziekana Wydziału ((...)) z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie skreślenia skarżącej z listy studentów.

W związku z otrzymanymi wskazaniami Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zobowiązał pełnomocnika organu do przedłożenia regulaminu i uchwały, określających okres zaliczeniowy obowiązujący w roku akademickim 2003/2004.

Sąd wskazał, że w spornym roku akademickim na Uniwersytecie obowiązywał regulamin studiów na mocy uchwały Senatu U ((...)) z dnia 25 kwietnia 1991 r. Wynika z niego, że okresem zaliczeniowym, stosownie do uchwały rady wydziału, jest rok akademicki lub semestr. Tak więc zasadniczą kwestią dla rozstrzygnięcia spornych stanowisk powinna być uchwała Rady Wydziału ((...)) określająca okres zaliczeniowy. Jednak po analizie otrzymanych od organu dokumentów, Sąd ten wskazał, że żaden z nich nie jest uchwałą określającą okres zaliczeniowy obowiązujący w roku akademickim 2003/2004. Uniemożliwia to, zdaniem Sądu stwierdzenie, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Następnie Rektor Uniwersytetu decyzją z dnia 11 lutego 2013 r. uchylił decyzję Dziekana Wydziału ((...)) z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie skreślenia A. W. z listy studentów.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w związku z treścią wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 sierpnia 2011 r. sygn. akt III SA/Gd 221/11, stosownie do wytycznych zawartych w jego uzasadnieniu uchylono decyzję z dnia 22 kwietnia 2004 r.

Pełnomocnik skarżącej w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na tę decyzję wniósł o stwierdzenie jej nieważności, względnie o jej uchylenie.

Organowi zarzucono naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji niewymienionej pośród form rozstrzygnięć decyzji organu odwoławczego oraz niewłaściwą i niekompletną treść decyzji, w tym uzasadnienia - art. 107 § 1, § 2, § 3 i § 4 k.p.a. Zdaniem skarżącej w decyzja powinna odzwierciedlać to, że decyzja Dziekana Wydziału ((...)) z 22 kwietnia 2004 r. została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Przede wszystkim jednak organ odwoławczy powinien wydać decyzję o uchyleniu w całości decyzji Dziekana i umorzeniu w całości postępowania organu pierwszej instancji, a decyzja powinna zawierać wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia.

Przedmiotowa skarga została zarejestrowana pod sygn. akt III SA/Gd 303/13.

W wyniku przeprowadzonego w powyższej sprawie na wniosek organu postępowania mediacyjnego, Rektor Uniwersytetu ((...)) na posiedzeniu mediacyjnym w dniu 9 sierpnia 2013 r. zobowiązał się w terminie do dnia 16 września 2013 r. wydać decyzję, w której uchyli decyzje własną z dnia 11 lutego 2013 r. oraz uchyli decyzję Dziekana Wydziału ((...)) z dnia 22 kwietnia 2004 r. i umorzy postępowanie organu pierwszej instancji, co zostało zaaprobowane przez pełnomocnika skarżącej.

Zaskarżoną decyzją z dnia 10 września 2013 r. Rektor Uniwersytetu uchylił decyzję własną z dnia 11 lutego 2013 r. oraz decyzję Dziekana Wydziału ((...)) z dnia 22 kwietnia 2004 r. w przedmiocie skreślenia skarżącej z listy studentów i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji.

W skardze na tę decyzję pełnomocnik skarżącej wniósł o jej uchylenie, zarzucając naruszenie art. 107 § 1, § 2, § 3 i § 4 k.p.a. - przez wydanie decyzji niezawierającej wszystkich wymaganych elementów decyzji, w szczególności bez właściwej i kompletnej treści uzasadnienia.

Wniósł również o rozpoznanie i uwzględnienie skargi uprzednio złożonej na decyzję z dnia 11 lutego 2013 r. (z uwagi na art. 118 § 1 p.p.s.a.), domagając się stwierdzenia nieważności tej decyzji organu oraz decyzji organu pierwszej instancji z dnia 22 kwietnia 2004 r.

W uzasadnieniu skargi powołano przepis art. 153 p.p.s.a. i stanowiska WSA w Gdańsku zawarte w sprawach III SA/Gd 152/09 i III SA/Gd 221/11. Ponadto wskazano, że zaskarżona decyzja z dnia 10 września 2013 r. nie posiada w istocie uzasadnienia faktycznego i prawnego. Brak uzasadnienia stanowi niewykonanie ustaleń z postępowania mediacyjnego i uniemożliwia kontrolę sądową rozstrzygnięcia. Zdaniem pełnomocnika skarżącej podczas posiedzenia mediacyjnego pełnomocnik organu został poinformowany o konieczności uzasadnienia decyzji zgodnie z wcześniej wydanymi w sprawie wyrokami sądów i przepisami k.p.a. Ponadto zaskarżona decyzja powinna także wskazywać, że decyzje z dnia 11 lutego 2013 r. oraz z dnia 22 kwietnia 2004 r. zostały wydane bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Przedmiotowa skarga została zarejestrowana pod sygn. akt III SA/Gd 939/13.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

Wskazano, że organ chcąc przerwać istniejący stan rzeczy (od 2004 r.) przywrócił stronie status studenta. Jednak jak wynika z postępowania skarżącej nie jest ona zainteresowana studiowaniem, a jedynie postępowaniami sądowymi. Takie zaś działania polegające na swoistej "zabawie z uniwersytetem" nie powinny korzystać z ochrony prawnej.

Na rozprawie w dniu 27 lutego 2014 r. Sąd na podstawie art. 118 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.), połączył sprawę o sygn. akt III SA/Gd 303/13 z niniejszą sprawą o sygn. akt III SA/Gd 939/13 do łącznego rozpoznania.

W sprawie o sygn. akt III SA/Gd 303/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w dniu 27 lutego 2014 r. umorzył postępowanie w sprawie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej - jako p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie podlega uwzględnieniu.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że po pierwsze - przedmiotowa sprawa, zapoczątkowana decyzją z dnia 22 kwietnia 2004 r. o skreśleniu A. W. była już trzykrotnie rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (sprawy o sygn. akt: III SA/Gd 152/09, III SA/Gd 148/10 oraz III SA/Gd 221/11). Była również objęta postępowaniem przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie sygn. akt I OSK 146/11 w związku z wywiedzioną skargą kasacyjną od orzeczenia zapadłego w sprawie sygn. akt III SA/Gd 148/10.

Zatem stosownie do treści przepisu art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Związanie to dotyczy organu oraz Sądu orzekającego w tej sprawie.

Po drugie - przedmiotem skargi i zarazem kontroli sądowej jest decyzja Rektora Uniwersytetu z dnia 10 września 2013 r., która została wydana w wyniku przeprowadzonego postępowania mediacyjnego. Zgodnie z art. 117 § 1 p.p.s.a., na podstawie ustaleń dokonanych w postępowaniu mediacyjnym organ uchyla lub zmienia zaskarżony akt albo wykonuje lub podejmuje inną czynność stosownie do okoliczności sprawy w zakresie swojej właściwości i kompetencji.

Jest również oczywistym, że okoliczność przeprowadzenia mediacji w dniu 9 sierpnia 2013 r. nie mogła być znana Sądom, które orzekały wcześniej w niniejszej sprawie.

Przechodząc dalej, to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznając sprawę sygn. akt III SA/Gd 221/11 przywołał treść art. 190 p.p.s.a., który stanowi, że Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, powołując się na wiążące stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjny wyrażone w sprawie sygn. akt I OSK 146/11 sprawa skarżącej, jako wszczęta pod rządami ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 1990 r. Nr 65, poz. 385) nie zakończona prawomocnie, winna zostać rozpoznana w oparciu o przepisy tej ustawy, zgodnie z treścią art. 259 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, który stanowi, że wszczęte i niezakończone postępowania w sprawach, co do których postępowanie zostało zakończone wydaniem nieprawomocnej decyzji, są rozpatrywane według przepisów dotychczasowych.

Stosownie zatem do art. 148 zd. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym, dziekan może skreślić studenta z listy studentów w przypadkach określonych w regulaminie studiów.

Dlatego prawidłowe ustalenie treści regulaminu studiów i uchwały Rady Wydziału ((...)), określającej okres zaliczeniowy obowiązujący w roku akademickim 2003/2004 umożliwi ocenę legalności zaskarżonej decyzji w przedmiocie skreślenia skarżącej z listy studentów, gdyż twierdzi ona przeciwnie niż organ, że okresem zaliczeniowym był wówczas rok akademicki (a nie semestr).

W celu realizacji tych wytycznych, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zobowiązał pełnomocnika organu do przedłożenia przedmiotowego regulaminu i uchwały, określających okres zaliczeniowy obowiązujący w roku akademickim 2003/2004.

Po analizie otrzymanych dokumentów Sąd ten wskazał, że w roku akademickim 2003/2004 na Uniwersytecie obowiązywał regulamin studiów na mocy uchwały Senatu U ((...)) z dnia 25 kwietnia 1991 r., który został uchylony na mocy § 2 uchwały Senatu U ((...)) nr 12/04 z dnia 25 marca 2004 r. Wynika z niego (§ 21 ust. 1), że okresem zaliczeniowym, stosownie do uchwały rady wydziału, jest rok akademicki lub semestr. Identyczną regulację zawiera § 10 ust. 1 regulaminu z dnia 25 marca 2004 r. Ponadto Rada Wydziału Nauk Społecznych w dniu 18 września 2008 r. podjęła uchwałę o wprowadzeniu na Wydziale ((...)) od roku akademickiego 2008/2009 rocznego rozliczania studentów. Z kolei wyciąg z protokołu z posiedzenia Rady Wydziału w dniu 3 lipca 2003 r. wskazuje, że na tym posiedzeniu "Dziekan poinformował obecnych o nw. sprawach: - nastąpi zmiana organizacji roku akademickiego w oparciu o pismo Prorektor ds. Kształcenia prof. dr hab. H. P. - J. Począwszy od roku akademickiego 2003/2004 na ((...)) zostaje wprowadzony semestralny układ rozliczania studiów, a także nowe terminy sesji poprawkowych zimowej i letniej".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku podkreślił, że żaden z tych dokumentów nie jest uchwałą określającej okres zaliczeniowy obowiązujący w roku akademickim 2003/2004. Uniemożliwia to, zdaniem Sądu stwierdzenie, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Ponadto informacja dziekana wynikająca z dołączonego wyciągu z protokołu posiedzenia Rady Wydziału z dnia 3 lipca 2003 r., nie stanowi aktu wymaganego na podstawie regulaminu studiów z 1991 r. - § 21 ust. 1, jak i regulaminu studiów z 2004 r. - § 10.

Zatem analiza złożonych aktów, stosowanie do wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego, doprowadziła do uznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zaskarżonej decyzji Rektora z dnia 2 lutego 2012 r. (utrzymującej w mocy decyzję o skreśleniu skarżącej z listy studentów) za niezgodną z prawem, a w konsekwencji do jej uchylenia. Ponadto, jak wskazał ten Sąd żaden z omawianych powyżej dokumentów nie jest uchwałą określającą okres zaliczeniowy obowiązujący w spornym roku akademickim.

Powyższą oceną prawną został związany organ, który ponownie rozpoznawał sprawę i który w wyniku ponownego jej rozpoznania uchylił decyzję o skreśleniu skarżącej z listy studentów (o czym dalej), jak i Sąd orzekający w niniejszej sprawie. Oceny tej nie zmienia okoliczność, że stosownie do wniosku zawartego w piśmie procesowym strony skarżącej z dnia 13 lutego 2013 r. ponownie zobowiązano pełnomocnika organu do złożenia aktu prawnego stanowiącego podstawę wprowadzenia rozliczenia semestralnego w roku akademickim 2003/2004. Jednak w jego wykonaniu organ nie przedłożył innych aktów.

Kontynuując, to w następstwie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wydanego w sprawie III SA/Gd 221/11 została wydana przez Rektora U ((...)) decyzja w dniu 11 lutego 2013 r. o uchyleniu decyzji z dnia 22 kwietnia 2004 r. w przedmiocie skreślenia skarżącej z listy studentów i tym samym skarżącej został przywrócony status studentki.

W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że rozstrzygnięcie nastąpiło w związku z treścią tego wyroku i stosowanie do wytycznych zawartych w jego uzasadnieniu.

Zatem nie może budzić wątpliwości, że ocena prawna i wiążące w tym zakresie wskazania sądowe, zostały przez organ uwzględnione.

Jak już wskazano wcześniej decyzja ta została zaskarżona i objęta postępowaniem w sprawie III SA/Gd 303/13, a zasadniczym zarzutem skargi był brak umorzenia postępowania pierwszo-instancyjnego. W tym też postępowaniu, na wniosek organu, w dniu 9 sierpnia 2013 r. zostało przeprowadzone posiedzenie mediacyjne. Jak wynika z treści protokołu, w jego wyniku dokonano następujących ustaleń, co do sposobu załatwienia sprawy:

Rektor Uniwersytetu zobowiązał się w terminie do dnia 16 września 2013 r. wydać decyzję administracyjną mocą, której:

1.

uchyli decyzję własną z dnia 11 lutego 2013 r. w przedmiocie skreślenia skarżącej z listy studentów; 2. uchyli decyzję Dziekana Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu z dnia 22 kwietnia 2004 r., nr ((...)) w przedmiocie skreślenia skarżącej z listy studentów i umorzy postępowanie organu pierwszej instancji.

Skarżąca zaaprobowała powyższe stanowisko (vide: - k. 42 akt sądowo-administracyjnych w sprawie sygn. akt III SA/Gd 303/13)

W wyniku poczynionych ustaleń mediacyjnych zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 10 września 2013 r. - Rektor Uniwersytetu ((...)) uchylił decyzję własną z dnia 11 lutego 2013 r. (objętą skargą w sprawie sygn. akt III SA/Gd 303/13) oraz decyzję Dziekana Wydziału ((...)) Uniwersytetu ((...)) z dnia 22 kwietnia 2004 r. w przedmiocie skreślenia skarżącej z listy studentów i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji.

Tym samym ponownie przywrócono stronie status studenta.

W tym miejscu należy wskazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na rozprawie w dniu 27 lutego 2014 r. w sprawie sygn. akt III SA/Gd 303/13 umorzył postępowanie dotyczące aktu pierwotnego - decyzji z dnia 11 lutego 2013 r., na podstawie art. 118 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym, jeżeli skarga na akt lub czynność wydane lub podjęte na podstawie ustaleń dokonanych w postępowaniu mediacyjnym, nie zostanie wniesiona albo skarga ta zostanie oddalona, sąd umarza postępowanie w sprawie, w której przeprowadzono postępowanie mediacyjne. Należy podkreślić, że przepis art. 118 § 1 p.p.s.a. nakłada na Sąd obowiązek łącznego rozpoznania obu skarg, a więc skargi wywiedzionej na decyzję pierwotną oraz skargi na decyzję wydaną na podstawie ustaleń mediacyjnych. Oba te akty z punktu widzenia materialnoprawnego, zostały podjęte w tej samej sprawie administracyjnej - której przedmiotem jest skreślenie skarżącej z listy studentów. Łączne rozpoznanie obu skarg oraz ich równoległa kontrola sądowa, pozwala na pełną i prawidłową ocenę wydanych aktów oraz zapewnia stronie należytą ochronę jej interesów. Należy to również odnieść do ewentualnego postępowania przed sądem drugiej instancji.

Przechodząc do dalszych rozważań, to zgodnie z art. 161 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym do decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studenckich, a także w sprawach nadzoru nad działalnością organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Można tu zaznaczyć, że takie unormowanie zostało zawarte również w art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym.

Podstawowym zarzutem podniesionym w skardze w stosunku do decyzji wydanej w następstwie mediacji było nie spełnienie przez nią wymagań określonych w art. 107 § 1, § 2, § 3 i § 4 k.p.a. W ocenie skarżącej, brak w istocie uzasadnienia uniemożliwia kontrolę sądową i stanowi niewykonanie ustaleń z postępowania mediacyjnego. Należy zaznaczyć, że treść ustaleń mediacyjnych została przywołana powyżej (nie odnoszą się one do uzasadnienia). Ewentualne informowanie organu przez mediatora o konieczności uzasadnienia zgodnie z wiążącymi organ wyrokami sądów administracyjnych oraz przepisami k.p.a., nie zostało ujęte w protokole mediacyjnym jako ustalenie. Przy czym jak wynika z treści tego protokołu, stanowisko dotyczące należytego uzasadniania decyzji, wyraził niewątpliwie pełnomocnik skarżącej.

Niemniej, zarzut nie spełnienia przez zaskarżoną decyzję wymogów określonych przepisem art. 107 k.p.a. należy podzielić.

Jednak powstaje pytanie czy w okolicznościach niniejszej sprawy może on być skuteczny. Na powyższe pytanie należy udzielić odpowiedzi negatywnej. Z przyczyn wskazanych poniżej.

Jak podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - "decyzja ta w całości uwzględnia żądanie strony i została wypracowana w drodze postępowania mediacyjnego". W tym miejscu należy postawić kolejne pytanie - co stanowi żądanie strony w tym postępowaniu - a zarazem istotę sporu. Tym żądaniem jest niewątpliwie przywrócenie skarżącej statusu studenta. Wszelkie inne oczekiwania strony np. jakie stwierdzenia powinno zawierać uzasadnienie decyzji, nie mogą być w kategorii żądania rozpatrywane.

Dlatego uprawnionym jest stanowisko, że zaskarżona decyzja w całości uwzględnia żądanie strony - przywraca jej bowiem status studenta i kształtuje zarazem jej sytuację prawną w tym zakresie.

Tu trzeba przypomnieć, że już uprzednia decyzja Rektora U ((...)) z dnia 11 lutego 2013 r. ten status skarżącej przyznawała, choć nie umarzała postępowania pierwszo-instancyjnego. Skoro jednak zaskarżona decyzja uwzględniała żądanie strony, jak i poczynione ustalenia mediacyjne, to jak wskazał organ w odpowiedzi na skargę, nie miał on tym samym obowiązku szczegółowego jej uzasadnienia.

Zgodnie z przepisem art. 104 § 1 i § 2 k.p.a. organ załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej, zaś decyzje rozstrzygają sprawę co do istoty w całości lub części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji. Uwzględniając żądanie skarżącej - przywrócenia jej statusu studentki, zaskarżona decyzja rozstrzygnęła sprawę co do jej istoty.

Konstatując, podstawowy zarzut skargi (wadliwość uzasadnienia) nie może odnieść skutku, gdyż po pierwsze - uchybienie to pozostaje bez wpływu na istotę rozstrzygnięcia.

Po drugie, oceniając wadliwość uzasadnienia zaskarżonej decyzji, należy mieć na uwadze, że w postępowaniu w sprawach studenckich stosujemy odpowiednio przepisy k.p.a.

Przede wszystkim zgodnie z ugruntowanym poglądem judykatury i doktryny prawa, odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a., o których mowa w przywołanych przepisach ustaw, polega na zachowaniu przez organ minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia sprawy oraz zapewnienia gwarancji procesowych wynikających z przepisów k.p.a.

Nie można uznać, aby wymogi te w okolicznościach niniejszej sprawy nie zostały spełnione, zwłaszcza w sytuacji gdy żądanie skarżącej jest uwzględnione i zostaje przywrócony jej status studentki. "Odpowiednie stosowanie" przez organ przepisów k.p.a. - musi pozwolić i jednocześnie zapewnić prawidłową obronę praw strony. I w tym zasadniczym aspekcie - odpowiednie stosowanie - powinno być oceniane.

Prawidłowość rozstrzygnięcia organu odnośnie przywrócenia statusu studenta nie była przez skarżącą kwestionowana, a zarzuty w zakresie naruszenia gwarancji procesowych, w tym naruszenia prawa do obrony, nie zostały podniesione.

Nie bez znaczenia dla oceny zarzutu naruszenia art. 107 k.p.a. jest fakt, że zaskarżona decyzja została wydana w wyniku ustaleń mediacyjnych. Dlatego wymagania zawarte w tym przepisie należy również oceniać poprzez pryzmat tej okoliczności. Analiza protokołu posiedzenia mediacyjnego z dnia 9 sierpnia 2013 r., wskazuje, że wszystkie dokonane ustalenia znalazły odzwierciedlenie w zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu oprócz wskazania, że decyzja została wypracowana w drodze postępowania mediacyjnego, podniesiono również, że "Rektor Uniwersytetu ((...)) jak to wielokrotnie podkreślał, chcąc zakończyć postępowanie dotyczące skreślenia skarżącej z listy studentów, uchylił decyzję przywracającą skarżącą w poczet studentów. Organ uznając, że rozstrzygnięcie z 11 lutego 2013 r. było formalnie wadliwym uwzględnił roszczenie skarżącej i wydał niniejszą decyzję". Organ zatem przyznał więc, że ww. akt był wadliwy, co skutkowało również uwzględnieniem żądania.

Podsumowując, w świetle poczynionych rozważań, podnoszony zarzut nieprawidłowości sporządzenia uzasadnienia decyzji - art. 107 k.p.a. nie może zastać uwzględniony.

Podkreślić należy, że wadliwość czy braki uzasadnienia decyzji należy kwalifikować jako naruszenie przepisów postępowania. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. zezwala na uchylenie decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania jedynie w sytuacji, gdy naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tego rodzaju naruszenia przepisów postępowania nie można w niniejszej sprawie stwierdzić. Wadliwość uzasadnienia pozostaje bez istotnego wpływu na wynik sprawy.

Zatem brak było podstaw do wzruszenia i wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Trzeba pamiętać, że przeprowadzona na wniosek organu mediacja i wydana w jej wyniku zaskarżona decyzja miała na celu zakończenie wieloletniego sporu.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał skargę za nieuzasadnioną i w oparciu o przepis art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.