Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3050181

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku
z dnia 16 lipca 2020 r.
III SA/Gd 481/20

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.).

Sędziowie WSA: Janina Guść, Paweł Mierzejewski.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 lipca 2020 r. sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 6 marca 2020 r., nr (...) w przedmiocie udostępnienia danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowieniem z dnia 6 marca 2020 r. utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 23 grudnia 2019 r., odmawiające udzielenia R. K. informacji o nieruchomości położonej w S. przy ul. C. (...), w tym dotyczącej numeru księgi wieczystej gruntu oraz określenia jego właścicieli, numeru księgi wieczystej budynku o numerze porządkowym (...) oraz (...) przy ul. C. w S., a także podania wartości katastralnej budynku i gruntu.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że udostępnienie żądanych danych nie było możliwe, bowiem wnioskodawczyni nie ma interesu prawnego w ich uzyskaniu.

Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków są udostępniane na zasadach określonych art. 24 ust. 3- 5 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Ustawodawca uzależnił możliwość udostępnienia danych podmiotom nie posiadającym praw do nieruchomości poprzez wykazanie przez nich interesu prawnego.

Uzyskanie informacji o numerze księgi wieczystej pozwala na uzyskanie bezpośrednich informacji o właścicielu nieruchomości, dotyczących imienia, nazwiska, imion rodziców, numeru ewidencyjnego PESEL, co oznacza, że udostępnienie przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków numeru księgi wieczystej jest równoznaczne z udostępnieniem danych o charakterze podmiotowym, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy. Organ prowadzący operat ewidencji gruntów i budynków jako administrator zbioru danych osobowych jest także zobowiązany do stosowania i przestrzegania przepisów o ochronie danych osobowych. Danymi osobowymi są zarówno informacje o numerze ksiąg wieczystych, jak i wszelkie dane zawarte w księgach wieczystych dotyczące osób fizycznych.

Skoro skarżąca zwróciła się z wnioskiem o podanie numerów ksiąg wieczystych dla konkretnych nieruchomości, udzielenie żądanych informacji uzależnione jest od istnienia po jej stronie interesu prawnego. Tymczasem przedmiotem jej wniosku było w istocie poszukiwanie majątku zobowiązanego względem skarżącej, co świadczy o istnieniu interesu faktycznego, a nie prawnego. Poszukiwanie majątku zobowiązanego to czynność z zakresu prawa cywilnego i nie można jej dochodzić w postępowaniu administracyjnym na podstawie przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Natomiast posiadanie interesu prawnego wynika z konkretnego stanu faktycznego, z którym związana jest określona norma prawa materialnego przyznająca to uprawnienie.

Organ odwoławczy wskazał, że przywołane w zażaleniu nomy określone art. 128, 133 § 2, 135 § 1, 137 § 2 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz art. 6 Kodeksu cywilnego potwierdzają jedynie istnienie między wnioskodawcą a zobowiązanym zależności faktycznej. Ograniczenie dostępu do danych ewidencji gruntów i budynków określone art. 24 ust. 5 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne zawęża krąg podmiotów mogących pozyskać te dane do osób, których prawa i roszczenia mają charakter prawnorzeczowy. Takiego charakteru nie ma żądanie skarżącej, która wykazała jedynie istnienie zobowiązania finansowego między nią a zobowiązanym. W tym stanie rzeczy właściwym trybem poszukiwania czy weryfikacji majątku zobowiązanego nie jest tryb należący do sfery prawa administracyjnego, a prawa cywilnego.

Ponadto organ pierwszej instancji prawidłowo wskazał, że nie może podać wartości katastralnej wskazywanych nieruchomości, bowiem ewidencja gruntów i budynków, do czasu przekształcenia jej w kataster nieruchomości, nie zawiera danych o wartości katastralnej nieruchomości.

R. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie, zarzucając naruszenie art. 28 k.p.a. w zw. z art. 24 ust. 5 pkt 3 oraz 40 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez błędne uznanie braku interesu prawnego skarżącej w zakresie ubiegania się o pełne dane z operatu ewidencyjnego dla potrzeb postępowania sądowego o alimenty w sprawie (...) prowadzonej przez Sąd Rejonowy, czym sprzeniewierzono się zasadzie, że państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny ma służyć także potrzebom obywateli. Zarzuciła ponadto naruszenie art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. polegające na błędnym uzasadnieniu faktycznym i prawnym, nie mającym odzwierciedlenia w polskim systemie prawnym, naruszenie art. 75 § 1 k.p.a. poprzez złamanie zasady, że dowodem może być wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.

Wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji podając, że posiada interes prawny w uzyskaniu żądanych informacji w oparciu o wskazywany art. 135 § 1 k.r.o., który określa zakres świadczeń alimentacyjnych, zależących od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz zarobkowych i majątkowych zobowiązanego. Żądane dane pozwalają właściwie ocenić stan majątkowy zobowiązanego zgodnie z art. 135 § 1 k.r.o. Zasada kontradyktoryjności nakazuje stronom procesu aktywnie uczestniczyć w zbieraniu dowodów. Argumenty, jakoby wywodziła swą legitymację do uzyskania informacji z pisma Sądu Rejonowego z dnia 5 listopada 2019 r. są kuriozalne. Wywody zawarte w uzasadnieniu świadczą o całkowitym niezrozumieniu istoty postępowania dowodowego i uzasadniają zarzut naruszenia art. 75 k.p.a.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) - dalej jako: "p.p.s.a." sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Skarga jest niezasadna.

Skarżąca domagała się podania danych z ewidencji gruntów i budynków dotyczących nieruchomości położonych przy ul. C. (...) oraz (...) w S. - numeru księgi wieczystej gruntu oraz określenia jego właściciela, numeru księgi wieczystej budynku o numerze porządkowym (...) oraz (...) przy ul. C. w S. oraz właściciela, a także podania wartości katastralnej budynku i gruntu, wskazując, że ma interes prawny w ich uzyskaniu z uwagi na sprawę o podwyższenie alimentów i roszczenie z art. 137 § 2 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy (dalej jako "k.r.o.") w Sądzie Rejonowym, sygn. akt (...), wobec zobowiązanego K. K. Wskazywała ponadto na art. 128, art. 133 § 2, art. 135 § 1 k.r.o. oraz art. 6 Kodeksu cywilnego (dalej jako "k.c.").

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r. poz. 276), zwana dalej "ustawą" w art. 20 stanowi:

1. Ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące:

1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty;

2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych;

3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej.

2. W ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także:

1) właścicieli nieruchomości, a w przypadku:

a) nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości,

b) gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania;

2) miejsce pobytu stałego lub adres siedziby podmiotów, o których mowa w pkt 1;

3) informację o wpisaniu do rejestru zabytków;

4) informację, czy wyróżniony w ewidencji gruntów i budynków obszar gruntu, w całości lub w części, objęty jest formą ochrony przyrody wskazaną w art. 6 ust. 1 pkt 1-9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2020 r. poz. 55);

5) wartość katastralną nieruchomości;

6) informacje dotyczące umów dzierżawy, jeżeli od wykazania takich informacji w ewidencji gruntów i budynków uzależnione jest nabycie praw wynikających z przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, a także z przepisów o rozwoju obszarów wiejskich.

Z przytoczonego przepisu wynika, że przedmiotem ewidencji gruntów i budynków są dane o charakterze przedmiotowym (art. 20 ust. 1 i 2 pkt 3 i 4 ustawy) oraz dane o charakterze podmiotowym (art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy).

Zgodnie natomiast z art. 24 ust. 4 ustawy, każdy, z zastrzeżeniem ust. 5, może żądać udostępnienia informacji zawartych w operacie ewidencyjnym.

Art. 24 ust. 5 ustawy stanowi natomiast, że starosta udostępnia dane ewidencji gruntów i budynków zawierające dane podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, oraz wydaje wypisy z operatu ewidencyjnego, zawierające takie dane, na żądanie:

1) właścicieli oraz osób i jednostek organizacyjnych władających gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis;

2) organów administracji publicznej albo podmiotów niebędących organami administracji publicznej, realizujących, na skutek powierzenia lub zlecenia przez organ administracji publicznej, zadania publiczne związane z gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis;

2a) operatorów sieci w rozumieniu ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2410); 3) innych podmiotów niż wymienione w pkt 1-2a, które mają interes prawny w tym zakresie.

Z art. 24 ust. 5 ustawy wynika, że zapisy operatu ewidencyjnego zawierają dane osobowe, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2.

W orzecznictwie przyjmuje się, że na żądanie wszystkich zainteresowanych w trybie art. 24 ust. 2 ustawy udzielane mogą być tylko informacje o charakterze przedmiotowym, a więc niezawierające danych podmiotowych, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1.

Zauważyć w tej sytuacji należy, że informacje dotyczące numeru księgi wieczystej obejmującej konkretną działkę ewidencyjną mają charakter mieszany - ze względu na występujące w nich równocześnie elementy podmiotowe i przedmiotowe, nazywane w orzecznictwie i piśmiennictwie danymi podmiotowo-przedmiotowymi. Uzyskanie informacji dotyczącej oznaczenia księgi wieczystej umożliwia w prosty sposób dostęp do treści całej księgi wieczystej, a więc wszystkich IV działów, w tym również do zawartych w niej danych podmiotowych osób w nich ujawnionych. Z tego właśnie względu dane te mają charakter podmiotowo - przedmiotowy.

Niewątpliwie dopuszczalność udostępnienia danych na podstawie art. 24 ust. 5 ustawy powiązana została z posiadaniem własności lub faktem władania przez wnioskodawcę gruntem, budynkiem lub lokalem, posiadaniem statusu podmiotu publicznego albo podmiotu realizującego zadania publiczne, posiadaniem statusu operatora sieci albo z przysługiwaniem wnioskodawcy interesu prawnego w uzyskaniu danych.

Taki sposób udostępniania danych z ewidencji gruntów i budynków pozostaje w zgodzie z treścią art. 40 ustawy, z którego wynika, że państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny służy gospodarce narodowej, obronności państwa, ochronie bezpieczeństwa i porządku publicznego, nauce, kulturze, ochronie przyrody i potrzebom obywateli.

Jak wynika z wniosku i twierdzeń skarżącej, poszukuje ona majątku osoby, obciążonej wobec niej, na podstawie art. 128 k.r.o., obowiązkiem alimentacyjnym (K. K.), na potrzeby postępowania dotyczącego takiej alimentacji. Tymczasem dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków nie służą do poszukiwania majątku konkretnej osoby w celach dochodzenia czy też egzekwowania należności cywilnoprawnych. Skoro skarżąca chce posłużyć się uzyskanymi z ewidencji gruntów i budynków danymi na potrzeby postępowania w sprawie o alimenty, innymi słowy-chce wykazać przed sądem powszechnym sytuację majątkową tej osoby w celu uzyskania, bądź podwyższenia alimentów, to jest to przejaw realizacji jej interesu ekonomicznego. Słusznie zatem organy obu instancji uznały, że skarżąca wykazała się jedynie istnieniem interesu faktycznego, a nie prawnego.

Zresztą stanowisko skarżącej nie jest spójne - z jednej strony wskazuje na konkretne nieruchomości w związku z obowiązkiem alimentacyjnym konkretnej osoby, a z drugiej - domaga się podania imion i nazwisk właścicieli tych nieruchomości, co może oznaczać, że zobowiązany do alimentacji i właściciel nieruchomości nie jest tą samą osobą.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 548/10 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych) wskazał, że interes prawny związany być musi z gruntami, budynkami lub lokalami będącymi przedmiotem wypisu z ewidencji gruntów i budynków, wobec czego dostęp do danych podmiotowych ograniczony jest tylko do tych osób, których roszczenia mają charakter prawnorzeczowy i jako takie wiążą się z nieruchomością, a takiego charakteru nie ma zobowiązanie pieniężne.

Z twierdzeń skarżącej, powołującej się m.in. na art. 6 k.c., który dotyczy ciężaru dowodu wynika bezsprzecznie, że żądane dane mają posłużyć jej jako dowody w sprawie o alimenty. W tej sytuacji powołanie się przez skarżącą na wskazywane przez nią przepisy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dotyczące obowiązku alimentacyjnego nie mogło być uznane za wykazanie przez nią istnienia interesu prawnego, o jakim mowa w art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy.

Właściwie też organy wskazały, że nie było możliwe podanie wartości katastralnej nieruchomości także z tego względu, że danych takich ewidencja gruntów i budynków jeszcze nie zawiera.

Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy art. 75 § 1 k.p.a., bowiem nie przeprowadzały one w istocie postępowania dowodowego, a skarżąca nie wyjaśniła bliżej, na czym naruszenie tego przepisu miałoby polegać. Nie podała też, jakiego wnioskowanego przez nią dowodu organy nie przeprowadziły. Stawiając omawiany zarzut skarżąca nie sprecyzowała, jaki jej wniosek "nie jest sprzeczny z prawem i spełnia wymogi opisane wyżej". O ile ten zarzut skarżącej dotyczył jej wniosku o udostępnienie danych z ewidencji, to nie załatwienie go w sposób oczekiwany przez skarżącą nie może być postrzegane jako naruszenie art. 75 § 1 k.p.a.

Ewentualne niedoskonałości uzasadnień wydanych przez organy postanowień można rozpatrywać jedynie w kategorii naruszenia przepisów postępowania, a naruszenie takie tylko wówczas skutkuje uchyleniem zaskarżonego aktu, gdyby mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.), co w sprawie niniejszej nie miało miejsca.

W tym stanie rzeczy Sąd uznając, że organy nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy ani przepisów postępowania w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy oraz nie podzielając zarzutów skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.