Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1729731

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku
z dnia 2 czerwca 2015 r.
III SA/Gd 295/15

UZASADNIENIE

Sentencja

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia 14 stycznia 2015 r. znak (...) w przedmiocie wmeldowania z pobytu stałego postanawia 1. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych; 2. odmówić przyznana prawa pomocy przez ustanowienie adwokata.

Uzasadnienie faktyczne

Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżący B.K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Na podstawie złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym ustalono, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Z kolei na podstawie oświadczenia o majątku i dochodach oraz na podstawie dokumentów nadesłanych w następstwie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 15 maja 2015 r. ustalono, że jedynym źródłem dochodu wnioskodawcy jest obecnie renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy wynosząca 1.307,80 zł miesięcznie. Wysokość podstawowych wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem wnioskodawca określił na kwotę około 550 zł. Wnioskodawca obciążony jest również świadczeniami alimentacyjnymi w kwocie 600 zł oraz obowiązkiem spłaty rat kredytowych.

Zgodnie ze złożonym oświadczeniem wnioskodawca nie posiada oszczędności (udokumentowane ujemne saldo na rachunku bankowym), papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro.

W tym stanie uznano, co następuje:

W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Z uwagi na wyżej wskazaną regulację normatywną to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.

Należy mieć jednakże na uwadze, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu) ma charakter wyjątkowy i jest stosowane tylko w przypadkach podmiotów charakteryzujących się wyjątkowo trudną sytuacją materialną. Do takich podmiotów należy zaliczyć osoby bezrobotne bez prawa do zasiłku bądź korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej (por. w tej materii: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 179/12; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).

Dając wiarę oświadczeniom wnioskodawcy składanym pod groźbą odpowiedzialności karnej (vide: rubryka nr 13 formularza PPF) oraz biorąc pod uwagę ww. okoliczności faktyczne, w tym wysokość uzyskiwanych dochodów miesięcznych w stosunku do udokumentowanych kosztów utrzymania uznano, iż wnioskodawca nie mając obecnie realnych możliwości poniesienia kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych (vide: art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wnioskodawca wykazał bowiem dostatecznie, że nie dysponuje żadnymi oszczędnościami ani też majątkiem, którego ewentualne zbycie lub obciążenie prawem na rzecz osoby trzeciej mogłoby przynieść dochód pozwalający na pokrycie kosztów przedmiotowego postępowania.

Orzekając w wyżej wskazanym zakresie referendarz sądowy uznał ponadto, że dla realizacji prawa skarżącego do sądu podstawowe znaczenie ma zwolnienie od ponoszenia wpisu od skargi oraz zwolnienie z ewentualnych późniejszych kosztów sądowych. Jest to istotne, gdyż w świetle art. 220 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie uiszczono należnej opłaty.

Odnosząc się z kolei do żądania ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu należy wskazać, że przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego nie jest warunkiem koniecznym dla skutecznego rozpoznania złożonej przez wnioskodawcę skargi. Postępowanie przed sądem pierwszej instancji nie jest bowiem obwarowane przymusem adwokacko - radcowskim. Ponadto sąd pierwszej instancji ocenia zaskarżony akt (w tym wypadku decyzję administracyjną) biorąc pod uwagę wszelkie ewentualne uchybienia, a nie tylko te wskazywane przez skarżącego czy ustanowionego pełnomocnika (vide: art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Prawidłowość stanowiska, że dla oceny udzielenia prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika ma znaczenie etap postępowania sądowoadministracyjnego potwierdza z kolei w swoim orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny (vide: postanowienia z dnia 19 maja 2011 r. i z dnia 26 października 2011 r. - sygn. akt II GZ 245/11 i II FZ 509/11; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jak wynika z akt niniejszej sprawy wnioskodawca jest w stanie samodzielnie dochodzić swoich praw, o czym świadczy prawidłowe złożenie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.

W związku z powyższym, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia przyznając prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i odmawiając jego przyznania w zakresie ustanowienia adwokata.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.