III SA/Gd 200/18, Zwolnienie się przez przewoźnika z odpowiedzialności. - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2518665

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 czerwca 2018 r. III SA/Gd 200/18 Zwolnienie się przez przewoźnika z odpowiedzialności.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla.

Sędziowie WSA: Alina Dominiak, Paweł Mierzejewski (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Inspektora Transportu Drogowego z dnia 16 stycznia 2018 r. nr (...) w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa

1.

uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Transportu Drogowego z dnia 23 sierpnia 2017 r. nr (...) w zakresie dotyczącym nałożenia kary pieniężnej za nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień;

2.

oddala skargę w pozostałym zakresie;

3.

zasądza od Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego A. W. 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia 23 sierpnia 2017 r. nr (...) wydaną przez (...) Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1907 z późn. zm.) nałożono na A. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "A." z siedzibą w K. (dalej jako: "strona", "przedsiębiorca" albo "skarżący") karę pieniężną w wysokości 8.550 zł za naruszenia stwierdzone podczas kontroli mającej za przedmiot przestrzeganie obowiązków i warunków wynikających z przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz aktów prawnych określonych w art. 4 pkt 22 tej ustawy.

Zakres kontroli, z której sporządzono protokół nr (...) z dnia 12 czerwca 2017 r., obejmował okres 1 czerwca 2016 r. - 31 marca 2017 r.

W wyniku przeprowadzonej kontroli organ pierwszej instancji stwierdził określone naruszenia. W uzasadnieniu decyzji opisano stwierdzone naruszenia oraz ich kwalifikację prawną (wraz z wysokościami kar za poszczególne naruszenia):

1)

przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu - o czas powyżej 15 minut do 1 godziny (lp. 5.1.1 i 5.1.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym); analiza danych odczytanych z tachografu oraz z karty kierowcy: 1) R. K. z dnia 14 marca 2017 r. wykazała, iż kierowca przekroczył dzienny czas prowadzenia pojazdu o 20 minut; 2) A. W. z dnia 16 lutego 2017 r. wykazała, iż kierowca przekroczył dzienny czas prowadzenia pojazdu o 24 minuty; 3) A. W. z dnia 9 marca 2017 r. wykazała, iż kierowca przekroczył dzienny czas prowadzenia pojazdu o 16 minut; 4) D. W. z dnia 16 stycznia 2017 r. wykazała, iż kierowca przekroczył dzienny czas prowadzenia pojazdu o 27 minut; 5) D. W. z dnia 1 marca 2017 r. wykazała, iż kierowca przekroczył dzienny czas prowadzenia pojazdu o 42 minuty;

2)

przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy - o czas powyżej 15 minut do 30 minut (lp. 5.2.1 wskazanego wyżej załącznika); analiza danych odczytanych z tachografu oraz z karty kierowcy A. W. wykazała, że kierowca w dniu 16 lutego 2017 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 21 minut. Kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 51 minut w okresie od godziny 19:12 do godziny 00:03;

3)

skrócenie dziennego czasu odpoczynku:

- o czas powyżej 15 minut do jednej godziny (lp. 5.3.1 wskazanego wyżej załącznika);

- za każdą następną rozpoczętą godzinę (lp. 5.3.2 wskazanego wyżej załącznika); na podstawie danych odczytanych z tachografu oraz z karty kierowcy: 1) D. Ś stwierdzono, iż w dniach 30 - 31 marca 2017 r. kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 18 minut; 2) A. W. stwierdzono, iż w dniach 16 - 17 luty 2017 r. kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 23 minuty; 3) D. W. stwierdzono, iż w dniach 2 - 3 lutego 2017 r. kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 38 minut; 4) D. W. stwierdzono, iż w dniach 14 - 15 lutego 2017 r. kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 43 minuty; 5) D. W. stwierdzono, iż w dniach 16 - 17 lutego 2017 r. kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 29 minut; 6) D. W. stwierdzono, iż w dniach 1 - 2 marca 2017 r. kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 23 minuty; 7) D. W. stwierdzono, iż w dniach 8 - 9 marca 2017 r. kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 57 minut;

4)

naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę (lp. 6.3.11 wskazanego wyżej załącznika); organ wskazał, że dane z karty kierowcy R. K. w okresie objętym kontrolą 1 stycznia - 31 marca 2017 r. pobrano 24 lutego, 3 marca, 23 marca i 28 marca. Od 8 stycznia 2017 r. kiedy to kierowca został zatrudniony do pierwszego sczytania (24 lutego 2017 r.) minęło 33 dni aktywności kierowcy;

5)

naruszenie obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego - za każdy pojazd (lp. 6.3.12 wskazanego wyżej załącznika); kontrola wykazała nieregularne sczytywanie danych z tachografu cyfrowego. Analizując okazane do kontroli pliki cyfrowe pobrane z tachografu cyfrowego z pojazdu o nr rej. (...) stwierdzono, że naruszono obowiązek wczytywania danych z urządzenia rejestrującego w okresie objętym kontrolą, to jest 1 czerwca 2016 r. - 31 marca 2017 r. Plik sczytano w dniach 11 września 2016 r., 26 listopada 2016 r. oraz 4 marca 2017 r.;

6)

niezgłoszenie na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie (lp. 1.4 wskazanego wyżej załącznika); na podstawie pisma z Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego Biuro ds. Transportu Międzynarodowego z dnia 20 marca 2017 r. stwierdzono, iż do licencji międzynarodowej (...) ważnej do dnia 25 marca 2017 r. zgłoszono 3 pojazdy (stan na dzień 1 stycznia 2016 r. - pojazd o nr (...) oraz stan w okresie od 2 stycznia 2016 r. do 20 marca 2017 r. - pojazdy o nr (...) i (...)). Z okazanego do kontroli wykazu pojazdów będących w dyspozycji przedsiębiorcy wynikało, że przedsiębiorca nie zgłosił do licencji międzynarodowej pojazdu o nr rejestracyjnym (...)

7)

nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za każdy dzień (lp. 6.3.7 ww. załącznika); przedsiębiorca z okresu objętego kontrolą, to jest 1 stycznia 2017 r. - 31 marca 2017 r. nie okazał danych z karty kierowcy K. P. Na podstawie danych z tachografu cyfrowego stwierdzono, że wskazany kierowca prowadził pojazd o numerze rej. (...) w dniach: od 21, 22, 23, 24, 27, 28 lutego oraz 1, 2 i 3 marca 2017 r. Zgodnie z okazaną do kontroli umową zlecenia zawartą w dniu 18 lutego 2017 r. pomiędzy kierowcą K. P. a przedsiębiorcą kierowca został zatrudniony na okres 1 miesiąca;

6)

wczytywanie danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę (lp. 6.3.11 wskazanego wyżej załącznika).

Za powyższa naruszenia organ pierwszej instancji wymierzył kary jednostkowe:

- za przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu wymierzono karę w łącznej wysokości 500 zł (5x100 zł);

- za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy wymierzono karę w wysokości 150 zł;

- za skrócenie dziennego czasu odpoczynku wymierzono karę w łącznej wysokości 1.100 zł (7x100 zł + 2x200 zł);

- za naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy wymierzono karę w wysokości 500 zł;

- za naruszenie obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego wymierzono karę w wysokości 500 zł;

- za niezgłoszenie na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie wymierzono karę w wysokości 800 zł;

- za nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za każdy dzień wymierzono karę w łącznej wysokości 5.000 zł (10x500 zł);

Łącznie kara pieniężną nałożona przez organ pierwszej instancji wyniosła 8.550 zł.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji poza opisem naruszeń i ich kwalifikacji prawnej wskazał, że wbrew przekonaniu przedsiębiorcy w sprawie nie mogły mieć zastosowania art. 92b i 92c ustawy o transporcie drogowym. A. W. nie zapewnił bowiem właściwej organizacji pracy zatrudnionych przez siebie kierowców. Organ zakwestionował ponadto wyjaśnienia, jakoby skarżący nie miał wpływu na zaistniałe naruszenia oraz nie mógł ich przewidzieć. Odnośnie złożonego przed wydaniem decyzji wniosku przedsiębiorcy o przesłuchanie w charakterze świadka kierowcy K. P. na okoliczność ustalenia czy przekazał pracodawcy kartę kierowcy do odczytu, a także dlaczego ignoruje polecenia przedsiębiorcy i nie rozlicza się z powierzonego mienia, organ pierwszej instancji podniósł, iż nie jest rolą organu kontrolnego wpływanie na stosunki interpersonalne pomiędzy pracodawcą a jego pracownikiem. Rolą Inspekcji Transportu Drogowego nie jest tym bardziej przymuszanie kierowcy do określonego zachowania po ustaniu stosunku prawnego łączącego go z jego pracodawcą. Brak jest ku temu odpowiedniej podstawy prawnej. Przedsiębiorca decydując się na prowadzenie działalności gospodarczej godzi się bowiem na podjęcie ryzyka związanego z taką działalnością. Tym samym musi liczyć się z możliwymi trudnościami jakie pojawiają się na styku pomiędzy pracodawcą a jego pracownikami - kierowcami. Jako ich przełożony winien umieć radzić sobie w takich sytuacjach, a nie przerzucać obowiązków z tym związanych na organy kontrolne.

W odwołaniu od wyżej wskazanej decyzji A. W. wskazał, że wbrew twierdzeniom organu pierwszej instancji zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy, ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych oraz że nie miał wpływu na powstałe naruszenia, w tym w szczególności na nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie danych z karty kierowcy K. P., na co przedstawił stosowne dowody. Ponadto skarżący zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie prawa procesowego w postaci art. 6, art. 7, art. 8 i art. 10 § 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. W ocenie skarżącego na szczególną uwagę zasługiwał zarzut odnoszący się do zarzucanego odwołującemu się naruszenia polegającego na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień. Zdaniem skarżącego organ całkowicie pominął wniosek strony o przesłuchanie w charakterze świadka wskazanego kierowcy, który w przedsiębiorstwie skarżącego nie przepracował 28 dni pracy, porzucił pojazd służbowy oraz zbagatelizował wezwanie przedsiębiorcy do stawiennictwa się w przedsiębiorstwie. Strona zawnioskowała ponownie o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka (kierowcy) K. P., na okoliczność ustalenia czy przekazał on przedsiębiorcy kartę kierowcy do odczytu, dlaczego nie przesłał pliku z danymi cyfrowymi z karty kierowcy oraz dlaczego zignorował prośbę przedsiębiorcy o przybycie do zakładu pracy.

Decyzją z dnia 16 stycznia 2018 r. nr (...) Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 8.050 zł.

W podstawie prawnej wydanej decyzji organ odwoławczy powołał art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1257; dalej w skrócie jako: "k.p.a."), art. 4 pkt 22, art. 92a, art. 92b, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2200; dalej jako "ustawa") oraz lp. 1.4, lp. 5.1, lp. 5.2, lp. 5.3, lp. 6.3.7, lp. 6.3.11 i lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do ustawy, art. 4, art. 6, art. 7 i art. 10 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.Urz.UE.L 102 z dnia 11 kwietnia 2006 r.) oraz art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 (Dz. UE L 60 z dnia 28 lutego 2014 r.)

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy przywołał treść przepisów materialnoprawnych, będących podstawą stwierdzonych w sprawie naruszeń, za które wymierzono kary pieniężne.

Następnie organ odwoławczy stwierdził, że analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy organ pierwszej instancji błędnie ustalił stan faktyczny odnośnie naruszenia obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego - za każdy pojazd sankcjonowanego przez lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. W tym zakresie z uwagi na brak podstaw do nałożenia kary pieniężnej wobec dwukrotnego nieprzekroczenia 90 - dniowego okresu na sczytanie danych z jednostki pojazdowej należało tę karę uchylić. W rozpatrywanym przypadku organ odwoławczy na podstawie okazanych do kontroli danych cyfrowych z urządzenia rejestrującego zamontowanego w pojeździe nr rej. (...) ustalił bowiem, że dane pobierane były w dniach 11 września 2016 r., 26 listopada 2016 r. oraz 4 marca 2017 r. Przeprowadzona analiza zapisów cyfrowych z urządzenia rejestrującego wskazuje, że pomiędzy sczytaniem w dniu 11 września 2016 r. a 26 listopada 2016 r. minęło 76 dni kalendarzowych, a na urządzeniu zarejestrowano 58 dni aktywności - zarejestrowana jazda (dowód: dane z urządzenia rejestrującego - płyta CD w aktach sprawy). Zatem w tym przypadku, zdaniem organu odwoławczego, nie doszło do przekroczenia 90-dniowego okresu na sczytanie danych z jednostki pojazdowej. Natomiast pomiędzy kolejnymi ustalonymi terminami sczytania danych w dniach 26 listopada 2016 r. i 4 marca 2017 r. minęło co prawda 98 dni kalendarzowych, jednak organ odwoławczy ustalił jedynie 78 dni zarejestrowanej działalności (zarejestrowana jazda). Zatem również w tym przypadku, w ocenie organu odwoławczego, nie doszło do przekroczenia wymaganego terminu na sczytanie danych z jednostki pojazdowej.

Co do faktu dopuszczenia się pozostałych, stwierdzonych podczas kontroli nieprawidłowości, a także co do wysokości nałożonych na skarżącego kar przypisanych za poszczególne naruszenia, organ odwoławczy podzielił stanowisko wyrażone przez organ pierwszej instancji.

Odnosząc się do zarzutów przedsiębiorcy podniesionych w odwołaniu, Główny Inspektor Transportu Drogowego podniósł, że są one niezasadne i nie zasługują na uwzględnienie. W realiach rozpatrywanej sprawy nie doszło w ocenie organu odwoławczego do naruszenia przepisów regulujących kwestie procedury administracyjnej w stopniu uzasadniającym konieczność uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wydając przedmiotowe rozstrzygnięcie w oparciu o zebrany materiał dowodowy, dokonał jedynie korekty rozstrzygnięcia w opisanym powyżej przypadku, w którym to uznał za nieprawidłowe nałożenie kary pieniężnej.

Odnosząc się do kwestii dotyczącej wniosku dowodowego w postaci przesłuchania jednego z kierowców na okoliczność nieprzekazania przez niego danych cyfrowych z karty kierowcy, organ odwoławczy wskazał, iż również nie przychyla się do tego wniosku. Obowiązkiem podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego jest dochowywanie wszelkiej staranności w tym zakresie oraz podejmowanie takich działań organizacyjnych, które zapewnią zarówno regularne pobieranie właściwych danych, jak i ich późniejsze bezpieczne przechowywanie przez wymagany okres w celu ewentualnego udostępniania na żądanie uprawnionych organów kontrolnych. Przenoszenie przez skarżącego tego obowiązku na organy kontrolne, w sytuacji gdy sam nie podjął wszystkich możliwych i przewidzianych prawem kroków np. powództwo sądowe, nie znajduje oparcia w obowiązujących w tym zakresie przepisach prawnych.

Odnośnie podstaw do zastosowania przepisów egzoneracyjnych art. 92b oraz 92c ustawy o transporcie drogowym, organ odwoławczy po szczegółowej analizie całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie stwierdził okoliczności uzasadniających ich zastosowanie.

W skardze na wyżej wskazaną decyzję organu odwoławczego skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A. W. podniósł zarzuty naruszenia:

1)

przepisów prawa procesowego, to jest:

- art. 6 k.p.a. z uwagi na to, że decyzja została wydana bez poszanowania obowiązującego prawa;

- art. 7 k.p.a. ponieważ organ administracji publicznej wydał decyzję bez podjęcia wszelkich czynności mających na celu dogłębne wyjaśnienie stanu faktycznego i obowiązujących w tym zakresie przepisów;

- art. 8 k.p.a. z uwagi na sposób ponieważ organ administracji publicznej prowadził postępowanie w sposób podważający zaufanie do władzy publicznej;

2)

naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie przez organ pierwszej instancji przepisów ustawy o transporcie drogowym i przyjęcie, że doszło do nieokazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu.

W uzasadnieniu skargi A. W. zarzucił organom orzekającym celowe zignorowanie wniosków o przesłuchanie kierowcy oraz nie uwzględnienie spójnych i logicznych wyjaśnień przedsiębiorcy. Faktem niezaprzeczalnym jest, iż kierowca nie przepracował całego miesiąca a zgodnie z przepisami kartę odczytuje się po 28 dniach aktywności kierowcy. Co istotne, kierowca samowolnie porzucił pojazd po 10 dniach aktywności w pracy na terenie Niemiec. Ze strony przedsiębiorcy zostały wykonane połączenia telefoniczne, na które kierowca nie odpowiadał. Zostało nadto wysłane wezwanie do przesłania chociażby pliku z karty, które to wezwanie kierowca zbagatelizował. Kierowca przy zatrudnieniu zapoznał się z regulaminem pracy. Kierowca nie poinformował przedsiębiorcy jaka była przyczyna takiego zachowania. Kierowca otrzymał nadto zaliczkę oraz wynagrodzenie za wykonana pracę.

Główny Inspektor Transportu Drogowego odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska.

Pismem z dnia 1 czerwca 2018 r. skarżący uzupełnił skargę podkreślając, że naruszenie polegające na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie danych z karty kierowcy zostało przez organy orzekające stwierdzone niezgodnie z przepisami k.p.a.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.; dalej w skrócie jako "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając sprawę w oparciu o wskazane powyżej kryterium Sąd uznał, że skarga częściowo zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżoną decyzją z dnia 16 stycznia 2018 r. (...) Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 23 sierpnia 2017 r. nr (...) nakładającą na A. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "A." (...) z siedzibą w K. karę pieniężną w wysokości 8.550 zł w całości i nałożył na wskazanego przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 8.050 zł.

Materialnoprawną podstawę wskazanej powyżej decyzji stanowiły przepisy ustawy o transporcie drogowym. Wymieniona ustawa normuje między innymi zasady wykonywania transportu drogowego oraz odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy.

Z art. 92a ust. 1 tej ustawy wynika, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 10.000 zł za każde naruszenie. Stosownie do art. 92a ust. 3 ustawy, suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć: 15.000 zł - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli; 20.000 zł - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio od 11 do 50 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli; 25.000 zł - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio od 51 do 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli; 30.000 zł - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie większej niż 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli; 40.000 zł - dla podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 ustawy). Kary pieniężne określone w załączniku nr 3 do ustawy zostały ustalone w sposób sztywny. Tym samym ich wysokość nie została pozostawiona uznaniu organów, które nie mogą nałożyć kary w innej wysokości, niż określona w załączniku do ustawy. Powyższe oznacza, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany i w razie stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego, organ - co do zasady - zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości nie wyższej, niż wynikająca z art. 92a ust. 2 i 3 ustawy. Natomiast odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz przewoźnika z odpowiedzialności możliwe jest jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c ustawy o transporcie drogowym.

Należy w tym miejscu wskazać, że Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i po ponownej analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nałożył na skarżącego karę pieniężną w niższej wysokości (8.050 zł).

Podstawą zreformowania przez organ odwoławczy decyzji pierwszoinstancyjnej w części było dokonanie błędnej oceny materiału dowodowego odnośnie naruszenia sankcjonowanego przez lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Organ odwoławczy przyjął bowiem, iż w tym zakresie z uwagi na brak podstaw do nałożenia kary pieniężnej karę nałożoną przez organ pierwszej instancji należało uchylić. Co do faktu dopuszczenia się pozostałych, stwierdzonych podczas kontroli nieprawidłowości, a także co do wysokości nałożonych na skarżącego kar przypisanych za poszczególne naruszenia, organ odwoławczy podzielił stanowisko wyrażone przez organ pierwszej instancji w decyzji wydanej w dniu 23 sierpnia 2017 r.

Istotnym jest w tym miejscu wskazanie, że zarzuty skargi oraz pisma uzupełniającego do skargi z dnia 1 czerwca 2018 r. koncentrują się wyłącznie wokół ustaleń organów obu instancji w zakresie naruszenia polegającego na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za każdy dzień (naruszenie sankcjonowane przez lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym).

Odnosząc się do głównego przedmiotu sporu w sprawie, organy kontroli na podstawie analizy okazanych do kontroli dokumentów oraz danych cyfrowych z urządzenia rejestrującego ustaliły, że przedsiębiorca z okresu objętego kontrolą, to jest od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 marca 2017 r. nie okazał danych cyfrowych z karty kierowcy K. P. Analiza danych z tachografu cyfrowego zainstalowanego w pojeździe o nr rej. (...) wykazała z kolei, że kierowca ten prowadził wskazany pojazd w dniach: 20 - 24 luty 2017 r. (5 dni); 27 - 28 luty 2017 r. (2 dni) oraz 1 - 3 marzec 2017 r. (3 dni) - łącznie 10 dni. Skarżący podczas prowadzonej w jego przedsiębiorstwie kontroli nie okazał, pomimo wezwań, danych za wyżej wskazane dni aktywności tego kierowcy. Mając na względzie powyższe ustalenia i zebrany materiał dowodowy organ pierwszej instancji przyjął, że strona skarżąca nie przedstawiła danych z pojazdów z tachografów cyfrowych z 10 dni - co uzasadniało nałożenie - na podstawie lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym - kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł (10 dni x 500 zł). Ustalenia powyższe zostały w pełni zaakceptowane przez organ odwoławczy.

Zdaniem organów przedsiębiorca nie przedstawił brakujących danych, ani w trakcie trwania kontroli, ani na skutek wezwań do okazania danych pomimo kilkukrotnego informowania go o takim obowiązku. Organy stanęły na stanowisku, że to przewoźnik organizuje pracę kierowców i sprawuje nad nimi nadzór. Tym samym ponosi ryzyko prowadzenia przedsiębiorstwa transportowego. W związku z tym oczywistym jest, zdaniem organów orzekających, że przedsiębiorca taki posiada instrumenty prawne i faktyczne aby zapewnić należyte wykonywanie obowiązków przez kierowców, tak, aby nie dochodziło do naruszenia obowiązujących w danej materii regulacji normatywnych.

Należy podkreślić, że skarżący od początku postępowania konsekwentnie podtrzymywał, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia polegającego na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za każdy dzień a wyłączą odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie ponosi - wobec nieprzedstawienia tych danych swojemu byłemu pracodawcy - kierowca K. P. Zgodnie z wyjaśnieniami przedsiębiorcy, kierowca samowolnie porzucił pojazd po 10 dniach aktywności w pracy na terenie Niemiec, nie informując przedsiębiorcy jaka była przyczyna takiego zachowania. Po zaistnieniu tego zdarzenia zostały wykonane połączenia telefoniczne, na które kierowca nie odpowiadał, zostało ponadto wysłane wezwanie do nadesłania przez kierowcę chociażby pliku z karty, które to wezwanie przedsiębiorcy kierowca zbagatelizował. Skarżący starał się jednocześnie odeprzeć zarzut braku starannego doboru pracowników. Skarżący, jak stwierdził, zapoznał kierowcę z regulaminem pracy, a przy zatrudnieniu zażądał od pracownika okazania badań lekarskich, w tym badania psychologicznego. Kierowca przy zatrudnieniu okazał prawo jazdy oraz szkolenie okresowe na przewóz rzeczy. Powyższe pozwoliło obiektywnie ocenić, iż kierowca posiada odpowiednie umiejętności oraz jest rzetelny.

Ponadto skarżący na każdym etapie postępowania (przed organem pierwszej instancji jak również na etapie postępowania odwoławczego) konsekwentnie wnioskował o przesłuchanie wskazanego powyżej kierowcy w charakterze świadka. Skarżący wskazywał, że takie przesłuchanie jest uzasadnione w celu ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności, a mianowicie faktu przekazania bądź też nie pracodawcy karty kierowcy do odczytu, a także w celu wyjaśnienia dlaczego kierowca nie rozliczył się z powierzonego mienia. Potwierdzeniem tego stanu są następujące dokumenty: protokół przesłuchania skarżącego w charakterze strony - k. 131 verte akt administracyjnych; pismo skarżącego z dnia 14 czerwca 2017 r. zawierające wniosek dowodowy - k. 144 - 145 akt administracyjnych; pismo skarżącego z dnia 22 sierpnia 2017 r. sporządzone w następstwie zawiadomienia o zakończeniu postępowania przez organ pierwszej instancji - k. 158 - 159 akt administracyjnych; odwołanie - k. 170 akt administracyjnych.

Mając na uwadze powyższe twierdzenia i wnioski skarżącego koniecznym jest wskazanie, że w aktach administracyjnych sprawy (k. 22 akt administracyjnych organu pierwszej instancji) znajduje się podpisane przez kierowcę K. P. pismo informujące o przekazaniu w określony sposób "wszystkich niezbędnych dokumentów" pod biurem przedsiębiorstwa skarżącego w dniu 5 marca 2017 r. Z pisma tego wynika ponadto, że pomimo wezwania ze strony byłego pracodawcy kierowca nie zamierza stawić się w siedzibie przedsiębiorstwa skarżącego.

Zdaniem Sądu, przy tak rozbieżnych stanowiskach wskazanych powyżej podmiotów okoliczność przekazania bądź też nie pracodawcy karty kierowcy do odczytu przez zatrudnionego kierowcę winna być przez organy orzekające dogłębnie wyjaśniona. Jest to bowiem okoliczność faktyczna stanowiąca podstawę do nałożenia kary za zarzucane przedsiębiorcy naruszenie. Z uwagi na twierdzenia skarżącego konsekwentnie kwestionującego wskazywane przez kierowcę okoliczności jak i znajdujące się w aktach dokumenty podpisane przez wskazanego kierowcę organ pierwszej instancji winien był uzupełnić materiał dowodowy sprawy w sposób pozwalający na bezsprzeczne stwierdzenie, czy skarżący obiektywnie nie mógł okazać w trakcie kontroli żądanych danych z karty wskazanego kierowcy, względnie czy nieokazanie tych danych spowodowane byłą wyłącznie postawą skarżącego. W ocenie Sądu - w zakresie postępowania wyjaśniającego dotyczącego opisanego naruszenia - zasadnym było w tym celu uwzględnienie wniosku dowodowego skarżącego i przesłuchanie wskazanego kierowcy w charakterze świadka. Argumentacja organów orzekających, które kwestionowały konieczność przeprowadzenia wnioskowanego dowodu jest w ocenie Sądu nieprzekonująca. Oczywistym jest bowiem wskazanie, że taki dowód miał na celu wyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych a nie wskazywane przez organ pierwszej instancji przymuszanie kierowcy do określonego zachowania (zob.: uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji - k. 152 verte akt administracyjnych). Trudno ponadto zakładać, że skarżący byłby w stanie - przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji - wszcząć i doprowadzić do końca sugerowane przez organ odwoławczy, bliżej nieokreślone postępowanie sądowe (zob.: s. 22 uzasadnienia decyzji organu odwoławczego).

Wyjaśnić w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada prawdy obiektywnej jest naczelną zasadą postępowania administracyjnego. Wynika z niej obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą. Realizacja zasady prawdy obiektywnej ma przy tym ścisły związek z realizacją zasady praworządności. Ustalenie stanu faktycznego sprawy jest bowiem niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Stosownie natomiast do art. 77 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organ pierwszej instancji (a następczo także akceptujący ustalenia organu pierwszej instancji organ odwoławczy) naruszyły wyżej wskazane przepisy albowiem przyjęły za podstawę swoich rozstrzygnięć niepełny materiał dowodowy, nie wyjaśniając przy tym istotnych dla rozstrzygnięcia kwestii podnoszonych przez skarżącego w toku prowadzonego postępowania. Oczywistym jest przy tym wskazanie, że oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym czyni ustalenia faktyczne niepełnymi a organom orzekającym należy postawić - w tym zakresie - zasadny zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Wskazane naruszenia przepisów postępowania mogły mieć w ocenie Sądu istotny wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień.

W związku z powyższym Sąd uznając za zasadne uchylenie wydanych w sprawie decyzji w zakresie dotyczącym nałożenia kary pieniężnej za nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień, orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a.

Odnosząc się do pozostałych przypisanych skarżącemu naruszeń prawa, to jest: przekroczenia maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu, przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, skrócenia dziennego czasu odpoczynku, naruszenia obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę, naruszenia obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego oraz niezgłoszenia na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie ocenionych przez Sąd wobec braku stosownych zarzutów w skardze w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd uznał, że zaskarżona, reformatoryjna w odniesieniu do naruszenia obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego decyzja organu odwoławczego winna być w pozostałym zakresie uznana za prawidłową.

Wskazane rozstrzygnięcie Głównego Inspektora Transportu Drogowego jak i poprzedzająca je decyzja organu pierwszej instancji (poza naruszeniem obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego) są zgodne z prawem. W każdym z wymienionych przypadków nałożenia kary pieniężnej organy orzekające prawidłowo ustaliły bowiem stan faktyczny jak i zastosowały odpowiednie przepisy ustawy o transporcie drogowym oraz mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa wspólnotowego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak również decyzji organu pierwszej instancji - we wskazanym zakresie - odpowiada w pełni wymogom wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a.

W związku z powyższym Sąd orzekł jak w punkcie drugim wyroku na podstawie w art. 151 p.p.s.a.

O kosztach postępowania (punkt trzeci wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 206 p.p.s.a. Sąd uznał, że w realiach rozpatrywanej sprawy zasadnym jest zasądzenie od organu odwoławczego na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w wysokości 200 zł z uwagi na to, ze skarga została uwzględniona w części.

W dalszym toku postępowania organy - w świetle art. 153 p.p.s.a. - zobligowane są uwzględnić powyższe rozważania koncentrujące się wokół prawidłowości postępowania dowodowego stanowiącego podstawę wydania poprawnego rozstrzygnięcia administracyjnego i podjąć stosowne działania w celu uzupełnienia materiału dowodowego sprawy.

W tym celu organ pierwszej instancji winien uzupełnić materiał dowodowy poprzez przeprowadzenie dowodu z przesłuchania kierowcy K. P. na mającą istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia spornej kwestii okoliczność przekazania skarżącemu danych z karty kierowcy. Po przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania wskazanego kierowcy oraz uwzględnieniu dotychczas zgromadzonych dokumentów organ pierwszej instancji winien wydać decyzję merytoryczną odnoszącą się do zarzucanego skarżącemu naruszenia polegającego na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.