Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 47986

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Warszawie
z dnia 8 września 2000 r.
III SA 1770/99

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA B. Dauter (spr.).

Sędziowie NSA: A. Bącal, K. Nowak.

Protokolant: M. Guzowski.

Uzasadnienie faktyczne

W dniu 30 października 1998 r. Urząd Skarbowy wydał postanowienie o zabezpieczeniu należności podatkowych B.W. z tytułu podatku od towarów i usług poprzez wpis hipoteki przymusowej w dziale IV księgi wieczystej urządzonej dla nieruchomości położonej w miejscowości S. i dla nieruchomości położonej w miejscowości M.

Na powyższe postanowienie w dniu 10 listopada 1998 r. strona zgłosiła zarzut wnosząc o uchylenie postanowienia i pobranie od wierzyciela kaucji na zabezpieczenie roszczeń zobowiązanego.

Urząd Skarbowy postanowieniem z dnia 8 grudnia 1998 r. zarzuty strony oddalił.

W dniu 14 grudnia 1998 r. Bogusław W. złożył zażalenie do Izby Skarbowej.

W zażaleniu wnosił o uchylenie w całości postanowienia Urzędu Skarbowego z uwagi na naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Strona twierdziła, że zabezpieczenie nastąpiło na podstawie nieprawomocnej decyzji Urzędu Skarbowego orzekającej o odpowiedzialności strony za zobowiązania Spółki "B." oraz że nie jest dopuszczalne ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomości stanowiącej własność zobowiązanego i jego małżonki.

Izba Skarbowa nie uwzględniając zażalenia strony, postanowieniem z dnia 17 czerwca 1999 r. utrzymała w mocy postanowienie Urzędu Skarbowego.

W uzasadnieniu postanowienia stwierdziła, że podstawą dokonania zabezpieczenia była ostateczna decyzja Izby Skarbowej o odpowiedzialności za zobowiązania Spółki "B." oraz uzasadniona obawa, że Strona jako osoba trzecia uchyli się od wykonania obowiązku wyjaśniającego z decyzji. Ujawnione dotychczas składniki majątkowe pozwalają na stwierdzenie, że postępowanie egzekucyjne będzie utrudnione (brak majątku ruchomego).

Izba Skarbowa oddaliła również zarzut o niemożności dokonania zabezpieczenia na nieruchomościach stanowiących współwłasność małżonków, bowiem zgodnie z art. 781 i 787 kpc organ egzekucyjny wystąpił do Sądu z wnioskiem o nadanie tytułom wykonawczym klauzuli wykonalności i rozszerzenie tej klauzuli na współmałżonka.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 7 kwietnia 1999 r. w obecności B.W. został ogłoszony przez Sąd Rejonowy wyrok o nadaniu klauzuli wykonalności tytułom wykonawczym i o rozszerzeniu tej klauzuli na współmałżonka Małgorzatę W.

Na postanowienie Izby Skarbowej Bogusław W. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W skardze ponowił zarzuty zgłoszone w zażaleniu z dnia 14 grudnia 1998 r. oraz stwierdził, że zabezpieczenie poprzez wpis hipoteki przymusowej po wszczęciu postępowania egzekucyjnego narusza art. 154 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto skarżący twierdził, że nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego i brak było podstaw do wydania decyzji o odpowiedzialności.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Zgodnie z treścią art. 154 § 1 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161 z późn. zm.) organ egzekucyjny dokonuje na wniosek wierzyciela, przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, zabezpieczenia należności pieniężnej lub wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, jeżeli brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić egzekucję.

Z treści tegoż przepisu wynika, że postępowanie zabezpieczające jest postępowaniem szczególnym, którego głównym celem jest ochrona "przyszłych" interesów wierzyciela. Postępowanie zabezpieczające nie prowadzi do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, stwarza jedynie pewne gwarancje, że w przyszłości dojdzie do wyegzekwowania tego obowiązku. Postępowanie to ma charakter postępowania pomocniczego w stosunku do postępowania egzekucyjnego.

W sprawie niniejszej jest bezspornym, że Urząd Skarbowy wydał postanowienie o zabezpieczeniu należności podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług poprzez wpis hipoteki przymusowej w dziale IV księgi wieczystej urzędowej dla nieruchomości położonych w miejscowościach S. i M.

Oczywistym jest również fakt, że zgodnie z art. 67 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w sytuacji prowadzenia egzekucji należności pieniężnych nie może być prowadzona egzekucja z nieruchomości. Może być ona prowadzona, ale tylko w sytuacji przewidzianej w art. 70 § 1 cytowanej wyżej ustawy przez komornika sądowego w trybie sądowym. Decydując się na ten tryb egzekucji urząd skarbowy wydał postanowienie zabezpieczające przed wszczęciem postępowania w trybie określonym w art. 70 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Z tych względów organy podatkowe obu instancji nie naruszyły przepisu art. 154 § 1 i art. 164 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Chybiony jest również zarzut przedawnienia z tytułu odpowiedzialności B.W. za zobowiązanie Spółki z o.o. "B." z tytułu podatków, albowiem w sprawie wydana została ostateczna decyzja Izby Skarbowej W. z dnia 31.03.1998 r. i ona stanowi podstawę prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11.05.1995 r. o NSA orzeczono jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.