Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1619282

Postanowienie
Sądu Najwyższego
z dnia 11 października 2013 r.
III PK 30/13

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia SN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec.

Sentencja

Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Jana S., Tadeusza S. i Henryki B. przeciwko "A." Spółce Akcyjnej o odszkodowanie rozumiane jako odprawa z umowy z dnia 1 grudnia 2003 r., na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 11 października 2013 r., na skutek skargi kasacyjnej powodów od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia 26 października 2012 r., (...), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie faktyczne

Wyrokiem z dnia 26 października 2012 r. Sąd Okręgowy w K. zmienił wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 17 maja 2012 r. w ten sposób, że oddalił powództwa Jana S., Tadeusza S. i Henryki B. przeciwko "A." S.A. w S. o odprawę przewidzianą w umowie z dnia 1 grudnia 2003 r.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku powodowie zarzucili naruszenie prawa materialnego, przez:

1)

niezastosowanie art. 65 w związku z art. 3531 k.c. w związku z art. 300 k.p. w związku z art. 59 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wskutek uznania, że zmiana dotychczasowego porozumienia zbiorowego nie może zostać zrealizowana wolą stron przez zawarcie kolejnego porozumienia względnie aneksu;

2)

błędne zastosowanie art. 7 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych, przez uznanie, że - w realiach niniejszej sprawy - konieczne byłoby wszczęcie sporu zbiorowego w celu zmiany porozumienia zbiorowego.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy przez zasądzenie na ich rzecz wskazanych kwot tytułem odprawy, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi drugiej instancji.

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadniony został po pierwsze - występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego sprowadzającego się do odpowiedzi na pytanie: "czy strony sporu zbiorowego mogą mocą wspólnych oświadczeń zmienić dotychczasowe zapisy porozumienia zbiorowego bez wszczynania nowego sporu zbiorowego" oraz po drugie - oczywistą zasadnością skargi kasacyjnej. W ocenie skarżących, porozumienie zbiorowe jest swoistym aktem normatywnym i z tego względu można stosować do niego zasady wynikające z przepisów Kodeksu cywilnego (art. 3531 k.c. w związku z art. 300 k.p.). Uprawnione wydaje się więc być twierdzenie, że strony porozumienia zbiorowego mogą dokonać jego zmian na drodze wspólnego oświadczenia woli, bez konieczności wszczynania nowego sporu zbiorowego. Zagadnienie, czy w oparciu o ustalenie możliwości posiłkowego stosowania norm cywilnych (art. 65 k.c.) strony porozumienia mogą swą wolą zmienić umowę zbiorowego prawa pracy, nie była przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego.

Uzasadnienie prawne

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Przepis art. 3984 § 2 k.p.c. wymaga, aby wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania stanowił odrębny element pisma niezależny od przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c.). Uzasadnienie wniosku natomiast powinno nawiązywać do przesłanek przyjęcia skargi do rozpoznania określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli:

1)

w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne,

2)

istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów,

3)

zachodzi nieważność postępowania lub

4)

skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Spełnienie wymagania z art. 3984 § 2 k.p.c. powinno zatem przybrać formę wyodrębnionego wywodu prawnego, w którym skarżący wskaże, jakie występujące w sprawie okoliczności pozwalają na uwzględnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jednocześnie uzasadni, dlaczego odpowiadają one ustawowemu katalogowi przesłanek.

Skarżący odwołują się do występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego oraz oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Istnienie tej ostatniej okoliczności uchyla się spod oceny Sądu Najwyższego na etapie przedsądu, gdyż z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wynika konieczność nie tylko powołania się na okoliczność, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, ale również wykazania, że przesłanka ta rzeczywiście zachodzi. Oznacza to, że skarżący musi wskazać, w czym - w jego ocenie - wyraża się "oczywistość" zasadności skargi oraz podać argumenty wykazujące, że rzeczywiście skarga jest uzasadniona w sposób oczywisty. Tymczasem ani we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, ani w jego uzasadnieniu skarżący nie tylko przesłanki tej nie wykazują, ale nawet nie powołują przepisów prawa, których obraza miałaby wprost prowadzić do uwzględnienia skargi kasacyjnej.

Zagadnieniem prawnym jest zagadnienie, które wiąże się z określonym przepisem prawa materialnego lub procesowego lub uregulowaniem prawnym, których wyjaśnienie ma znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy i innych podobnych spraw. Wskazanie zagadnienia prawnego uzasadniającego wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej powinno zatem nastąpić przez określenie przepisów prawa, w związku z którymi zostało sformułowane, i wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Dopiero bowiem wówczas Sąd Najwyższy ma podstawę do oceny, czy przedstawione zagadnienie jest rzeczywiście zagadnieniem "prawnym" oraz czy jest to zagadnienie "istotne" (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r. II CZ 35/2001 OSNC 2002/1 poz. 11; z dnia 13 sierpnia 2002 r. I PKN 649/2001 OSNP 2004/9 poz. 158; z dnia 14 lutego 2003 r. I PK 306/2002 Wokanda 2004/7-8 str. 51).

Skarżący nie zdołali wykazać, że rozstrzygnięcie sformułowanej przez nich wątpliwości (skądinąd interesującej) miałoby znaczenie dla wyniku sprawy w sytuacji, gdy - konstruując zagadnienie odnoszące się do możliwości zmiany postanowień opartego na ustawie porozumienia zbiorowego - nie kwestionują oni ustaleń i oceny Sądu drugiej instancji, że po pierwsze - do zawarcia umowy z dnia 1 grudnia 2003 r. doszło na skutek skierowanej przez pracodawcę do związków zawodowych informacji, iż "m.in. z uwagi na trudną sytuację ekonomiczną zakładu zmuszony jest odstąpić od ustaleń zawartych w protokole z dnia 26 lipca 2002 r." oraz po drugie - w wyniku zawarcia spornej umowy z dnia 1 grudnia 2003 r. porozumienie postrajkowe z dnia 26 lipca 2002 r. utraciło moc, a w konsekwencji - sporna umowa z dnia 1 grudnia 2003 r. nie zmieniała postanowień nieobowiązującego już porozumienia, ale stanowiła - w nowych okolicznościach faktycznych i prawnych - nowe porozumienie nieoparte na ustawie o rozwiązywaniu sporów zbiorowych i jako takie niebędące źródłem prawa pracy w rozumieniu art. 9 § 1 k.p.

Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów Sądu Najwyższego.