Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 54501

Postanowienie
Sądu Najwyższego
z dnia 10 maja 2002 r.
III CKN 1289/00

UZASADNIENIE

Skład orzekający

SSN Mirosława Wysocka.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżone kasacją wnioskodawców postanowienie Sądu Okręgowego w T. zapadło w dniu 23 maja 2000 r., co oznacza, że ocena dopuszczalności kasacji dokonywana jest przy uwzględnieniu stanu prawnego obowiązującego przed wejściem w życie ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. Nr 48, poz. 556), co wynika z dyspozycji art. 5 ust. 2 tej ustawy.

W miarodajnym dla oceny dopuszczalności kasacji wnioskodawców stanie prawnym utrwalone było stanowisko Sądu Najwyższego, iż kwestię dopuszczalności kasacji w sprawach wieczystoksięgowych należało rozstrzygać na ogólnych zasadach art. 392 § 1 k.p.c., przy uwzględnieniu art. 37 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. Nr 19, poz. 147 ze zm.) i art. 13 § 2 k.p.c. Oznaczało to, że w postępowaniu tym kasacja przysługiwała tylko od postanowień sądu drugiej instancji kończących postępowanie w sprawie; do wymienionej kategorii postanowień zaliczały się tylko takie, które dotyczyły całości przedmiotu poddanego pod osąd, a nie jedynie fragmentu postępowania.

Kasacja wnioskodawców wniesiona została od orzeczenia oddalającego apelację od postanowienia odmawiającego ujawnienia w księdze wieczystej roszczenia, o którym mowa w art. 16 ust. 2 pkt 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece.

Ocena charakteru orzeczenia dotyczącego żądania ujawnienia roszczenia, o którym mowa w art. 16 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy, z punktu widzenia dopuszczalności kasacji, była przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego, które w pełni zachowują aktualność w odniesieniu do orzeczenia, mającego za przedmiot ujawnienie (odmowę ujawnienia) roszczenia, o którym mowa w art. 16 ust. 2 pkt 3 cyt. ustawy. W postanowieniu z dnia 17 czerwca 1999 r., I CKN 53/98 (niepublikowane), którego stanowisko podzielił Sąd Najwyższy w późniejszych orzeczeniach (z dnia 11 stycznia 2000 r., I CKN 332/98 i z dnia 14 grudnia 2000 r., I CZ 118/98, niepublikowane) Sąd Najwyższy stwierdził, że rozstrzygnięcie o wpisaniu (odmowie wpisania) roszczenia o przeniesienie własności (art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy) może być traktowane jedynie jako orzeczenie w określonej kwestii wpadkowej, a nie jako orzeczenie kończące postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 392 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Zawarta w uzasadnieniu pierwszego z wymienionych orzeczeń szczegółowa argumentacja zachowuje w pełni walor przy ocenie charakteru orzeczenia mającego za przedmiot ujawnienie (odmowę ujawnienia) roszczenia wynikającego z określenia sposobu korzystania z nieruchomości (art. 16 ust. 2 pkt 3 ustawy).

Analogicznie rozstrzygnąć należy o skutkach wskazanej oceny charakteru orzeczenia, bowiem kasacja od orzeczenia nie kończącego postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 392 § 1 k.p.c. (przed zmianą) była niedopuszczalna i podlegała odrzuceniu. Wobec tego, że nie uczynił tego Sąd drugiej instancji, o odrzuceniu orzekł Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3937 § 2 k.p.c.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów Sądu Najwyższego.