Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1618776

Postanowienie
Sądu Najwyższego
z dnia 24 października 2013 r.
II UK 270/13

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia SN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec.

Sentencja

Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku Czesława Z. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w G. o wznowienie wypłaty świadczenia, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 24 października 2013 r., skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w G. z dnia 24 stycznia 2013 r., (...) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie faktyczne

Wyrokiem z dnia 24 stycznia 2013 r. Sąd Apelacyjny w G. - w uwzględnieniu apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w G. - zmienił wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 15 maja 2012 r. i oddalił odwołanie Czesława Z. od decyzji organu rentowego z dnia 24 stycznia 2012 r. w przedmiocie wznowienia wypłaty emerytury i przyznania dodatku pielęgnacyjnego od dnia 1 stycznia 2012 r. (pkt I) oraz oddalił apelację wnioskodawcy od wyroku Sądu pierwszej instancji w części oddalającej żądanie odsetek (pkt II).

W skardze kasacyjnej wnioskodawca zarzucił: naruszenie prawa materialnego, tj. art. 134 ust. 1 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że istniały podstawy do wszczęcia wobec skarżącego procedury "potwierdzenia życia" i w konsekwencji wstrzymanie wypłaty należnych mu świadczeń; II. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 382 k.p.c., przez odmienne ustalenie stanu faktycznego bez przeprowadzenia postępowania dowodowego we własnym zakresie, a jedynie na podstawie dokumentów zebranych w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji oraz art. 233 § 1 k.p.c., przez błędną ocenę dowodu z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi drugiej instancji, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy przez oddalenie apelacji organu rentowego.

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadniony został po pierwsze - oczywistą zasadnością skargi kasacyjnej oraz występowaniem istotnego zagadnienia prawnego w zakresie możliwości i przesłanek stosowania procedury "potwierdzenia życia" określonej w art. 128 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Uzasadnienie prawne

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Przepis art. 3984 § 2 k.p.c. wymaga, aby wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania stanowił odrębny element pisma niezależny od przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c.). Uzasadnienie wniosku natomiast powinno nawiązywać do przesłanek przyjęcia skargi do rozpoznania określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli:

1)

w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne,

2)

istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów,

3)

zachodzi nieważność postępowania lub

4)

skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Spełnienie wymagania z art. 3984 § 2 k.p.c. powinno zatem przybrać formę wyodrębnionego wywodu prawnego, w którym skarżący wskaże, jakie występujące w sprawie okoliczności pozwalają na uwzględnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jednocześnie uzasadni, dlaczego odpowiadają one ustawowemu katalogowi przesłanek.

Skarżący odwołuje się do przesłanek występowania istotnego zagadnienia prawnego oraz oczywistej zasadności skargi. Po pierwsze - zagadnieniem prawnym jest zagadnienie, które wiąże się z określonym przepisem prawa materialnego lub procesowego lub uregulowaniem prawnym, których wyjaśnienie ma nie tylko znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw. Wskazanie zagadnienia prawnego uzasadniającego wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej powinno zatem nastąpić przez określenie przepisów prawa, w związku z którymi zostało sformułowane, i wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Dopiero bowiem wówczas Sąd Najwyższy ma podstawę do oceny, czy przedstawione zagadnienie jest rzeczywiście zagadnieniem "prawnym" oraz czy jest to zagadnienie "istotne" (por. postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 10 maja 2001 r. II CZ 35/2001 OSNC 2002/1 poz. 11; postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 sierpnia 2002 r. I PKN 649/2001 OSNP 2004/9 poz. 158; postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 14 lutego 2003 r. I PK 306/2002 Wokanda 2004/7-8 str. 51). W myśl utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego, istotność zagadnienia prawnego konkretyzuje się w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw. Twierdzenie o występowaniu istotnego zagadnienia prawnego jest uzasadnione tylko wtedy, kiedy przedstawiony problem prawny nie został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy lub kiedy istnieją rozbieżne poglądy w tym zakresie, wynikające z odmiennej wykładni przepisów konstruujących to zagadnienie (por. postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 12 marca 2010 r. II UK 400/2009 LexPolonica nr 5793755). Nie występuje w sprawie istotne zagadnienie prawne, jeżeli Sąd Najwyższy wyraził swój pogląd we wcześniejszym orzecznictwie, a nie zachodzą okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu. Ponadto rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego nie może się sprowadzać do odpowiedzi na zarzuty skarżącego skierowane pod adresem zaskarżonego orzeczenia ani też do odpowiedzi na wątpliwości skarżącego, które można wyjaśnić za pomocą obowiązujących reguł wykładni bądź w drodze prostego zastosowania przepisów (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 16 stycznia 2003 r. I PK 230/2002 Prokuratura i Prawo - dodatek 2003/10 poz. 37). Po drugie - z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wynika konieczność nie tylko powołania się na okoliczność, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, ale również wykazania, że przesłanka ta rzeczywiście zachodzi. Oznacza to, że skarżący musi wskazać, w czym - w jego ocenie - wyraża się "oczywistość" zasadności skargi oraz podać argumenty wykazujące, że rzeczywiście skarga jest uzasadniona w sposób oczywisty. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi bowiem wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, czyli że jej zarzuty są zasadne "na pierwszy rzut oka" (prima facie) i w sposób oczywisty prowadzą do uznania zaskarżonego wyroku za błędny i jego wzruszenia. Jest tak dlatego, że o ile dla uwzględnienia skargi kasacyjnej wystarczy, iż jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla jej przyjęcia do rozpoznania koniecznej jest wykazanie kwalifikowanej podstawy naruszenia prawa materialnego lub procesowego widocznej przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez wdawania się w pogłębioną analizę prawną. Z tego względu przyjmuje się, że nie spełnia tego wymagania odwołanie się do podstaw kasacyjnych i opatrzenie zawartego tam zarzutu dodatkowo mianem rażącego, ewidentnego lub oczywistego, jeżeli nie zostanie wykazane, w czym przejawia się oczywistość naruszenia wskazywanych przepisów (por. między innymi postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 2 marca 2012 r. I UK 382/2011 LexPolonica nr 5777694 i orzeczenia tam powołane).

Skarżący nie odnosi się do tak rozumianych przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdyż nie przeprowadza żadnego wywodu prawnego dla wykazania ich istnienia, a rzeczą Sądu Najwyższego na etapie przedsądu nie jest poszukiwanie takich okoliczności w uzasadnieniu podstaw kasacyjnych i formułowanie za skarżącego wniosku wykazującego istnienie przesłanek uzasadniających zaangażowanie tego Sądu w rozpoznanie skargi kasacyjnej. Należy więc tylko zauważyć, że po pierwsze - trudno przyjąć oczywistą zasadność skargi w sytuacji, gdy sam skarżący przyznaje, iż występujące w sprawie problemy prawne są tak skomplikowane, że wymagają rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy oraz po drugie - punktem wyjścia dla formułowania zagadnienia prawnego muszą być przepisy, których naruszenie zarzucono w podstawach kasacyjnych, czego skarżący nie czyni.

Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów Sądu Najwyższego.