II SAB/Wa 456/19, Informacja na temat wydatków z subwencji, ponoszonych przez partie polityczne jako informacja publiczna. - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3021747

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2019 r. II SAB/Wa 456/19 Informacja na temat wydatków z subwencji, ponoszonych przez partie polityczne jako informacja publiczna.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.).

Sędziowie WSA: Danuta Kania, Andrzej Góraj.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi P. W. na bezczynność partii politycznej Koalicja Odnowy Rzeczypospolitej Wolność i Nadzieja w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia (...) maja 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej

1. zobowiązuje partię polityczną Koalicja Odnowy Rzeczypospolitej Wolność i Nadzieja do rozpoznania punktów 1-6 wniosku P. W. z dnia (...) maja 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy;

2. stwierdza, że bezczynność partii politycznej Koalicja Odnowy Rzeczypospolitej Wolność i Nadzieja, o której mowa w punkcie 1 wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

3. wymierza partii politycznej Koalicja Odnowy Rzeczypospolitej Wolność i Nadzieja grzywnę w wysokości 500 zł (słownie: pięćset złotych);

4. oddala skargę w pozostałym zakresie,

5. zasądza od partii politycznej Koalicja Odnowy Rzeczypospolitej Wolność i Nadzieja na rzecz P. W. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

Pismem z dnia 27 czerwca 2019 r. P. W. wnosząc o ponowne wymierzenie "(...)" grzywny za nieprzekazanie do Sądu w terminie skargi z dnia 12 lutego 2019 r. wraz z odpowiedzią i aktami sprawy zwrócił się jednocześnie o rozpoznanie sprawy z jego skargi z dnia 12 lutego 2019 r. na bezczynność "(...)" (partii politycznej (...)) w przedmiocie rozpatrzenia wniosku P. W. z dnia (...) maja 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej, na podstawie odpisu tej skargi. Podniósł m.in., że postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2019 r. (sygn. II SO/Wa 12/19) WSA w Warszawie wymierzył organowi grzywnę w wysokości 1 000 zł za nieprzekazanie skargi na bezczynność z dnia 12 lutego 2019 r. Orzeczenie to nie zostało zaskarżone i stało się prawomocne. Skarżący powołując się na art. 55 § 2 p.p.s.a. wskazał, że jeżeli organ nie przekazał sądowi skargi mimo wymierzenia grzywny, sąd może na żądanie skarżącego rozpoznać sprawę na podstawie nadesłanego odpisu skargi, gdy stan faktyczny i prawny przedstawiony w skardze nie budzi uzasadnionych wątpliwości. Skarżący podał, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszym postępowaniu. Organ, mimo jednokrotnego ukarania grzywną, nie przekazał skargi na bezczynność z dnia 12 lutego 2019 r. W przekonaniu skarżącego załączona skarga, wraz z załącznikami w postaci historii korespondencji z organem, dostatecznie opisuje stan faktyczny i prawny, co pozwala wyeliminować wszelkie uzasadnione wątpliwości.

Co więcej, organ przedstawił już swoje stanowisko w sprawie w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny, zakończony postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2019 r. (sygn. akt II SO/Wa 12/19).

W skardze z dnia 12 lutego 2019 r. na bezczynność "(...)" (partii politycznej (...)) w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia (...) maja 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej P. W. zarzucił naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 13 ust. 1 i art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej przez nieudostępnienie informacji publicznej, będącej przedmiotem wniosku z dnia (...) maja 2017 r. w terminie, względnie niezachowanie formy decyzji administracyjnej w przypadku konieczności odmowy udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. Wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie; zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku z dnia (...) maja 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku; stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, oraz że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; przyznanie na jego rzecz sumy pieniężnej od organu w wysokości 617 zł, tj; 1 zł za każdy dzień bezczynności od dnia (...) czerwca 2017 r. do dnia skierowania niniejszej skargi, względnie wymierzenie organowi grzywny w tej samej wysokości; zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, obejmujących wpis od skargi.

W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że w dniu (...) maja 2017 r. zwrócił się za pośrednictwem poczty elektronicznej do organu (adresy: (...) oraz (...)) z wnioskiem o dostęp do informacji publicznej. Podał, że z uwagi na otrzymanie wiadomości zwrotnej, wygenerowanej przez serwer poczty internetowej, iż adres (...) nie istnieje, w dniu (...) maja 2018 r. przesłał ww. wniosek na adres (...). Podał, że oba adresy, na które przesłał swoje żądanie, są do dnia skierowania niniejszej skargi zamieszczone na stronie internetowej partii ((...)) w stopce i w zakładce "Kontakt". Skarżący podał, że do dnia skierowania niniejszej skargi nie otrzymał od organu żądanych informacji bądź powiadomienia o przedłużeniu terminu na ich udostępnienie, bądź decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Tym samym organ pozostaje w bezczynności.

Skarżący podniósł, że bezczynność wynosząca ponad 600 dni ma w jego ocenie charakter rażący, gdyż nawet objętość wnioskowanych informacji nie może usprawiedliwiać ponad 1,5 roku milczenia ze strony organu i lekceważenia prawa do informacji. Skarżący wskazał, że biorąc pod uwagę, że organ pobiera subwencję dla partii politycznych, zatem zobowiązany jest corocznie do składania sprawozdań, podobnie jak bierze udział w kolejnych kampaniach wyborczych, nie sposób nie przyjąć, by nie posiadał profesjonalnego zaplecza prawnego, który nie poinstruowałby go w kwestii uproszczonej procedury dostępu do informacji publicznej. Organ mógł chociażby przedłużyć termin na rozpoznanie wniosku w przypadku, gdyby obiektywne okoliczności nie pozwalałby załatwić mu sprawy w ciągu ustawy 14 dni. Zdecydował się jednak nie nawiązywać jakiegokolwiek kontaktu.

Skarżący wskazał, że z uwagi na bezczynność, która jego zdaniem ma charakter rażącego naruszenia prawa, zasadne wydaje się przyznanie na jego rzecz sumy 1 zł za każdy dzień bezczynności. Podał, że wprawdzie uszczerbek wynikający z braku informacji trudno przeliczyć na sumę pieniężną, jednak w sytuacji, gdy partia polityczna nie daje właściwego wzoru postępowania zgodnie z prawem, równocześnie pobierając subwencję z budżetu państwa, kwota 1 zł za każdy dzień, dająca w sumie 617 zł, wydaje się rozsądnym kompromisem pomiędzy symboliczną opłatą, a wygórowanym żądaniem. Z pewnością przyczyni się to do kształtowania właściwych postaw dotyczących realizacji prawa do informacji publicznej i może dać przykład innym podmiotom, w tym partiom politycznym, że je także obowiązują zasady jawności życia publicznego. Podniósł, że taką samą funkcję, jak przyznanie sumy pieniężnej, będzie miało również nałożenie grzywny na organ w wyżej wymienionej wysokości. Pozwoli to na zdyscyplinowanie organu, który świadomie narusza konstytucyjne prawo do informacji publicznej.

Wnioskiem z dnia (...) maja 2017 r. P. W. wniósł do organu, powołując się na art. 61 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej i art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, o udostępnienie następującej informacji publicznej: "1) wykaz wydatków poniesionych przez partię za okres od (...) lipca 2015 r. do dnia realizacji niniejszego wniosku - podając przedmiot wydatku, kwotę, na rzecz kogo był poniesiony i jego datę; 2) jeżeli byłby problem z przekazaniem informacji, o których mowa w pkt 1 - przesłanie wszelkich dokumentów potwierdzających ww. wydatki; 3) zestawienie wydatków poniesionych przez partię na podstawie historii z jej kont bankowych za okres od (...) lipca 2015 r. do dnia realizacji niniejszego wniosku - jeżeli nie stanowi to problemu, najlepiej w formie dokumentu wyeksportowanego przy użyciu systemu bankowości elektronicznej; 4) wykaz wydatków z kasy partii za okres od (...) lipca 2015 r. do dnia realizacji niniejszego wniosku - o ile taka została utworzona; 5) odpowiednio, jak w pkt 1-4 - wydatki poniesione przez fundusz wyborczy partii za okres od (...) lipca 2015 r. do (...) stycznia 2016 r.; 6) treści umów o pracę, umów zlecenia i umów o dzieło zawartych przez partię w okresie od (...) lipca 2015 r. do dnia realizacji niniejszego wniosku; 7) treść postanowienia o wpisie partii do ewidencji partii politycznych; 8) statut partii obowiązujący na dzień realizacji niniejszego wniosku. Wnioskodawca wniósł o przesłanie informacji w formie cyfrowych kopii na adres poczty elektronicznej wskazany w nagłówku. Wskazał, że alternatywnie wnosi o wydanie decyzji administracyjnej. Zaznaczył, że tożsamy wniosek, ze względu na prowadzone badania nad zachowaniami partii politycznych, został wysłany do pozostałych partii pobierających subwencję z budżetu państwa.

Sąd ustalił, że pomimo wymierzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2019 r. sygn. akt II SO/Wa 12/19, jak również postanowieniem z dnia 29 listopada 2019 r. sygn. akt II SO/Wa 41/19 grzywny za nieprzekazanie do Sądu w terminie skargi P. W. z dnia 12 lutego 2019 r. wraz z odpowiedzią i aktami sprawy, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie do dnia rozpoznawania niniejszej sprawy organ nie przekazał skargi P. W. z dnia 12 lutego 2019 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę.

Sądowi z urzędu wiadome jest, że "(...)" udzieliła pismem z dnia 25 marca 2019 r. w sprawie o sygn. akt II SO/Wa 12/19 odpowiedzi na wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny. W treści tego pisma organ wskazał m.in. na "uprzednią niezasadność" wniosku o dostęp do informacji publicznej złożonego przez P. W. w dniu (...) maja 2017 r. oraz niedopuszczalność skargi na bezczynność złożonej przez P. W. w dnia 12 lutego 2019 r. Odnosząc się do treści wniosku z dnia (...) maja 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej organ wskazał, że niewątpliwie jest to znaczna ilość informacji, których udostępnienie zakłóciłoby prawidłowe funkcjonowanie partu politycznej "(...)". Podniesiono, że w orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się że w sytuacji żądania znacznej ilości informacji, których udostępnienie zakłóciłoby prawidłowe funkcjonowanie podmiotu zobowiązanego do ich udzielenia, żądanie takie należy kwalifikować jako żądanie udzielenia informacji przetworzonej (wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 661/17). Organ przywołał też wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 grudnia 2018 r. sygn. akt SK 27/14, w którym TK stwierdził, iż art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim uzależnia uprawnienie do uzyskania informacji publicznej przetworzonej od wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego, jest zgodny z art. 61 ust. 1 i 2 w związku z art. 61 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem organu nie sposób postrzegać, aby partia polityczna "(...)" była podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej wobec osoby P. W. na potrzeby prowadzonych przez niego jak wskazano we wniosku "badań nad zachowaniami partii politycznych". Organ wskazał, że nie wykazano w tym zakresie szczególnej istotności dla interesu publicznego. Zdaniem organu, w konsekwencji niezasadności wniosku o dostęp do informacji publicznej z dnia (...) maja 2017 r., w kategorii niedopuszczalności należy postrzegać skargę na bezczynność złożoną przez P. W. w dnia 12 lutego 2019 r.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 55 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), zwanej dalej także p.p.s.a., jeżeli organ nie przekazał sądowi skargi mimo wymierzenia grzywny, sąd może na żądanie skarżącego rozpoznać sprawę na podstawie nadesłanego odpisu skargi, gdy stan faktyczny i prawny przedstawiony w skardze nie budzi uzasadnionych wątpliwości.

Rozpoznając sprawę na podstawie odpisu skargi Sąd stwierdził, że skarga w części jest zasadna.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym skarga na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia (v. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt I OSK 601/05 LEX nr 236545, postanowienie NSA z dnia 3 października 2007 r. sygn. akt I OSK 1382/07, orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę pogląd ten pozostaje aktualny także w obecnym stanie prawnym.

Skarga na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania przez organ oczekiwanego przez stronę aktu lub podjęcia określonej czynności. Skarga taka wnoszona jest wówczas, gdy organ wprawdzie prowadzi postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem stosownego aktu ani nie podejmuje właściwej czynności, której domaga się strona (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, publ. LEX nr 148427 i nr 148280). Dla stwierdzenia bezczynności organu w zakresie wydania stosownego aktu lub podjęcia czynności nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z realizacją wniosku, a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Wnioskodawca ma prawo kwestionowania bezczynności organu zawsze, gdy uznaje, że żądane przez niego informacje są informacjami publicznymi i powinny być udostępnione w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1429), zwana dalej także u.d.i.p.

Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania m.in. organów władzy publicznej (art. 61 Konstytucji RP), a zatem ustawy je dookreślające powinny być interpretowane w taki sposób, aby gwarantować obywatelom i innym jednostkom szerokie uprawnienia w tym zakresie. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p.), zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p).

Zgodnie z art. 4 ust. 2 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców, reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz. U. poz. 1240 oraz z 2017 r. poz. 2371), oraz partie polityczne. Stosownie do art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji.

W sprawie nie ma wątpliwości, że partia polityczna jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej zgodnie z art. 4 ust. 2 u.d.i.p.

Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił natomiast w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Uwzględniając wszystkie aspekty wynikające z treści tych przepisów, należy przyjąć, że informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.), zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), danych publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.), majątku publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Podkreślenia wymaga, że przepis art. 6 u.d.i.p. nie ma charakteru zamkniętego, a wyliczenie stanów faktycznych w nim zawartych jest jedynie przykładowe. Nie oznacza to, że niewymienienie konkretnego stanu, który w sposób jednoznaczny dotyczy informacji o sprawie publicznej, pozwala na uznanie, że nie mamy do czynienia z informacją publiczną.

W ocenie Sądu informacje żądane przez wnioskodawcę we wniosku z dnia (...) maja 2017 r. stanowią informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p. Oczywiście nie cała działalność partii politycznych została oparta na bezwzględnej zasadzie publicznej jawności, jednakże kwestia dysponowania finansami partii politycznej stanowi sprawę publiczną.

Warto wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 września 2018 r. sygn. akt I OSK 682/18 (orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, że ograniczenie dostępu do informacji publicznej w trybie wnioskowym realizowanym na podstawie u.d.i.p., zgodnie z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP i art. 1 ust. 2 u.d.i.p., wymagałoby wyraźnej, nie budzącej wątpliwości regulacji ustawy, a regulacji takiej nie zawierają przepisy ustawy o partiach politycznych. Obowiązek przygotowania, a następnie przedstawienia Państwowej Komisji Wyborczej informacji, o którym mowa w art. 34 ust. 1 i 2 ustawy o partiach politycznych, wiążący się z obowiązkiem Komisji ogłoszenia tej informacji w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" (art. 34 ust. 5 ustawy) nie wyłącza trybu wnioskowego dostępu do informacji publicznej. Jedynie przewiduje dodatkowy sposób urzędowego upublicznianie części informacji na temat wydatków z subwencji, ponoszonych przez partie polityczne. Nie ma też wątpliwości, co do tego, że informacja o umowach podpisanych przez partię polityczną stanowi informację publiczną, jeżeli zawiera informację o wydatkowaniu środków finansowych (v. wyrok NSA z dnia 23 października 2018 r. sygn. akt I OSK 2497/16, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Na gruncie tej sprawy wskazania wymaga, że zgodnie z art. 11 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, finansowanie partii politycznych jest jawne. Tym samym wydatki partii politycznej są sprawą publiczną, a informacja na ten temat podlega - co do zasady - udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w u.d.i.p. (wyrok NSA

z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 661/17, wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2014 r. sygn. akt I OSK 687/14, wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2019 r. sygn. akt I OSK 1479/18, orzeczenia.nsa.gov.pl). Fakt, że majątek partii politycznej może pochodzić z różnych, określonych w art. 24 ust. 1 ustawy o partiach politycznych, źródeł - zarówno publicznych, jak i prywatnych nie oznacza, że sposób dysponowania tym majątkiem nie stanowi sprawy publicznej. Pamiętać trzeba przy tym, że zgodnie z art. 24 ust. 2 u.p.p. majątek partii politycznej może być przeznaczony tylko na cele statutowe lub charytatywne. Podstawowym celem każdej partii politycznej jest udział w życiu publicznym poprzez wpływanie metodami demokratycznymi na kształtowanie polityki państwa (art. 11 ust. 1 Konstytucji RP). Zatem, informacje żądane przez wnioskodawcę we wniosku z dnia (...) maja 2017 r., w tym treść postanowienia o wpisie partii do ewidencji partii politycznych i statut partii stanowią informację publiczną. Nie ma też wątpliwości, że informacje żądane we wniosku w punktach 1-6 stanowią informację o sprawie publicznej podlegającą udostępnieniu w trybie u.d.i.p.

W sytuacji, gdy wniosek w zakresie punktu 1-6 dotyczy informacji będącej informacją publiczną podlegającą udostępnieniu w trybie u.d.i.p. organ (partia polityczna) ma obowiązek:

1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej, co winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem;

2) wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy,

3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie lub

4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji.

W przypadku niepodjęcia przez adresata wniosku takich prawnych form działania, jak wskazane wyżej, strona może zwalczać stan bezczynności w drodze skargi na bezczynność organu w trybie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Strona ma prawo kwestionowania bezczynności organu zawsze, gdy uznaje, że żądane przez nią informacje są informacjami publicznymi i powinny być jej udzielone w trybie wnioskowym na podstawie przepisów u.d.i.p.

Rozpatrując skargę na bezczynność partii politycznej (...) w przedmiocie rozpatrzenia punktu 1-6 wniosku z dnia (...) maja 2017 r., Sąd stwierdził, że jest ona zasadna.

W sprawie jest bezsporne, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do organu, co potwierdza treść odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny udzielonej w sprawie o sygn. akt II SO/Wa 12/19. Nie jest też sporne, że organ nie udzielił w ustawowym terminie 14 dni, tj. jak też do dnia rozpoznania niniejszej sprawy ze skargi na bezczynność we wskazanym wyżej zakresie tego wniosku i nie udostępnił wnioskodawcy żądanej w punktach 1-6 informacji publicznej. Partia polityczna nie wydała również decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Organ pozostawał zatem i nadal pozostaje w bezczynności w zakresie rozpatrzenia punktów 1-6 wniosku (do Sądu nie wpłynęła informacja o udostępnieniu żądanych informacji, bądź o wydaniu decyzji o odmowie udostępnienia żądanych informacji). Z tego względu Sąd zobowiązał partię polityczną (...) do rozpatrzenia punktów 1-6 wniosku z dnia (...) maja 2017 r. w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem.

Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność podmiotu zobowiązanego w rozpatrzeniu punktów 1-6 wniosku z dnia (...) maja 2017 r. miała charakter rażącego naruszenia prawa. Partia polityczna zlekceważyła żądanie jednostki, wystosowane z powołaniem się na art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i w ogóle nie odpowiedziała na wniosek we wskazanym wyżej zakresie. Wprawdzie w piśmie z dnia 25 marca 2019 r. skierowanym do Sądu w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny w sprawie II SO/Wa 12/19 partia polityczna wskazywała m.in., że wniosek jest niezasadny, a znaczna ilość informacji zakłóciłaby funkcjonowanie partii, to nie budzi wątpliwości, że do wnioskodawcy nie wystosowano ani w ustawowym terminie ani później żadnej odpowiedzi. W sprawie tej, z uwagi na zlekceważenie jednostki w zakresie realizacji prawa dostępu do informacji publicznej, jak również biorąc pod uwagę okres ponad dwóch lat, który upłynął od dnia złożenia wniosku, Sąd stwierdził, że bezczynność organu na gruncie u.d.i.p. miała charakter rażącego naruszenia prawa. Organ nie nadesłał skargi oraz odpowiedzi na skargę. Z samego zaś pisma organu z dnia 25 marca 2019 r. stanowiącego odpowiedź na wniosek o wymierzenie grzywny w sprawie II SO/Wa 12/19 nie sposób wyprowadzić wniosku, aby nieudzielenie odpowiedzi na wniosek w zakresie punktu 1-6 wynikało wyłącznie z błędnego rozumienia prawa do informacji publicznej. Zaznaczyć przy tym należy, że powód wskazany przez wnioskodawcę we wniosku, z uwagi na który zwrócił się on o udostępnienie informacji publicznej, nie ma żadnego znaczenia w sprawie. Ustawodawca wskazał bowiem w art. 2 ust. 1 u.d.i.p., że prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje "każdemu".

Odnosząc się do wniosku skarżącego o przyznanie sumy pieniężnej lub wymierzenie organowi grzywny wskazania wymaga, że zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 156 § 6.

Celem grzywny jest zdyscyplinowanie organu do załatwienia sprawy. Jest to dodatkowa gwarancja terminowego załatwienia sprawy, a jednocześnie dodatkowe wzmocnienie ochrony interesów skarżącego.

W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd uwzględnił wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Biorąc pod uwagę czas opóźnienia w rozpatrzeniu punktów 1-6 wniosku, a także to, że do chwili obecnej wniosek w tym zakresie nie został przez partię polityczną rozpatrzony na gruncie u.d.i.p., Sąd wymierzył grzywnę w wysokości pięćset złotych. W ocenie Sądu grzywna w tej wysokości spełni swą funkcję restrykcyjną oraz prewencyjną na przyszłość, uświadamiając organowi wagę terminowego, sprawnego rozpatrywania wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Z uwagi na wymierzenie grzywny Sąd nie znalazł podstaw do przyznania sumy pieniężnej.

Odnosząc się natomiast do skargi na bezczynność w rozpatrzeniu punktu 7 i 8 wniosku z dnia (...) maja 2017 r. Sąd stwierdził, że skarga w tym zakresie nie jest zasadna. W tych punktach wniosku P. W. żądał treści postanowienia o wpisie partii do ewidencji partii politycznych i statutu partii. Zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p., przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi (...).

Stosownie do art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 580), ewidencja partii politycznych wraz z tekstami statutów partii politycznych jest jawna. Zgodnie z art. 18 ust. 2 tej ustawy, każdemu przysługuje prawo otrzymywania od Sądu uwierzytelnionych odpisów i wyciągów z ewidencji i statutów partii politycznych. Odpisy i wyciągi podlegają opłacie. Opłaty te stanowią dochód budżetu państwa (art. 18 ust. 3 ustawy o partiach politycznych). W świetle powyższego partia polityczna (...) powinna była poinformować wnioskodawcę pismem, w odniesieniu do żądania zawartego w punkcie 7 i 8 wniosku z dnia (...) maja 2017 r., że informacje, o których mowa w tych punktach podlegają udostępnieniu w odrębnym trybie, określonym w ustawie o partiach politycznych. Nieudzielenie takiej odpowiedzi nie stanowi jednakże podstawy do stwierdzenia bezczynności partii na gruncie u.d.i.p. w rozpatrzeniu punktu 7 i 8 wniosku. Z tego względu skarga w tym zakresie, jako niezasadna, podlegała oddaleniu.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a., orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. W punkcie 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1a powołanej ustawy. W punkcie 3 wyroku Sąd orzekł, na podstawie art. 149 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W punkcie 4 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 151 powołanej ustawy. O kosztach postępowania sądowego, jak w punkcie 5 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy. Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony przez skarżącego wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.