II SAB/Wa 110/19 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2770037

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2019 r. II SAB/Wa 110/19

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 maja 2019 r. sprawy ze skargi M. T. na bezczynność Prokuratora Rejonowego (...) w (...) w przedmiocie rozpoznawania wniosku z dnia 24 lipca 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

M. T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę z 31 stycznia 2019 r. na bezczynność Prokuratora Rejonowego (...) w W. w rozpoznaniu jego wniosku z (...) lipca 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że skarżący w dniu (...) stycznia 2018 r. złożył do Prokuratury Rejonowej (...) zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa polegającego na dystrybucji i reklamie tzw. nowatorskiego wyrobu tytoniowego (...) oraz rekwizytu tytoniowego (...) (m.in. w kuluarach teatru (...), na tzw. wyspach w centach handlowych i na stacjach benzynowych) wbrew postanowieniom art. 8 ust. 1 ustawy z 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 957). M. T. dołączył do zawiadomienia pismo Dyrektora Departamentu Inspekcji Handlowej UOKiK, w którym stwierdzono, że wyrób o nazwie (...) (urządzenie do podgrzewania tytoniu) oraz wkłady tytoniowe do tego urządzenia (o nazwie (...)) podlegają rygorom tej ustawy i w związku z tym ich reklama i promocja stanowi przestępstwo o którym mowa w art. 12 pkt 1 ustawy.

W dniu (...) marca 2018 r. Prokuratura Rejonowa (...) w W. zawiadamia skarżącego o wszczęciu dochodzenia w tej sprawie, natomiast w piśmie z (...) kwietnia 2018 r. poinformowała go o tym, że postanowieniem z (...) marca 2018 r. umorzyła dochodzenie.

M. T. w piśmie z (...) czerwca 2018 r. zwrócił się do Prokuratury Rejonowej (...) o udostępnienie informacji publicznej obejmującej uzasadnienie postanowienia z o umorzeniu dochodzenia na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d i e ustawy o dostępie do informacji publicznej. W dniu (...) lipca 2018 r. Prokurator poinformował skarżącego, że postanowienie o umorzeniu dochodzenia nie zawiera uzasadnienia i powołał się na art. 325e § 1 k.p.a., który stanowi, że postanowienie m.in. o umorzeniu dochodzenia nie wymagają uzasadnienia.

W tych okolicznościach faktycznych i prawnych skarżący zwrócił się do Prokuratury Rejonowej (...) z wnioskiem z (...) lipca 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej. M. T., nawiązując do uzyskanej odpowiedzi (w piśmie z (...) lipca 2018 r.) stwierdził, że "nie domaga się dokumentu w postaci uzasadnienia postanowienia", lecz informacji o "przyczynach" umorzenia a więc wyjaśnienia, dlaczego Prokuratura nie podzieliła stanowiska UOKiK odnośnie kwalifikacji spornych wyrobów W piśmie z (...) sierpnia 2018 r. Prokuratora Rejonowa (...) w W. poinformowała wnioskodawcę, że żądana informacja nie jest informacją o sposobie przyjmowania i załatwiania spraw, stanie załatwianych spraw, kolejności ich rozstrzygania, oraz o tym, że uzasadnienie postanowienia o umorzeniu nie zostało sporządzone, zaś prokurator "nie ma obowiązku" wyjaśniania powodów podjętej decyzji.

M. T. w skardze na bezczynność Prokuratury Rejonowej (...) w W. w rozpatrzeniu jego wniosku z (...) lipca 2018 r. zarzucił temu organowi naruszenie art. 61 Konstytucji oraz art. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, przez nieuzasadnione przyjęcie, że "motywy umorzenia dochodzenia" w konkretnej sprawie nie są informacją publiczną. Zdaniem skarżącego, żądane informacje należy zakwalifikować jako informacje o sposobie przyjmowania i załatwiania spraw oraz stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d i e ustawy o dostępie do informacji publicznej). M.T. zarzucił ponadto organowi naruszenie art. 325e § 1 k.p.k. przez uznanie, że "prokurator wydając postanowienie o umorzeniu dochodzenia bez uzasadnienia dysponuje władzą arbitralną".

Skarżący wniósł o zobowiązanie Prokuratury Rejonowej (...) "do udostępnienia" żądanej we wniosku z dnia (...) lipca 2018 r. informacji publicznej, stwierdzenie, że bezczynność organu w tej sprawie jest rażąca, zasądzenie od organu na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości 5.000 zł oraz zwrot zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi M. T. podniósł, że we wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie domagał się "dokumentu w postaci uzasadnienia", ale żądał udzielenia informacji o powodach (motywach) umorzenia dochodzenia, o tym, dlaczego, zdaniem prokuratury, reklama wyrobów jest legalna i zgodna z ustawą, mimo że zgodnie ze stanowiskiem UOKIK dołączonym przez niego do wniosku, wyroby te objęte zakazem reklamy. Skarżący stwierdził, że "postanowienie o umorzeniu musi mieć swoje uzasadnienie, jeśli nie na piśmie, to choćby tylko intelektualnie". Z przepisu art. 325e § 1 k.p.k. wynika, że na wniosek strony organ prowadzący dochodzenie podaje ustnie zasadnicze powody rozstrzygnięcia, co oznacza, że nawet jak nie sporządza uzasadnienia, to podjęte rozstrzygnięcie musi umotywować. Skarżący podniósł, że TK w wyroku z 25 marca 2014 r. SK 25/13 podkreślił, że "brak wymogu sporządzenia uzasadnienia postanowienia o umorzeniu dochodzenia nie oznacza całkowitego ustawowego zwolnienia od uzasadnienia, lecz stwarza tylko organowi taką możliwość, której nie musi wykorzystać. Wręcz wskazane jest, aby w sytuacjach, w których dane rozstrzygnięcie oparte jest w dużej mierze na subiektywnej ocenie organu (np. na przesłance procesowej znikomej społecznej szkodliwości czynu), takie uzasadnienie zostało sporządzone. Z pewnością ujawnienie motywów, jakimi kierował się organ, podejmując określoną decyzję procesową, uwiarygodni zapadłe rozstrzygnięcie, a przez to przyczyni się do wzmocnienia zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa".

Prokurator Rejonowy (...) w W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Na wstępie należy wyjaśnić, że Sąd rozpoznając sprawę ze skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, w pierwszej kolejności ocenia czy określony podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej i czy żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Z bezczynnością w takiej sprawie będziemy mieli do czynienia wówczas, gdy żądaniem wniosku jest objęta informacja mająca walor informacji publicznej, a podmiot zobowiązany nie podejmie w ustawowym 14 - dniowym terminie stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu (art. 13 ust. 1 ustawy), nie wyda decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1), nie powiadomi wnioskodawcy o niemożliwości udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2), nie poinformuje o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2), ewentualnie nie poinformuje wnioskodawcy, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 ustawy).

W rozpatrywanej sprawie spór w istocie dotyczy tego, czy w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej skarżący mógł otrzymać informacje związane ze postępowaniem toczącym się przed organem ścigania.

Pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć wszystkie fakty dotyczące działalności publicznej zarówno organów władzy publicznej jak o samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym. Informację publiczną stanowi wszystko to, co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem, działalnością podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w ramach przypisanych im zdań i kompetencji. Inaczej mówiąc, informacją publiczną są wiadomości, obojętnie przez kogo wytworzone, które podmiot zobowiązany do ich udostępnienia posiada i które wykorzystuje do załatwienia sprawy publicznej.

Należy przypomnieć, że w skardze do Sądu skarżący argumentował, że nie domaga się "dokumentu w postaci uzasadnienia", ale informacji o powodach (motywach) umorzenia dochodzenia. Zdaniem skarżącego, sporne informacje dotyczącą zasad funkcjonowania podmiotów wskazanych w art. 4 ustawy i stanowią informację publiczną z zasadach funkcjonowania podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, tj. informację o sposobach przyjmowania i załatwiania spraw, stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania, a informację o której mowa w 6 ust. 1 pkt 3 lit. d i e tej ustawy.

Sąd uznaje stanowisko skarżącego za nieprawidłowe, ponieważ nie znajduje ono uzasadnienia w okolicznościach faktycznych sprawy i obowiązujących przepisach prawa.

Należy przypomnieć, że NSA w uchwale z 9 grudnia 2013 r. I OPS 7/13 stwierdził, że określenie "zasada" oznacza proces, regułę dającą się ująć w sposób sformalizowany i określającą działanie mające zastosowanie w określonej dziedzinie. Jeśli zatem mowa o zasadach funkcjonowania podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej, należy przez to rozumieć kwestie natury ogólnej dotyczące sposobu wykonywania zadań publicznych, załatwiania spraw i podejmowania przez taki podmiot decyzji. Informację publiczną zawierają zatem dokumenty świadczące o sprawności działania organu, terminowości podejmowanych przez niego czynności itp.

Zdaniem Sądu orzekającego w tej sprawie skarżący składając wniosek z (...) lipca 2018 r. o udostępnienie przez organ ścigania informacji publicznej o powodach (motywach) umorzenia dochodzenia, w istocie zmierza do obchodzenia regulacji dotyczącej postanowień według k.p.a. W nawiązaniu do treści skargi, Sąd zauważa, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku powołanym przez skarżącego w skardze (z 25 marca 2014 r. SK 25/13, stwierdził, że art. 325e § 1 zdanie drugie ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, z z późn. zm.) w zakresie, w jakim zezwala organowi prowadzącemu dochodzenie na wydanie postanowienia o umorzeniu dochodzenia bez uzasadnienia, jest zgodny z art. 78 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Trybunał podkreślił, że brak wymogu sporządzenia uzasadnienia postanowienia o umorzeniu dochodzenia nie oznacza całkowitego ustawowego zwolnienia od uzasadnienia, lecz stwarza tylko organowi taką możliwość, której nie musi wykorzystać.

Biorąc powyższe pod uwagę sąd uznał, że informacja której domaga się skarżący nie stanowi informacji publicznej. W związku z tym nie można zarzucić organowi bezczynności w tej sprawie.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.