Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2723032

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie
z dnia 8 sierpnia 2019 r.
II SAB/Rz 58/19

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: SNSA Jerzy Solarski.

Sędziowie WSA: Magdalena Józefczyk Maciej Kobak (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi J. K. na bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia informacji publicznej

I. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się bezczynności;

II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa;

III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego J. K. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

Przedmiotem skargi J. K. (dalej w skrócie: "skarżący") reprezentowanego przez r. pr. A. M., jest bezczynność Wojewody (...) (dalej w skrócie: "Wojewoda") w sprawie udostępnienia informacji publicznej.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 26 lutego 2018 r. skarżący złożył na adres poczty elektronicznej Wojewody wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie obejmującym udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1) ilu pracowników było zatrudnionych w (...) Urzędzie Wojewódzkim (dalej w skrócie: "(...)") według stanu na dzień 31 sierpnia 2017 r. na stanowisku głównego specjalisty,

2) jakie wynagrodzenie, według stanu na dzień 31 sierpnia 2017 r. posiadały poszczególne osoby zatrudnione na stanowisku głównego specjalisty w (...), tj. jaki mnożnik, jakie inne składniki oraz w jakiej wysokości,

3) Jaka była, według stanu na dzień 31 sierpnia 2017 r. łączna wysokość miesięcznego wynagrodzenia brutto poszczególnych osób zatrudnionych na stanowisku głównego specjalisty w (...).

W dniu 16 marca 2018 r. skarżący wniósł skargę na bezczynność Wojewody w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia 26 lutego 2018 r., zarzucając naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP i art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej w skrócie: "u.d.i.p.") domagając się zobowiązania Wojewody do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej oraz zasądzenia od organu na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o umorzenie postępowania i odstąpienie od zasądzania kosztów postępowania.

W uzasadnieniu Wojewoda wyjaśnił, że odpowiedź na wniosek została przesłana skarżącemu w dniu 20 marca 2018 r., co oznacza, że stan bezczynności ustał po wniesieniu skargi, a organ wywiązał się z swojego obowiązku, co winno skutkować umorzeniem postępowania. W ocenie Wojewody brak jest także podstaw do uznania, że ewentualna bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, bowiem informacja została udostępniona z niewielkim opóźnieniem w stosunku do ustawowego terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Nie stanowi to o naruszeniu powołanego przypisu, jeśli uwzględni się takie obiektywne okoliczności jak problemy teleinformatyczne, które wystąpiły w związku ze złożonym wnioskiem. Wiadomość skarżącego zawierająca wniosek została zakwalifikowania jako spam i nie dotarła do skrzynki odbiorczej (...). W celu dostarczenia wiadomości przekazanej z konta skarżącego w systemie antyspamowym ręcznie wymuszono dostarczenie jej do adresata w dniu 19 marca 2018 r. W ocenie Wojewody ten właśnie dzień należy uznać za faktyczną i rzeczywistą datę otrzymania przez organ wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Jej udzielenie nastąpiło w dniu 20 marca 2018 r., a zatem organowi nie można zarzucić celowego i istotnego naruszenia prawa bądź też lekceważącego stosunku do prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić w razie znacznego przekroczenia terminów ustawowych i w razie braku jakiejkolwiek reakcji. Wojewoda wskazał dalej, iż nawet jeśli przyjąć, że termin udzielenia informacji został przekroczony, to i tak działanie to nie było zamierzone, a wynikało z konfiguracji systemów teleinformatycznych. Zakwalifikowanie danej wiadomości jako spam jest realizowane na podstawie wielu czynników w tym czarnych list, gdzie umieszczane są adresy o domenach, z których bardzo często wysyłane są wiadomości typu spam. Czarne listy są aktualizowane automatycznie przez producentów systemów antyspamowych, co wyklucza możliwości stwierdzenia rażącego naruszenia prawa przyjmując nawet, że organ był w bezczynności, albowiem nastąpiło to z powodów niezależnych od organu.

Uzasadniając wniosek o miarkowanie wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego Wojewoda wskazał, że nakład pracy pełnomocnika sprowadził się wyłącznie do napisania skargi, zachodzi więc uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 206 p.p.s.a.

Wyrokiem z dnia 23 maja 2018 r., sygn. akt II SAB/Rz 43/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie:

1) stwierdził, że Wojewoda dopuścił się bezczynności,

2) stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa,

3) zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 217 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Wojewody, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 3582/18 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie.

W uzasadnieniu wyroku NSA wyjaśnił, że Sąd I instancji naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez przywołanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku opisu stanu faktycznego nie znajdującego oparcia w aktach sprawy. Przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu I instancji był odmienny stan faktyczny, aniżeli wynikający ze skargi. Uzasadnienie wyroku Sądu I instancji w części obejmującej subsumpcję dotyczyło innego przedmiotu i czasookresu bezczynności, wskazywało inny organ, który miał dopuścił się bezczynności oraz inne daty i przyczyny zaistnienia i ustania bezczynności organu.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a."), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie natomiast z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. bezczynność może stać się przedmiotem skargi tylko w takim zakresie, w jakim dotyczy niewykonywania kompetencji w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 p.p.s.a. (decyzji administracyjnych, określonego rodzaju postanowień oraz aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub czynności wynikających z przepisów prawa) lub w przepisach szczególnych do których odnosi się art. 3 § 2 pkt 9 i art. 3 § 3 p.p.s.a. Aby można było mówić o bezczynności administracji publicznej musi więc istnieć przepis prawny, który w określonej sytuacji prawnej nakłada na organ obowiązek określonego działania, w przewidzianej do tego formie i terminie.

W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania jest bezczynność związana z udostępnieniem informacji publicznej.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym.

Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 1 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który wprowadza ograniczenia związane z ochroną informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne, oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a także organizacje związkowe i organizacje pracodawców, reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz. U. z 2015 r. poz. 1240) oraz partie polityczne.

Złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej nakłada na podmiot zobowiązany określone obowiązki. U.d.i.p. wprowadza bowiem dwa zasadnicze etapy rozpatrzenia przez podmioty zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej takiego wniosku. W pierwszej kolejności powinny one ocenić, czy dana informacja mieści się w zakresie przedmiotowym informacji publicznej, a jeśli tak, ustalić czy nie zachodzą negatywne przesłanki jej udostępnienia. Jeżeli żądane informacje mają charakter informacji publicznej, a podmiot jest w ich posiadaniu, to powinien wówczas udzielić informacji publicznej, albo wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji lub o umorzeniu postępowania, jeżeli zaistniały przesłanki do wydania takich rozstrzygnięć. W pozostałych przypadkach załatwienie sprawy przyjmuje formę pisma skierowanego do wnioskodawcy, w którym zawiadamia się go, że adresat wniosku nie jest zobowiązany do udostępnienia żądanych danych, gdyż nie jest to informacja publiczna lub nie dysponuje on przedmiotową informacją albo nie jest podmiotem, od którego można takich danych żądać, ewentualnie, że w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. termin do załatwienia sprawy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wynosi 14 dni od dnia doręczenia adresatowi wniosku z zastrzeżeniem art. 13 ust. 2 oraz art. 15 ust. 2 u.d.i.p.

W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości określenie statusu Wojewody jako podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznych. Okoliczność ta nie była kwestionowana.

Informacja, której udostępnienia domagał się skarżący jest informacją publiczną, albowiem dotyczący ilości osób zatrudnionych w urzędzie wojewódzkim na stanowisku głównego specjalisty oraz ich wynagrodzenia.

Jak wynika z akt sprawy, skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej w dniu 28 lutego 2018 r., skarga na bezczynność wpłynęła do (...) Urzędu Wojewódzkiego w dniu 19 marca 2018 r., a w dniu 20 marca 2018 r. udzielono odpowiedzi skarżącemu - udostępniano wnioskowaną informację publiczną.

W związku z powyższym należało uznać, że do dnia wniesienia skargi Wojewoda (...) pozostawał w bezczynności w zakresie udostępnienia informacji zawnioskowanych przez skarżącego. Niemniej jednak podmiot zobowiązany stan ten usunął udzielając odpowiedzi w dniu 20 marca 2018 r.

Załatwienie sprawy przez podmiot zobowiązany w sprawie, w której złożono skargę na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, wyłącza możliwość zobowiązania tego podmiotu do dokonania tej czynności, ze względu na faktyczne załatwienie sprawy w dniu orzekania. Jednakże, jeżeli na dzień wniesienia skargi podmiot ten pozostawał w bezczynności, sąd obowiązany jest uwzględnić skargę i stwierdzić, że organ dopuścił się bezczynności (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).

Poddając analizie uchybienie terminowi udostępnienia informacji publicznej Sąd wziął pod uwagę, że organ pozostawał w bezczynności w krótkim czasie, zaś po otrzymaniu skargi niezwłocznie udzielił odpowiedzi skarżącemu. Okoliczności wskazane przez wojewodę w odpowiedzi na skargę nie usprawiedliwiają co prawda przyczyn opóźnienia, ale nie sposób uznać, że istniała zła wola po stronie organu, czy też unikano rozpoznania wniosku celowo. W tej sytuacji brak podstaw do przyjęcia, że stwierdzona bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Wobec powyższego Sąd orzekł jak w pkt I i II wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a.

O należnych stronie skarżącej kosztach postępowania (pkt III wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 206 p.p.s.a. Na zasądzone koszty w łącznej wysokości 597 zł składa się: wpis od skargi - 100 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa - 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika - 480 zł. Sąd nie znalazł podstaw do miarkowania wynagrodzenia. Fakt, iż pełnomocnik sporządził jedynie skargę inicjującą postępowanie, nie stanowi wystarczającej podstawy do obniżenia jego wynagrodzenia.

Z wyłożonych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku - art. 149 § 1 i § 1a p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.