Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1629253

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu
z dnia 13 stycznia 2015 r.
II SAB/Po 113/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Szaniecka.

Sędziowie WSA: Barbara Drzazga, Maria Kwiecińska (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi P. K. na bezczynność Wójta Gminy S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej

I.

umarza postępowanie,

II.

stwierdza, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa,

III.

zasądza od Wójta Gminy S. na rzecz skarżącego kwotę (...) zł (...) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

Datowaną na dzień (...) sierpnia 2014 r. skargą (data wpływu do organ: (...) sierpnia 2014 r.) P. K., reprezentowany przez radcę prawnego T. K., wniósł skargę na bezczynność Wójta Gminy S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w postaci informacji dotyczącej umowy zawartej przez gminę z kancelariami prawnymi. W skardze sformułowano wniosek o stwierdzenie bezczynności Burmistrza w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skarżący podniesiono, że Burmistrz do dnia złożenia skargi nie rozpoznał złożonego w dniu (...) lipca 2014 r. drogą elektroniczną wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a więc nie udostępnił żądanej informacji, ani też nie wydał decyzji odmownej, czym naruszył 14 dniowy termin określony w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.). W skardze w przedstawiono, w szeroki sposób, przedmiot sprawy objęty skargą tj. informację publiczną, powołując się przy tym na stanowisko sądów administracyjnych oraz wskazano, że skarga na bezczynność w sprawie dostępu do informacji może być wniesiona do sądu administracyjnego bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa.

W odpowiedzi Wójt Gminy S. wniósł o jej oddalenie i jednocześnie wyjaśnił, że wnioskowana informacja została udostępniona wnioskodawcy.

Pismem z dnia (...) października 2014 r. skarżący wniósł o umorzenie postępowania z oparciu o przepis art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) i zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania z tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarżący wskazał, iż już po skutecznym wniesieniu skargi na bezczynność organu została mu udzielona żądana informacja publiczna. Nastąpiło to jednak z uchybieniem ustawowo określonych terminów. Jakkolwiek więc postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe, to jednak miała miejsce bezczynność organu, który nie załatwił sprawy skarżącego w wyznaczonym terminie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Postępowanie podlega umorzeniu.

Instytucja skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ma na celu ochronę strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie. Równocześnie, podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność organy, należy uwzględnić stan sprawy istniejący w dniu wyrokowania. Rozpoznanie przez organ sprawy, w której złożono skargę na bezczynność wyłącza możliwość uwzględnienia tej skargi.

Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wskazać należy, że skarga została wniesiona w dniu 18 sierpnia 2014 r., a tego samego dnia Wójt Gminy S. udostępnił skarżącemu wnioskowaną informację drogą elektroniczną. Tym samym, w dacie orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, to jest w dniu 13 stycznia 2015 r. niemożliwym stało się wydanie rozstrzygnięcia, o jakim mowa w art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zobowiązanie organu do rozstrzygnięcia sprawy. Dlatego też, postępowanie sądowe podlegało, w myśl art. 161 § 1 pkt 3 powyższej ustawy, umorzeniu.

Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie zwalnia sądu administracyjnego z dokonania oceny, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, Baza NSA; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r., Baza NSA). Innymi słowy, nawet w przypadku umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego, z uwagi na wcześniejsze wydanie decyzji przez organ (czy też udzielenie informacji publicznej, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie), sąd administracyjny jest obowiązany do dokonania oceny skargi i ustalenia czy działanie, względnie zaniechanie organu administracji publicznej, w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego, wyczerpywało przesłankę rażącego naruszenia prawa.

Przechodząc do dokonania niniejszej oceny wskazać należy, że ustawodawca dopuszczając możliwość wniesienia skargi na bezczynność organu administracji publicznej, zaniechał jednakże zdefiniowania pojęcia "bezczynność". W orzecznictwie podnosi się, że bezczynność, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ma miejsce w przypadkach, gdy w terminach określonych przepisami prawa, organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale pomimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 lipca 2012 r., sygn. akt III SAB/Gl 3/12, Baza NSA). Tym samym dla stwierdzenia przez sąd administracyjny bezczynności organu administracji konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: istnienia ustawowego obowiązku podjęcia określonego działania oraz braku jego podjęcia w terminach określonych przepisami postępowania. W konsekwencji zakres sądowej kontroli skargi na bezczynność sprowadza się do ustalenia, czy organ był zobowiązany do wydania aktu lub podjąć czynność oraz czy w zakreślonym przepisami procesowymi terminie, dokonał powyższych działań (P. Daniel, Skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania - zakres kontroli, Kontrola państwowa 2013, Nr 3, s. 94). Oznacza to, że sam brak działania przy równoczesnym przekroczeniu terminu załatwienia przesądza o bezczynności organu. Zaznaczyć przy tym należy, że w ramach rozpoznawania skargi na bezczynność sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej oceny podejmowanych w sprawie czynności oraz wydawanych rozstrzygnięć.

Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wskazać należy, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 powołanej powyżej ustawy. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno - techniczną. Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej może odmówić udzielenia tej informacji z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych. Jednakże, jeśli odmawia, to ma tego dokonać w procesowej formie decyzji administracyjnej. Natomiast w sytuacji, gdy organ wnioskowaną informacją nie dysponuje jest zobligowany powiadomić pisemnie o tym fakcie wnioskodawcę. Dopiero przejaw działalności organu w jednej z ww. form działania zwalnia podmiot obowiązany do udzielenia informacji publicznej z zarzutu bezczynności.

Jak wskazuje analiza akt sprawy organ - Wójt Gminy S. stosownie do treści powołanych powyżej przepisów przesłał skarżącemu umowę dotyczącą obsługi prawnej gminy zawartą z radcą prawnym. Tym samym w momencie orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 13 stycznia 2015 r. nie pozostawał on już w bezczynności, a postępowanie należało umorzyć (pkt 1 sentencji). Sąd podkreśla, że co prawda Wójt dopuścił się on opóźnienia w jej udzieleniu - wniosek został złożony w dniu (...) lipca 2014 r., natomiast informacja została udzielona w dniu (...) sierpnia 2014 r., jednak sam okres zwłoki była nieznaczny. Samo uchybienie terminowi z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie przesądza o rażącym charakterze bezczynności. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa (pkt 2 sentencji).

Sąd orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 201 § 1 w związku z art. 205 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ocenie Sądu niezbędnymi kosztami postępowania w niniejszej spawie był jedynie uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w kwocie 100 zł. Wprawdzie skarżący P. K. był reprezentowany przez radcę prawnego T. K., należy jednak zauważyć, że w okresie od 11 sierpnia do 9 października 2014 r. wniósł on do tutejszego Sądu 26 skarg - wszystkie na bezczynność organów samorządu gminnego w różnych gminach w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Wymienione skargi dotyczą żądania udzielenia informacji w zakresie umów o obsługę prawną z kancelariami. Treść skarg ma charakter szablonu, który jest tylko w nieznacznym stopniu zindywidualizowany. Skargi wniesiono w nieskomplikowanych, niemalże identycznych stanach faktycznych i z identyczną argumentacją prawną. Sporządzenie kolejnych tego rodzaju skarg sprowadziło się w istocie do naniesienia niewielkich zmian w opisie stanu faktycznego poprzez zindywidualizowanie organu, podanie daty złożenia wniosku, daty jego odebrania przez organ i stwierdzenia, że do dnia złożenia skargi organ nie udostępnił żądanej informacji publicznej.

Opisana wyżej sytuacja miała również miejsce w przedmiotowej sprawie, która jest kolejną, rozpoznaną przez Sąd skargą P. K. Zdaniem Sądu sporządzenie skargi w przedmiotowej sprawie było czynnością, która z uwagi na swoją prostotę o i szablonowość nie rodziła potrzeby skorzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Te same uwagi należy odnieść do pisma skarżącego z dnia 21 października 2014 r., którego treść, za wyjątkiem wskazania organu i sygnatury sprawy, nie posiada żądnych cech indywidualnych, odróżniających to pismo od pism złożonych przez skarżącego w tym samym okresie do 17 innych spraw (k. 26-27 akt sądowych).

Sąd pragnie zwrócić uwagę, że skarżący reprezentowany przez radcę prawnego T. K. wniósł nie tylko do tutejszego Sądu, ale i do innych wojewódzkich sądów administracyjnych na terenie całego kraju, w niewielkim odstępie czasu masowo jednakowe skargi na bezczynność wójta, burmistrza albo prezydenta miasta w zakresie udzielenia informacji, czy zawierano umowy dotyczące obsługi prawnej z kancelariami, a jeśli tak o udostępnienie treści tych umów (przykładowo" wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 6 listopada 2014 r., sygn. akt II SAB/Bl 61/14, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 6 listopada 2014 r., sygn. akt II SAB/Ke 62/14, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 6 listopada 2014 r., sygn. akt II SAB/Bk 65/14, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 6 listopada 2014 r., sygn. akt II SAB/Po 99/14, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z 5 listopada 2014 r., sygn. akt II SAB/Go 100/14, wyrok WSA w Lublinie z 4 listopada 2014 r., sygn. akt II SAB/Lu 378/14, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 31 października 2014 r., sygn. akt II SA/B/Po 81/14, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 30 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Op 61/14, dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z wydanych w tych sprawach orzeczeń wynika, że pełnomocnik skarżącego w sposób jednakowy sformułował ich treść (zarzuty, żądania, wnioski, uzasadnienie), ograniczając swój wysiłek intelektualny - przy sporządzaniu kolejnych skarg - do wprowadzenia zmian w zakresie oznaczenia organu oraz okresu wykazywanej bezczynności. W związku z powyższym w ocenie Sądu nie sposób uznać, by skala aktywności pełnomocnika skarżącego w każdej kolejnej sprawie była adekwatna do ich treści. Zważywszy więc, że we wszystkich powyżej wymienionych sprawach pełnomocnikowi skarżącemu przyznano wynagrodzenie, Sąd przyjął, że do niezbędnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie nie można było zaliczyć wynagrodzenia pełnomocnika, którego rola sprowadziła się do odpowiedniego zredagowania skargi i jej podpisania. Nie można było bowiem uznać, w kontekście pozostałych skarg P. K. w tym samym przedmiocie, że działanie jego pełnomocnika było niezbędne do celowego dochodzenia praw strony.

Dlatego Sąd na podstawie art. 201 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów uiszczonego wpisu.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.