Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2496938

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie
z dnia 10 maja 2018 r.
II SAB/Ol 27/18
Ocena zasadności skargi na bezczynność organu administracji.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Marzenna Glabas.

Sędziowie WSA: Beata Jezielska (spr.), Ewa Osipuk.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. N. na bezczynność Burmistrza w udostępnieniu informacji publicznej

1)

umarza postępowanie w zakresie bezczynności organu;

2)

stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa;

3)

nie wymierza organowi grzywny;

4)

zasądza od Burmistrza na rzecz skarżącego D. N. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

D. N. wniósł skargę na bezczynność Burmistrza L. w udostępnieniu informacji publicznej w zakresie wskazanych we wniosku z dnia 22 stycznia 2018 r. dokumentów dotyczących uzyskanego dofinansowania dwóch zadań inwestycyjnych, tj.: "Modernizacja stadionu miejskiego w L. - przebudowa boiska piłkarskiego przy ul. L. w L. - I etap" oraz "Budowa kompleksu lekkoatletycznego w L. - wariant 400 m certyfikowany", domagając się zobowiązania Burmistrza L. do udzielenia odpowiedzi w zakresie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem, a także stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i wymierzenia organowi grzywny w maksymalnej wysokości na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm. dalej jako: p.p.s.a.) oraz zasądzenia od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż termin udzielenia odpowiedzi na wniosek - zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1764, dalej jako: u.o.d.i.p.) - minął w dniu 5 lutego 2018 r., a do dnia złożenia skargi, tj. do dnia 8 lutego 2018 r. nie otrzymał żadnej odpowiedzi. Podał, iż jako wnioskodawca nie otrzymał wnioskowanej informacji publicznej, jak i pisma, które wskazywałoby na powody opóźnienia oraz termin w jakim nastąpi udostępnienie wnioskowanej informacji (w myśl art. 13 ust. 2 u.o.d.i.p.), ani też decyzji odmownej. Powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych skarżący wskazał, iż bezczynność organu w zakresie dostępu do informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ milczy wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji lub odmawia udzielenia takiej informacji w nieprzewidzianej do tej czynności formie prawnej. Wskazał, że każdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej powinien być załatwiony bądź przez udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem, bądź przez odmowę udostępnienia, a więc wydanie decyzji odmownej, jeżeli istnieją ku temu podstawy prawne. Natomiast brak jakiejkolwiek reakcji w rozpatrzeniu złożonego wniosku nosi znamiona rażącego naruszenia ustawowego terminu. Skarżący podkreślił, iż w niniejszej sprawie organ nie podjął żadnego ze wskazanych wyżej działań, co prowadzi do przyjęcia, że dopuszcza się bezczynności w sprawie z zakresu dostępu do informacji publicznej i tym samym, łamie prawo oraz pozbawia lokalną społeczność czynnego udziału w życiu publicznym.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz L. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniesiono, iż ze względu na obszerny zakres informacji żądanej przez skarżącego wnioskiem z dnia 22 stycznia 2018 r. oraz konieczność poszukiwania dokumentów w zasobach jednostki organizacyjnej Gminy L. informacje te udostępniono skarżącemu w dniu 14 marca 2018 r., bowiem realizacja tego wniosku wymagała podjęcia czynności, których nie można było wykonać w terminie 14 dni. Jednocześnie podkreślono, iż udostępnienie informacji w zakresie objętym przedmiotowym wnioskiem nie spowodowało przekroczenia terminu granicznego załatwienia sprawy, jaki wyznaczył ustawodawca w art. 13 ust. 2 u.o.d.i.p., tj. 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku. W związku z tym zarzut przewlekłości postępowania, a tym bardziej bezczynności jest bezzasadny.

W piśmie z dnia 30 marca 2018 r. skarżący podał, że w dniu 14 marca 2018 r. otrzymał informacje stanowiące odpowiedź na jego wniosek z dnia 22 stycznia 2018 r. Jednakże zdaniem skarżącego organ naruszył art. 13 ust. 1 u.o.d.i.p., bowiem przekroczył termin udzielenia informacji publicznej, a ponadto nie poinformował o zmianie terminu zgodnie z art. 13 ust. 2 u.o.d.i.p. Tym samym organ pozostawał w zwłoce w rozpatrzeniu złożonego w dniu 22 stycznia 2018 r. wniosku o udzielenie informacji publicznej. Jednocześnie skarżący wskazał, iż załatwienie przez organ wniosku strony w toku postępowania sądowego, czyli po wniesieniu skargi, nie zwalnia sądu z obowiązku zbadania, czy bezczynność, której się dopuścił, miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej zaś sprawie organ zobowiązany do udzielenia informacji publicznej naruszył termin ustawowy do załatwienia wniosku skarżącego, zarówno w zakresie art. 13 ust. 1 u.o.d.i.p. - udzielając odpowiedzi 37 dni po terminie, jak również w zakresie art. 13 ust. 2 u.o.d.i.p. - nie informując skarżącego w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku o okolicznościach zmiany terminu udzielenia informacji publicznej.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej jako: p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Kontrola sądu sprowadza się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa lub też stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie w myśl art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W pierwszej kolejności należy wskazać, iż złożona w niniejszej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do treści art. 119 pkt 4 p.p.s.a., który stanowi, iż sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W takim przypadku skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony.

Należy również podkreślić, że przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności przez organ (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, CBOSA). Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet, jeżeli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej wykonania. W sytuacji wydania przez organ administracji aktu lub dokonania czynności już po wniesieniu skargi na bezczynność organu, a przed jej rozpoznaniem przez sąd, postępowanie staje się bezprzedmiotowe.

Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie.

W myśl art. 13 ust. 1 u.o.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.o.d.i.p. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.o.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnym z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.o.d.i.p.).

W niniejszej sprawie skarżący wnioskiem z dnia 22 stycznia 2018 r., który wpłynął do organu w tym samym dniu, zwrócił się do Burmistrza L. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie dokumentów związanych z uzyskanym dofinansowaniem zadania inwestycyjnego pn. "Modernizacja stadionu miejskiego w L. - przebudowa boiska piłkarskiego przy ul. L. w L. - I etap" oraz zadania inwestycyjnego pn. "Budowa kompleksu lekkoatletycznego w L. - wariant 400 m certyfikowany". Organ przesłał skarżącemu wnioskowane informacje w dniu 14 marca 2018 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że został przekroczony termin 14 dni od dnia złożenia wniosku, określony w wyżej powołanym przepisie u.o.d.i.p. Wprawdzie informacja została udzielona w terminie nie przekraczającym 2 miesięcy, dopuszczalnym z uwagi na treść art. 13 ust. 2 u.o.d.i.p., jednakże w takim wypadku podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w terminie 14 dni o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację. Należy wskazać, że w aktach przekazanych Sądowi przez organ brak jest jakiekolwiek pisma organu skierowanego do wnioskodawcy, zawierającego informację o opóźnieniu w udzieleniu wnioskowanej informacji. Wprawdzie wśród kopii pism nadesłanych przez skarżącego jest pismo organu z dnia 2 lutego 2018 r., informujące o nowym terminie udzielenia odpowiedzi przez organ, ale odnosi się ono do innego wniosku skarżącego, wniesionego do organu w tej samej dacie. Natomiast w zakresie wniosków objętych niniejszym postępowaniem, o przyczynach opóźnienia organ poinformował dopiero w odpowiedzi na skargę, wskazując na charakter informacji i konieczność poszukiwana dokumentów w zasobach jednostki organizacyjnej gminy. Zatem w dniu wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego, gdyż nie udzielił mu jakiejkolwiek odpowiedzi na wniosek o informację publiczną w terminie 14 dni oraz nie powiadomił skarżącego o innym terminie udzielenia informacji oraz o przyczynach opóźnienia. Natomiast w dacie rozpoznawania sprawy przez Sąd nie można już mówić o bezczynności organu, gdyż stan bezczynności ustał wraz z udzieleniem skarżącemu w dniu 14 marca 2018 r. żądanej informacji. W związku z powyższym postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie o bezczynność organu w przedmiocie udzielenia wnioskowanej informacji publicznej stało się bezprzedmiotowe i Sąd zobowiązany był do jego umorzenia.

Jednakże usunięcie przez organ stanu bezczynności po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność nie zwalnia sądu administracyjnego z dokonania oceny, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, bezczynność organu nie nosi cech rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a. Oceniając tę okoliczność należy mieć na uwadze, iż choć niewątpliwie organ naruszył przepisy dotyczące terminów udzielania informacji publicznej, gdyż nie poinformował skarżącego o powodach opóźnienia w udzieleniu żądanej informacji publicznej, ani o nowym terminie jej udostępnienia, to trudno uznać, aby ta bezczynność miała cechy rażącego naruszenia prawa. Rażącym naruszeniem prawa będzie bowiem taki stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 124/14, CBOSA). W okolicznościach niniejszej sprawy, jak wynika z wyjaśnień organu zawartych w odpowiedzi na skargę, pozostawał on w błędnym przekonaniu, iż skoro udostępnienie informacji w zakresie objętym wnioskiem skarżącego nie przekroczyło 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku, czyli w terminie wskazanym w art. 13 ust. 2 u.o.d.i.p., to organ nie naruszył przepisów prawa. Tymczasem, aby można było uznać, iż termin ten został zachowany, niezbędne było - jak już wskazano to wyżej - poinformowanie wnioskodawcy, w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, o powodach opóźnienia i wskazanie nowego terminu udzielenia wnioskowanej informacji publicznej, czego organ nie uczynił. W tych okolicznościach uznać jednak należy, że bezczynność organu wynikała wyłącznie z nieprawidłowej interpretacji przepisów prawa, a tym samym nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa. Z tych samych względów brak jest również podstaw do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 149 § 1, § 1a oraz § 2 p.p.s.a., Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie bezczynności organu, stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz orzekł o niewymierzaniu organowi grzywny. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie o art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.