Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1270539

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi
z dnia 15 stycznia 2013 r.
II SAB/Łd 123/12
Skarga na bezczynność organu.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.).

Sędziowie WSA: Jolanta Rosińska, Renata Kubot-Szustowska.

Sentencja

Dnia 15 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi H. T. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. w przedmiocie stanu technicznego przewodów kominowych zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. do wydania aktu w sprawie wszczętej wnioskiem H. T. z dnia 18 stycznia 2011 r. w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku. LS

Uzasadnienie faktyczne

Pismem z dnia 9 sierpnia 2012 r. H. T. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. wskazując, iż organ ten nie wydał decyzji w sprawie naprawy instalacji wentylacyjnej w jej mieszkaniu, mimo że sprawa toczy się od 2011 r.

Na podstawie akt sprawy ustalono, że skarżąca w 2010 r. kilkakrotnie zwracała się do (...) Spółdzielni Mieszkaniowej w sprawie naprawy instalacji wentylacyjnej w lokalu nr 80, mieszczącym się w P. przy ul. A., którego jest właścicielką.

Na skutek braku reakcji ze strony Spółdzielni, w dniu 18 stycznia 2011 r. H.T. zwróciła się o pomoc w załatwieniu jej sprawy do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który przekazał jej pismo Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w P., celem nadania sprawie biegu.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. postanowieniem z dnia (...) r. nr (...), zobowiązał (...) Spółdzielnię Mieszkaniową do przedłożenia ekspertyzy technicznej przewodów kominowych w budynku mieszkalnym, w którym zamieszkuje skarżąca, ze szczególnym uwzględnieniem jej lokalu.

Decyzją z dnia (...) r., nr (...), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., na podstawie złożonej ekspertyzy, zobowiązał Spółdzielnię do wykonania robót budowlanych mających na celu poprawę funkcjonowania wentylacji grawitacyjnej oraz pracy urządzeń gazowych.

H.T., uznając zlecone prace za niewystarczające, odwołała się do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który decyzją z dnia (...) r., nr (...) uchylił zaskarżoną decyzję, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Wobec niepodejmowania przez organ I instancji czynności w sprawie, skarżąca złożyła skargę na bezczynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł., który postanowieniem z dnia (...) r. (sygn. akt (...)) odrzucił skargę, z powodu niewyczerpania trybu zaskarżenia (art. 37 k.p.a.).

Pismem z dnia 8 sierpnia 2012 r. H.T. wniosła do (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. zażalenie na niezałatwienie jej sprawy przez organ I instancji.

Postanowieniem z dnia (...) r., nr (...), (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wyznaczył organowi I instancji termin załatwienia sprawy do dnia 30 września 2012 r.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. w dniu 3 września 2012 r. przeprowadził oględziny przewodów wentylacyjnych w budynku, w którym zamieszkuje skarżąca, a postanowieniem z dnia (...) r., nr (...), zobowiązał (...) Spółdzielnię Mieszkaniową do uzupełnienia przedłożonej w sprawie ekspertyzy.

Wspomnianym na wstępie pismem z dnia 9 sierpnia 2012 r. H.T. wniosła skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. Wskazała, iż w jej ocenie organ ten od dnia 24 października 2011 r., czyli od chwili wydania decyzji przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do chwili obecnej, nie podjął żadnych czynności zmierzających do usprawnienia wentylacji w jej mieszkaniu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że jest to kolejna skarga w tej samej sprawie, a poprzednia została odrzucona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. Ponadto podniósł, że skarga jest przedwczesna, bo H.T. jednocześnie ze skargą złożyła do organu II instancji zażalenie w trybie art. 37 k.p.a.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z brzmieniem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), powoływanej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.).

Nadto, stosownie do treści art. 149 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności (...) wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Skargę złożoną w niniejszej sprawie należy uznać za dopuszczalną, bowiem skarżąca wyczerpała tryb zaskarżenia, o jakim mowa w art. 52 § 1 p.p.s.a., składając w dniu 8 sierpnia 2012 r. do (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. zażalenie w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.; dalej: k.p.a) na niezałatwienie sprawy przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. Na skutek zażalenia organ II instancji postanowieniem z dnia (...) r. nr (...) wyznaczył organowi powiatowemu dodatkowy termin do załatwienia sprawy - do dnia 30 września 2012 r. Zarzut organu dotyczący przedwczesności skargi jest niezasadny. Wymogiem formalnym wystąpienia za skargą na bezczynność organu jest bowiem jedynie wniesienie zażalenia w trybie art. 37 k.p.a. Dla sprawy nie ma przy tym znaczenia sposób rozpoznania takiego zażalenia przez właściwy organ wyższego stopnia, gdyż wniesienie zażalenia otwiera drogę do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, stąd skarga złożona do sądu przed rozpoznaniem zażalenia przez organ II instancji nie jest przedwczesna, bowiem strona nie jest związana żadnymi terminami do wniesienia skargi (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2012 r., II OSK 2453/11, dostępny w centralnej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego, Sąd uprawniony był do dokonania merytorycznej oceny skargi.

W przedmiotowej sprawie zarzut bezczynności dotyczy nierozpoznania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. sprawy, wszczętej na wniosek H. T., dotyczącej stanu technicznego przewodów kominowych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, usytuowanym przy ul. A. w P.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, że w przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania danego aktu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 grudnia 2007 r. sygn. akt I SAB/Wa 40/07 - LEX nr 365827, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2013 r., II GSK 2079/12, dostępne w centralnej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w szczególności powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). Kodeks postępowania administracyjnego zobowiązuje generalnie organy administracji do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z przepisem art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Podane terminy załatwienia sprawy oznaczają okres, w którym dana sprawa powinna być rozstrzygnięta co do zasady w formie decyzji. Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 k.p.a.). Obowiązek sygnalizowania stronom o niezałatwieniu sprawy w terminie ustawowym ciąży na organie administracji również wówczas, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy nastąpiła z przyczyn niezależnych od organu. Dlatego też, w przypadkach w których niemożliwe jest dotrzymanie terminów ustawowych, organ może skutecznie uchylić się od zarzutu bezczynności, gdy z akt wynika, że podejmuje czynności procesowe zmierzające do usunięcia przeszkody w załatwieniu sprawy i jednocześnie o każdym przypadku opóźnienia zawiadamia strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin jej załatwienia.

Mając powyższe rozważania na uwadze, stwierdzić należy, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. pozostaje bezczynny, bowiem od dnia wpływu wniosku skarżącej do organu (3 lutego 2011 r. - wobec przekazania przez WINB) do dnia orzekania przez Sąd, nie zdołał zebrać materiału dowodowego koniecznego do rozpoznania i zakończenia sprawy.

Podkreślić należy, że w uzasadnieniu postanowienia Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia (...) r. nr (...) wyznaczającego dodatkowy termin na załatwienie sprawy - do dnia 30 września 2012 r. wskazano, że pisma składane w toku sprawy nie rozstrzygają o jej istocie, a organ powiatowy działa opieszale. Mimo to, w dodatkowo wyznaczonym terminie, organ nie rozstrzygnął sprawy, lecz jedynie wezwał zarządcę nieruchomości przy ul. A. w P. do uzupełnienia przedłożonej ekspertyzy technicznej. Organ I instancji podejmował więc wprawdzie pewne czynności, jak np. wydał wspomniane postanowienie dowodowe w trybie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane Jednakże, mimo upływu prawie dwóch lat od wszczęcia postępowania, ale też ponad trzech miesięcy od terminu zakreślonego przez organ odwoławczy, nie zakończył ostatecznie postępowania poprzez wydanie w sprawie rozstrzygnięcia. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wszczęte postępowanie administracyjne musi być zakończone załatwieniem sprawy (art. 104 § 1 k.p.a.), przy czym Kodeks postępowania administracyjnego dopuszcza zakończenie wszczętego postępowania wyłącznie w formie decyzji (vide: wyrok NSA z 11 stycznia 1994 r., SAB/Wr 31/93, publ.: ONSA 1995 nr 1 poz. 29; wyrok NSA w Warszawie z 2 lutego 2001 r., I SA 2046/99; publ.: LEX nr 54126). W związku z tym, postanowienia zobowiązującego (...) Spółdzielnię Mieszkaniową do uzupełnienia przedłożonej ekspertyzy technicznej nie sposób uznać za załatwienie sprawy w rozumieniu art. 104 k.p.a.

Z akt sprawy wynika, że organ I instancji od dnia przekazania mu akt, po uchyleniu w dniu (...) r. jego decyzji z dnia (...) r., dopiero w kwietniu 2012 r. wezwał Spółdzielnię do uzupełnienia ekspertyzy, a kolejną czynnością w sprawie było przeprowadzenie oględzin w dniu 3 września 2012 r. i wydanie postanowienia dowodowego dnia 25 września 2012 r. zobowiązującego zarządcę nieruchomości do uzupełnienia ekspertyzy technicznej. Z akt nie wynika też, by organ informował stronę o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie i wskazywał nowy termin załatwienia sprawy, do czego był zobligowany przepisem art. 36 k.p.a. Taka postawa może powodować utratę zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.).

Z uwagi na upływ terminów przewidzianych przepisami art. 35 k.p.a. i fakt braku załatwienia sprawy w formie prawem przewidzianym, skargę należało uznać za uzasadnioną.

Mając powyższe na względzie, Sąd na mocy art. 149 § p.p.s.a. zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. do wydania aktu w sprawie wszczętej wnioskiem H. T. z dnia 18 stycznia 2011 r., w terminie 30 dni, od dnia uprawomocnienia się wyroku. Jednocześnie Sąd nie stwierdził, by bezczynność organu miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.