Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1241688

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku
z dnia 7 listopada 2012 r.
II SAB/Gd 9/12

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Antończyk.

Sędziowie WSA: Jolanta Górska (spr.), Mariola Jaroszewska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2012 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A w G. na bezczynność Prezydenta Miasta w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1/ zobowiązuje Prezydenta Miasta do rozpatrzenia wniosku A w G. z dnia 26 maja 2011 r. o wznowienie postępowania w terminie jednego miesiąca od otrzymania akt administracyjnych wraz z odpisem wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności, 2/ stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3/ zasądza od Prezydenta Miasta na rzecz skarżącej A w G. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

W piśmie z dnia 26 maja 2011 r. B. G. Zarządca Nieruchomości Licencja nr (...), działający w imieniu Wspólnoty A, zwrócił się do Prezydenta Miasta G. o uchylenie decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę nr (...) dla inwestycji B realizowanej przez inwestora C na działkach nr (...), (...), (...) obręb (...) przy ul. M. w G., wstrzymanie robót budowlanych wykonywanych w oparciu o wydane pozwolenie na budowę oraz powołanie Wspólnoty jako strony w ewentualnym postępowaniu z uwagi na uzasadniony interes oraz fakt, że skarżona przez nas decyzja o pozwoleniu na budowę obarczona jest naszym zdaniem istotną wadą prawną.

Pismem z dnia 8 czerwca 2011 r. Urząd Miejski w G. wezwał Wspólnotę A do uzupełnienia złożonego wniosku o pełnomocnictwo udzielone B. G. do reprezentowania Wspólnoty przed organami administracji samorządowej w przedmiotowej sprawie.

W odpowiedzi na wezwanie, B. G., działający w imieniu Wspólnoty, przedstawił uchwałę nr (...) z dnia 15 listopada 2010 r. właścicieli lokali tworzących Wspólnotę A w sprawie udzielenia pełnomocnictwa dla zarządcy.

Prezydent Miasta G. pismem z dnia 29 czerwca 2011 r. ponownie wezwał Wspólnotę do uzupełnienia wniosku o: prawidłowe pełnomocnictwo udzielone B. G. do reprezentowania Wspólnoty przed organami administracji samorządowej w przedmiotowej sprawie, dowód zapłaty stosownej opłaty oraz o sprecyzowanie wniosku odpowiednio do kompetencji tutejszego wydziału.

W piśmie z dnia 15 lipca 2011 r., B. G., działający w imieniu Wspólnoty A, wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji nr (...) o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania całości inwestycji - B i udzieleniu pozwolenia na budowę: wewnętrznego układu drogowego z miejscami postojowymi, sieci i przyłącza wodociągowego, sieci i przyłącza kanalizacji sanitarnej, sieci kanalizacji deszczowej, sieci oświetlenia terenu, murów oporowych oraz małej architektury na działce nr ewid. (...), (...), (...), (...), (...), obręb ewidencyjny nr (...), przy ul. M. w G. oraz o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o zatwierdzeniu projektów budowlanych i udzieleniu pozwolenia na budowę wszystkich budynków na tych działkach posiadających ostateczne decyzje w tej kwestii. Do wniosku załączono uchwałę nr (...) z dnia 15 listopada 2010 r. właścicieli lokali tworzących Wspólnotę A w sprawie udzielenia pełnomocnictwa dla zarządcy.

Pismem z dnia 3 października 2011 r. Urząd Miejski w G. zawiadomił B. G., że pełnomocnictwo udzielone uchwałą nr (...) z dnia 15 listopada 2010 r. jest prawnie nieskuteczne, tym samym nie czyni zadość wezwaniu z dnia 8 czerwca 2011 r. oraz z dnia 29 czerwca 2011 r. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., organ pozostawił wniosek o wznowienie postępowania z dnia 27 maja 2011 r. oraz z dnia 15 lipca 2011 r. bez rozpoznania.

Pismem z dnia 18 października 2011 r. B. G., działający w imieniu Wspólnoty A, wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa dokonanego czynnością z dnia 3 października 2011 r. Wzywający domaga się uchylenia w całości czynności pozostawienia wniosku o wznowienie postępowania bez rozpoznania, względnie, stwierdzenia bezskuteczności tej czynności w całości oraz rozpoznania wniosku o wznowienie w tej sprawie. W ocenie wzywającego organ naruszył podstawowe zasady wynikające z art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a., albowiem nie wskazał konkretnych ustaleń i ocen prawnych, które doprowadziły do zakwestionowania udzielonego mu pełnomocnictwa. Ponadto, organ naruszył art. 12 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 32 k.p.a., albowiem przedłożona uchwała nr (...) z dnia 15 listopada 2011 r. umocowuje pełnomocnika do reprezentowania Wspólnoty przed m.in. urzędami i jako pisemne pełnomocnictwo ogólne udzielone osobie pełniącej funkcję zarządcy upoważnia do działania w jej imieniu w niniejszym postępowaniu jako pełnomocnika strony.

W piśmie z dnia 16 listopada 2011 r. Prezydent Miasta G. wyjaśnił, że w niniejszej sprawie stroną postępowania winna być Wspólnota A, jednakże reprezentowana przez uprawniony podmiot, którym jest wyłącznie zarząd wspólnoty mieszkaniowej powołany zgodnie z przepisami ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali albo stosowny pełnomocnik ustanowiony przez zarząd wspólnoty mieszkaniowej, po uprzednim podjęciu w tej mierze uchwały przez członków wspólnoty mieszkaniowej. Tym samym udzielone B. G. w dniu 15 listopada 2010 r. pełnomocnictwo przez członków wspólnoty mieszkaniowej, jako osób nieuprawnionych do dokonywania takiej czynności nie wywołuje skutków prawnych.

Wspólnota A - reprezentowana przez B. G., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Prezydenta Miasta G. wynikającą z niejasnego pozostawieniu bez rozpoznania wniosku z dnia 27 maja 2011 r. i z dnia 15 lipca 2011 r. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta G. z dnia 11 marca 2011 r. oraz o wznowienie wszystkich postępowań administracyjnych zakończonych ostatecznymi decyzjami o pozwoleniu na budowę wszystkich budynku wchodzących w skład osiedla mieszkaniowego. Skarżąca domagała się stwierdzenia bezskuteczności pozostawienia jej wniosku o wznowienie postępowania i zobowiązania organu do jego rozpoznania.

W ocenie skarżącej doszło do bowiem do naruszenia:

1.

art. 8, art. 9, art. 11, art. 12 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez pobieżną i nietrafną analizę umocowania pełnomocnika do występowania w postępowaniu administracyjnym i takie uzasadnienie zaskarżonej czynności;

2.

art. 64 § 2 k.p.a., poprzez dokonanie czynności pozostawienia wniosku bez rozpoznania bez istnienia przesłanek do dokonania takiej czynności;

3.

art. 149 § 1 k.p.a., poprzez dokonywanie czynności badania sprawy merytorycznie bez wydania postanowienia i niewydanie postanowienia o wznowieniu postępowania pomimo istnienia podstaw do tego; organ administracji podjął czynności należące do fazy merytorycznego badania wniosku o wznowienie postępowania (czynność polegająca na zwróceniu się do Urzędu Miejskiego w G. Wydział Geodezji pismem z dnia 20 lipca 2011 r.) mimo, że nie wydal postanowienia w trybie art. 149 § 1 k.p.a.;

4.

art. 12 § 1 i art. 35 § 1 i 3 k.p.a., poprzez rażąco wolne rozpoznanie wniosku.

Zdaniem skarżącej, stanowisko zawarte w piśmie z dnia 3 października 2011 r., nie jest trafne. Wbrew twierdzeniom organu administracji, stosownie do postanowień ustawy o własności lokali, ustanowienie zarządu przez wspólnotę nie jest obligatoryjne i nie tylko zarząd w sensie podmiotowym jest upoważniony do składania oświadczeń woli ze skutkiem wiążącym wspólnotę. Skoro mieszkańcy Wspólnoty A skorzystali z dopuszczalnej prawem formy zarządzania nieruchomością wspólną poprzez powierzenie go osobie trzeciej bez powoływania zarządu w sensie podmiotowym, mieli pełne prawo do udzielenia osobie fizycznej pełnomocnictwa w formie pisemnej uchwały.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie. W ocenie organu, w niniejszej sprawie stroną może być jedynie Wspólnota A, reprezentowana przez podmiot, którym jest wyłącznie zarząd wspólnoty mieszkaniowej powołany zgodnie z przepisami ustawy o własności lokali lub pełnomocnik ustanowiony przez zarząd wspólnoty mieszkaniowej. Z kolei B. G. pełnomocnictwo zostało udzielone w dniu 15 listopada 2010 r. przez członków wspólnoty mieszkaniowej, którzy nie są uprawnieni do dokonywania takiej czynności, a w związku z tym uchwała wspólnoty mieszkaniowej i udzielone pełnomocnictwo są czynnościami, które nie wywołują skutków prawnych. Ponieważ B. G. nie ma uprawnienia do reprezentowania Wspólnoty A, to złożony przez niego wniosek jest nieskuteczny i należało go pozostawić bez rozpoznania.

W toku postępowania sądowoadministracyjnego, pismem z dnia 24 stycznia 2012 r., Spółka C wniosła o odrzucenie skargi wniesionej przez Wspólnotę A, podnosząc, że B. G., pracownik spółki D, któremu Wspólnota A powierzyła bieżące zarządzanie nieruchomością wspólną, nie należy do kręgu osób wymienionych w art. 35 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które mogłyby pełnić funkcję pełnomocnika strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Upoważnienia takiego nie zawiera również ustawa o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r.

Jednocześnie, Spółka wniosła o dopuszczenie jej do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.

Z ostrożności procesowej Spółka wniosła o oddalenie skargi, wskazując, że Wspólnota nie powołała organu uprawnionego do jej reprezentowania wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 38 k.c. i art. 20 ust. 1 ustawy o własności lokali. Natomiast członkowie Wspólnoty A, wbrew dyspozycji tych dwóch przepisów, w sposób wadliwy udzielili nieważnego pełnomocnictwa B. G. Pełnomocnictwo to jest nieważne, gdyż nie zostało udzielone przez władny do tego organ czyli zarząd wspólnoty, a stało się tak ponieważ Wspólnota A organu takiego jak zarząd do tej pory nie powołała. Członkowie Wspólnoty, zgodnie z art. 38 k.c. i art. 20 ust. 1 ustawy o własności lokali, nie są uprawnieni do udzielania pełnomocnictwa zarządcy nieruchomości w drodze uchwały podjętej w trybie indywidualnego zbierania głosów do reprezentowania Wspólnoty w postępowaniu administracyjnym lub sądowoadministracyjnym. Taka uchwała mogłaby co najwyżej udzielać upoważnienia zarządowi Wspólnoty do udzielania takiego pełnomocnictwa. W każdym razie pełnomocnictwa do reprezentowania Wspólnoty w postępowaniu administracyjnym lub sądowoadministracyjnym mógłby udzielić jedynie jej zarząd.

W piśmie procesowym z dnia 10 kwietnia 2012 r. skarżąca poinformowała, że na mocy uchwały Wspólnoty A z dnia 30 marca 2012 r. został zmieniony sposób zarządu nieruchomością wspólną poprzez powołanie trzyosobowego Zarządu. Jednocześnie, powołany Zarząd podtrzymał twierdzenia i wnioski zawarte w skardze złożonej przez działającego w imieniu wspólnoty B. G. Wskazał ponadto, że zgodnie z ustawą o gospodarce nieruchomościami zarządzanie nieruchomością i dokonywanie czynności z tym związanych pozostaje w gestii osób fizycznych będących licencjonowanymi zarządcami i to nawet wówczas, gdy umowę o zarządzanie podpisuje osoba prawna. W takim przypadku licencjonowany zarządca nie jest pełnomocnikiem osoby prawnej świadczącej działalność gospodarczą w zakresie zarządzania, ale wykonuje czynności swojej działalności zawodowej. Zakres uprawnień zarządcy wynika z ustaw szczególnych, w tym w szczególności z ustawy o własności lokali. Zgodnie z zapisami tej ustawy osoba wykonująca czynności związane z zarządzaniem nieruchomością jest uprawniona, w wypadku gdy wykonuje te czynności w ramach umowy o zarząd powierzony na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali, do dokonywania w imieniu wspólnoty czynności zwykłego zarządu na podstawie stosowanego art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 w zw. z art. 33 ustawy o własności lokali. W wypadku gdy czynność przekracza czynność zwykłego zarządu wymagana jest zgoda lub pełnomocnictwo udzielone w formie uchwały przez właścicieli lokali. Taki też dokument został przedstawiony w toku sprawy administracyjnej i sądowoadministracyjnej.

W piśmie procesowym z dnia 9 maja 2012 r. Spółka C podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 27 czerwca 2012 r. sygn. akt II SAB/Gd 9/12, oddalił wniosek Spółka C o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie postanowieniem z dnia 14 września 2012 r. sygn. akt II OZ 758/12. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w sprawie ze skargi na bezczynność interes prawny maja również podmioty, które interes prawny w sprawie, której skarga na bezczynność dotyczy.

Mając na uwadze powyższą wykładnię, Sąd postanowieniem z dnia 7 listopada 2012 r. dopuścił do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania Spółka C - inwestora realizującego inwestycję na podstawie pozwoleń na budowę, których dotyczy wniosek skarżącej Wspólnoty o wznowienie postępowania.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości orzeka między innymi w zakresie skarg na bezczynność organów administracji (art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270), oceniając postępowanie organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Właściwość tego sądu dotyczy zatem również sytuacji niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych.

Z art. 52 § 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W sytuacji, gdy strona nie wyczerpie trybu zaskarżenia, skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 tej ustawy stanowiącego, że sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi z innych przyczyn jest niedopuszczalne.

Wniesiona w niniejszej sprawie skarga dotyczy bezczynności Prezydenta miasta G. w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę.

Zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie lub na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

W niniejszej sprawie skarżący wniósł pismo zawierające wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, które powinno zostać potraktowane jako zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Wskazać przy tym należy, że w orzecznictwie prezentowany jest również pogląd o dopuszczalności wniesienia skargi na czynność polegającą na pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, a w takim wypadku wniesienie skargi powinno poprzedzać wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa i właśnie tak postąpił skarżący. Zdaniem Sądu właściwe w takim wypadku jest jednakże wniesienie skargi na bezczynność organu.

W tej sytuacji stwierdzić należy, że wniesienie skargi na bezczynność Prezydenta Miasta G. było dopuszczalne.

W przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Dyspozycja art. 35 § 1 k.p.a. nakazuje organom administracji publicznej załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 2 i 3 k.p.a.).

W niniejszej sprawie został złożony przez skarżącą Wspólnotę A wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania całości inwestycji - B i udzieleniu pozwolenia na budowę: wewnętrznego układu drogowego z miejscami postojowymi, sieci i przyłącza wodociągowego, sieci i przyłącza kanalizacji sanitarnej, sieci kanalizacji deszczowej, sieci oświetlenia terenu, murów oporowych oraz małej architektury na działce nr ewid. (...), (...), (...), (...), (...), obręb ewidencyjny nr (...), przy ul. M. w G. oraz o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o zatwierdzeniu projektów budowlanych i udzieleniu pozwolenia na budowę wszystkich budynków na tych działkach posiadających ostateczne decyzje w tej kwestii.

Wniosek ten w imieniu skarżącej złożył zarządca B. G., który powoływał się na uprawnienie do reprezentacji Wspólnoty A wynikające z uchwały właścicieli lokali tworzących tę Wspólnotę z dnia 15 listopada 2010 r. nr (...).

Prezydent Miasta G. pozostawił ten wniosek bez rozpoznania, gdyż reprezentujący Wspólnotę zarządca nie legitymował się pełnomocnictwem udzielonym przez zarząd Wspólnoty.

Sposób reprezentacji wspólnoty mieszkaniowej określony został w przepisach ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 z późn. zm.).

Wspólnota mieszkaniowa jest jednostką organizacyjną niemającą osobowości prawnej, ale ma ona z mocy prawa zdolność prawną, co wynika z art. 6 ustawy o własności lokali.

Co do zasady podmiotem uprawnionym do występowania w postępowaniu administracyjnym w imieniu wspólnoty mieszkaniowej jest zarząd tej wspólnoty. Zarząd wspólnoty, powołany przez właścicieli lokali w drodze uchwały, reprezentuje bowiem tę wspólnotę stosownie do treści art. 21 ustawy o własności lokali. Z art. 20 ust. 1 ustawy wynika nadto, że jeżeli lokali wyodrębnionych, wraz z lokalami niewyodrębnionymi, jest więcej niż siedem, właściciele lokali są obowiązani podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu. Członkiem zarządu może być wyłącznie osoba fizyczna wybrana spośród właścicieli lokali lub spoza ich grona.

Nie jest to jednak jedyny możliwy sposób ustalenia zarządu nieruchomością wspólną i organu uprawnionego do reprezentacji wspólnoty.

Z art. 18 ust. 1 ustawy o własności wynika bowiem, że właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej. W razie sukcesywnego wyodrębniania lokali przyjęty przez dotychczasowych współwłaścicieli sposób zarządu nieruchomością wspólną odnosi skutek także do każdego kolejnego nabywcy lokalu (ust. 2). Zmiana ustalonego w trybie ust. 1 sposobu zarządu nieruchomością wspólną może nastąpić na podstawie uchwały właścicieli lokali zaprotokołowanej przez notariusza. Uchwała ta stanowi podstawę wpisu do księgi wieczystej (ust. 2a). W takiej sytuacji nie ma potrzeby powoływania zarządu, o którym mowa w art. 21. Stosownie zaś do treści art. 33 ustawy w razie powierzenia zarządu osobie fizycznej lub prawnej, w trybie przewidzianym w art. 18 ust. 1, w braku odmiennych postanowień umowy, stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 4 ustawy.

Z art. 18 ust. 3 wynika zaś, że jeżeli sposobu zarządu nie określono w umowie, o której mowa w ust. 1, lub w uchwale zaprotokołowanej przez notariusza, obowiązują zasady określone w niniejszym rozdziale, tj. rozdziale 4 ustawy o własności lokali.

Składający w imieniu skarżącej Wspólnoty wniosek o wznowienie postępowania B. G. nie został powołany w umowie ustanowienia odrębnej własności lokali ani później zawartej w formie aktu notarialnego, ani też osobnej uchwale właścicieli lokali tworzących skarżącą Wspólnotę notarialne zaprotokołowanej. Stąd też nie mógł zostać potraktowany jako organ uprawniony do reprezentacji skarżącej. Co więcej, nie można było uznać, że jest pełnomocnikiem skarżącej, jako że uchwała właścicieli lokali tworzących skarżącą Wspólnotę z dnia 15 listopada 2010 r. nr (...) dotycząca udzielenia pełnomocnictwa nie może stanowić skutecznego umocowania do działania w imieniu wspólnoty. Pełnomocnictwa takiego mógłby udzielić jedynie zarząd wspólnoty. Nie został on także powołany zwykłą uchwałą jako jednoosobowy zarząd Wspólnoty. Prawidłowe było zatem stanowisko Prezydenta Miasta G., że B. G. nie mógł reprezentować skarżącej Wspólnoty.

Powyższe stwierdzenie nie oznacza jednakże, że zasadne było pozostawienie wniosku złożonego przez skarżącą bez rozpatrzenia. W niniejszej sprawie istotne jest bowiem, że skarżącą wspólnota nie powołała w ogóle zarządu w rozumieniu art. 20 i 21 czy też art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali.

Bezsporne jest bowiem, że dopiero w toku postępowania przed Sądem, a mianowicie uchwałą z dnia 30 marca 2012 r., został powołany trzyosobowy zarząd zgodnie z art. 20 ustawy o własności lokali.

Zgodnie z treścią art. 30 § 1 k.p.a. zdolność sądową i zdolność do czynności prawnych stron ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególnie nie stanowią inaczej.

Z art. 30 § 3 k.p.a. wynika, ze strony nie będące osobami fizycznymi działają przez swoich ustawowych lub statutowych przedstawicieli.

Zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych jednostek niemających osobowości prawnej, ale mających z mocy prawa zdolność prawną, ocenia się, stosując odpowiednio przepisy dotyczące osób prawnych.

Z art. 38 kodeksu cywilnego wynika, że osoby prawne działają poprzez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i statucie. Przepis ten ma odpowiednie zastosowanie do jednostek nieposiadających osobowości prawnej, co wynika z art. 331 kodeksu cywilnego.

W związku z tym należy przyjąć, że strony niebędące osobami fizycznymi działają również w postępowaniu administracyjnym poprzez swoje organy.

Powstaje jednak problem sytuacji, gdy osoba prawna nie może prowadzić swoich spraw z powodu braku statutowych lub ustawowych organów. To samo dotyczy jednostek nieposiadających osobowości prawnej.

Art. 34 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej wystąpi do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej lub niezdolnej do czynności prawnych, o ile przedstawiciel nie został już wyznaczony. W jego treści nie została jednakże wyraźnie wymieniona sytuacja braku organów uprawnionych do reprezentowania stron będącej osobą prawną lub jednostka organizacyjną.

W piśmiennictwie i orzecznictwie przyjmuje się jednak, że przepis art. 34 § 1 k.p.a. może mieć zastosowanie do stron niebędących osobami fizycznymi, niemogących działać z uwagi na brak ustawowych lub statutowych organów działających w ich imieniu. W związku z tym może zajść konieczność wystąpienia przez organ administracji o wyznaczenie przedstawiciela również w odniesieniu do stron niebędących osobami fizycznymi, a więc zarówno osób prawnych, jak i jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym prawo przyznaje zdolność prawną (zob. A. Wrzesińska-Nowacka (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz dla praktyków, Gdańsk 2012, s.167, J. Borkowski (w:) Adamiak/Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2005, art. 34, nb 5).

Wskazać przy tym należy, że dla osoby prawnej ustanawiany jest kurator na podstawie art. 42 Kodeksu cywilnego, który to ma odpowiednie zastosowanie również do jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym prawo przyznaje zdolność prawną, stosownie do art. 331 kodeksu cywilnego.

Skarżąca Wspólnota A nie utraciła zdolności prawnej, ani też zdolności do czynności prawnych. Nie miała jednakże organu uprawnionego do jej reprezentowania. Stąd też organ winien był postąpić zgodnie z art. 34 § 1 k.p.a., czego jednakże nie uczynił, pozostawiając wniosek skarżącej bez rozpatrzenia. Czynność ta nie znajduje uzasadnienia w świetle przytoczonych powyżej okoliczności, co powoduje, że organ pozostaje w bezczynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W ocenie Sądu nie są zasadne zarzuty podniesione w toku niniejszej sprawy przez dopuszczonego do udziału w sprawie uczestnika postępowania. Z powodu braku organu uprawnionego do reprezentowania skarżącej Wspólnoty Sąd również nie mógł podjąć żadnych czynności w sprawie, a przede wszystkim, wbrew twierdzeniom uczestnika, brak było podstaw do odrzucenia czy też oddalenia skargi z tego powodu. Stosownie bowiem do art. 31 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi jeżeli strona nie ma organu powołanego do jej reprezentowania i brak ten da się uzupełnić sąd wyznacza odpowiedni termin. Nadto zgodnie z treścią art. 124 § 1 tej ustawy powyższa okoliczność stanowi również podstawę do zawieszenia postępowania. Z momentem powołania zarządu zgodnie z ustawą o własności lokali skarżąca Wspólnota mogła podjąć czynności w sprawie, co też w niniejszej sprawie nastąpiło.

Nie zasługiwał także na uwzględnienie wniosek uczestnika o oddalenie skargi z powodu braku przymiotu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Kwestia ta nie podlega bowiem badaniu przez Sąd w postepowaniu ze skargi na bezczynność, a będzie stanowiła przedmiot rozstrzygnięcia organu administracji.

Nadto Sąd nie uwzględnił wniosków dowodowych zgłoszonych przez uczestnika w piśmie z dnia 26 października 2012 r. Przede wszystkim nie mógł uwzględnić wniosku uczestnika o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka, jako że dowód taki jest niedopuszczalny w postępowaniu sądowoadministracyjnym z uwagi na treść art. 106 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który dopuszcza przeprowadzenie przez sąd jedynie dowodu z dokumentów niezbędnych do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i to pod warunkiem, że nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia sprawy. Nie zasługiwał również na uwzględnienie wniosek o dopuszczenie dowodu z akt sprawy (...) Sądu Okręgowego w G., w której zostało przeprowadzone postepowanie dowodowe na okoliczność prawidłowości umocowania B.G. Dokonana przez sąd powszechny ocena umocowania w postepowaniu cywilnym pozostaje bowiem bez wpływu na ocenę umocowania tej samej osoby w postępowaniu administracyjnym.

Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 149 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnił skargę i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącej Wspólnoty o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Sąd stwierdził również, że bezczynność Prezydenta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu choć bezczynność nie pozostawia wątpliwości, to jest ona wynikiem błędnej oceny skutków niewykonania wezwania do uzupełnienia wniosku z 26 maja 2011 r. Organ, zamiast podjąć działania zgodnie art. 34 § 1 k.p.a., pozostawił wniosek bez rozpatrzenia, do czego nie był w tym stanie rzeczy uprawniony. Choć naruszenie prawa w tym zakresie nastąpiło, to jednak w ocenie Sądu z uwagi na nieprecyzyjną treść art. 34 § 1 k.p.a. i konieczność jego odpowiedniego zastosowania do sytuacji zaistniałej w sprawie, nie miało ono charakteru godzącego w podstawowe zasady demokratycznego państwa prawa i dlatego też nie zostało uznane za rażące.

Wobec uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania, przyjmując stosownie do treści art. 205 § 1 tej ustawy, że na koszty te składa się uiszczony przez skarżącą wpis sądowy i koszty zastępstwa procesowego.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.