Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1817926

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu
z dnia 30 stycznia 2015 r.
II SA/Wr 826/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.).

Sędziowie: WSA Ireneusz Dukiel, NSA Zygmunt Wiśniewski.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi J.(...) sp. z o.o. T. sp. komandytowo - akcyjna, sp. komandytowa na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia (...) r. Nr (...) w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu użytkowego oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., (dalej - SKO), z dnia (...) r., nr (...) utrzymujące w mocy postanowienie wydane z upoważnienia Prezydenta W. przez Koordynatora Projektu w Wydziale Architektury i Budownictwa Urzędu Miejskiego W. z dnia (...) r., nr (...) w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu użytkowego - pomieszczenia technicznego (serwerowni), usytuowanego w budynku przy ul. Z.(...) we W. Z akt administracyjnych przedłożonych Sądowi wynika następujący stan faktyczny i prawny sprawy, w której wydano zaskarżone rozstrzygnięcie.

Wnioskiem z dnia 3 kwietnia 2014 r. (data wpływu do organu 7 kwietnia 2014 r.), J (...) Sp. z o.o. D. S.K.A. z siedzibą we W. wystąpiła do Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu Miejskiego W. realizującego zadania starosty z wnioskiem o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu użytkowego - pomieszczenia technicznego (serwerowni) nr (...), zlokalizowanego w budynku przy ul. Z. (...) we W. (dz. nr (...), AM (...), obręb P. P. Do wniosku dołączono rysunek parteru budynku, na którym oznaczono pomieszczenie objęte wnioskiem. Przedmiotowe pomieszczenie o powierzchni 0,93 m2 opisane jako serwerownia jest dostępne ze wspólnego korytarza i stanowi przestrzeń pod schodami, ograniczoną z boków ścianami, zamkniętą drzwiami. Do wniosku załączono rysunek z adnotacją kierownika budowy potwierdzającego zgodność rysunku ze stanem faktycznym oraz kopię decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) r., nr (...) o pozwoleniu na użytkowanie wielorodzinnego budynku mieszkalnego przy ul. Z.

Pismem z dnia 7 maja 2014 r. udzielono wnioskodawcy odpowiedzi o niemożliwości wydania zaświadczenia o żądanej treści. J (...) Sp. z o.o. D.S.K.A. wniosła o nadanie biegu sprawie i rozpoznanie wniosku. Organ wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku pismem z dnia 12 czerwca 2014 r., zaś wnioskodawca wystąpił pismami z dnia 10 i 18 czerwca 2014 r. uzupełniając wniosek i żądając zajęcia przez organ stanowiska w prawem przewidzianej formie.

Postanowieniem z dnia (...) r., nr (...) Koordynator Projektu w Wydziale Architektury i Budownictwa Urzędu Miejskiego W. przyjmując w podstawie prawnej art. 219 Kodeksu postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 - dalej k.p.a.) i art. 2, ust. 2, związku z ust. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 - dalej u.o.w.l.), odmówił wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu nr (...) w budynku przy ul. Z.(...) we W. W uzasadnieniu postanowienia przywołano istotne elementy korespondencji prowadzonej z wnioskodawcą, by następnie wskazać na przesłanki samodzielności lokalu w myśl art. 2 ust. 2 u.o.w.l. Wskazano też na treść § 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454), zawierającego definicję pojęcia "izba" rozumianej jako "pomieszczenie w lokalu mieszkalnym, oddzielone od innych pomieszczeń stałymi ścianami sięgającymi od podłogi do sufitu, o powierzchni nie mniejszej niż 4 m2, z bezpośrednim oświetleniem dziennym w ścianie zewnętrznej budynku....". Zestawiając definicję izby wynikającą z rozporządzenia oraz dopuszczenie w ustawie u.o.w.l. innego niż mieszkalne przeznaczenia lokalu, organ I instancji podał, że ciągle jednak musi to być izba lub zespół izb służących do zaspokojenia potrzeb zgodnych z jego przeznaczeniem. Oceniając pomieszczenie objęte wnioskiem zauważono, iż przestrzeń pod schodami, o powierzchni 0,93 m2, ograniczona z boków ścianami, zamknięta drzwiami, od góry ograniczona płytą spocznika i biegiem schodów, o zmiennej wysokości nie jest z pewnością "izbą". Odnosząc się z kolei do dokumentacji w postaci decyzji Prezydenta W. z dnia (...) r., nr (...) o pozwoleniu na budowę budynku wielorodzinnego przy ul. Z. oraz decyzji z dnia (...) r., nr (...) zmieniającej tę decyzję zauważono, że decyzją zmieniającą zatwierdzono zmiany w projekcie budowlanym obejmujące "zmianę sposobu użytkowania pomieszczenia gospodarczego - komórki lokatorskiej, na pomieszczenie teletechniczne". W tych okolicznościach w uzasadnieniu postanowienia organ uznał, iż należy przez to rozumieć pomieszczenie techniczne związane z instalacją teletechniczną, w którą budynek mieszkalny wielorodzinny musi być wyposażony. Dalsza argumentacja związana była ze wskazaniem pomieszczenia technicznego jako pomieszczenia przeznaczonego dla urządzeń służących do funkcjonowania i obsługi technicznej budynku, podobnie jak kotłownie, węzły cieplne, hydrofornie czy np. szyby wind (również wydzielone trwałymi ścianami z budynku). Pomieszczenia techniczne, służące do obsługi technicznej budynku stanowią części wspólne budynku, podobnie jak inne elementy, bez których budynek nie może funkcjonować: klatki schodowe, korytarze, wiatrołapy itp. Pomieszczenie techniczne, pomimo że jest wydzielone ścianami z budynku i nadaje się do zamontowania w nim urządzeń technicznych, nie może stać się odrębną nieruchomością. W konkluzji rozstrzygnięcia organ wyraził pogląd, że "pomieszczenie teletechniczne w budynku wielorodzinnym przy ul. Z. (...) wypełnia zaledwie jeden warunek samodzielności: jest wydzielone trwałymi ścianami z budynku i nie spełnia żadnego innego wymogu, aby mogło być uznane za "lokal samodzielny".

W zażaleniu na postanowienie, które złożyła J (...) Sp. z o.o. D. S.K.A. czyniąc zarzut naruszenia art. 2 ust. 2 u.o.w.l. oraz art. 217 § 1 i § 2 k.p.a. wniesiono o zmianę postanowienia poprzez wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu nr (...) w budynku przy ul. Z. (...) we W. Autor zażalenia wskazał na przedłożenie organowi dokumentów potwierdzających samodzielność lokalu, zaś organ odmawiając wydania zaświadczenia naruszył art. 2 ust. 2 u.o.w.l. i postąpił wbrew zasadom wynikającym z art. 217 § 1 k.p.a. Odwołując się do ustawowej definicji samodzielnego lokalu mieszkalnego, zwrócono uwagę na odpowiednie stosowanie tego przepisu do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne, przy czym przesłanka samodzielności jest jedynym warunkiem, który musi spełnić lokal aby mógł stać się odrębną nieruchomością.

Odnosząc się do treści postanowienia zwrócono uwagę na wynikającą z u.o.w.l. regulację, w myśl której samodzielnym lokalem jest lokal w rozumieniu przepisu ustawy. Wobec tego zarzucono bezzasadne powołanie się przez organ na treść rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków, gdzie zawarta jest definicja pojęcia "izba". Odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego oraz wzajemnych relacji miedzy u.o.w.l. i wskazanym rozporządzeniem wyrażono stanowisko o niewłaściwym zastosowaniu i błędnej wykładni przepisów, a w konsekwencji wadliwości samego rozstrzygnięcia.

Odrębnym zagadnieniem opisanym w zażaleniu był fakt posiadania przez T.I. Sp. z o.o. prawa własności urządzeń znajdujących się w lokalu objętego wnioskiem. Wskazując na regulacje cywilistyczne podano, że "urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa". T.I.Sp. z o.o. jako właściciel infrastruktury telekomunikacyjnej i urządzeń w niej zawartych umożliwi połączenie się z internetem określonej grupie mieszkańców budynku przy ul. Z. we W. Nadto T. I.Sp. z o.o. zamierza zakupić przedmiotowy lokal w celu wykorzystania go do świadczenia usług telekomunikacyjnych na rzecz mieszkańców wspólnoty. Pomieszczenie techniczne wraz z infrastrukturą telekomunikacyjną ma stanowić element przedsiębiorstwa telekomunikacyjnego, a pomieszczenie pod schodami zostało zaprojektowane i wykonane na potrzeby przedsiębiorcy telekomunikacyjnego i nie stanowi części wspólnej nieruchomości. Jak podano, "lokal ten jest konieczny do świadczenia usług, gdyż ma się w nim znajdować infrastruktura telekomunikacyjna".

SKO we W. postanowieniem z dnia (...) r., nr (...) utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego opisano dotychczasowy tok postępowania oraz istotne elementy postanowienia organu I instancji, by następnie przywołać regulacje k.p.a. i u.o.w.l. zastosowane w sprawie. Oceniając stan faktyczny sprawy organ II instancji uznał, że objęte wnioskiem pomieszczenie jest pomieszczeniem technicznym - serwerownią. Odnosząc się do załączonych do wniosku dokumentów podano, że na rzucie parteru budynku wielorodzinnego przy ul. Z. (...) we W., symbolem (...) oznaczono pomieszczenie techniczne, które jak wynika z odczytu tego rysunku, znajduje się pod schodami klatki schodowej. Z metryczki rzutu budynku wynika, że projektant określił obiekt jako: "Budynek mieszkalny wielorodzinny". Z kolei budynek, w którym znajduje się przedmiotowe pomieszczenie techniczne został wybudowany na podstawie decyzji Prezydenta W. z dnia (...) r., nr (...), która została zmieniona decyzją z dnia (...) r., nr (...) w zakresie zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia gospodarczego - komórki lokatorskiej, na pomieszczenie teletechniczne. Analiza wskazanych dokumentów pozwoliła organowi na stwierdzenie, że pomieszczenie techniczne nie może być poświadczone jako samodzielny lokal użytkowy ani ustanowione aktem notarialnym jako odrębna nieruchomość lokalowa z udziałem we własności gruntu lub w prawie użytkowania wieczystego. Przedmiotowe pomieszczenie zostało zaprojektowane i wybudowane jako pomieszczenie gospodarcze, a następnie w wyniku dokonanej zmiany sposobu jego użytkowania, przemianowane na pomieszczenie techniczne, a więc pomieszczenie o zupełnie innym przeznaczeniu niż wnioskowany lokal użytkowy. W oparciu o dokumentację budowlaną SKO stwierdziło, iż w obiekcie przy ul. Z. (...) we W. nie przewidziano do realizacji jakichkolwiek lokali użytkowych, a zatem bezpodstawne jest żądanie potwierdzenia, że lokal stanowi samodzielny lokal użytkowy, skoro są to zupełnie odrębne, pod względem funkcjonalnym pomieszczenia, a dla oceny samodzielności lokalu istotne znaczenie ma jego przeznaczenie.

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy zwrócił uwagę na to, że przedmiotowe pomieszczenie techniczne usytuowane jest w nowo wybudowanym budynku i jako takie spełnia aktualne wymogi i normy techniczne przewidziane w obowiązujących przepisach wykonawczych do ustawy Prawo budowlane, o czym świadczyć może, uzyskane decyzją z dnia (...) r., nr (...) pozwolenie na użytkowanie. Inne jednak wymogi techniczne stawiane są lokalom użytkowym a inne pomieszczeniom technicznym, ponieważ przepisy techniczne różnicują oba pomieszczenia pełniące odmienne funkcje. W tym zakresie przywołano § 3 pkt 12 i 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. Nr 75, poz. 690, z późn. zm.) zawierające definicje pomieszczenia technicznego i lokalu użytkowego. SKO we W. analizując zagadnienie możliwości ustanowienia odrębnej własności lokalu zwróciło uwagę na konieczność spełnienia przez lokal przesłanek w postaci samodzielności zarówno pod względem wydzielenia go trwałymi ścianami, jak i możliwości pełnienia przypisanej mu funkcji. W badanej sprawie ma miejsce wyodrębnienie przedmiotowego pomieszczenia technicznego za pomocą trwałych ścian lecz nie spełnia on wymogów, jakie stawia się właśnie lokalom użytkowym.

Na gruncie u.o.w.l. wywiedziono, że ustawa odróżnia lokal od pomieszczenia, dopuszczając możliwość stwierdzania samodzielności tylko lokali, zaś z art. 2 ust. 4 ustawy wynika obowiązek rozróżniania lokali od pomieszczeń i tylko lokale, a nie poszczególne pomieszczenia, w tym pomieszczenia techniczne, mogą być wyodrębniane jako nieruchomości lokalowe. Dodatkowo budynek wielorodzinny przy ul. Z. (...) we W. powinien posiadać pomieszczenia techniczne zapewniające obsługę techniczną budynku, a ewentualne stwierdzenie samodzielności przedmiotowego pomieszczenia spowodowałoby powstanie odrębnej od części wspólnych budynku własności i w konsekwencji pozbawiłoby przedmiotowy budynek miejsca składowania urządzeń technicznych, co stanowi przeszkodę do wystawienia zaświadczenia o samodzielności lokalu. Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych w zażaleniu organ nie uznał ich słuszności czemu dał wyraz w uzasadnieniu postanowienia.

J (...) Sp. z o.o. T. spółka komandytowo akcyjna spółka komandytowa z siedzibą we W. jako następca prawny J (...) Sp. z o.o. D. S.K.A. z siedzibą we W. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wywiodła skargę na postanowienie SKO we W. z dnia (...) r., nr (...) wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Nadto skarżący wniósł o dopuszczenie w toku postępowania sądowoadministracyjnego dowodów z dokumentów w postaci umowy na budowę sieci telekomunikacyjnej i księgi wieczystej nieruchomości.

Żądania skargi oparto na zarzutach naruszenia prawa materialnego - art. 1 ust. 1 i 2 oraz art. 2 ust. 2 u.o.w.l oraz § 3 pkt 12 i 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a także prawa procesowego, a to art. 217 § 1 i 2 k.p.a., art. 218 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 7, 8, 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. Nadto w zarzutach skargi wskazano na naruszenie prawa spółki do rozporządzenia własnością tj. możliwości zbycia lokalu T.I. Sp. z o.o. i w konsekwencji świadczenia usług telekomunikacyjnych na rzecz mieszkańców wspólnoty przy ul. Z. we W.

Względem poczynionego zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, (art. 1 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 2 ust. 2 u.o.w.l.) podano, że ustawa określa sposób ustanawiania odrębnej własności lokali, a w zakresie nieuregulowanym ustawą do własności lokali odsyła tylko do przepisów kodeksu cywilnego, a nie do innych ustaw lub aktów podustawowych. Opierając się na treści § 147 ust. 1 oraz § 49 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", z dnia 20 czerwca 2002 r. wskazano na możliwość posługiwania się treścią definicji ustawowej wyłącznie w obrębie tego aktu w którym definicja ta została zawarta oraz na brak możliwości formułowania definicji ustawowych w akcie wykonawczym. Na kanwie powyższych przepisów podano zawarcie w u.o.w.l. definicji lokalu mieszkalnego, lokalu wykorzystywanego na cele inne niż mieszkaniowe i pomieszczenia pomocniczego. Skarżący zauważył wprowadzenie w art. 2 ust. 4 u.o.w.l. legalnej definicji "pomieszczeń przynależnych" jednak uznał, iż przedmiotowe pomieszczenie nie może zostać tak zakwalifikowane, ponieważ nie wchodzi ono w skład żadnego innego lokalu oraz może stanowić lokal w rozumieniu ustawy.

W motywach skargi zarzucono organowi II instancji bezzasadne posługuje się definicjami zawartymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Zdaniem skarżącego u.o.w.l nie przewiduje delegacji ustawowej do innych ustaw niż kodeks cywilny, nie można dokonywać wykładni przepisu ustawowego, w oparciu o przepis rangi podustawowej, do którego ustawa ta nie deleguje oraz nie można stosować definicji zawartych w akcie późniejszym do wykładni ustawy, która weszła w życie wcześniej, natomiast u.o.w.l. weszła w życie z dniem 1 stycznia 1995 r., a rozporządzenie zostało wydane w dniu 12 kwietnia 2002 r.

Nie godząc się ze stanowiskiem organu odwoławczego uznającego przedmiotowe pomieszczenie za pomieszczenie techniczne, zwrócono uwagę, że u.o.w.l. dokonuje podziału pomieszczeń na lokale mieszkalne i lokale wykorzystywane na cele inne niż mieszkaniowe. W pojęciu innego lokalu niż mieszkaniowy zawierają się wszystkie inne lokale, w tym techniczne i gospodarcze. Dodatkowo przedmiotowy lokal spełnia przesłankę samodzielności, mimo iż jest przeznaczony na serwerownię. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 2 u.o.w.l. samodzielny może być każdy lokal wykorzystywany zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. Serwerownia spełnia funkcje do jakich została przeznaczona. Powierzchnia lokalu pomieści urządzenia komputerowe i pozwoli na swobodne wejście i przebywanie w nim osób - serwisantów. Wobec tego organy winny wydać zaświadczenie o które wnosił skarżący.

Względem zarzutu naruszenia § 3 pkt 12 i 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., powtórzono za art. 2 ust. 2 u.o.w.l. definicję samodzielnego lokalu mieszkalnego i lokalu przeznaczonego na cele inne niż mieszkalne, podając przy tym, że nie można definicji tych wywodzić z innych przepisów ustawowych lub aktów wykonawczych wydawanych na podstawie innych ustaw. Z tej przyczyny skarżący stwierdził, że organ II instancji błędnie wyszedł poza zakres przesłanek wymienionych w u.o.w.l. Jako błędne uznano też stanowisko organu, że pomieszczenie techniczne nie może być poświadczone jako samodzielny lokal wykorzystywany zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. Odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego zanegowano możliwość stosowania innych kryteriów oceny samodzielności niż wynikające z u.o.w.l., w tym przepisów Prawa budowlanego i aktów wykonawczych do tej ustawy.

Argumentację skargi dotyczącą naruszenia przepisów prawa procesowego, po przywołaniu art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 8 k.p.a., i art. 11 k.p.a., przeprowadzono wskazując na fakt załączenia przez wnioskodawcę pełnej dokumentacji potwierdzającej, że lokal spełnia przesłankę samodzielności. Mimo tego organ II instancji bezzasadnie, wbrew powołanym zasadom, odmówił zmiany zaskarżonego postanowienia organu I instancji. Natomiast przy ocenie materiału dowodowego błędnie przyjęto, że lokal objęty postępowaniem stanowi cześć wspólną nieruchomości budynkowej. Nie godząc się z tym stanowiskiem skarżący podał, iż w przedmiotowym pomieszczeniu zbiegają się kable telekomunikacyjne należące do T.I. a nie wspólnoty. Przedmiotowe pomieszczenie jest przeznaczone do obsługi sieci a wspólnota nie ma prawa do ingerowania w sieć, dlatego też nie ma uzasadnionych podstaw aby stała się właścicielem pomieszczenia wchodzącego w skład wybudowanej infrastruktury telekomunikacyjnej. Błędnie więc organ przyjmuje, że lokal jest pomieszczeniem technicznym w rozumieniu rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki. Pomieszczenie nie służy do funkcjonowania lub obsługi technicznej budynku, ale do obsługi ruchomości stanowiącej własność T.I., zatem w rozumieniu rozporządzenia jest lokalem użytkowym składającym się z jednego pomieszczenia, wydzielonego stałymi przegrodami budowlanymi, niebędącym mieszkaniem i pomieszczeniem technicznym.

SKO we W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Uznając, że w skardze nie podniesiono nowych argumentów organ podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Podkreślono jedynie, że samo wyodrębnienie lokalu trwałymi ścianami, bez możliwości pełnienia przypisanej mu funkcji nie wystarczy do stwierdzenia, że dany lokal został uznany za samodzielny. Nadto zauważono, że przepisy Prawa budowlanego i normy budowlano-techniczne były brane pod uwagę przy wydawaniu rozstrzygnięcia tylko dla ustalenia spełnienia przez lokal określonej funkcji.

Na rozprawie w dniu 22 stycznia 2015 r. Sąd dopuścił zawnioskowany w skardze dowód z umowy na budowę sieci telekomunikacyjnej i wypisu z księgi wieczystej.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). W konsekwencji akt administracji publicznej w postępowaniu sądowym podlega weryfikacji z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno aktów administracyjnych (decyzji, postanowień) uchybiających prawu materialnemu - jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - zwanej dalej "p.p.s.a.".) - jak też rozstrzygnięć dotkniętych wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b przywołanego przepisu), a także wydanych bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (lit. c ww. przepisu). Jak wskazano w literaturze przedmiotu "przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego materialnego lub procesowego" - por. (T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2005, s. 458). Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 133 p.p.s.a. kontrola w powyższym zakresie odbywa się na podstawie akt sprawy, które obejmują akta administracyjne i akta sądowe. Uwzględniając przytoczone wyżej zasady dokonywanej kontroli legalności, Sąd w niniejszej sprawie, nie dopatrzył się naruszenia prawa w zakresie określonym w art. 145 § 1 i § 2 przywołanej wyżej ustawy. Tym samym skarga nie mogła być uwzględniona.

Na wstępie należy zwrócić uwagę na specyfikę wydanych w sprawie rozstrzygnięć ze względu na charakter prawny zaświadczenia wynikający ze wskazanych w ich podstawie prawnej przepisów procesowych zawartych w rozdziale VII k.p.a. Otóż jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 13 maja 2014 r. (sygn. akt II SA/Kr 445/14)"w sprawach o wydawanie zaświadczeń nie chodzi w zasadzie o stosowanie normy materialnej. Zaświadczenie może bowiem zmieniać sytuację faktyczną strony, na przykład dostarczać jej środek dowodowy, nie zmienia jednak zakresu jej praw i obowiązków, nie wywołuje bezpośrednio żadnych skutków materialnych, choć może mieć wpływ na realizację niektórych praw i obowiązków. Może ono na przykład wywołać skutki prawne przez to, że będzie stanowić dowód w postępowaniu wyjaśniającym, jako rodzaj dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 k.p.a." - LEX nr 1467866. Ściśle związana z zastosowanymi przepisami procesowymi jest też odmienność poczynań organu administracyjnego, do którego skierowano wniosek o wydanie zaświadczenia, względem toku samego postępowania. Wydawane przez organy administracyjne zaświadczenie jest jedną z tzw. czynności faktycznych administracji. Jest ono aktem wiedzy, a nie woli organu, nie zawiera w sobie elementu władztwa administracyjnego, nie jest nastawione na wywołanie skutków prawnych, nie ma też mieć charakteru interpretacyjnego (np. wykładni przepisów prawa). Zaświadczenie nie rozstrzyga żadnej sprawy administracyjnej, nie tworzy nowej ani nie zmienia zastanej sytuacji prawnej, nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Poprzez wydane zaświadczenie organ potwierdza jedynie istnienie określonego stanu w oparciu o posiadane już dane, a postępowanie wyjaśniające, o jakim mowa w art. 218 § 2 k.p.a., spełnia jedynie rolę pomocniczą przy ustalaniu treści zaświadczenia - por. - LEX nr 1234615.

Uwagi ogólnej wymaga także materialnoprawny aspekt sprawy, a mianowicie fakt, iż podstawę orzekania w niniejszej sprawie stanowią przepisy u.o.w.l. określające, między innymi, sposób ustanowienia odrębnej własności lokali. W myśl art. 2 ust. 2 ww. ustawy samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne.

W niniejszej sprawie strona skarżąca wystąpiła do właściwego organu, z wnioskiem o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu - pomieszczenia technicznego (serwerowni), usytuowanego w budynku przy ul. Z. (...) we W. Z dokumentacji przedłożonej przez wnioskodawcę wynika, że przedmiotowe pomieszczenie oznaczone nr (...) znajduje się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, posiada zmienną wysokość, umieszczone jest pod schodami, jego powierzchnia wynosi 0,93 m2. Przedmiotowy budynek został zrealizowany w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia (...) r., nr (...) wydaną przez Prezydenta W. i zmienioną przez ten sam organ decyzją z dnia (...) r., nr (...), zaś różnica w decyzjach dotyczyła zmiany funkcji pomieszczenia objętego wnioskiem w zakresie zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia gospodarczego - komórki lokatorskiej, na pomieszczenie teletechniczne. Dodatkowo, co również wynika wprost z załączników do wniosku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. decyzją z dnia (...) r., nr (...) udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku zlokalizowanego przy ul. Z. (...) we W. przed wykonaniem wszystkich robót, lecz roboty niezrealizowane nie dotyczą pomieszczenia, w stosunku do którego wnioskodawca żądał wydania zaświadczenia.

Przy tak kształtującym się stanie faktycznym sprawy przyjdzie poddać ocenie rozstrzygnięcia organów odmawiających wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu. Niewątpliwie należy zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego prezentującego od chwili pierwszych pism kierowanych do organu, przez zażalenie do skargi włącznie pogląd, że jedną z przesłanek samodzielności lokalu na gruncie przepisów u.o.w.l. jest jego wydzielenie trwałymi ścianami w obrębie budynku. Co do realiów niniejszej sprawy, oczywiście przesłanka ta została spełniona, a organy zarówno I jak i II instancji nie wnosiły w tym względzie uwag, czy też nie opierały swoich rozstrzygnięć o niewyczerpanie tej przesłanki. Wobec tego kwestia ta nie wymaga dalszych rozważań.

Kluczowe jednak jest, o czym stanowi art. 2 ust. 2 u.o.w.l. definiujący samodzielny lokal mieszkalny, że izba czy zespół izb, (oczywiście trwale wydzielone w obrębie budynku), mają służyć zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych. Jakkolwiek przywołany normatyw nie zawiera tak precyzyjnej jak w przypadku lokali mieszkalnych, definicji samodzielnych lokali o innym przeznaczeniu, znajduje się w nim odesłanie do odpowiedniego stosowania regulacji dotyczącej lokali mieszkalnych. W tej sytuacji organ administracyjny rozpoznający wniosek złożony względem lokalu o innym przeznaczeniu niż mieszkalny musi w szczególności poczynić badania związane z wykorzystywaniem owego obiektu zgodnie z przeznaczeniem - analogia do zaspokajania innych niż mieszkalne potrzeb.

W niniejszej sprawie strona skarżąca funkcję pomieszczenia wywodzi z decyzji o pozwoleniu na budowę, akcentując udzielnie przez właściwy organ pozwolenia na użytkowanie, jednocześnie wyklucza samą możliwość badania funkcji tego pomieszczenia w oparciu o inne regulacje, jak tylko wynikające z u.o.w.l. oraz kodeksu cywilnego, do którego odsyła dyspozycja art. 1 ust. 2 u.o.w.l. Zastanowić się w tym miejscu należy nad samym zapisem art. 1 ust. 2 ustawy, co do zawartego w nim odesłania do przepisów kodeksu cywilnego. Wiadomym jest, że potrzeba ustawowego uregulowania sprawy własności lokali wynikła na skutek reformy ustrojowej z lat 90 XX wieku. Zakresem regulacji uczyniono zagadnienia objęte wcześniej różnymi aktami normatywnymi, z drugiej zaś strony ustawa porządkując szeroko rozumiane kwestie własności lokali niejako uzupełniła istniejące już regulacje prawne. Natomiast wobec ogólnego charakteru i zakresu regulacji w u.o.w.l. samą treść art. 1 ust. 2 oceniać należy przez pryzmat wykładni gramatycznej i celowościowej.

Ustawodawca porządkując przedmiotową ustawą sprawy dotychczas nieuregulowane lub zawierające regulacje w różnych aktach normatywnych wskazał, że "w zakresie nie uregulowanym ustawą do własności lokali stosuje się przepisy kodeksu cywilnego". Brzmienie przywołanego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że przepisy kodeksu cywilnego znajdują odpowiednie zastosowanie w przypadkach nieuregulowanych ustawą zagadnień, jednakże zagadnienie te mają dotyczyć własności lokali. Samo zagadnienie stwierdzenia samodzielności lokalu faktycznie pozostaje w sferze regulacji zawartych w ustawie, jednakże trudno stwierdzić aby było zagadnieniem związanym wprost z własnością tego lokalu. Dopiero bowiem stwierdzenie samodzielności lokalu niejako otwiera możliwość dokonywania prawnie dopuszczalnych regulacji własnościowych, tak więc sprawa samodzielności lokalu może być uznana za zagadnienie poprzedzające kwestię własności lokalu. W takim więc przypadku trudno zgodzić się ze stwierdzeniem, że odnośnie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu właściwy organ poza dyspozycją u.o.w.l. posiada wyłącznie możliwość odpowiedniego stosowania przepisów kodeksu cywilnego. Charakter omawianego przepisu przy zastosowaniu reguł wykładni celowościowej oddają poglądy doktryny. W Komentarzu "Własność lokali i wspólnota mieszkaniowa", podano, że "Generalna zasada, zawarta w art. 1 ust. 2 u.o.w.l., wskazująca, że w zakresie nieuregulowanym ustawą, do własności lokali stosuje się przepisy kodeksu cywilnego, miała ogromne znaczenie. Oznaczała bowiem osadzenie własności lokali w dotychczasowym systemie prawnym. Przesądziła także, że lokal stanowiący odrębną własność jest jednocześnie odrębną nieruchomością i - jeśli pominie się regulacje szczególne zawarte w ustawie o własności lokali - nie różni się od innych nieruchomości. Jeśli zatem jakaś kwestia dotycząca własności lokali lub z tą własnością związana nie jest uregulowana w ustawie o własności lokali, to obowiązują te wszystkie przepisy kodeksu cywilnego, które mają zastosowanie do innych nieruchomości - tak przepisy dotyczące własności i współwłasności, użytkowania wieczystego, zarządu współwłasnością, jak i przepisy dotyczące czynności cywilnoprawnych i inne", - patrz Ewa Bończak Kucharczyk, Komentarz - "Własność lokali i wspólnota mieszkaniowa" Lex, wydanie 2, 2012 r., str. 39. W podobnym tonie w zakresie nieuregulowanym ustawą do stosowania przepisów kodeksu cywilnego dotyczących własności lokali, przeniesienia własności, współwłasności czy reprezentacji wspólnoty, wypowiedziano się w Komentarzu "Własność lokali" Roman Dziczek Lexis Nexis, wydanie 5, 2010 r.

W świetle powyższych uwag przyjdzie ocenić zasadność zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przepisów prawa materialnego, a to art. 1 ust. 1 i 2 oraz 2 ust. 2 u.o.w.l. poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że przedmiotowy lokal nie jest samodzielnym lokalem, wykorzystywanym zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkaniowe, oraz § 3 pkt 12 i 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez jego zastosowanie, w sytuacji, w której przepisy u.o.w.l. nie przewidują możliwości powoływania się na inne niż wymienione w art. 2 ust. 2 kryteria samodzielności lokalu.

W samej u.o.w.l. zdefiniowane zostały pojęcia lokalu mieszkalnego, lokalu o innym przeznaczeniu oraz pomieszczenia pomocniczego. Z kolei wniosek dotyczył wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu dla pomieszczenia znajdującego się w budynku, w stosunku do którego wydano pozwolenie na użytkowanie, zaś z decyzji o pozwoleniu na budowę, (zmienionego w części przedmiotowego pomieszczenia), wynika, że jest ono pomieszczeniem technicznym - serwerownią. Pomijając niewątpliwie ziszczoną przesłankę wynikającą z art. 2 ust. 2 u.o.w.l. w postaci wydzielenia pomieszczenia trwałymi ścianami w obrębie budynku, zauważyć należy, że organ zobligowany był, przez odpowiednie stosowanie regulacji względem lokalu mieszkalnego, do ustalenia czy przedmiotowe pomieszczenie "służy zaspokajaniu innych potrzeb, a zatem jest pomieszczeniem o innym przeznaczeniu kwalifikującym się jako samodzielne.

Sądowi w składzie orzekającym znana jest linia orzecznicza sądów administracyjnych, zgodnie z którą przy wydawaniu zaświadczeń nie stosuje się kryteriów wynikających z ustawy Prawo budowlane i aktów wykonawczych, a także bogate orzecznictwo wskazujące na niemożliwość brania pod uwagę powierzchni lokalu, która w niniejszej sprawie wynosi 0,93 m2, jako kryterium samodzielnosci. Akceptując powyższe poglądy zauważyć przyjdzie, że organy administracyjne rozpoznając wniosek nie posługiwały się przepisami Prawa budowlanego czy rozporządzeń w zakresie innym jak tylko ustalenie możliwości wykorzystania pomieszczania zgodnie z jego przeznaczeniem, a więc w ramach badania ziszczenia się drugiej z przesłanek o jakich mowa w art. 2 ust. 2 u.o.w.l. Badanie ziszczenia się tej przesłanki było niemożliwe, jak zdaje się wykazywać skarżący, wyłącznie w oparciu o przepisy u.o.w.l. i kodeksu cywilnego, z przyczyn oczywistych, ponieważ kodeks cywilny regulacji w tym względzie nie zawiera. Co prawda zarówno pozwolenie na budowę jak też pozwolenie na użytkowanie przypisywały przedmiotowemu pomieszczeniu funkcję pomieszczenia technicznego - serwerowni, ów zapis nie regulował, bo też nie mógł, zagadnienia jego samodzielności. Zaznaczyć jednak przyjdzie, na co także zwraca uwagę organ II instancji, że pomieszczenie techniczne nie może być poświadczone za zgodność jako samodzielny lokal użytkowy ani ustanowione aktem notarialnym jako odrębna nieruchomość lokalowa. Posługując się nomenklaturą zawartą w decyzjach organów architektury i nadzoru budowlanego (pomieszczenie techniczne - serwerownia), trudno wywodzić aby dopuszczalnym na gruncie u.o.w.l. było wydanie zaświadczenia o samodzielności takiego pomieszczenia jako lokalu użytkowego. Nie wnikając w uregulowaną ostatecznie wskazanymi decyzjami kwestię funkcji pomieszczenia, niedopuszczalnym wydaje się ferowanie poglądu jakoby decyzjami tymi zaakceptowana została możliwość jego użytkowania jako pomieszczenia związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą, skoro pomieszczenie serwerowni jako pomieszczenie techniczne ma służyć do zaopatrywania lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku. Nie może też jako kluczowy być brany pod uwagę argument, że znajdująca się w pomieszczeniu sieć stanowi własność przedsiębiorcy, zaś samo pomieszczenie nie jest częścią wspólną budynku. Taki stosunek został ukształtowany na drodze cywilnej między skarżącym a spółką telekomunikacyjną i w ten sposób owe pomieszczenie zostało wyłączone z elementów wspólnych obiektu. Niemniej jednak zbyt daleko idące wydaje się założenie, że wobec wyodrębnienia w drodze cywilnej przedmiotowego pomieszczenia, (udziałów we współwłasności), na gruncie u.o.w.l. automatycznie zaistniała przesłanka do stwierdzenia jego samodzielności. Sam wnioskodawca jest zresztą niekonsekwentny w ostatecznym zakwalifikowaniu pomieszczenia. W zażaleniu, wskazuje się, że urządzenia znajdujące się w pomieszczeniu umożliwią podłączenie się z internetem określonej grupie mieszkańców budynku przy ul. Z., co faktycznie potwierdza pełnienie przez przedmiotowe pomieszczenie funkcji technicznej lecz jednocześnie pozwala na traktowanie go jako pomieszczenia pomocniczego. Zaś w skardze negując stanowisko organów podaje się wprost, że pomieszczenie nie służy funkcjonowaniu lub obsłudze technicznej budynku ale służy do obsługi ruchomości stanowiącej własność T. Organy administracyjne orzekające w sprawie słusznie odwołały się do poglądu zaprezentowanego w orzeczeniu tut. Sądu z dnia 8 marca 2012 r., (sygn. akt II SA/Wr 43/12), że nie można wyodrębnić własności pomieszczeń technicznych, a takim przecież jest przedmiotowe pomieszczenie, nawet zgodnie z decyzjami o pozwoleniu na budowę czy pozwoleniu na użytkowanie. Podzielić należy stanowisko SKO we W., że wyodrębnienie przedmiotowego lokalu spowodowałoby powstanie odrębnej od części wspólnych budynku własności i pozbawienie budynku pomieszczenia do składowania urządzeń technicznych i w konsekwencji pomieszczenia zapewniającego jego obsługę techniczną. Tak więc zdaniem Sądu organy zasadnie odmawiając wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu brały pod uwagę jego funkcję jako pomieszczenia technicznego, co wykluczało rozpoznanie wniosku zgodnie z żądaniem. Natomiast dla rozważenia funkcji pomieszczenia niezbędne było posłużenie się odpowiednimi regulacjami nie zawartymi zarówno w u.o.w.l. jak też kodeksie cywilnym. Takie działanie, zdaniem Sądu, nie może zostać uznane za naruszenie przepisów polegające na powołaniu się na przepisy inne niż u.o.w.l. i kodeks cywilny.

Co do zarzutów skargi odnoszących się do naruszenia wskazanych w niej przepisów procedury administracyjnej, również nie uznano ich zasadności. Podniesiony zarzut błędnych ustaleń co do stanu faktycznego, nieuwzględnienia materiału dowodowego czy niedokonania w trybie odwoławczym zmiany oprotestowanego postanowienia, stanowią konsekwencję odmiennej niż zakłada skarżący oceny stanu faktycznego na gruncie przepisów prawa materialnego. Wiadomym jest, że ocena wniosku dotyczącego wydania zaświadczenia odbywa się w oparciu o rejestry czy dokumenty pozostające w dyspozycji organu. Przewidziana w art. 218 § 2 k.p.a. możliwość przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego na skutek złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia sprowadza się w istocie do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych. Postępowanie wyjaśniające nie może prowadzić do dokonywania jakichkolwiek ocen, w tym ocen prawnych odnośnie informacji będących w dyspozycji organu - por. LEX nr 1139520. Postępowanie wyjaśniające (czy dowodowe), w toku tego postępowania doznają zdecydowanego ograniczenia. Wniosek dowodowy strony dotyczył przeprowadzenia oględzin, którego organ dysponujący kopiami rzutów i przekrojów nie musiał uwzględniać mając dostateczny obraz sprawy. Chybiony jest zarzut o nieuwzględnieniu dowodu z rzutów i przekrojów, skoro mają one potwierdzać wydzielenie pomieszczenia trwałymi ścianami, a tego przecież organy na żadnym etapie postępowania nie kwestionowały. Podobnie organy nie pominęły decyzji o pozwoleniu na budowę i pozwoleniu na użytkowanie. Rozstrzygnięcia te zostały przecież opisane w treści uzasadnienia postanowienia i uwzględnione przy ocenie stanu faktycznego i prawnego sprawy. Jakkolwiek Sąd dopuścił zawnioskowane w skardze dowody z umowy na budowę sieci telekomunikacyjnej i odpisu z księgi wieczystej, co zostało już powiedziane, dokumenty te dotyczą cywilistycznych aspektów sprawy, zaś postępowanie dotyczy stwierdzenia samodzielności lokalu, a w tym przypadku badane jest wyłącznie spełnienie przesłanek wskazanych w art. 2 ust. 2 u.o.w.l. Wobec powyższego nie można także uznać aby treść wydanych rozstrzygnięć naruszała interes prawny strony poprzez naruszenie prawa do rozporządzania własnością.

W ocenie Sądu ocena materiału dowodowego dokonana przez organ orzekający nie jest właściwa, znajduje odzwierciedlenie w materiale dowodowym sprawy. Stanowisko organów decyzyjnych I i II instancji pokrywa się z poglądem przyjętym w orzecznictwie, gdzie odmowa wydania zaświadczenia o treści żądanej, uzasadniona jest z uwagi na rozbieżność między treścią żądania a informacjami będącymi w posiadaniu organu, por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 stycznia 2013 r. (sygn. akt II SA/Gd 672/12) - LEX nr 1292011.

Konkludując, zdaniem Sądu, w postępowaniu prowadzącym do wydania zaskarżonych orzeczeń obu instancji nie doszło do naruszenia przepisów prawa, które miałoby wpływ na wynika sprawy.

Z przedstawionych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.