Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1949262

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu
z dnia 27 października 2015 r.
II SA/Wr 456/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (sprawozdawca).

Sędziowie WSA: Ireneusz Dukiel, Anna Siedlecka.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 października 2015 r. sprawy ze skarg K.L. i k.p. oraz Stowarzyszenia "(...)" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia pn. budowa wodociągu tranzytowego oddala skargi w całości.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) r. podpisaną z upoważnienia Wójta przez zastępcę wójta gminy Ś., wydaną na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 84 i art. 85 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ("ustawa o ocenach" Dz. U. z 2013 r. poz. 1235) a także § 3 ust. 2 pkt 2 w związku z § 3 ust. 1 pkt 68 rozporządzenia RM z dnia 29 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397), po rozpatrzeniu wniosku inwestora - W. Sp. z o.o. w D., wójt stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Przedsięwzięcie obejmuje budowę wodociągu tranzytowego L. - P. - D. - B. Wójt zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we W. oraz Państwowych Powiatowych Inspektorów Sanitarnych w Ś., W. i D. o opinię co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Inspektorzy wyrazili opinię o potrzebie przeprowadzenia takiej oceny. RDOŚ wyraził opinię, że dla ww. przedsięwzięcia nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny. Wójt postanowieniem z dnia (...) r. postanowił nie nakładać obowiązku przeprowadzenia oceny. Wójt dopuścił stowarzyszenie "P." w W. do uczestnictwa w postępowaniu na prawach strony. Wójt rozważył uwarunkowania wymienione w art. 63 ust. 1 ustawy o ocenach. Przedmiotem inwestycji jest budowa rurociągów wodociągowych o średnicach D300÷600mm o długości w planie 27,5 km wraz z armaturą zamykającą i obiektami towarzyszącymi w postaci podziemnych komór/studni technologicznych z funkcją odwodnienia i odpowietrzenia instalacji. W ramach przedsięwzięcia przewidziano realizację przewiązek - odcinków sieci z przepustnicami/zasuwami umożliwiającymi przełączanie etapowo wykonywanych odcinków nowej sieci w powiązaniu z eksploatowanym istniejącym wodociągiem I. Sieć wodociągowa budowana będzie w większości w wykopach otwartych umocnionych i odwodnionych, o szerokości do ok. 1,5÷2,0 m na zmiennej głębokości w zależności od profilu podłużnego terenu inwestycji. Zagłębienie magistrali może wynosić do ok. 2 m, a w terenie niezabudowanym do ok. 5 m pod dnem cieku. Przy przejściach poprzecznych pod drogami, ciekami wodnymi i torami kolejowymi przewiduje się wykonanie wodociągu metodą bezwykopową w technologii przecisków sterowanych, przewiertów liniowych lub mikrotunelingu. Metody te wymagają wykonania tymczasowych roboczych komór startowych (wykopy punktowe na czas budowy) o wymiarach dostosowanych do przyjętej technologii. Istniejący przewód wodociągu tranzytowego ze względu na zły stan techniczny i związane z tym liczne awarie, po wykonaniu nowego zostanie unieczynniony lub zlikwidowany.

Budowę nowego wodociągu tranzytowego zaplanowano w 6. etapach, przy zapewnieniu ciągłości dostaw wody do odbiorców.

Karta informacyjna przedsięwzięcia przewiduje dwa warianty. W I budowa przebiega przez pola uprawne i zabudowane działki bądź wzdłuż ciągów drogowych, w II wzdłuż ciągów drogowych z priorytetową lokalizacją w działkach gminnych i z ograniczeniem przebiegu w obrębie nieruchomości prywatnych. Inwestor wybrał wariant II. Inwestycja będzie realizowana na terenie trzech powiatów (W., Ś., D.) i pięciu gmin (W., Ś. - gmina wiejska, P., B., D. - gmina miasto). Istniejący wodociąg tranzytowy biegnie od Stacji Uzdatniania Wody L. w gminie W. do komory pomiarowej na działce inwestora w L. Nowy odcinek planowany jest za komorą pomiarową, a dalej w pasie drogi powiatowej nr 3371 D w zarządzie powiatu w W. w obrębie Z.Ś. gmina W. Kolejno w gminie Ś. poprzez obręby L. (przez drogi gminne, rzekę B. i tereny przyległe do rzeki w zarządzie RZGW, tereny T.E., pas drogi powiatowej nr 2876 D), B.G. (przez drogi gminne, rzekę B. i tereny przyległe, tereny P. S.A. i pas drogi powiatowej 2876 D) w dwóch wariantach, B. (przez pasy dróg powiatowych nr 2885 D i 2877 D i pod potokiem B.W.), L.G. (przez pasy drogi nr 2877 D i alternatywnie po terenach RSP i trzech działkach właścicieli prywatnych, dalej pod potokiem B., działkę prywatną, drogę gminną i pod potokiem M.), L.D. (w drogach gminnych). Następnie w powiecie d. do P. w gminnych drogach ziemnych w obrębie P. i B., w działce gminnej nr 520/2 obręb P.D. wzdłuż ulicy P., dalej w terenie zabudowanym P. w pasie drogowym drogi nr 2877 D i bezwykopowo przez skrzyżowania z ulicami do projektowanej pompowni wody. Na odcinku P. - B. w pasie drogowym ul. B., na terenie działek ANr, pod terenami PKP, prywatnymi użytkami rolnymi za zgodą właścicieli, do połączenia z istniejącą siecią wodociągową. Na odcinku P. - D. po terenach prywatnych i w pasach dróg gminnych, dalej wzdłuż drogi wojewódzkiej, w mieście po terenach ogródków działkowych i wzdłuż ulic. Tereny kolejowe nie stanowią terenów zamkniętych.

Trasa nowego wodociągu przebiega w pasach dróg, na działkach gminnych, RZGW, P. S.A., Starostwa Powiatowego, spółdzielni rolniczych i nielicznych działkach prywatnych za zgodą ich właścicieli. Inwestor zrezygnował z wykorzystania istniejących odcinków wodociągu po ich renowacji, z wyjątkiem części odcinków w powiecie d.

Lokalizacja planowanej inwestycji jest zgodna z ustaleniami miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego poszczególnych gmin.

Na etapie realizacji przedsięwzięcia nie przewiduje się możliwości występowania istotnego oddziaływania na środowisko. Inwestycja ma charakter liniowego, podziemnego uzbrojenia terenu i po zakończeniu robót teren zostanie przywrócony do poprzedniej funkcji. Sieć wodociągowa projektowana jest z materiałów zapewniających szczelność instalacji. Na tym etapie niekorzystne oddziaływania będą krótkotrwałe, ograniczone do bezpośredniego sąsiedztwa robót i ustaną po zakończeniu prac budowlanych. Roboty budowlane będą prowadzone w porze dziennej. Zaplecze budowy będzie wykonane z materiałów trudno przepuszczalnych, wyposażone w stanowisko z sorbentem do likwidacji wycieków substancji ropopochodnych. Grunt zanieczyszczony zostanie przekazany do utylizacji. Odpady zostaną odpowiednio zagospodarowane.

Na etapie eksploatacji nie przewiduje się emisji hałasu lub substancji. Realizacja nie wpłynie na elementy środowiska przyrodniczego jak obszary górskie i leśne. W dokumentacji przewidziano szereg działań minimalizujących wpływ inwestycji na środowisko, jak odpowiednie okresy wycinki drzew, zabezpieczenie drzew i krzewów, zabezpieczenie przez dostępem płazów i gadów lub ich odławianie.

Inwestycja w części położona jest w granicach obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty Ostoja Nietoperzy Gór S. (...). Z zarządzenia RDOŚ we W. z dnia 23 maja 2014 r. w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla Obszaru Natura 2000 Ostoja Nietoperzy Gór S. (Dz. Urz.Woj.D. z 2014 r., poz. 3941) wynika, że na przedmiotowym terenie nie stwierdzono siedlisk przyrodniczych ani stanowisk roślin i zwierząt wymienionych w załącznikach I i II dyrektywy Rady 29/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz.U.UE.L 92.206.7. Dz.U.UE - sp. 15.02.102 z późn. zm.), stanowiących przedmiot ochrony ww. obszaru Natura 2000.

Przedsięwzięcie będzie realizowane w części (obręb L., część obrębu B.G.) w granicach obszaru Chronionego Krajobrazu "Góry B. i S.", jednak jako inwestycja celu publicznego nie jest sprzeczna z rozporządzeniem Wojewody D. Nr 25 z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie Obszaru (Dz. Urz.Woj.Doln. Nr 317, poz. 3924).

W trakcie postępowania wpłynęły wnioski o odmowę wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wobec braku zgodności z planami miejscowymi oraz z uwagi na niezgodność wybudowania budowli SUW L. z prawem. W tym zakresie Wójt wskazał, że jedynie część obszaru przedsięwzięcia objęta jest planami miejscowymi. Plan dla miejscowości Z.Ś. w gminie W. utracił moc. W związku z zarzutami o braku zgodności Wójt wystąpił do gmin o zajęcie stanowiska. W odpowiedzi uzyskał opinie, że lokalizacja inwestycji jest zgodna z poszczególnymi planami miejscowymi. Dodatkowo uzyskano opinię urbanistyczną A.W., posiadającego uprawnienia do funkcji projektanta planu miejscowego, na temat zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami planów miejscowych dla wsi B., L., B.G., L.D. oraz B., czego dotyczyły skonkretyzowane zarzuty. Według treści opinii plan miejscowy nie powinien ustalać przebiegów sieci infrastruktury technicznej, które należą do części składowych przedsiębiorstwa (art. 49 § 1 k.c., art. 305 k.c.), a jedynie zasady (art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p.), co nie dotyczy sieci stanowiących zagrożenie i wymagających ustalenia w planie ich przebiegu i stref ochronnych. Sieci wodociągowe nie wymagają ustalenia stref ograniczonego użytkowania. Plany miejscowe dla poszczególnych miejscowości ustalają zasady budowy sieci, przede wszystkim powinność ich lokalizowania w liniach rozgraniczających dróg, a wyjątkowo na innych terenach za zgodą ich właścicieli lub zarządców (plany dla wsi L., B.G., B.) albo w sposób umożliwiający wykorzystanie terenu zgodnie z ustaleniami planu jako sieci podziemne lub na terenach dróg publicznych (plany dla wsi B.G., L.D., B.). Według takich ustaleń realizacja planowanego wodociągu jest zgodna z planami miejscowymi.

Wójt zaznaczył, że nie było potrzeby rozważenia innych zarzutów, jak dot. historii budowy istniejącego wodociągu, legalności istniejących urządzeń, działań takich organów jak IMGW ani informacji czy dywagacji na temat procedur i elementów zagospodarowania przestrzennego.

Odnośnie konkretnych zarzutów organ ten zauważył:

Zarzut Z. D., że wymagany jest Raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie ma podstawy prawnej. Według art. 74 ust. 1 pkt 2 ustawy o ocenach i § 3 ust. 1 pkt 68 cyt. rozporządzenia jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko nie wymaga sporządzenia raportu.

Nie był trafny jego drugi zarzut, że plany miejscowe nie dopuszczają realizacji magistrali wodnej (tutaj powołano cytowany fragment planu miejscowego dla wsi B.G.).

Zarzut Stowarzyszenia, że w planach miejscowych nie ujęto magistrali uznano za bezzasadny zgodnie z treścią cyt. wyżej opinii. Zarzut obniżenia wartości nieruchomości uzasadnia jedynie wynagrodzenie za służebność przesyłu. Zarzut braku wytyczenia wodociągu w Studium z 2009 r. jest prawdziwy, ale nie było do tego przesłanek. Zarzut naruszenia określonych w planach przeznaczeń terenów uznano za bezzasadny, bowiem budowa sieci podziemnej nie zmienia przeznaczenia, a wyjątkowo uzasadnia żądanie odszkodowania. Zarzut braku zaznaczenia wodociągu na rysunku planu uznano za bezzasadny, gdyż kolorem szarym oznacza się tereny infrastruktury technicznej, zaś przebiegu sieci nie określa się w planach miejscowych. Nie oznacza to ponadto naruszenia przez Wójta interesów prawnych właścicieli działek, albo nadużycia władzy, jak twierdzi się w zarzutach.

Zarzuty zgłoszone we wnioskach uznane zostały więc za bezzasadne. Odnoście zarzutu niezgodności istniejącej budowli SUW L. z prawem Wójt przytoczył wyjaśnienia inwestora dot. prowadzonej modernizacji Stacji. Nie było podstaw do uwzględnienia zarzutów dot. istniejącego wodociągu. Nie były uzasadnione wnioski Stowarzyszenia o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, powołanie biegłego z zakresu ochrony środowiska, inżynierii sanitarnej i prawa budowlanego, przeprowadzenie oględzin działek zabudowanych, przez które ma przebiegać magistrala oraz dopuszczenie dowodu z wezwań inwestora przez właścicieli do usunięcia istniejącej magistrali wodnej. Zgodnie z art. 36 ustawy o ocenach wyznaczenie rozprawy nie było obowiązkowe. Nie było przesłanek wymienionych w art. 89 k.p.a., tym bardziej że trasa nowego rurociągu nie przebiega przez działki osób wnioskujących o rozprawę i nie ma potrzeby uzgadniania interesów stron. Nie ma obawy konfliktów społecznych w związku z lokalizacją wodociągu w pasach drogowych lub innych terenach jednostek organizacyjnych. Uwagi i wnioski zostały złożone przez Stowarzyszenie i kilku mieszkańców - członków Stowarzyszenia, dotyczyły one przede wszystkim niezgodności lokalizacji z planami miejscowymi, co dowodzi małego zainteresowania społeczności dla planowanego przedsięwzięcia. Inwestycja będzie realizowana etapowo przez szereg lat.

Nie są wymagane wiadomości specjalne do wydania rozstrzygnięcia, przykładowo w celu sprawdzenia prawidłowości karty informacyjnej. Nie ma zagrożenia życia i zdrowia ludności lub mienia. Lokalizacja inwestycji została uzgodniona z odpowiednimi podmiotami, więc oględziny działek są zbędne. Wszelkie zarzuty i dowody dotyczące istniejącego wodociągu nie mają związku z nin. sprawą. Na skutek wystąpień Stowarzyszenia uzyskano od inwestora dodatkowe wyjaśnienia z których wynika, że realizacja nowego wodociągu ma na celu zlikwidowanie awaryjności dotychczasowego przesyłu. Inwestor uzyskał zezwolenia na lokalizację wodociągu w pasach drogowych oraz na działkach osób prawnych i nielicznych działkach prywatnych za zgodą ich właścicieli. Na obszarze powiatu w. i świdnickiego nie nastąpi renowacja starego wodociągu. Na obszarze powiatu d., tam gdzie nie ma możliwości poprowadzenia wodociągu w innym miejscu, wykorzystany zostanie stary wodociąg przez wprowadzenie nowego rurociągu do istniejącej instalacji. Stary i bardzo awaryjny wodociąg będzie unieczynniony.

Wójt stosował art. 74 ust. 3 ustawy o ocenach, zawiadamiając strony poprzez obwieszczenia na tablicach ogłoszeń urzędów w gminie W. i miastach, na tablicach organów opiniujących oraz na tablicach ogłoszeń sołectw i w Biuletynie Informacji Publicznej.

W podsumowaniu wskazano, że z uwagi na charakter przedsięwzięcia, zakres planowanych prac, lokalizację głównie w obrębie pasów drogowych i gruntów rolnych, zastosowanie działań minimalizujących wpływ inwestycji na środowisko, inwestycja nie powinna oddziaływać ponadnormatywnie na środowisko. Nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, w tym na siedliska przyrodnicze oraz gatunki roślin i zwierząt, dla których wyznaczono obszar Natura 2000 oraz Obszar Chronionego Krajobrazu.

Załącznik nr 1 do decyzji zawiera charakterystykę przedsięwzięcia. Podkreślono w niej, że wodociąg będzie budowany z rur ciśnieniowych zapewniających trwałość i szczelność instalacji. Opisano technologię wykonania wykopów zapewniającą prawidłowe ich odwodnienie w całym okresie trwania robót ziemnych. Planuje się odtworzenie nawierzchni terenu do stanu istniejącego lub wymaganego przez właściciela. Określono przewidywaną ilość wykorzystywanej wody, surowców, materiałów, paliw i energii. Wskazano, że eksploatacja wodociągu tranzytowego nie generuje zanieczyszczeń dla środowiska, zaś nowa instalacja poprawia standardy jakości dostawy wody do odbiorców. Budowa nie jest uciążliwa dla środowiska, poza czasem realizacji inwestycji.

W jednobrzmiących odwołaniach S. K., skarżące Stowarzyszenie, Z. D., S. i D. P., B. W., H. T.-H., skarżący K. L. i K. P. oraz H. P. wnieśli do stwierdzenie nieważności powyższej decyzji z powodu rażącego naruszenia art. 7 k.p.a. wskutek pominięcia dowodów złożonych przez strony, lub o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu kwestionowali opinię RDOŚ z dnia 22 września 2014 r. Opinia o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko była nietrafna, gdyż z przedłożonych dowodów wynika negatywny wpływ na środowisko takiego samego, istniejącego przedsięwzięcia. Odwołujący się szeroko opisali zagrożenia dla środowiska wynikające z istniejącej magistrali wodnej. Powołali i omówili przepisy art. 3 pkt 13 POŚ, art. 5, art. 74 i art. 86 Konstytucji RP, art. 191 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.Urz.UE.C 326 z dnia 26 października 2012 r.s. 47), dokumenty przyjęte na konferencji w Rio de Janerio (Deklaracja i Globalny Program Działań - Agenda 21). Z dokumentów tych wynika wymóg zapewnienia możliwie najszerszej partycypacji społecznej przed podjęciem decyzji środowiskowej. Nie służy temu zaniechanie przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. W karcie informacyjnej nie podano dokładnego przebiegu wodociągu (art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy). Plany miejscowe również nie zawierają takiego ustalenia niezgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 9, art. 4 ust. 1 i art. 14 ust. 8 u.p.z.p. Dla istniejącego wodociągu przewidziano strefy ochronne 8 m po obu stronach. Na planie jedynie zaznaczono istniejącą magistralę jako jego nieobowiązujące ustalenie. Brak zgodności przedsięwzięcia z ustaleniami planów miejscowych uzasadniał wydanie decyzji odmownej. Opinia urbanistyczna A. W. jest niezgodna z u.p.z.p. Należało zarządzić przegląd ekologiczny (art. 237 i art. 238 POŚ). Inwestycja przebiegać będzie w obszarze Natura 2000 i należało rozważyć przeprowadzenie OOŚ.

Zaskarżoną decyzją organ utrzymał powyższą decyzję w mocy. Organ omówił art. 71 i art. 63 ustawy o ocenach oraz rozporządzenie wydane na podstawie art. 60 tej ustawy, a także wydane w sprawie opinie i postanowienie Wójta z dnia 1 października 2014 r. Według organu, podstawowym dowodem w sprawie przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest karta informacyjna (art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy). W nin. sprawie karta ta zawiera wymagane ustawowo dane. Organ omówił treść karty.

W ocenie organu lokalizacja planowanej inwestycji jest zgodna z ustaleniami planów miejscowych poszczególnych gmin. Organ podzielił w tym zakresie ocenę pierwszej instancji.

Na etapie realizacji przedsięwzięcia nie przewiduje się istotnego oddziaływania na środowisko. Organ powtórzył tutaj ustalenia i oceny pierwszej instancji. Na etapie IV, I i III na terenie powiatu ś. i w. przedsięwzięcie przechodzi na długości 1280 m obrzeżą obszaru Natura 2000 PLH 020071 Ostoja Nietoperzy Gór S., jednak w pasie drogowym drogi powiatowej, poza miejscem życia fauny i flory. Następnie teren zostanie przywrócony do stanu poprzedniego. W L. i B.G. na długości ok. 3400 m przedsięwzięcie przebiega przez teren Obszaru Chronionego Krajobrazu Góry B. i S., jednak również przez tereny zagospodarowane, z reguły w pasach drogowych. W czasie eksploatacji przedsięwzięcie nie będzie oddziaływać negatywnie na obszary i obiekty chronione.

Opinie inspektorów sanitarnych o potrzebie przeprowadzenia oceny nie zawierają szczegółowego uzasadnienia. Opinia RDOŚ we W. wydana została po uzyskaniu przez ten organ dodatkowych wyjaśnień od inwestora oraz innych zainteresowanych organów i zawiera szczegółowe uzasadnienie. Opinia ta została uznana przez organ za prawidłową z uwagi na jej konkretne i rzeczowe uzasadnienie. W oparciu o analizę wniosku inwestora i karty informacyjnej przedsięwzięcia z załącznikami oraz treść uzyskanych opinii i postanowienia Wójta z dnia (...) r., a także ustalenia planów miejscowych organ doszedł do przekonania o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Zarzuty odwołujących się dotyczące istniejącej Stacji Uzdatniania Wody i obecnej magistrali wodnej oraz dotychczasowych działań inwestora niekorzystnych dla środowiska, nie podlegały rozpatrzeniu. Nie miały również związku ze sprawą argumenty odwołujących się związane z zasadami konstytucyjnymi, Deklaracją z Rio lub prawem unijnym.

Trafna była ocena o braku podstaw do przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Organ nie znalazł przesłanek uzasadniających uchylenie decyzji pierwszej instancji.

Skargi na powyższą decyzję złożyli osobno K. L. i K. P. oraz Stowarzyszenie "P." w W. (przy czym każda skarga złożona została w dwóch, nieznacznie różniących się wersjach). Na rozprawie nastąpiło połączenie tych sprawy w celu łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia zgodnie z art. 111 § 1 w związku z art. 51 p.p.s.a.

W pierwszej ze skarg skarżący zarzucili rażące naruszenie prawa procesowego, a to art. 6, art. 7, art. 11, art. 75 § 1, art. 76 § 1 i 2, art. 77, art. 78 § 1, art. 80, art. 84 § 1, art. 85 oraz art. 89 § 1 i 2 k.p.a. Na tej podstawie wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji zaskarżonej i ją poprzedzającej a ponadto z podstaw wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1, 6 i 7 w związku z art. 7 k.p.a., ewentualnie o uchylenie tych decyzji z uwagi ponadto na pominięcie ustawy o ocenach. Dodatkowo wnieśli o dopuszczenie dowodu uzupełniającego na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. z dołączonych do skargi materiałów, obejmujących 1. zdjęcia powodzi z 1997 r. w L., B.D., B. i K., 2. zdjęcia z korony zapory w L. wykonane w 1997 r., 3. opracowanie naukowe - Metoda Wyznaczania Zasięgu Strefy Ochrony Wodociągowych Przewodów Tranzytowych z 2010 r. autorstwa D. K. i K. J. z Politechniki L., 4. zdjęcia drogi powiatowej przy tamie, 5. zdjęcia budynku ujęcia wody pitnej przy tamie, 6. operat wodnoprawny na pobór wody powierzchniowej ze zbiornika L. przez inwestora z 2010 r., 7. Instrukcję szczegółową eksploatacji zbiornika wodnego na rzece B. w L. z 2001 r. dla Z. S.A., 8. decyzje Wojewody D. z 2001 i 2002 r. udzielające temu ZE pozwolenia wodnoprawnego na pobór, piętrzenie i magazynowanie wody w Zbiorniku L., 9. decyzję Starosty W. z 2011 r. udzielającą inwestorowi pozwolenie wodnoprawne na pobór wody, 10. pismo Prezydenta Miasta Ś. do Wojewody W. z 1993 r. dot. budowy kolektora ściekowego z oczyszczalni w J. do rzeki B., 11. artykuły prasowe dot. budowy tego kolektora, 12. decyzję Wojewody D. z 2011 r. stwierdzającą nieważność decyzji z 1992 r. zezwalającej poprzednikowi prawnemu inwestora na zajęcie nieruchomości pod budowę kolektora, 13. pisma właściciela tej nieruchomości, umowy z inwestorem, mapę i zdjęcie - dotyczące awarii kolektora ściekowego w latach 2002 - 2013, 14. zdjęcia budynków hotelowych nad zbiornikiem i przystani wodnej, 15. Studium ochrony przed powodzią zlewni rzeki B. opracowane na zlecenie RZGW we W. w zakresie analizy pracy zbiornika L., 16. postanowienie RDOŚ we W. z 2009 r. stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia inwestora "Uporządkowanie gospodarki wodno-ściekowej na terenie gmin powiatu D." oraz decyzję RDOŚ we W. z 2009 r. ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla tej inwestycji, 17. opracowanie naukowe Z.J. M. i R. P. "Istotne procesy zagrażające bezpieczeństwu zbiorników wodnych" z 2010 r., 18. opracowanie IM i GW z 2011 r. "Pomiary batymetryczne wybranych zbiorników" (m.in. w L.) oraz zdjęcie zbiornika w L. po spuszczeniu wody, 19. opracowanie J. M. z 2003 r. "Program ochrony środowiska" dla powiatu w., 20. opracowanie D. G. "Ś. w cieniu wielkiej wody" dot. stanu technicznego zapory w L. pozostającej w zarządzie T. Sp. z o.o., 21. opracowanie "Dorzecze O. - powódź 1997" z Międzynarodowej Komisji Ochrony O. przed Zanieczyszczeniem z 1999 r., 22. zdjęcie rzeki B. przy pasie drogi powiatowej, 23. wydruk artykułu z portalu internetowego dot. tamy I., 24. wydruk komunikatu M. A. TOK FM z 2009 r. dot. zagrożenia powodziowego na D.Ś.

Obszerne uzasadnienie skargi nawiązuje do przedłożonych materiałów. Omówieniu tutaj podlega wersja skargi z dnia 27 maja 2015 r. zgodnie z wnioskiem skarżących (k. 65 akt sądowych). Skarżący przede wszystkim zarzucają, że planowany wodociąg nie ma ustalonego przebiegu w treści studiów i planów miejscowych. Nie jest trafne wyjaśnienie urbanistów, że wynika to z braku obecnie przepisów określających zasięg stref ochronnych przy wodociągach, gdyż nadal powinny być uwzględniane formalnie nieobowiązujące wytyczne z 1963 r. Plany miejscowe nie przewidują realizacji planowanego przedsięwzięcia, zarówno przez brak przeznaczenia terenu pod wodociąg, jak i niewytyczenie go na rysunku planu. Odnośnie usytuowania wodociągu głównie w pasach dróg skarżący zamieścili obszerny wywód prawny dotyczący stosowania art. 43 ust. 1 u.d.p. (obecnie Dz. U. z 2015 r. poz. 460) oraz art. 39 i art. 4 pkt 1, 2, 3, 5, 6, 7, 21 i 22 tej ustawy, kwestionując zasadność zgody zarządców dróg. Skarżący opisali zagrożenia dla środowiska związane z takim usytuowanie wodociągu. Narusza ono również ustawę - Prawo wodne (art. 88 lit. I - Dz. U. z 2015 r. poz. 469) stwarzając zagrożenie powodziowe. Budynek ujęcia wody pitnej jest usytuowany niezgodnie z przepisami. Pozwolenie wodnoprawne dla inwestora również narusza przepisy. Organy nie uwzględniły wszystkich uwarunkowań z art. 63 ust. 1 ustawy o ocenach, pomijając problem kumulowania się oddziaływań. Skarżący opisali źródła zanieczyszczenia wód rzeki B. oraz wody piętrzonej w zbiorniku L. Zbiornik ten według opracowania IMGW nie pełni funkcji przeciwpowodziowej i wymaga przebudowy. Okoliczności tych organy nie rozważyły. Kolejno skarżący szeroko omówili problematykę prawną ochrony zabytków (obecnie Dz. U. z 2014 r. poz. 1446 art. 108, art. 15-17, art. 112 tej ustawy i art. 288 k.k.) w związku z tym, że posiadają obiekt wpisany do gminnej ewidencji zabytków. Dalej omówili problematykę prawną na tle art. 62 i art. 72 ustawy o ocenach. Podkreślili, że inwestor od lat 60-tych wykorzystuje decyzje wydane z naruszeniem prawa, których realizacja budzi szereg wątpliwości, a które prowadzą do katastroficznego, nieodwracalnego zdarzenia. Okoliczności, które powinny wywołać OOŚ dla planowanego przedsięwzięcia są takie same jak te, które uzasadniały taką konieczność według decyzji z 2009 r. Następnie skarżący powrócili do problematyki zgodności przedsięwzięcia z planami miejscowymi (s. 23 skargi) powtarzając w rozbudowanym wywodzie pogląd, że plany powinny wprost i szczegółowo dozwalać na lokalizację określonego wodociągu. Powtórzyli również zarzuty dotyczące awaryjności istniejącego wodociągu i omówili szeroko skutki awarii w nawiązaniu ponadto do art. 135-136 i art. 144 POŚ (Dz. U. z 2013 r. poz. 1232). Nie zostały uwzględnione wnioski o wyznaczenie rozprawy, powołanie ekspertów i oględziny.

Były to wnioski uzasadnione z uwagi na sprzeciw lokalnej społeczności związany z obawami przed grożącą katastrofą budowlaną zapory w L. Inwestycja jest ponadto niezgodna z dyrektywa powodziową i inwestor nieprawidłowo pozyskał ogromnie środki unijne na jej realizację.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację.

Po wyznaczeniu rozprawy skarżący złożyli kolejne wnioski dowodowe oraz dołączyli materiał obejmujący 1. opracowanie IMGW z 2011 r. "Wpływ zmian klimatu na środowisko, gospodarkę i środowisko - Przeciwdziałanie degradacji polskich zbiorników retencyjnych", 2. opracowanie IMGW z 2012 r. "Zrównoważone gospodarowanie zasobami wodnymi oraz infrastrukturą hydrotechniczną w świetle prognozowanych zmian klimatycznych", 3. analizę Rządowego Centrum Bezpieczeństwa z 2010 r. "Zagrożenia okresowe występujące w Polsce", 4. informację o Systemie Monitoringu i Osłony Kraju SMOK służącym do realizacji zadań IMGW. 5, 6, 7 i 8 - zdjęcia zapory, zbiornika i obiektów, 9. pismo inwestora z 2012 r. z propozycjami ustalenia granic stref ochronnych ujęcia wody ze zbiornika w L. oraz zakazów, ograniczeń i nakazów, 10. zaświadczenie wydane skarżącym przez RDOŚ w 2015 r. dot. położenia ich działek w granicach Obszaru Chronionego i Obszaru Ostoja Nietoperzy wraz z informacją o ograniczonych przez to możliwościach ich zagospodarowania (art. 33 ustawy o ochronie przyrody) oraz tekstem rozporządzenia nr 25 Wojewody D. z 2008 r. w sprawie tego Obszaru, 11. wniosek skarżących do Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we W. z 2013 r. o udzielenie informacji o dotacjach pozyskanych przez inwestora, 12. tekst planu miejscowego z 2012 r. dla wsi L. z kopią mapy obejmującej działki skarżących wraz z informacją o leśnym charakterze działki nr 259, uwagami skarżących do projektu studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego dla gminy Ś. z 2015 r., planem miejscowym dla wsi L. z 2005 r. z zaznaczeniem na rysunku planu przebiegu istniejącego wodociągu, 13. decyzję z 2005 r. udzielającą inwestorowi zezwolenia na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę, 14. decyzję z 2012 r. udzielającą skarżącym pozwolenie na przebudowę restauracji "M." oraz decyzje umarzające postępowanie w sprawie wznowienia postępowania w sprawie tego pozwolenia, wszczęte na wniosek inwestora, 15. ekspertyzę naukową Z. S. dotyczącą sytuacji na działce skarżących w związku z usytuowaniem na niej przewodu wodociągowego inwestora, 16. informację o kategoriach i typach powodzi według dyrektywy powodziowej i wykaz powodzi na rzece B. w latach 1967-2009, 17. raport Min. Środowiska z 2005 r. z realizacji Ramowej Dyrektywy Wodnej 2000/60/WE dla obszaru dorzecza Odry, 18. postanowienie Starosty W. z 2015 r. uzgadniające projekt decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego - etapu IV przedsięwzięcia, 19. plan operacyjny ochrony przed powodzią dla gminy Ś. z 2011 r. i dla gminy W. z 2013 r., ponadto zaś dołączyli informację prasową o odznaczeniach dla sołtysów i przyjaciela gminy W.

Złożony materiał poprzedzony został omówieniem obejmującym 53 stronice tekstu. W omówieniu tym przedstawiono treść poszczególnych załączników oraz zwrócono uwagę na problemy zamulenia zbiornika i toksyczności osadów, złej jakości wody w zbiorniku (m.in. obecność substancji rakotwórczej Lindanu), zagrożenia powodziowego w tym związanego z zerwaniem planowanego wodociągu przez wody powodziowe, braku ustalenia stref ochronnych ujęcia wody, niewiarygodności wniosku inwestora o dotacje (do tej pory pozyskał ok. 60 mln zł) co powinno doprowadzić do wydania przez WSA zakazu prowadzenia przez niego działalności gospodarczej (podczas kiedy skarżącemu przepadło 300.000 zł dotacji uzyskanej na podstawie rzetelnego wniosku) - informacja prasowa dotyczyła nieuzasadnionego odznaczenia wiceprezesa WFO

Ś i GW. Podkreślono znaczenie złej jakości technicznej zapory. Skarżący omówili ponadto problemy implementacji prawa unijnego, konstytucyjnej ochrony środowiska oraz wskazali, że "Prawda jest Córą czasu" i być może WSA we Wrocławiu będzie świadomy tego, iż "Jeśli chcesz pokoju, stosuj sprawiedliwość" (wpis na Pałacu Pokoju w Hadze). W końcu podkreślili, że toksyczna woda ze zbiornika w L. nie powinna być przeznaczona dla celów pitnych, gdyż narusza to fundamentalne prawo człowieka zgodnie z rezolucją przyjętą w dniu 28 lipca 2010 r. przez Zgromadzenie Ogólne ONZ. Skarżący omówili ponadto stan wdrażania Ramowej Dyrektywy Wodnej oraz zadania gmin wynikające z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Omówienie zakończyli hasłem "Nadszedł czas, aby zrozumieć, że przyroda bez człowieka będzie istniała, ale człowiek bez przyrody nie".

W dniu 23 października 2015 r. skarżący złożyli kolejny wniosek dowodowy i dołączyli 1. biuletyn "Nowotwory złośliwe w woj. D. w roku 2013" i dane ze strony internetowej o zachorowaniach na raka w latach 1984-2012, 2. zdjęcia zanieczyszczonego zbiornika, 3. artykuł prasowy "B. zatruta?, 4. artykuł ze strony internetowej "J.: będą utylizować toksyczne odpady", 5. artykuł ze strony internetowej "Odpady śmiertelnie niebezpieczne", 6. kopię akt sprawy ustanowienia strefy ochrony bezpośredniej i pośredniej ujęcia wody L. z RZGW we W., wniosek na płycie CD i inne pisma inwestora, ekspertyzę naukową dot. jakości wody w zbiorniku L. i pismo sanepidu w tej sprawie, pisma dot. awarii kolektora i zanieczyszczenia wody. Omówienie tych materiałów na siedmiu stronicach maszynopisu zawiera twierdzenia, że powodem większej zachorowalności na raka wśród mieszkańców wskazanych gmin jest toksyczna woda pobierana ze zbiornika L. dla celów pitnych. Nastąpiło podanie przyczyn i skali skażenia oraz dalszych zagrożeń dla jakości wody.

W okresie po wyznaczeniu rozprawy skarżący złożyli ponadto wnioski 1. o wstrzymanie wykonania decyzji, gdyż z dołączonych materiałów (przede wszystkim opracowań naukowych IMGW) wynika potrzeba wykluczenia poboru wody pitnej ze zbiornika L. i uniemożliwienia inwestorowi pobierania dalszych dotacji w oparciu o sfałszowaną dokumentację, zaś realizacja decyzji wywoła szkody i inne trudne do odwrócenia skutki dla lokalnej społeczności oraz poważne niekorzystne skutki gospodarcze, 2. o przeprowadzenie postępowania mediacyjnego oraz 3. o dokonanie rejestracji dźwięku i obrazu podczas rozprawy sądowej.

Skarżących poinformowano, że wnioski są spóźnione (art. 61 § 6 i art. 115 § 1 p.p.s.a.) lub zbędne.

Inwestor w pismach procesowych wniósł o oddalenie skargi oraz nieuwzględnienie wniosków skarżących, podkreślając w szczególności, że rozstrzygnięcie sprawy ma znaczenie jedynie dla prac projektowych. Inwestor nie ma wpływu na stan sanitarny wody w zbiorniku i stan techniczny zapory, które ponadto nie mają bezpośredniego związku z przedmiotem postępowania dotyczącego czynności przygotowawczych do inwestycji.

W skardze wniesionej przez Stowarzyszenie zawarto takie same zarzuty i wnioski. W uzasadnieniu skarżący kwestionował nieuwzględnienie złożonych przez niego w pierwszej instancji wniosków o przeprowadzenia rozprawy administracyjnej i dopuszczenie dowodu z opinii biegłych oraz oględzin terenu inwestycji. Organy nie dokonały wszechstronnej oceny dokumentacji otrzymanej od inwestora. Jednak skarżący nie uszczegółowił tego zarzutu.

Organy nie uwzględniły uwarunkowania zawartego w art. 63 ust. 1 pkt b, d i e ustawy o ocenach, to jest powiązań z innymi przedsięwzięciami oraz uciążliwości związanych z eksploatacją wodociągu (wycieki chlorowanej wody) i ryzyka awarii. Zagrożenia te należy przyjmować przy uwzględnieniu, w jaki sposób oddziaływuje na środowisko istniejący wodociąg. Dalej skarżący zarzucił, że przedsięwzięcie jest niezgodne z planami miejscowymi, skoro nie przewidują one powstania wodociągu. Nie uległy zmianie okoliczności wymienione przez RDOŚ w opinii z 2009 r., które wówczas uzasadniały przeprowadzenie oceny oddziaływania dla podobnego przedsięwzięcia. Nieważność decyzji pierwszej instancji wynika ponadto z faktu wydania jej przez zastępcę wójta, nie zaś wójta jak wymaga ustawa. Skarżący kwestionuje również opinię urbanistyczną A. W., jako niezgodą z art. 4 i art. 15 ust. 2 pkt 1 i 5 oraz ust. 3 pkt 4a i b u.p.z.p., a ponadto nieobiektywną. W drugiej wersji skargi skarżący podniósł ponadto zarzuty na tle ustawy - Prawo wodne i dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 23 20 2000 r. w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. 2000 L 327/1) oraz ustawy o ochronie przyrody (art. 71), a także art. 5 Konstytucji RP. Skarżący omówił zasady wynikające z art. 6 POŚ i ogólne koncepcje problematyki ochrony środowiska.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację.

Po wyznaczeniu rozprawy skarżący złożył wnioski o wstrzymanie wykonania decyzji i dokonanie rejestracji dźwięku i obrazu podczas rozprawy. Sąd poinformował skarżącego o niecelowości lub bezzasadności tych wniosków. Na rozprawie skarżący wniósł ponadto o uwzględnienie wniosków dowodowych złożonych przez pozostałych skarżących.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Wymaga na wstępie wskazania, że sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 p.p.s.a.), na podstawie okoliczności faktycznych i stanu sprawy z daty wydania zaskarżonej decyzji (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Problematyka prawna i okoliczności wymagające rozważenia (art. 141 § 4 p.p.s.a.) przede wszystkim wyznaczane są przez przedmiot postępowania administracyjnego, w którym wydana została decyzja podlegająca sądowej kontroli legalności. Sprawa sądowa nie stanowi kontynuacji postępowania administracyjnego, zaś sąd nie dokonuje samodzielnie ustaleń przydatnych w tym postępowaniu. Niekiedy wyjaśnienie podstaw do uwzględnienia skargi (art. 145 § 1 p.p.s.a.) wymaga ograniczonego postępowania dowodowego, o czym stanowi art. 106 § 3 p.p.s.a. Ograniczenia te, wymienione w powołanym przepisie, to wymóg niezbędności postępowania dowodowego, które powinno dotyczyć jedynie istotnych wątpliwości, a przed wszystkim dopuszczalność jedynie środka dowodowego z dokumentów. Wątpliwości istotne to zarówno te o znaczeniu zasadniczym, jak te przede wszystkim, które dotyczą istotnych okoliczności mieszczących się w granicach sprawy.

W nin. sprawie kontroli podlegała decyzja wydana po przeprowadzeniu postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. Przede wszystkim więc należało ocenić prawidłowość stosowania art. 63, art. 80 ust. 2, art. 84 i art. 85 ustawy o ocenach, a zatem prawidłowość postanowienia wydanego na podstawie art. 63 ust. 2 ustawy, zasadność stwierdzenia zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami planów miejscowych i zgodność decyzji z wymaganiami ustawowymi. Przy uwzględnieniu powyższych okoliczności nie było podstaw do uwzględnienia wniosków dowodowych skarżących. Wnioski te były w przeważającym zakresie niedopuszczalne jako oferujące materiał procesowy nie stanowiący dokumentów w znaczeniu ścisłym (opracowania naukowe, zdjęcia, artykuły prasowe, wydruki z internetu, ogólne analizy pewnych zjawisk), a w pozostałym zbędne dla potrzeb kontroli sądowej, jako pozostające poza granicami sprawy lub nie służące wyjaśnieniu istotnych wątpliwości.

Przytoczenia skarżących zmierzają do stworzenia podstawy dla wykluczenia jakiegokolwiek przedsięwzięcia polegającego na pobieraniu lub wykorzystywaniu wody ze zbiornika w L. dla potrzeb ludności. W ten sposób przedsięwzięcie polegające na budowie wodociągu staje się ich zdaniem bezsensowne i szkodliwe, po cóż bowiem tworzyć możliwości techniczne poboru wody nieprzydatnej do spożycia a wręcz toksycznej lub chorobotwórczej. Skarżący próbują ponadto tworzyć podstawy dla domniemania faktycznego, że przedsiębiorca wnioskujący o wydanie decyzji nie zasługuje na wydanie mu pozwolenia na realizację przedsięwzięcia. Eksploatowany przez niego wodociąg od lat oddziaływuje negatywnie na środowisko, jakie zatem mamy gwarancje, że planowany wodociąg nie będzie tak oddziaływał. Opisuje się dosadnie sposób działania inwestora.

Wszystkie te okoliczności w ocenie Sądu nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia. Istotne jest oddziaływanie przedsięwzięcia polegającego na budowie i eksploatacji wodociągu, nie zaś ocena jego gospodarczego uzasadnienia lub skutków normalnej eksploatacji, a tym bardziej ocena właściwości osoby inwestora.

Idący najdalej zarzut nieważności decyzji (pierwszej instancji, a w konsekwencji również zaskarżonej) był bezzasadny. Powołane podstawy z art. 156 § 1 pkt 1, 2, 6 i 7 k.p.a. zostały przez skarżących objaśnione w nieznacznej części, w zakresie rażącego naruszenia prawa. Organy nie naruszyły prawa procesowego przez to, że nie oparły się na materiale procesowym dostarczonym przez skarżących, wyrażając przy tym prawidłową ocenę, że materiał ten nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Decyzja pierwszej instancji podpisana została przez zastępcę wójta "z upoważnienia wójta". Przy omawianiu zagadnienia pełnomocnictwa administracyjnego (art. 268a k.p.a., art. 39 ust. 2 u.s.g.) taki sposób podpisania decyzji uznaje się za wystarczający i prawidłowy.

Skargi oprócz obszernych dywagacji ogólnoteoretycznych mających odległy związek z przedmiotem rozpoznania i licznych degresji na tematy obojętne dla rozstrzygnięcia, zawierają nieliczne konkrety, do których należy się odnieść.

Jednym z kluczowych zagadnień wymagających rozstrzygnięcia była zgodność lokalizacji przedsięwzięcia z planami miejscowymi (art. 80 ust. 2 ustawy o ocenach), tym bardziej że w nin. sprawie przedsięwzięcie wykracza poza obszar jednej gminy (art. 75 ust. 4 ustawy).

W tym zakresie zwrócić należy uwagę na dwie podstawowe kwestie. Po pierwsze, plany miejscowe jedynie w niektórych przypadkach i to w ramach fakultatywnych ustaleń planu (art. 15 ust. 3 ust. 4a i 4 b u.p.z.p. Dz. U. z 2015 r. poz. 199) mogą, ale nie muszą zawierać szczegółowych wskazań co do przebiegu sieci infrastruktury (jak tego wymagają skarżący), co oznacza, że w ramach obowiązkowych ustaleń plany ograniczone są do wskazania zasad lokalizacji, czyli ustaleń o charakterze ogólnym (patrz wyrok I OSK 537/13). W nin. sprawie organy w sposób nie budzący zastrzeżeń przytoczyły i przeanalizowany konkretne unormowania planów miejscowych dopuszczające w ogólny, dozwolony sposób lokalizację przedmiotowego przedsięwzięcia, nie wymagającego pasów ochronnych lub pasów technologicznych. Po drugie, stwierdzenie omawianej zgodności wymagało postępowania wyjaśniającego (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), skoro okoliczności tej nie musiał wykazać inwestor w treści karty informacyjnej. W postępowaniu tym organ w dozwolony sposób wykorzystać może takie środki dowodowe jak stanowiska zainteresowanych gmin lub dowód z opinii biegłego urbanisty, co miało miejsce w nin. sprawie (patrz K. Gruszecki glosa do wyroku II SA/Wr 48/14 w GSP-Prz.Orz.2015/1/31-42). Organy w sposób szczegółowy i wszechstronny przeanalizowały treść wszystkich wchodzących w rachubę planów miejscowych i wykazały w niebudzący wątpliwości sposób istnienie zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami w nich zawartymi.

Nie było prawdą, że organy nie analizowały wpływu przedsięwzięcia na środowisko. Nie dokonały tego jedynie w formie oceny oddziaływania na środowisko, która nie była wymagana (patrz teza 2 w Komentarzu do art. 63 ustawy o ocenach K. Gruszeckiego w Lex). Materiał sprawy dokumentuje szereg czynności wyjaśniających podjętych przez organy w tym zakresie, a ich wyniki uzasadniają prawidłowy wniosek o braku negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Organy wypełniły przez to powinność procesową ustanowioną w art. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy o ocenach. W tym zakresie powołać należy treść postanowienia opiniującego PPIS w Ś. z dnia 9 lipca 2014 r. "biorąc pod uwagę dużą skalę przedsięwzięcia oraz jego lokalizację w dość bliskim sąsiedztwie wiejskiej zabudowy mieszkaniowej" należało wyrazić opinię o potrzebie przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Postanowienie nie wymieniało wymaganych składników raportu, a jedynie zawierało odesłanie do art. 66 ustawy o ocenach. Podobnie brzmi postanowienie Inspektora w D. z dnia (...) r., które wymienia w uzasadnieniu oddziaływania związane z realizacją przedsięwzięcia oraz ponadto "daleki horyzont czasowy realizacji inwestycji, lokalizację...". Inspektor w W. w postanowieniu z dnia (...) r. również odesłał do treści art. 66 ustawy, zaś potrzebę oceny uzasadniał pogląd, że wprawdzie w powiecie w. będzie realizowana mała część inwestycji, ale należało wziąć pod uwagę dużą skalę całego przedsięwzięcia i celowość ochrony środowiska przed skutkami jego realizacji. Jak z tego wynika, inspektorzy sanitarni nie postulowali dokonania oceny o sprecyzowanym zakresie oraz uwzględnili oddziaływania w fazie realizacji i obawę niepokojów społecznych. Trafnie więc organy oceniły, że opinie te nie konkretyzują przyczyn i celów dokonania oceny. Z kolei wezwany do wydania opinii Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska we W. zarządził postępowanie wyjaśniające dla potrzeb wydania tej opinii (pismo RDOŚ z dnia 10 lipca 2014 r.). W wyniku tego nastąpiło uszczegółowienie karty informacyjnej przedsięwzięcia przede wszystkim w zakresie działań inwestora służących ochronie środowiska w fazie realizacji inwestycji oraz zgodność z planami miejscowymi (pisma gmin z 18 sierpnia 2014 r., 25 sierpnia 2014 r., 9 września 2014 r. i 11 września 2014 r. Organ ten uzyskał ponadto obszerne wyjaśnienia od stron i Stowarzyszenia. W konsekwencji RDOŚ wydał w dniu (...) r. postanowienie wyrażające opinię, że dla przedsięwzięcia nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny. W postanowieniu wskazano, że przedsięwzięcie zalicza się do inwestycji mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (§ 3 ust. 2 pkt 2 w związku z § 3 ust. 1 pkt 68 rozporządzenia z 2010 r.). Organ ten dokonał przytoczenia i analizy danych zawartych w karcie informacyjnej, uwzględniając uwarunkowania zawarte w art. 63 ustawy. Wyraził ocenę, że oddziaływanie inwestycji na środowisko w fazie realizacji będzie nieznaczne i nie obejmie obszarów wodno-błotnych lub przylegających do jezior oraz siedlisk przyrodniczych ani stanowisk roślin i zwierząt wymienionych w załącznikach I i II Dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz.U.UE.L . 92.206.7, Dz.U.UE-Sp. 15.02.102 z późn. zm.), stanowiących przedmiot ochrony obszaru Natura 2000. Przedsięwzięcie może być realizowane w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu jako inwestycja celu publicznego. Organ ten uwzględnił charakter przedsięwzięcia, zakres planowanych prac, lokalizację głównie w obrębie pasów drogowych i gruntów rolnych oraz zastosowanie działań minimalizujących oddziaływanie.

Przedstawiony tutaj materiał nie uzasadnia uznania postanowienia Wójta z dnia (...) r. za naruszające prawo. Organ ten postanowił nie nakładać obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania, przytaczając ustalenia i oceny zawarte w opinii organu wyspecjalizowanego w zakresie ochrony środowiska, czyli RDOŚ. Podkreślił, że planowana sieć wodociągowa projektowana jest z materiałów zapewniających szczelność instalacji. Na etapie eksploatacji nie będzie emitować hałasu oraz substancji do powietrza, nie będzie źródłem emisji ścieków.

W toku dalszego postępowania inwestor doprecyzował kartę informacyjną odnośnie realizowanej już modernizacji SUW w L. oraz szczegółowej trasy wodociągu (pisma z dnia 13 października 2014 r., 14 października 2014 r., 29 października 2014 r. i 30 października 2014 r.). W końcowej fazie postępowania Wójt uzyskał opinię urbanistyczną i stanowiska gmin w kwestii zgodności przedsięwzięcia z planami miejscowymi.

W decyzji organy odniosły się szczegółowo do wniosków stron i Stowarzyszenia (por. art. 85 ust. 2 pkt 1 ustawy o ocenach), uznając je trafnie za bezprzedmiotowe lub bezzasadne. Sąd również wyraża ocenę, że argumentacja odnosząca się do sposobu powstania i funkcjonowania obecnej sieci wodociągowej, jakości technicznej zapory w L., jakości wody w zbiorniku, zagrożeń powodziowych lub związana z ocenę sposobu działania inwestora w obrocie gospodarczym i postępowaniach prawnych w przeszłości, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Jak wynika z treści skarg, skarżący nadal prowadzą argumentację wykraczającą poza przedmiot postępowania, często nierzeczową lub nieskoncentrowaną na rzeczywistym zasięgu przedsięwzięcia i jego oddziaływaniu, opartą na zbędnych wywodach teoretycznych lub czysto hipotetycznych zagrożeniach. W tych warunkach trafnie ponadto uznał organ, że nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Interesy stron były nie do uzgodnienia, nie było potrzeby przesłuchania świadków lub dokonania oględzin (art. 89 § 2 k.p.a.). Wskazany w skardze wymóg szerokiej partycypacji społecznej przy podejmowaniu decyzji środowiskowej został spełniony, co dokumentuje przebieg postępowania w aktach sprawy administracyjnej. Z możliwości wzięcia udziału w postępowaniu administracyjnym skorzystali wszyscy zainteresowani, jak przy tym słusznie wskazał organ były to zazwyczaj osoby związane ze Stowarzyszeniem, podpisujący jednakowe pisma składane do organów, zatem działający wspólnie. Z licznych mieszkańców trzech powiatów i wielu gmin zainteresowanie sprawą i sprzeciw wobec przedsięwzięcia wyraził więc jeden podmiot, reprezentowany przez kilka osób.

Organ stosował i to w pełni prawidłowo ustawę o ocenach. Ogólnikowy zarzut "pominięcia" tej ustawy nie został skonkretyzowany.

W sprawie nie była stosowana ustawa o drogach publicznych i nie było podstaw do oceny prawidłowości zgody zarządców dróg na usytuowanie wodociągu w pasach drogowych.

Nie było również stosowane prawo wodne i nie podlegała ocenie prawidłowość pozwolenia wodnoprawnego udzielonego inwestorowi.

Wobec braku oddziaływań ze strony planowanego wodociągu, nie powstał problem kumulowania się oddziaływań.

Nie miały w sprawie znaczenia unormowania z zakresu ochrony zabytków. Nie było istotne, że podobne przedsięwzięcia niekiedy podlegają ocenie oddziaływania, której przeprowadzenie nie było obowiązkowe.

Szczególne unormowania POŚ nie miały zastosowania w nin. sprawie. Sąd w nin. sprawie nie mógł oceniać prawidłowości prowadzonej przez inwestora działalności gospodarczej i sposobu pozyskiwania środków na inwestycję.

Wbrew ogólnikowemu zarzutowi skargi, wszystkie organy biorące udział w postępowaniu, w tym w postępowaniach incydentalnych, dokonały wszechstronnej oceny dokumentacji przedłożonej przez inwestora, kilkakrotnie uzupełnionej na żądanie organów, co udokumentowały w treści wydanych orzeczeń.

Jednym z istotnych celów inwestycji jest wyłączenie z eksploatacji istniejącego wodociągu, uzyskanie bezawaryjnego funkcjonowania planowanej sieci i poprawa zaopatrzenia ludności w wodę. Inwestor przedstawił wiarygodną argumentację przekonującą istnieniu warunków umożliwiających osiągnięcie tego celu. Niezrozumiałe są zarzuty skarżących, aby udaremnić realizację tego celu z uwagi na wadliwe funkcjonowanie istniejącego wodociągu. Można wskazać na marginesie, że niezależnie od jakości wody w zbiorniku istnieją sprawdzone metody uzdatniania wody i kontrolowania jakości wody dostarczanej do odbiorców, co pozbawia argumentację skarżących znaczenia także poza ramami przytoczeń rzeczowych i mających związek z rozstrzygnięciem sprawy.

Problematyka prawna realizacji inwestycji i tworzenia programów wpływających na stan i ochronę środowiska jest skomplikowana i szeroka (patrz przykładowo W. Federczyk, A. Fogel, A. Kozieradzka-Federczyk "Prawo ochrony środowiska w procesie inwestycyjno-budowlanym" wraz z powołaną tam literaturą naukową i orzecznictwem sądowym). Jak już jednak nieraz wskazano, przy okazji załatwienia jednej ze spraw z zakresu tej problematyki nie wolno przedstawiać za istotną całości tej problematyki. Należy powtórzyć, że zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r. poz. 627) na obszarze chronionego krajobrazu nie obowiązują określone ustawowo zakazy przy realizacji inwestycji celu publicznego (patrz art. 6 pkt 3 u.g.n. Dz. U. z 2015 r. poz. 782 i ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu wodą Dz. U. z 2015 r. poz. 139 art. 2 pkt 7. Przedsięwzięcie zakłada zrealizowanie wymogów przewidzianych w art. 73 ust. 2 POŚ (Dz. U. z 2013 r. poz. 1232), co jednak nie powinno mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia nin. sprawy (por. wyrok II OSK 928/08 i Komentarz Z. Bukowskiego w Lex). Niepowołany wyraźnie przez skarżących przepis art. 81 o ocenach dotyczy, zgodnie z jego brzmieniem, decyzji wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, której w nin. sprawie nie było (por. cyt. praca część 6.6 "Ocena oddziaływania na środowisko a ochrona wód" dot. również ustawy - Prawo wodne Dz. U. z 2015 r. poz. 469 i Ramowej Dyrektywy Wodnej). Sąd wzmiankuje o tym wyłącznie z uwagi na poruszenie tej problematyki przez skarżących, jak zaznaczono, nie mającej związku z rozstrzygnięciem sprawy. W nin. sprawie nie wystąpił problem ochrony gatunków chronionych (por. części 9.5 i 9.11 cyt. pracy), co wynika z niewadliwych ustaleń organów, a szczególnie stanowiska przestawionego przez RDOŚ jako organu sprawującego nadzór nad obszarem Natura 2000. Nie wiadomo również, dlaczego w nin. sprawie istotne znaczenie miały mieć materiały pochodzące z IMGW (por. art. 102 i nast. ustawy - Prawo wodne) lub unormowania Dyrektywy powodziowej (Dz.U.UE.L . 2007.288.27).

Należy jeszcze dodać w nawiązaniu do wniosków skarżących, że wstrzymaniu może podlegać wykonanie decyzji nadającej się do przymusowego wykonania, nie zaś w zakresie innych skutków decyzji. Złożenie tych wniosków nie mogło tamować rozpoznania sprawy, nie jest też wykluczone ponowienie wniosków (uchwała I GPS 1/07, por. P. Daniel "O możliwości wstrzymania wykonania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach" PPOŚ 2014/1/9-25, postanowienia II OZ 1376/14 i II OSK 3139/13).

Z tych wszystkich względów skargi jako nieuzasadnione podlegały oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.