Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1949257

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu
z dnia 24 listopada 2015 r.
II SA/Wr 442/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski (spr.).

Sędziowie WSA: Alicja Palus, Anna Siedlecka.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 listopada 2015 r. sprawy ze skargi A.T. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. z dnia (...) r. Nr (...) w przedmiocie cofnięcia bez odszkodowania pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód rzeki na potrzeby elektrowni wodnej oddala skargę w całości.

Uzasadnienie faktyczne

Pismem z dnia 18 kwietnia 2014 r. Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w O. wniósł o cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód rzeki P. na potrzeby Małej Elektrowni Wodnej w miejscowości S., gm. L., wydanego decyzją Starosty P. z dnia 2 grudnia 2002 r. znak (...), wskazując, że J.P. nie wywiązał się z warunków i obowiązków zawartych w ww. pozwoleniu wodnoprawny, tj. nie rozpoczął korzystania z uprawnień w terminie oraz nie korzystał z nich przez okres co najmniej 2 lat oraz nie utrzymywał w należytym stanie technicznym i eksploatacyjnym urządzeń związanych z piętrzeniem, tj. młynówki i ujęcia wody do młynówki.

Decyzją z dnia (...) r. znak (...), podjęta na podstawie art. 136 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r. poz. 145 z późn. zm.), zwanej dalej "Prawem wodnym", Starosta P. cofnął bez odszkodowania wydane J.P. pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód rzeki P. na potrzeby Małej Elektrowni Wodnej w miejscowości S., gm. L., wydanego decyzją Starosty P. z dnia 2 grudnia 2002 r., ponieważ inwestor do dnia dzisiejszego nie wybudował i nie zamontował w budynku starego młyna urządzeń wchodzących w skład elektrowni wodnej oraz nie uzyskał tytułu prawnego do urządzeń koniecznych do realizacji pozwolenia, zatem nie mógł korzystać z wód na podstawie pozwolenia wodnoprawnego wydanego w 2002 r.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył J.P., zarzucając jej naruszenie przepisów: art. 136 ust. 1 pkt 5 Prawa wodnego poprzez błędne jego zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego, art. 134 ust. 1 Prawa wodnego poprzez przyjęcie, że pomiędzy kolejnymi nabywcami nieruchomości, na której znajduje się mała elektrownia wodna, nie doszło do przejścia zakładu w rozumieniu Prawa wodnego, art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez niekompletne uzasadnienie faktyczne decyzji oraz brak wyjaśnienia przyczyn uznania lub odmowy wiarygodności i mocy dowodowej przeprowadzonych dowodów, art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, a także niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego, art. 80 k.p.a., art. 79 § 1 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia wszystkich stron postępowania o miejscu i terminie dowodu z oględzin małej elektrowni wodnej jakie odbyły się podczas rozprawy wodnoprawnej przeprowadzonej w terenie oraz art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak zapewnienia wszystkim stronom postępowania czynnego udziału w każdym jego stadium.

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. wydał na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), zwanej dalej "k.p.a.", w związku z art. 4 ust. 4 Prawa wodnego decyzję z dnia (...) r. znak (...), którą utrzymał w mocy decyzję Starosty P. z dnia (...) r.

W uzasadnieniu decyzji Dyrektor w pierwszej kolejności stwierdził, że podstawę cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego zgodnie z art. 136 ust. 1 pkt 5 Prawa wodnego stanowi wystąpienie jednej z dwóch przesłanek określonych w tym artykule. Dlatego też nie można zgodzić się z twierdzeniem odwołującego, że brak określenia w decyzji terminu rozpoczęcia korzystania z uprawnień nie może skutkować cofnięciem pozwolenia wodnoprawnego w przypadku, gdy zakład nie rozpoczął korzystania z nich w terminie. Zgodnie z art. 123 ust. 2 Prawa wodnego pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń. Oznacza to, że można starać się o pozwolenie wodnoprawne przed uzyskaniem praw do nieruchomości lub urządzeń wodnych koniecznych dla korzystania z wody. Potwierdza to treść art. 123 ust. 3 Prawa wodnego, który stanowi, że wnioskodawca, który nie uzyskał praw do nieruchomości łub urządzeń koniecznych do realizacji pozwolenia wodnoprawnego, nie przysługują roszczenia o zwrot nakładów poniesionych w związku z otrzymaniem pozwolenia wodnoprawnego. Uprawniony z pozwolenia wodnoprawnego może natomiast przystąpić do jego wykonania dopiero po uzyskaniu zgody właściciela nieruchomości lub urządzeń wodnych niezbędnych do realizacji tego pozwolenia. W tym celu uprawniony i właściciel mogą zawrzeć umowę cywilną regulującą wzajemne prawa i obowiązki związane z korzystaniem z cudzej nieruchomości lub urządzeń. W przypadku nieuzyskania zgody właściciela na korzystanie z nieruchomości lub z urządzeń wodnych uprawniony nie może wykonywać pozwolenia, co w konsekwencji może skutkować jego cofnięciem w oparciu o art. 136 ust. 1 pkt 5 Prawa wodnego (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 grudnia 2004 r., sygn. akt II SA/Ka 2882/02).

Jak wskazał następnie Dyrektor, pozwolenie wodnoprawne z dnia 2 grudnia 2002 r. znak: (...) zostało wydane na czas określony do 31 grudnia 2017 r. Zgodnie z pismem Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w O. z dnia 26 lutego 2015 r. znak: (...) J.P. nie posiada zgody ani umowy na użytkowanie węzła wodnego w k.m. 9+870 rzeki P. To zaś spowodowało, że J.P. nie mógł przystąpić do wykonywania pozwolenia wodnoprawnego. J.P. nie korzystał zatem z uprawnień wynikających z pozwolenia wodnoprawnego przez okres od dnia jego uzyskania do dnia dzisiejszego, czyli ponad 12 lat. Ponadto, A.T. wystąpiła z wnioskiem z dnia 25 listopada 2013 r. o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód rzeki P. w k.m. 9+870 na potrzeby małej elektrowni wodnej w S. oraz na wykonanie urządzeń, tj. montażu małej elektrowni wodnej w k.m. 0+222 istniejącej młynówki rzeki P., czego potwierdzeniem są protokoły z rozpraw administracyjnych przeprowadzonych w dniach 27 stycznia 2014 r. oraz 4 czerwca 2014 r. J.P. aktem notarialnym z dnia 2 kwietnia 2004 r. (Repertorium A nr (...)) przeniósł prawo własności nieruchomości działki nr 587/13 stanowiącej teren zabudowany częściowo spalonym młynem oraz działek nr 602 i 578/1, stanowiących rowy, na J.T., który aktem notarialnym z dnia 21 marca 2012 r. (Repertorium A nr (...)) przekazał umową darowizny powyższe działki A.T. Oznacza to, że A.T. stała się właścicielem urządzeń wodnych koniecznych do realizacji pozwolenia wodnoprawnego m.in. młynówki (działki nr 602 i 578/1). W związku z tym, że J.P. nie korzystał z uprawnień wynikających z pozwolenia wodnoprawnego, a A.T. wystąpiła z wnioskiem o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, organ odwoławczy stwierdził, że zachodzą przesłanki określone w art. 136 ust. 1 pkt 5 Prawa wodnego.

Odnosząc się do zarzutu odwołania naruszenia art. 134 ust. 1 Prawa wodnego, Dyrektor wskazał, że zgodnie z art. 134 ust. 1 Prawa wodnego następca prawny zakładu, który uzyskał pozwolenie wodnoprawne, przejmuje prawa i obowiązki wynikające z tego pozwolenia. W aktach sprawy znajduje się akt notarialny z dnia 2 kwietnia 2004 r., w którym J.P. przenosi na J.T. prawo własności nieruchomości działki nr 587/13 oraz działek nr 602 i 578/1. Zgodnie z operatem wodnoprawnym stanowiącym podstawę wydania pozwolenia wodnoprawnego z dnia 2 grudnia 2002 r. w punkcie 1.3 określono, że mała elektrownia wodna miała być zlokalizowana w obrębie zabudowań spalonego młyna w S. W punkcie 2.1 operatu dotyczącym projektowanych rozwiązań hydrobudowlanych określono, że projektowana mała elektrownia w S. miała być zlokalizowana na młynówce w k.m. 0+222 jako elektrownia derywacyjna (z kanałem doprowadzającym i odprowadzającym), natomiast sam obiekt elektrowni przewidziano wykonać w formie kontenerowej na lewym brzegu młynówki obok komory turbinowej na terenie nieczynnego młyna. Ponadto, w punkcie 6 określono, że projektowana mała elektrownia wodna zlokalizowana jest na działkach nr 587/13, 602 i 578. W związku z powyższym - jak wskazał organ - na dzień wydania pozwolenia wodnoprawnego na powyższych działkach nie znajdowała się elektrownia wodna. W akcie notarialnym z dnia 31 marca 2012 r. będącym umową darowizny wyszczególnione jest natomiast, że częścią składową działki nr 587/13 jest częściowo spalony młyn. Potwierdzeniem powyższego stanu jest protokół z rozprawy administracyjnej z dnia 4 czerwca 2014 r. w sprawie z wniosku A.T. w którym stwierdzono m.in., że na kanale młynówka przy budynku młyna (planowanej elektrowni) zostały wykonane prace budowlane oraz przez teren przechodzi kanał zrzutowy wód z planowanej elektrowni.

W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotem umowy przeniesienia własności nieruchomości zawartej w dniu 2 kwietnia 2004 r. nie mogła być mała elektrownia wodna w S., gdyż zgodnie z powyższymi dokumentami do dnia 4 czerwca 2014 r. nie została ona wykonana. Ponadto, zarówno pismo Z. S.A. z dnia 15 czerwca 2001 r., pisma E. S.A. z dnia 11 czerwca 2008 r. oraz umowy przyłączenia z dnia 23 września 2008 r. nie mogą stanowić potwierdzenia, że przedmiotem umowy sprzedaży z dnia 2 kwietnia 2004 r. między J.P. a J.T. była nieruchomość, która jako całość stanowiła małą elektrownię wodną. Powyższe dokumenty dotyczą wprawdzie małej elektrowni wodnej w S., ale nie stanowią dowodu, że przedmiotem umowy sprzedaży z dnia 2 kwietnia 2004 r. była elektrownia wodna. W związku z tym brak jest podstaw do zastosowania art. 134 ust. 1 Prawa wodnego. Uprawnionym z pozwolenia wodnoprawnego nadal jest J.P. Ponadto, prawa i obowiązki wynikające z pozwolenia wodnoprawnego przejmuje tylko następca prawny zakładu, który uzyskał pozwolenie wodnoprawne. W związku z powyższym przejecie praw i obowiązków wynikające z pozwolenia wodnoprawnego przez kolejnych następców prawnych zakładu, który przejął już prawa i obowiązki, jest niemożliwe.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 107 § 1 i 3 oraz art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., organ odwoławczy stwierdził, że treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji obrazuje szczegółowy tok rozumowania organu I instancji, który doprowadził do wydania decyzji o cofnięciu bez odszkodowania pozwolenia wodnoprawnego. Ponadto, uzasadnienie zaskarżonej decyzji wskazuje i wyjaśnia przesłanki faktyczne jakimi kierował się organ I instancji podejmując przedmiotowe rozstrzygnięcie. Starosta rozpatrzył cały materiał dowodowy i odniósł się do wszystkich zgromadzonych dowodów.

W odniesieniu zaś do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. (jako przykład odwołujący podał wywieszenie obwieszczenia w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscowości S. bez wyjaśnia w jakiej formie, terminach i dokładnych miejscach) Dyrektor wskazał, że organ I instancji oprócz stron wskazanych w art. 127 ust. 7a pkt 1-4 Prawa wodnego, tj. wnioskodawca, właściciel wody, właściciel urządzeń wodnych i uprawniony do rybactwa, ustalił także, iż stronami postępowania w liczbie ponad 20-tu są władający powierzchnią ziemi w zasięgu oddziaływania szczególnego korzystania z wód rzeki P. na potrzeby Małej Elektrowni Wodnej w miejscowości S., gm. L. W związku z powyższym został spełniony warunek z art. 49 k.p.a. w związku z art. 127 ust. 7a Prawa wodnego co do możliwości posłużenia się formą obwieszczenia. Skuteczność doręczenia przez obwieszczenie nie jest warunkowana faktycznym dotarciem ogłaszanej treści do adresata. W aktach sprawy znajdują się obwieszczenia o wszczęciu postępowania z dnia 22 maja 2014 r. (znak (...)) oraz o zapoznaniu się z aktami sprawy z dnia 15 lipca 2014 r. (znak (...)), które zostały wywieszone na tablicy ogłoszeń w miejscowości S. (czego potwierdzeniem są zdjęcia) oraz potwierdzenie publikacji powyższych obwieszczeń na stronie internetowej Powiatu P. Powyższy sposób doręczenia nie dotyczy odwołującego, gdyż jako uprawniony z przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego otrzymał zawiadomienie o zapoznaniu się z aktami oraz decyzję z dnia (...) r., czego potwierdzeniem są zwrotne potwierdzenia odbioru z dnia 21 lipca 2014 i 25 sierpnia 2014 r. Zdaniem organu odwoławczego nie naruszono art. 10 § 1 k.p.a., gdyż w przedmiotowej sprawie organ I instancji powiadomił strony o możliwości zapoznania się z aktami prowadzonego postępowania, czego potwierdzeniem są zawiadomienia i obwieszczenia znajdujące się w aktach sprawy.

Również zarzut naruszenia art. 80 i art. 79 § 1 k.p.a. organ odwoławczy uznał za nieuzasadniony, wskazując przy tym, że w uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, iż fakt nieuruchomienia małej elektrowni wodnej został dodatkowo stwierdzony podczas rozprawy wodnoprawnej, która została przeprowadzona w związku z toczącym się odrębnym postępowaniem w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód planowanej elektrowni wodnej w budynku spalonego młyna położonego na działce nr 578/13 w miejscowości S. Zatem - zdaniem organu odwoławczego - powyższe ustalenia nie miały istotnego znaczenia dla treści decyzji i stanowiły dodatkowe potwierdzenie istniejącego stanu faktycznego, zaś uchybienie przepisom art. 79 i art. 81 k.p.a. należy uznać za naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie danej sprawy, w szczególności jeżeli przeprowadzone bez udziału strony i kwestionowane przez nią dowody stanowiły podstawę rozstrzygnięcia sprawy.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła A.T., zarzucając organowi wydającemu zaskarżoną decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci:

1)

art. 134 ust. 1 Prawa wodnego poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że przejęcie praw i obowiązków wynikające z pozwolenia wodnoprawnego przez kolejnych następców prawnych zakładu, który przejął już te prawa i obowiązki, jest niemożliwe;

2)

art. 136 ust. 1 pkt 5 Prawa wodnego poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że brak określenia w pozwoleniu wodnoprawnym terminu rozpoczęcia korzystania z uprawnień może skutkować cofnięciem tego pozwolenia w przypadku, gdy zakład nie rozpoczął korzystania z uprawnień.

Wskazując i zarzucając powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania w wysokości prawem przepisanej. Uzasadniając zaś swoje stanowisko skarżąca podniosła przede wszystkim, że poprzez przedłożenie dowodów z dokumentów w postaci: pisma Z. S.A. określającego warunki przyłączenia małej elektrowni wodnej do sieci rozdzielczej z dnia 15 czerwca 2001 r., pisma E. S.A. określającego warunki przyłączenia małej elektrowni wodnej do sieci dystrybucyjnej z dnia 11 czerwca 2008 r., umowy o przyłączenie z dnia 23 września 2008 r. wykazała, że pomiędzy kolejnymi nabywcami nieruchomości, w której znajduje się mała elektrownia wodna, doszło do przejścia zakładu w rozumieniu Prawa wodnego. Organ nie tylko nie dał wiary przedmiotowym dokumentom, twierdząc, że nie stanowią one dowodu, że przedmiotem zawieranych umów sprzedaży była elektrownia wodna (choć sam przyznał, że dokumenty te dotyczą elektrowni wodnej zlokalizowanej w obrębie przedmiotowej nieruchomości), ale także przyjął całkowicie bezzasadnie, że prawa i obowiązki wynikające z pozwolenia wodnoprawnego przejmuje tylko i wyłącznie pierwszy następca prawny zakładu, który to pozwolenie uzyskał. W ocenie skarżącej taka interpretacja art. 134 ust. 1 Prawa wodnego jest całkowicie nieuprawniona. Z artykułu tego nie sposób wywieść wniosek, że opisany skutek ograniczony jest w zakresie podmiotowym tylko do pierwszego następcy prawnego. Gdyby bowiem tak było, to w razie nabycia zakładu posiadającego pozwolenie wodnoprawne, dalsze następnie zbycie tego zakładu wraz z tym pozwoleniem byłoby wyłączone i niemożliwe. W ocenie skarżącej każdy następca prawny zakładu posiadającego pozwolenie wodnoprawne przejmuje prawa i obowiązki z niego wynikające. Tym samym przedstawiony w zaskarżonej decyzji sposób wykładni przepisu art. 134 ust. 1 Prawa wodnego jest całkowicie nieuprawniony i stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.

Odnośnie zaś naruszenia art. 136 ust. 1 pkt 5 Prawa wodnego skarżąca wskazała, że pozwolenie wodnoprawne nie określa terminu rozpoczęcia korzystania z jego uprawnień. Skoro więc takiego początkowego terminu ponad wszelką wątpliwość brak, zakwestionowanie przez organ twierdzenia odwołującego, że brak określenia w decyzji terminu rozpoczęcia korzystania z uprawnień nie może skutkować cofnięciem pozwolenia wodnoprawnego w przypadku, gdy zakład nie rozpoczął korzystania z nich w terminie, jest nieuprawnione. Skoro bowiem pozwolenie wodnoprawne nie określa terminu w jakim powinno nastąpić rozpoczęcie korzystania z jego uprawnień, a przewiduje tylko i wyłącznie okres jego ważności, to wobec braku tego terminu rozpoczęcia nie sposób przyjąć, że następuje przerwa trwająca przez okres co najmniej dwóch lat, uprawniająca do cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia wodnoprawnego. W ocenie skarżącej taka sytuacja może mieć miejsce, ale tylko w razie określenia w pozwoleniu wodnoprawnym terminu rozpoczęcia korzystania z jego uprawnień. Skoro zaś takiego terminu brak, to nie sposób przyjąć, że podmiot, który przedmiotowe pozwolenie uzyskał, nie rozpoczął korzystania z przysługujących mu uprawnień w terminie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Uchylenie decyzji administracyjnej przez sąd następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 ust. 1 lit. b p.p.s.a.) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a.).

Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie doszło do naruszenia prawa o jakim mowa w przywołanym wyżej art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji stanowią przepisy art. 136 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (j.t. Dz. U. z 2015 r. poz. 469), który stanowi, że pozwolenie wodnoprawne można cofnąć lub ograniczyć bez odszkodowania, jeżeli zakład nie rozpoczął w terminie korzystania z uprawnień wynikających z pozwolenia wodnoprawnego, z powodów innych niż określone w art. 135 pkt 3, lub nie korzystał z tych uprawnień przez okres co najmniej 2 lat.

Z akt niniejszej sprawy jednoznacznie wynika, że od dnia wydania pozwolenia wodnoprawnego znak: (...), tj. od dnia 2 grudnia 2002 r., do dnia wydania zaskarżonej decyzji, czyli ponad 12 lat, J.P. nie korzystał z uprawnień wynikających z tego pozwolenia.

Powyższe znajduje potwierdzenie w zgromadzonym w aktach sprawy materiale dowodowym. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na pismo Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w O. z dnia 18 kwietnia 2014 r., w którym już wskazano, że J.P. nie rozpoczął korzystania z uprawnień w terminie oraz nie korzystał z nich przez okres co najmniej 2 lat. Ponadto, w piśmie z dnia 26 lutego 2015 r. znak: (...), w którym stwierdzono, że J.P. nie posiada zgody ani umowy na użytkowanie węzła wodnego w k.m. 9+870 rzeki P. Z przepisów art. 123 ust. 2 Prawa wodnego - jak słusznie wskazał organ II instancji - wynika, że, ponieważ pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń, można starać się o pozwolenie wodnoprawne przed uzyskaniem praw do nieruchomości lub urządzeń wodnych koniecznych dla korzystania z wody, jednakże uprawniony z pozwolenia wodnoprawnego może przystąpić do jego wykonania dopiero po uzyskaniu zgody właściciela nieruchomości lub urządzeń wodnych niezbędnych do realizacji tego pozwolenia. W niniejszej sprawie J.P. takiej zgody nie uzyskał, więc nie mógł w ogóle rozpocząć korzystać z uprawnień wynikających z pozwolenia wodnoprawnego.

Ponadto, J.P. aktem notarialnym z dnia 2 kwietnia 2004 r. (Repertorium A nr (...)) przeniósł prawo własności nieruchomości działki nr 587/13 oraz działek nr 602 i 578/1 na J.T., który aktem notarialnym z dnia 21 marca 2012 r. (Repertorium A nr (...)) przekazał umową darowizny powyższe działki A.T. Oznacza to, że A.T. stała się właścicielem urządzeń wodnych koniecznych do realizacji pozwolenia wodnoprawnego (działki nr 602 i 578/1). Należy również zauważyć, że A.T. wystąpiła w dniu 25 listopada 2013 r. z wnioskiem o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód rzeki P. w k.m. 9+870 na potrzeby małej elektrowni wodnej w S. oraz na wykonanie urządzeń, tj. montażu małej elektrowni wodnej w k.m. 0+222 istniejącej młynówki rzeki P., czego potwierdzeniem są protokoły z rozpraw administracyjnych przeprowadzonych w dniach 27 stycznia 2014 r. oraz 4 czerwca 2014 r. w sprawie z wniosku A.T.

Uwzględniając powyższe okoliczności, słusznym jest stwierdzenie, że J.P. nie korzystał z uprawnień wynikających z pozwolenia wodnoprawnego przez okres co najmniej 2 lat, co stanowi przesłankę do cofnięcia bez odszkodowania pozwolenia wodnoprawnego na podstawie art. 136 ust. 1 pkt 5 Prawa wodnego.

Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu naruszenia art. 136 ust. 1 pkt 5 Prawa wodnego, należy zauważyć, że według skarżącej naruszenie to polega na błędnej wykładni i przyjęciu, że brak określenia w pozwoleniu wodnoprawnym terminu rozpoczęcia korzystania z uprawnień może skutkować cofnięciem tego pozwolenia w przypadku, gdy zakład nie rozpoczął korzystania z uprawnień.

W pierwszej kolejności istotne jest, że na podstawie art. 127 ust. 1 Prawa wodnego pozwolenie wodnoprawne wydaje się, w drodze decyzji, na czas określony. Pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód wydaje się na okres nie dłuższy niż 20 lat (ust. 2 art. 127). Z przepisu tego wynika, że w pozwoleniu wodnoprawnym nie określa się terminu rozpoczęcia korzystania z uprawnień i obowiązków z niego wynikających, ale jedynie okres, na który się takie pozwolenie wydaje. Zatem organ nie mógł wskazać tego terminu jak podnosi w skardze skarżąca.

Ponadto, art. 136 ust. 1 pkt 5 Prawa wodnego stanowi, że pozwolenie wodnoprawne można cofnąć lub ograniczyć bez odszkodowania, jeżeli zakład nie rozpoczął w terminie korzystania z uprawnień wynikających z pozwolenia wodnoprawnego, z powodów innych niż określone w art. 135 pkt 3, lub nie korzystał z tych uprawnień przez okres co najmniej 2 lat. Zgodnie zaś z art. 135 pkt 3 pozwolenie wodnoprawne wygasa, jeżeli zakład nie rozpoczął wykonywania urządzeń wodnych w terminie 3 lat od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne na wykonanie tych urządzeń stało się ostateczne.

Przepis art. 136 ust. 1 pkt 5 Prawa wodnego znajdzie zatem zastosowanie w sytuacji, gdy organ stwierdzi, że w terminie korzystania z uprawnień wynikających z pozwolenia wodnoprawnego, tj. od dnia w którym pozwolenie wodnoprawne na wykonanie tych urządzeń stało się ostateczne, do dnia kończącego okres, na które pozwolenie wodnoprawne zostało wydane (w niniejszej sprawie do dnia 31 grudnia 2017 r.), zakład nie korzystał z tych uprawnień przez okres co najmniej 2 lat. W niniejszej sprawie - jak wskazano to wyżej - okres ten wynosi 12 lat, bowiem Jan nie korzystał z pozwolenia w ogóle. Tym samym powyższy zarzut Sąd uznał za nieuzasadniony.

Za nieuzasadniony należało uznać również drugi zarzutu skargi, tj. naruszenia art. 134 ust. 1 Prawa wodnego poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że przejęcie praw i obowiązków wynikające z pozwolenia wodnoprawnego przez kolejnych następców prawnych zakładu, który przejął już te prawa i obowiązki, jest niemożliwe.

Zgodnie z art. 134 ust. 1 Prawa wodnego następca prawny zakładu, który uzyskał pozwolenie wodnoprawne, przejmuje prawa i obowiązki wynikające z tego pozwolenia, z zastrzeżeniem ust. 2. Jeżeli pozwolenie wodnoprawne dotyczy eksploatacji instalacji, przejęcie praw i obowiązków wynikających z pozwolenia następuje na zasadach określonych w ustawie - Prawo ochrony środowiska (ust. 2 art. 134).

W niniejszej sprawie, co należy podkreślić, w ogóle nie mamy do czynienia z następstwem prawnym, a w konsekwencji - z przejęciem prawa i obowiązków wynikających z pozwolenia wodnoprawnego o jakim mowa w powołanym wyżej art. 134 ust. 1 Prawa wodnego. Przede wszystkim z tego powodu, że przedmiotem umowy przeniesienia własności nieruchomości zawartej w dniu 2 kwietnia 2004 r. nie była mała elektrownia wodna w S., gdyż do dnia 4 czerwca 2014 r. nie została ona w ogóle wykonana. Dowodem na tą okoliczność operat wodnoprawny stanowiący podstawę wydania pozwolenia wodnoprawnego z dnia 2 grudnia 2002 r., w którym określono, że: mała elektrownia wodna zlokalizowana jest na M. w obrębie zabudowań spalonego nieczynnego młyna w S. (pkt 1.3); młyn na początku lat 90-tych uległ pożarowi w obecnej chwili nie nadaje się do odbudowy (pkt 1.5); projektowaną małą elektrownię wodną zlokalizowano na młynówce w k.m. 0+222 jako elektrownia derywacyjna, natomiast sam obiekt elektrowni przewidziano wykonać w formie kontenerowej na lewym brzegu młynówki obok komory turbinowej na terenie nieczynnego młyna (pkt 2.1). Ponadto, w punkcie 6 określono, że projektowana mała elektrownia wodna zlokalizowana jest na działkach nr 587/13, 602 i 578. W związku z powyższym - jak wskazał organ II instancji - na dzień wydania pozwolenia wodnoprawnego na powyższych działkach nie znajdowała się elektrownia wodna. Ponadto, w umowie darowizny z dnia 21 marca 2012 r. wskazano, że częścią składową działki nr 587/13 jest częściowo spalony młyn. Potwierdzeniem powyższego stanu jest również protokół z rozprawy administracyjnej z dnia 4 czerwca 2014 r. w sprawie z wniosku A.T., w którym stwierdzono m.in., że na kanale młynówka przy budynku młyna (planowanej elektrowni) zostały wykonane prace budowlane oraz przez teren przechodzi kanał zrzutowy wód z planowanej elektrowni.

Ponadto, należy również zwrócić uwagę na fakt złożenia przez skarżącą wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego m.in. na wykonanie urządzeń wodnych, tj. montażu małej elektorowi wodnej.

Z powyższych okoliczności wynika jedynie, że J.T., a następnie A.T. nabyli jedynie na własność działki nr 587/13, 602 i 578, nie zaś małą elektrownię wodną, bo ta nie istniała. A ponadto, "pozwolenie wodnoprawne nie stanowi prawa związanego z własnością konkretnej nieruchomości, zatem przeniesienie własności nieruchomości nie stanowi samodzielnej przesłanki przeniesienia praw i obowiązków z pozwolenia wodnoprawnego" (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 24 lipca 2008 r., II SA/Go 142/08, LEX nr 499791).

O tym, że pomiędzy kolejnymi nabywcami nieruchomości, w której znajduje się mała elektrownia wodna, doszło do przejścia zakładu w rozumieniu art. 134 ust. 1 Prawa wodnego nie mogą świadczyć, jak wskazała to skarżąca, pisma Z. S.A. określającego warunki przyłączenia małej elektrowni wodnej do sieci rozdzielczej z dnia 15 czerwca 2001 r., pisma E. S.A. określającego warunki przyłączenia małej elektrowni wodnej do sieci dystrybucyjnej z dnia 11 czerwca 2008 r., umowy o przyłączenie z dnia 23 września 2008 r. W powyższych dokumentach jest wprawdzie mowa o małej elektrowni wodnej w S., ale nie wynika z nich, że mała elektrownia wodna została wybudowana, a tym samym nie stanowią one dowodu, że przedmiotem umowy sprzedaży z dnia 2 kwietnia 2004 r. była elektrownia wodna.

Słusznie zatem organ stwierdził, że brak jest podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie art. 134 ust. 1 Prawa wodnego, bowiem uprawnionym z pozwolenia wodnoprawnego nadal jest J.P. Nie wskazał natomiast, wbrew twierdzeniu skarżącej, że prawa i obowiązki wynikające z pozwolenia wodnoprawnego przejmuje tylko i wyłącznie pierwszy następca prawny zakładu, który to pozwolenie uzyskał. Nie ma podstaw do zastosowania art. 134 ust. 1 Prawa wodnego, bowiem ani J.T. ani A.T. nie są następcami prawnymi J.P. w rozumieniu tego artykułu.

Uwzględniając powyższe - w ocenie Sądu - zaskarżona decyzja musiała zostać wyeliminowana z obrotu prawnego na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.