Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 9 lutego 2005 r.
II SA/Wa 481/04

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kwiecińska.

Sędziowie WSA: Iwona Dąbrowska (spr.), Asesor Jacek Fronczyk.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2005 r. sprawy ze skargi J.B. na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) stycznia 2004 r. nr (...) w przedmiocie wymeldowania oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Wojewoda (...)decyzją z dnia (...) stycznia 2004 r. nr (...)na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. B. od decyzji Prezydenta W. z dnia (...) listopada 2003 r. nr (...) orzekającej o wymeldowaniu J.B. z pobytu stałego z lokalu nr(...)przy ul. (...) w W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji podano, że prawo do przedmiotowego lokalu spółdzielczego typu lokatorskiego przysługuje obojgu rozwiedzionym małżonkom: J. B. i A.B. Organ wskazał, że z wnioskiem o wymeldowanie z przedmiotowego lokalu zwróciła się A. B. wskazując, że jej były mąż nie zamieszkuje w nim od stycznia 2003 r. We wniosku wskazała również, że wcześniej bywał w tym lokalu dwa bądź trzy razy w tygodniu, obecnie najprawdopodobniej zamieszkuje razem z drugą żoną J. B. W toku sprawy organ przesłuchał w charakterze strony J.B., który zeznał, że zamieszkuje w lokalu nr (...) przy ul. (...) w W. Nie ma wyodrębnionego pokoju. Wskazał, że w lokalu ma swoje rzeczy osobiste, dysponuje kluczami, ale w lokalu bywa rzadko z uwagi na charakter pracy jaki wykonuje - kierowca. Zobowiązał się dostarczy zaświadczenie od pracodawcy potwierdzające jego specyficzny charakter pracy.

Z uwagi na rozbieżne zeznania stron w kwestii zamieszkiwania przez skarżącego w spornym lokalu organ pierwszej instancji wystąpił do policji o przeprowadzenie kontroli lokalu nr (...) przy ulicy (...). Z pisma komisariatu policji wynika, że skarżący nie zamieszkuje w lokalu, a przez sąsiadów jest widywany bardzo rzadko. Organ podał również, że we wrześniu, październiku i listopadzie 2003 r. przeprowadzone zostały kontrole meldunkowe, które również potwierdziły fakt, iż J.B. w przedmiotowym lokalu nie zamieszkuje. Dysponuje wprawdzie kluczami i ma swobodny dostęp do lokalu, ale wygląd pokoju, który zajmuje świadczy o tym, iż nikt od wielu miesięcy w nim nie mieszka. W ramach pomocy prawnej wystąpiono do Urzędu Dzielnicy W. z wnioskiem o przesłuchanie żony skarżącego J. B. J. B.- przesłuchana w charakterze świadka oświadczyła, że jej mąż jest najemcą lokalu przy ulicy(...) i mieszka w nim z córka M. Wprawdzie zeznania świadków sąsiadów - J.B. nie potwierdziły faktu zamieszkiwania skarżącego w lokalu matki J.B., jednakże ten fakt, zdaniem organu, nie świadczy o tym, że skarżący zamieszkuje w lokalu przy ulicy (...). W dalszej części uzasadnienia decyzji organ wskazał, że skarżący, mimo zobowiązania nie dostarczył zaświadczenia o zatrudnieniu. Dostarczył natomiast ksero paszportu oraz ksero kontrolnych kart odpraw mających zaświadczać o częstych wyjazdach. Organ nie badał wprawdzie zatrudnienia skarżącego ale uznał, że w przedmiotowej sprawie w kontekście składanych zeznań przez skarżącego ma to istotne znaczenie.

W świetle zebranego materiału organ odmówił mocy dowodowej wyjaśnieniom skarżącego w kwestii zamieszkiwania w lokalu nr (...)przy ulicy (...) w W.szczególnie w kontekście jego zeznań z dnia (...) listopada 2003 r., w których oświadczył, że od dnia (...) września 2003 r. nie pracuje, tymczasem jego żona J.B. (...)września 2003 r. oświadczyła, że jej mąż aktualnie jest poza krajem w związku z wykonywaną pracą kierowcy. W tej sytuacji organ uznał, że J.B. jedynie pozoruje zamieszkanie w lokalu nr (...) przy ulicy (...) w W.

Uznając więc, że spełnione zostały przesłanki z art. 15 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ administracji dokonał wymeldowania J. B.

Wojewoda (...) rozpoznając odwołanie skarżącego i utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji wskazał, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. orzekł, że art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji RP. W konsekwencji tego orzeczenia wymeldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji danych pobytu określonej osoby, po ustaniu jej pobytu w dotychczasowym miejscu. Zatem przy wymeldowaniu źródłem powinności organu dokonania tej czynności jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu, niezależnie od tego, czy utraciła uprawnienia do przebywania w tym miejscu. Organ odwoławczy rozpoznając ponownie sprawę uznał, że warunek opuszczenia przez skarżącego lokalu nr (...) przy ulicy (...)w W. został spełniony. Przemawia za tym zebrany materiał dowodowy, kilkakrotnie przeprowadzane kontrole meldunkowe przez organ i Policję, a także zeznania świadków powołanych w sprawie. Ponadto organ uznał za sprzeczne z doświadczeniem życiowym, ażeby skarżący mieszkał z byłą żoną nie zaś z obecną. Organ wskazał również, że fakt, iż skarżący jest współwłaścicielem przedmiotowego lokalu nie może mieć wpływu na podjęte rozstrzygnięcie bowiem w konsekwencji uznania przepisu 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych za niezgodny z Konstytucją RP, kwestia istnienia czy nieistnienia prawa oznaczonej osoby do przebywania w lokalu nie warunkuje decyzji organu w przedmiocie wymeldowania. Dlatego też z dniem wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie należy wiązać wymeldowania z utratą uprawnień do lokalu. Organ wskazał ponadto, że przepis art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nakłada na osobę, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące, obowiązek wymeldowania się w organie gminy, właściwym na dotychczasowe miejsce pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Niewykonanie tego obowiązku upoważnia organy administracji do wykorzystania dostępnych im środków egzekucyjnych, w celu przymuszenia do wykonania obowiązku meldunkowego, bądź do wymeldowania osoby na wniosek strony lub z urzędu, jeśli spełniona zostanie przesłanka określona w części pierwszej art. 15 ust. 2 powołanej ustawy, mająca zastosowanie w stanie faktycznym rozpoznawanej aktualnie sprawy tj. nastąpi opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego bez wymeldowania. Funkcją bowiem ewidencji ludności jest wyłącznie rejestracja danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, która wymaga daleko idącej zgodności pomiędzy stanem zapisanym a stanem faktycznym.

W skardze do Sądu J. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem. W uzasadnieniu skargi zarzucił organowi nieprawidłową wykładnie artykułu 15 ust. 2 powołanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Uznał bowiem, że podstawą decyzji opartej na tym przepisie prawa jest spełnienie obu przesłanek w nim zawartych tj. utraty uprawnień i opuszczenie lokalu. W jego zaś sprawie nie wystąpiła pierwsza z tych przesłanek. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumentację zbieżną z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonana przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że skarga nie jest zasadna.

Według, mającego zastosowanie w sprawie, przepisu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) warunkiem wymeldowania oznaczonej osoby w drodze decyzji administracyjnej jest faktyczne opuszczenie lokalu przez tę osobę bez dopełnienia formalności wymeldowania się. Jak wskazały bowiem organy obu instancji wskutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. o sygnaturze akt K. 20/2001 (Monitor Prawniczy 2002/12 str. 531) stwierdzającego niekonstytucyjność przepisu art. 9 ust. 2 powołanej wyżej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych odpowiednio zmieniła się też regulacja prawna objęta przepisem art. 15 ust. 2 tej ustawy. W konsekwencji w aktualnym stanie prawnym uprawnienie danej osoby do lokalu pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. W obecnym kształcie ewidencja służy do rejestracji danych o miejscu pobytu osób. Dla zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym a zapisanym w ewidencji ludności niezbędne jest, aby organy meldunkowe mogły wymuszać na obywatelu pewne czynności służące rejestracji miejsca pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu lub też poprzez rozstrzygnięcie własne - zastępować takie czynności w celu uzyskania zgodności pomiędzy ewidencją a istniejącym stanem rzeczy.

Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że warunek opuszczenia przez skarżącego lokalu nr (...) przy ulicy (...) w W. został spełniony. Przemawia za tym zebrany w sprawie materiał dowodowy. Przeprowadzone kilkakrotnie kontrole meldunkowe przez organ prowadzący postępowanie w sprawie wykazały, że skarżący w przedmiotowym lokalu nie zamieszkuje. Wskazać należy, że skarżący pozostawał w zatrudnieniu do dnia (...) września 2003 r., o czym informował w trakcie prowadzonego postępowania. Kontrole zaś meldunkowe przeprowadzane w lokalu już po tej dacie (październik i listopad 2003 r.) także nie potwierdziły zamieszkiwania skarżącego w przedmiotowym lokalu, mimo braku przeszkód związanych z wykonywaniem zatrudnienia. Również kontrola przeprowadzona przez Policję, oraz zeznania świadków potwierdziły ten stan rzeczy. Nie bez znaczenia w sprawie pozostaje fakt, że skarżący pozostaje w drugim związku małżeńskim. Nie pozbawione zatem słuszności jest stanowisko organu, że za sprzeczne z doświadczeniem życiowym uznać należy, ażeby skarżący mieszkał z byłą żoną nie zaś z obecną. Podnoszona zaś przez J. B. i wykazana zeznaniami świadków okoliczność niezamieszkiwania przez skarżącego w mieszkaniu matki J. B. nie może przesądzić o fakcie, że skarżący mieszka w związku z tym w lokalu nr (...)przy ulicy (...) w W. W takich okolicznościach należy uznać stanowisko organu za słuszne, że zamiarem skarżącego było tylko utrzymanie zameldowania w przedmiotowym lokalu a nie mieszkanie w nim na stałe. Jakkolwiek zamiar pobytu danej osoby jest pojęciem subiektywnym to jednak jego istnienie bądź jego brak mogą być w postępowaniu administracyjnym ustalone na podstawie obiektywnych okoliczności (por. wyrok z 9 października 2003 r. sygn. akt V SA 724/03-niepublikowany). Samo werbalne deklarowanie takiego zamiaru nie ma decydującego znaczenia, jeżeli nie jest poparte żadnymi konkretnymi działaniami, wolę taką urzeczywistniającymi.

Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.