Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3099714

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 28 sierpnia 2020 r.
II SA/Wa 2595/19

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Maciejuk.

Sędziowie WSA: Janusz Walawski, Asesor Joanna Kruszewska-Grońska (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia (...) września 2019 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy

1. uchyla zaskarżoną decyzję,

2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego A. C. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z (...) września 2019 r. nr (...) Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: "organ", "Minister"), po rozpoznaniu wniosku (...) (dalej: "skarżący") z (...) kwietnia 2017 r., odmówił wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej, Służby Więziennej oraz ich rodzin (obecnie tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 723; dalej: "ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym"), mając za podstawę art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister podał, że we wniosku z (...) kwietnia 2017 r. (data wpływu do organu: (...) kwietnia 2017 r.) skarżący opisał przebieg swojej służby wskazując, że do służby w Milicji Obywatelskiej został przyjęty 1 października 1984 r. i mianowany na stanowisko młodszego inspektora Wydziału (...) Służby Bezpieczeństwa Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w (...). Wydział ten zajmował się zwalczaniem przestępczości gospodarczej w przemyśle. Podczas tej pracy nigdy nie zajmował się zwalczaniem opozycji ówczesnej władzy, ani też nie brał udziału w represjonowaniu kościoła katolickiego, który pełnił w jego życiu ważną rolę. Na własną prośbę 16 stycznia 1990 r. został przeniesiony do dalszego pełnienia służby w Sekcji (...) Wydziału (...) Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w (...). Skarżący podkreślił, iż w toku służby nie dopuścił się naruszenia prawa, a swoje obowiązki wykonywał w sposób nienaruszający godności i praw innych osób. Również nie wykorzystywał stanowiska służbowego do celów pozasłużbowych. Pozytywna opinia komisji weryfikacyjnej umożliwiła mu dalsze pełnienie służby ze wskazaniem, że spełnia wymogi przewidziane dla funkcjonariuszy oraz posiada kwalifikacje moralne. Służba skarżącego, pełniona z dużym zaangażowaniem, odpowiedzialnością oraz rzetelnością, była doceniana - wielokrotnie skarżącego nagradzano, wyróżniano oraz awansowano w stopniach i stanowiskach służbowych. Skarżący zaznaczył, że służąc w Policji, stracił zdrowie, czego dowodem jest orzeczenie komisji lekarskiej, uznające go za całkowicie niezdolnego do służby i zaliczające do trzeciej grupy inwalidów w związku ze służbą.

W toku postępowania zainicjowanego powyższym wnioskiem, organ ustalił, że skarżący został zwolniony ze służby w Policji (...) lutego 2009 r.; posiada prawo do emerytury i renty inwalidzkiej, których wysokość ustalono z uwzględnieniem odpowiednio art. 15c i art. 22a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, przy czym wypłacana jest emerytura jakoświadczenie korzystniejsze.

Według Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (dalej: "IPN"), skarżący pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, od (...) października 1984 r. do (...) stycznia 1990 r., tj. przez 5 lat, 3 miesięcy i 15 dni. Natomiast całkowity okres jego służby wynosi 25 lat, 4 miesiące i 22 dni.

Z kopii akt osobowych o sygn. IPN, przekazanych przez IPN przy piśmie z 8 lutego 2018 r., nie wynika, aby skarżący nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po 12 września 1989 r.

Komendant Główny Policji w piśmie z (...) grudnia 2017 r. znak (...) poinformował Ministra, że skarżący rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji. Wskazują na to informacje zawarte w opiniach służbowych oraz wnioskach o mianowanie na kolejne wyższe stopnie policyjne i stanowiska służbowe. Wielokrotnie skarżącemu podwyższano dodatek służbowy. Brak jest informacji dotyczących wszczynania i prowadzenia w stosunku do skarżącego postępowań karnych, karno-skarbowych czy dyscyplinarnych. Brak jest również zaświadczeń wskazujących na podejmowanie czynności służbowych w warunkach szczególnego zagrożenia życia i zdrowia.

Analizując przesłanki formalne wymienione w art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, tj. krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia, Minister podkreślił, że muszą być one spełnione łącznie. Nadto przesłanki te są nieostre, co umożliwia organowi indywidualne podejście do każdej sprawy poprzez uznanie administracyjne. Minister przywołał leksykalne definicje pojęć: "krótkotrwałość" i "rzetelność".

Zdaniem Ministra, krótkotrwałość winna być analizowana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Dodatkowo należy ocenić tę przesłankę w aspekcie proporcjonalnym, tj. w porównaniu stosunku służby na rzecz totalitarnego państwa do całości okresu służby byłego funkcjonariusza. Wedle wykładni językowej, krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością.

Natomiast rzetelne wykonywanie obowiązków służbowych oznacza ich realizację na najwyższym poziomie. Postawa rzetelnego funkcjonariusza charakteryzuje się wzorowością w działaniu służbowym, nie tylko w zakresie podejmowania i nienagannej realizacji zadań obligatoryjnych, ale także wykazywania inicjatywy i realizowania obowiązków dodatkowych. Ponadto istotna jest postawa funkcjonariusza poza służbą, rygorystyczne przestrzeganie prawa, dyscypliny i etyki zawodowej, a także honor funkcjonariusza służb publicznych.

Zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" ocenić należy jako dodatkowy czynnik wpływający na ocenę wartości rzetelnej służby funkcjonariusza. Jednakże warunek "narażenie zdrowia i życia" odnosi się do kwalifikacji narażenia, rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Z perspektywy ustawowej regulacji ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, czy też nie miało charakteru hipotetycznego, ale było rzeczywiste, dowiedzione i miało charakter wyjątkowy.

Odnosząc się do przesłanki szczególnie uzasadnionego przypadku, organ stwierdził, iż spełnienie tego warunku należy postrzegać przez pryzmat całkowitego braku jakichkolwiek faktów mogących stawiać rzetelność służby osoby zainteresowanej pod znakiem zapytania. Omawiana przesłanka znalazła się w ustawie obok dwóch pozostałych przesłanek. Oznacza to, że krótkotrwałość służby na rzecz państwa totalitarnego i rzetelność służby pełnionej po dniu 12 września 1989 r., nawet z narażeniem zdrowia i życia, nie wystarczą do oceny, czy zastosowanie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym jest zasadne.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy, Minister - w oparciu o zgromadzone dokumenty - podniósł, że ponad 5-letni okres służby na rzecz totalitarnego państwa zarówno w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym - stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być oceniony jako krótkotrwały.

Jednocześnie organ nie podważył rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez skarżącego w okresie pełnienia służby po 12 września 1989 r. Zaakcentował, iż służba w Policji zawsze wiąże się z potencjalnym ryzykiem dla zdrowia i życia funkcjonariuszy. Gdyby zatem zamiarem ustawodawcy było uznanie, że potencjalne zagrożenie, jakie niesie za sobą służba, jest wystarczające do uznania służby za pełnioną z narażeniem zdrowia i życia, to nie dookreślałby drugiej przesłanki analizowanego przepisu art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (stosując zwrot "w szczególności z narażeniem zdrowia i życia"), gdyż z racji specyfiki samej służby każdy funkcjonariusz ww. formacji spełniałby ten wymóg.

Minister zwrócił również uwagę, że świadczenie emerytalne wypłacane skarżącemu nie było podwyższone ze względu na służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. z 2005 r. Nr 86, poz. 734 z późn. zm.).

Powyższa decyzja Ministra stała się przedmiotem skargi skarżącego (reprezentowanego przez adwokat (...)) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym poprzez błędną wykładnię, zgodnie z którą pod pojęciem "krótkotrwała służba" rozumieć należy (1) że ustawodawca krótkotrwałość zestawia ze służbą pełnioną przed dniem 31 lipca 1990 r., (2) uznać należy, że nie chodzi tutaj o służbę w ogólności, ale jedynie o służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, (3) inne rozumienie przepisu art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym byłoby sprzeczne z jego celem, jak i celem przepisów wprowadzonych przez ustawodawcę ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 r. poz. 2270);

b) art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym poprzez błędną wykładnię, zgodnie z którą pod pojęciami "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków (...) szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" rozumieć należy (1) wykonywanie obowiązków "na najwyższym poziomie", że (2) zagrożenie dla zdrowia i życia nie może być normalnym następstwem służby i że (3) wykazanie "narażenia zdrowia i życia" stanowi warunek sine qua non zastosowania art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, podczas gdy prawidłowo wyłożony przepis należy rozumieć w ten sposób, że (1) rzetelne wykonywanie zadań stanowi zwykły, podstawowy wzorzec pełnienia służby, że (2) narażenie życia lub zdrowia może stanowić także normalne następstwo służby oraz że (3) "narażenie zdrowia i życia" stanowi jedynie egzemplifikację przesłanki "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków";

c) art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym poprzez błędną wykładnię, zgodnie z którą pod pojęciem "szczególnie uzasadnionego przypadku" należy rozumieć wybitne osiągnięcia w służbie, podczas gdy prawidłowa wykładnia prowadzi do wniosku, że pojęcie to odnosić się może również do innych sytuacji, np. wybitnych osiągnięć poza służbą albo wyjątkowej sytuacji życiowej (rodzinnej, materialnej itp.).

W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął poszczególne zarzuty.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zasądzenie na jego rzecz od organu kosztów postępowania wedle norm przepisanych, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego oraz kosztów znaczków pocztowych.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 28 sierpnia 2020 r. pełnomocnik skarżącego cofnęła wniosek o zwrot kosztów z tytułu opłat poniesionych na znaczki pocztowe.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (pkt

1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (pkt

2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.

Zgodnie z art. 8a ust. 2 tej ustawy, do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2).

Zgodnie z art. 11 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Podkreślenia wymaga, że decyzja wydawana przez organ na podstawie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym ma charakter decyzji uznaniowej. Zakres badania decyzji posiadającej cechy uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z odpowiednim zachowaniem procedury administracyjnej. Wybór natomiast rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości pozostaje poza kontrolą sądowoadministracyjną (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA" z 23 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1488/08 - publ. w bazie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Kontrola zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny sprowadza się zatem do oceny, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, czy organ wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia i czy wyboru tego rozstrzygnięcia dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.

W orzecznictwie sądów administracyjnych konsekwentnie zwraca się uwagę na znaczenie, jakie ma prawidłowe uzasadnienie decyzji uznaniowej. Wskazuje się, że wymogi, jakim powinna odpowiadać decyzja wydana w ramach uznania administracyjnego, są dalej idące, niż ma to miejsce w odniesieniu do decyzji związanej. Uzasadnienie decyzji uznaniowej powinno zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpująco uargumentowane stanowisko organu, powinno z niego wynikać, ze wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione (vide wyroki NSA z: 17 marca 2010 r., sygn. akt II GSK 491/09; 20 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 2006/10)

NSA m.in. w wyroku z 13 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1895/19 podkreślił, że ze względu na konstytucyjną ochronę wolności i praw jednostki możliwość korzystania przez organ z uznania administracyjnego w takich sprawach jak rozpatrywana, podlega szczególnym ograniczeniom. Kierując się konstytucyjnymi dyrektywami poszanowania wolności i sprawiedliwości (z preambuły Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wynika, że obejmuje ona prawa podstawowe dla państwa oparte na poszanowaniu wolności i sprawiedliwości, a wśród nich prawo do zabezpieczenia społecznego (art. 67 ust. 1 i 2), realizacji dobra wspólnego (art. 1 Konstytucji RP) oraz urzeczywistniania zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2), obowiązkiem organu jest - po przeprowadzeniu postępowania w sprawie i stwierdzeniu, że w stosunku do określonej osoby zaistniała ustawowa przesłanka wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, każdorazowe wykazanie w tej sytuacji kryteriów przyjętego rozstrzygnięcia, w tym zwłaszcza kryteriów, którymi organ kierował się odmawiając wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Kryteriów wyboru konsekwencji dostarczają również zasady ogólne ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.; dalej: "k.p.a."), w tym zwłaszcza zasada wyważania interesów: indywidualnego i publicznego, wyrażona w art. 7 k.p.a. Rozstrzygnięcie podejmowane w granicach upoważnienia do uznania nie może być rozstrzygnięciem dowolnym, którego argumentacja sprowadzałaby się do stwierdzenia, że skoro organ "może, to nie musi". Kontroli sądowej podlega w szczególności uzasadnienie decyzji uznaniowej z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną oraz z wyrażeniami normatywnymi, określającymi przesłanki aktualizacji upoważnienia do wydania decyzji uznaniowej. Przy takim zakresie kontroli obowiązkiem sądu jest sprawdzenie nie tylko tego czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, lecz również tego czy w granicach upoważnienia ustawowego zrealizował swoje kompetencje uznaniowe w sposób odpowiadający standardom demokratycznego państwa prawnego, w tym czy realizując te kompetencje respektował konstytucyjne publiczne prawo podmiotowe obywateli do zaopatrzenia społecznego w wysokości określonej w oparciu o materialnoprawne zasady, tj. czy rozstrzygnięcie nie ma charakteru arbitralnego bądź dowolnego.

W ocenie Sądu, organ nie wykazał przekonująco w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dlaczego uznał, że ponad pięcioletnia służba skarżącego przed 31 lipca 1990 r. nie była służą krótkotrwałą. Należy przypomnieć, iż - wedle Ministra - krótkotrwałość służby należy oceniać przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym (jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa), a dodatkowo proporcjonalnie (w stosunku do całości okresu służby byłego funkcjonariusza). W uzasadnieniu decyzji nie wyjaśnił jednak, jakimi kryteriami się kierował, dochodząc do wniosku, że z perspektywy ponad 25-letniej służby skarżącego, 5 lat, 3 miesiące i 15 dni służby to okres zbyt długi, aby uznać go za krótkotrwały. Zdaniem Sądu, powołanie się na synonimy słowa "krótkotrwałość" nie stanowi dostatecznego uzasadnienia tego stanowiska organu.

NSA w przywołanym wyroku z 13 grudnia 2019 r. przyjął, że krótkotrwałość służby byłego funkcjonariusza należy oceniać z uwzględnieniem indywidualnej sytuacji byłego funkcjonariusza, przede wszystkim z uwzględnieniem całego okresu jego służby. W określonych stanach faktycznych nie ma przeszkód do kwalifikowania służby kilkuletniej jako mającej charakter "krótkotrwały" w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym.

Tut. Sąd zauważa, że Minister w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zdaje się nie kwestionować, że skarżący rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki po dniu 12 września 1989 r. Dla porządku należy jednak podnieść, że nie ma powodów, aby kryterium rzetelności rozumieć inaczej niż w sposób standardowo przyjęty w języku polskim. Działać "rzetelnie" to działać dokładnie, należycie, uczciwie (vide B. Dunaj (red.) Słownik współczesnego języka polskiego, Warszawa 1999, tom 2, s. 285). Nie ma podstaw do kwestionowania rzetelności wykonywania obowiązków, jeżeli brak dowodów na działanie nierzetelne takich jak np. nagany. Dla stwierdzenia rzetelności działania nie jest konieczne legitymowanie się nagrodami czy wyróżnieniami dotyczącymi przebiegu służby, chociaż niewątpliwie nagrody takie i wyróżnienia mogą ugruntowywać w przekonaniu o rzetelności wykonywania zadań i obowiązków. Dla oceny rzetelności tego rodzaju działań nie jest również konieczne wykazywanie działania z narażeniem zdrowia i życia, chociaż niewątpliwie również takie działania (ustawodawca posługuje się w tym przypadku zwrotem "w szczególności") mogą przemawiać za rzetelnością wykonywania zadań i obowiązków. Gdyby bowiem ustawodawca zakładał odniesienie wymienionego w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym kryterium wyłącznie w stosunku do osób pełniących służbę z narażeniem zdrowia i życia, to co najmniej pominąłby zwrot "w szczególności", ustanawiając warunek sine qua non "narażenia zdrowia i życia" dla przyjęcia spełnienia kryterium "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków". Prowadzi to do wniosku, że "narażenie zdrowia i życia" nie jest niezbędne dla stwierdzenia, że funkcjonariusz pełnił służbę rzetelnie (wzorowo). Narażenie zdrowia i życia nie stanowi miary rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków, lecz zostało potraktowane jako przykład takiej rzetelności.

Należy dodać, że NSA w wyroku z 21 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 1669/19 stwierdził, iż o szczególnie uzasadnionym przypadku mogą świadczyć pewne wyjątkowe czy szczególne okoliczności związane z przesłankami zastosowania art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Zatem nie tylko wybitne osiągnięcia w służbie, ale także np. okoliczności związane z samą służbą przed 31 lipca 1990 r., a więc np. wyjątkowo krótki okres służby przed tą datą czy nawet rodzaj wykonywanych zadań albo treść czynności służbowych mogących mieć mniej lub bardziej bezpośredni związek z działaniami charakterystycznymi dla państwa totalitarnego (por. również wyrok NSA z 2 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 3207/19). Organ, oceniając spełnienie przez skarżącego przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, powinien zbadać te wszystkie okoliczności.

Minister nie odniósł się w ogóle do wątku dotyczącego przebiegu służby skarżącego i nie ocenił go z punktu widzenia ustawowych przesłanek określonych w art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Stwierdził natomiast, że przypadek skarżącego nie jest szczególny, ponieważ jego służba przed dniem 31 lipca 1990 r. nie była krótkotrwała oraz brak jest dowodów, aby po 1990 r. pełnił służbę z narażeniem zdrowia i życia.

Mając to wszystko na uwadze Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym.

Ponownie rozpatrując sprawę, Minister uwzględni wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku. Organ ponownie ustali istotne w tej sprawie okoliczności faktyczne, a następnie dokona raz jeszcze oceny spełnienia przez skarżącego przesłanek umożliwiających zastosowanie art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Organ musi wskazać kryteria oceny "krótkotrwałości" służby skarżącego przed 31 lipca 1990 r.; rozważyć - w kontekście "szczególnie uzasadnionego przypadku" - czy służba ta charakteryzowała się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i państwa totalitarnego oraz odnieść się do powoływanych przez skarżącego okoliczności dotyczących jego służby (jak np. utrata zdrowia potwierdzona orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w (...) z (...) lutego 2009 r., uznającym skarżącego za niezdolnego do służby i zaliczającym go do trzeciej grupy inwalidów w związku z pełniona służbą, podziękowanie Komendanta Miejskiego Policji w (...) z (...) lutego 2009 r. za długoletnią i wzorową służbę czy uratowanie (...) z pożaru, o czym pisano w prasie). Uzasadnienie decyzji powinno być wyczerpujące, tak aby strona nie miała wątpliwości, dlaczego Minister rozstrzygnął w taki, a nie winny sposób.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), uchylił zaskarżoną decyzję, o czym orzekł w punkcie pierwszym sentencji wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania orzeczono w punkcie drugim sentencji wyroku w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 2 ww. ustawy.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.