Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1476572

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 6 maja 2014 r.
II SA/Wa 2409/13

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Marcinkowska.

Sędziowie WSA: Ewa Grochowska-Jung (sprawozdawca), Adam Lipiński.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2014 r. sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia (...) września 2013 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania

1.

uchyla zaskarżone postanowienie;

2.

stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości.

Uzasadnienie faktyczne

Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów postanowieniem z dnia (...) września 2013 r. nr (...) wydanym na podstawie art. 59 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2003 r. Nr 65, poz. 595 z późn. zm.) odmówiła B. B. przywrócenia terminu do złożenia odwołania od uchwały Rady Wydziału pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu (...) w (...) z dnia (...) stycznia 2012 r. o odmowie wszczęcia postępowania o uznanie tytułu naukowego profesora.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów podniosła, iż Rada Wydziału Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu (...) w (...) podjęła uchwałę o odmowie wszczęcia postępowania o nadanie (...) B. B. tytułu naukowego profesora. Pismem dziekana z dnia (...) lutego 2012 r. kandydatka została pouczona o prawie odwołania od powyższej uchwały w terminie 1 miesiąca od dnia powiadomienia o treści uchwały. B. B. złożyła odwołane dopiero w dniu (...) grudnia 2012 r. Odwołanie nie zawierało wniosku o przywrócenie terminu. Dopiero obecnie skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, motywując go kłopotami zdrowotnymi. Zdaniem organu skarżąca złożyła odwołanie w dniu (...) grudnia 2012 r., a więc w tej dacie była w odpowiedniej kondycji zdrowotnej. Natomiast prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu do złożenia odwołania. W tej sytuacji zdaniem organu okoliczności sprawy obligują Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów do wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odwołania.

W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. B. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, iż w swoim odwołaniu z dnia (...) grudnia 2012 r. uzasadniła powody opóźnienia w złożeniu odwołania względami zdrowotnymi, wynikającymi z jej nagłej choroby. Skarżąca podniosła, iż nie korzystała z profesjonalnej pomocy prawnej i nie wiedziała, że taki wniosek powinien być formalnym wnioskiem, a nie "pismem odwoławczym". Wskazała iż jej intencją było przywrócenie terminu, bowiem cała argumentacja i stanowisko zmierzało do tego celu, choć nie uczyniła tego formalnym wnioskiem o przywrócenie terminu, co nie znaczy, że mało precyzyjne nazewnictwo - odbiegające od formalnego wniosku - z uwagi na brak kompetencji prawniczych - może być wykorzystywane przeciwko niej. Zdaniem skarżącej tego rodzaju wątpliwości lub niedoskonałości nie mogą być interpretowane na niekorzyść strony postępowania, bowiem nie decyduje nazwa czy tytuł wystąpienia, ale jego treść oraz załączone dokumenty wyjaśniające powody, które uczyniła postawą wniosku o przywrócenie terminu.

W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaważył, co następuje.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi strona uczyniła postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od uchwały Rady Wydziału Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu (...) w (...) z dnia (...) stycznia 2012 r. odmawiającej poparcia wniosku B. B. o nadanie tytułu profesora. Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2003 r. Nr 65, poz. 595 z późn. zm.) skarżącej przysługiwało odwołanie od tej uchwały do Centralnej Komisji do spraw Stopni i Tytułów naukowych w terminie miesiąca od dnia doręczenia uchwały wraz z uzasadnieniem.

Wniesienie odwołania z uchybieniem powyższego terminu nie pozbawia jednak strony możliwości obrony jej interesów.

W myśl bowiem art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeśli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie do treści § 2 powołanego przepisu prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie w wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia, postanawia ostatecznie, stosownie do przepisu art. 59 § 2 k.p.a., organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia.

Ustanowiona w powołanych przepisach instytucja procesowa przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy. Jej celem jest ochrona jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej przez stronę lub uczestników postępowania. Uchybiony termin do dokonania czynności należy, bowiem przywrócić, jeśli łącznie zostaną spełnione określone przesłanki, a mianowicie: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi; jednocześnie z wnioskiem zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin; we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu oraz powstaną ujemne dla strony skutki w zakresie postępowania. W świetle powołanego przepisu osoba zainteresowana zobowiązana jest uprawdopodobnić brak swej winy, czyli uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do złożenia wniosku o przywrócenie terminu (powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała po jego upływie aż do wystąpienia z wnioskiem). W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, iż Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów Naukowych nieprawidłowo ustaliła stan faktyczny sprawy. Bezsporne jest iż uchwała z dnia (...) stycznia 2012 r. została skarżącej wraz z pouczeniem doręczona w dniu (...) lutego 2012 r., zatem termin do złożenia odwołania upłynął w dniu (...) marca 2012 r. Skarżąca wnosząc odwołanie w dniu (...) grudnia 2012 r. od uchwały Rady Wydziału doręczonej jej w dniu (...) lutego 2012 r. uchybiła terminowi do wniesienia odwołania od tej uchwały. Tych okoliczności, ani skarżąca, ani organ nie kwestionują. W okolicznościach niniejszej sprawy podstawowe znaczenie ma ustalenie, czy skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Wskazać należy, że zarówno złożenie odwołania, jak i wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do jego złożenia są czynnościami dyspozytywnymi strony. Zatem o tym jaki rodzaj pisma strona wniosła do organu decyduje jej wola. Jeżeli treść pisma budzi wątpliwości, organ administracji publicznej ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę strony. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że stosownie do art. 9 k.p.a., wymieniony organ ma obowiązek czuwania nad tym, aby strona nie podniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu powinien udzielić je w razie potrzeby niezbędnych wyjaśnień.

W świetle powyższych zasad czynności organu orzekającego w sprawie, podjęte po złożeniu przez skarżącą pisma "zakwalifikowanego" przez ten organ jako odwołanie budzą zasadnicze zastrzeżenia. Pismo skarżącej z dnia (...) grudnia 2012 r. wydaje się wyraźnie wskazywać, iż skarżąca zwraca się o przywrócenie uchybionego terminu. Świadczy o tym w szczególności wskazanie, iż "w ustawowym czasie na odwołanie" wszystkie swoje siły skoncentrowała na leczeniu, jak to określiła "nagłego zdrowotnego załamania". Do pisma tego dołączyła również dokumentację lekarską. Wprawdzie wspomniane pismo zawiera także wywody charakterystyczne dla odwołania, jednakże nie mogą one pozbawić charakteru prośby o przywrócenie terminu, zwłaszcza jeżeli uwzględni się treść art. 58 § 2 zdanie 2 k.p.a. Jeżeli organ orzekający miał wątpliwości co do charakteru wspomnianego pisma, a w szczególności co do tego, czy stanowi ono taką prośbę, to obowiązkiem tego organu było zwrócenie się do skarżącej o stosowne sprecyzowanie żądania. Odstąpienie od tej czynności stanowiło naruszenie przepisów postępowania administracyjnego - art. 9 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Ustalenie w podanym wyżej trybie, iż pismo to stanowi prośbę o przywrócenie terminu wymagałoby następnie podjęcia czynności zmierzających do wyjaśnienia, czy podane przez skarżącą przyczyny istotnie wystąpiły, a jeżeli tak, to czy prośba złożona została w terminie określonym w art. 58 § 2 k.p.a. Ewentualne kolejne czynności organu orzekającego powinny obejmować ustalenia, czy w sprawie wystąpiły przesłanki przewidziane w art. 58 § 1 k.p.a. Odstąpienie od podjęcia wskazanych wyżej czynności stanowiło naruszenie przepisów postępowania administracyjnego - art. 7 i art. 77 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Jedynie w wypadku jednoznacznego stwierdzenia, opartego na stosownym oświadczeniu skarżącej, że wspomniane na wstępie pismo z dnia (...) grudnia 2012 r. stanowi tylko odwołanie, istniałyby podstawy do wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Podjęcie takiego postanowienia przed dokonaniem wspomnianych wyżej ustaleń stanowiło także naruszenie przepisów art. 7, 77 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik spawy.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.