Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2045554

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 21 kwietnia 2016 r.
II SA/Wa 2038/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Ewa Pisula-Dąbrowska.

Sędziowie WSA: Anna Mierzejewska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi L.H. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia (...) października 2015 r. nr (...) w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Minister Obrony Narodowej rozkazem personalnym z dnia (...) lipca 2015 r. nr (...) z dniem (...) sierpnia 2015 r. zwolnił L. H. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy wskutek, niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej. Podstawą prawną wskazanego rozkazu był art. 111 pkt 10, art. 115 ust. 1 i 4 i art. 122 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1414 z późn. zm.) oraz § 10 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 maja 2014 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. z 2014 r. poz. 670).

Od wskazanej decyzji L. H. wniósł odwołanie. Zarzucił w nim naruszenie norm prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 111 pkt 10 ww. ustawy oraz przyjęcie, że żołnierz nie został wyznaczony na kolejne stanowisko służbowe pomimo, iż istnieje taka możliwość bowiem legitymuje się on zaświadczeniem o możliwości wyznaczenia go na kolejne stanowisko służbowe. 

Wniósł w związku z tym o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w I instancji, względnie o uchylenie skarżonej decyzji w zaskarżonym zakresie i przekazanie w tym zakresie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Strona stwierdziła, że znalazła odpowiednie dla siebie stanowisko służbowe. Legitymuje się również stosownym zaświadczeniem wystawionym przez Dowódcę Jednostki Wojskowej, w której miałby pełnić służbę. Twierdzenie, że po upływie okresu rezerwy kadrowej żołnierz nie został wyznaczony na kolejne stanowisko służbowe jest zatem przedwczesne.

Minister Obrony Narodowej działając na podstawie art. 127 § 1 i 2, art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 268a ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, decyzją z dnia (...) października 2015 r. nr (...):

1)

uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej z dniem (...) sierpnia 2015 r. i ustalił nową datę zwolnienia z dniem (...) listopada 2015 r.

2)

utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny w pozostałej części.

W uzasadnieniu decyzji podniósł, że rozkazem personalnym Dyrektora Departamentu (...) z dnia (...) grudnia 2014 r. nr (...) (punkt 7) L. H. został przeniesiony do rezerwy kadrowej na okres od dnia 2 lutego 2015 r. do dnia 30 sierpnia 2015 r.

W ocenie Ministra Obrony Narodowej w uzasadnieniu decyzji z dnia (...) lipca 2015 r. nr (...) prawidłowo ustalona została sytuacja kadrowa żołnierza.

Zdaniem organu przepis art. 111 pkt 10 ww. ustawy jednoznacznie określa, że zwolnienie żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej nie jest fakultatywne lecz obligatoryjne. Ustawodawca nie przyznał organowi możliwości wyboru sposobu ustalenia sytuacji kadrowej żołnierza, który nie został wyznaczony na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej.

Podjęta decyzja nie wymaga zatem uzasadnienia z punktu widzenia uwzględniania słusznego interesu strony i interesu społecznego, w tym przypadku - potrzeb Sił Zbrojnych, zdefiniowanych w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. e ww. wojskowej ustawy pragmatycznej. Nie było podstaw do badania celowości zwolnienia żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej.

Zdaniem organu twierdzenie, że istnieje stanowisko służbowe, na którym strona mogłaby nadal pełnić służbę jest błędne. Podjęcie decyzji w sprawie wyznaczenia żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe leży w gestii właściwego organu wojskowego, który w ramach przyznanych mu kompetencji posiada wyłączne prawo do kształtowania polityki kadrowej.

Pełnienie służby na określonym stanowisku nie jest uzależnione od istnienia wolnego stanowiska, lecz od potrzeb Sił Zbrojnych. O tym natomiast, czy istnieje potrzeba wyznaczenia określonej osoby na stanowisko służbowe decyduje nie żołnierz, lecz właściwy organ wojskowy.

Posiadanie zaświadczenia o możliwości wyznaczenia na stanowisko służbowe nie daje podstaw do twierdzenia, że istniała realna możliwość wyznaczenia strony na kolejne stanowisko służbowe. Przedmiotowe zaświadczenie potwierdza jedynie hipotetyczną możliwość ewentualnego wyznaczenia żołnierza mogącą się ziścić po spełnieniu warunku: zaistnieniu potrzeb Sił Zbrojnych.

W sytuacji kiedy uprawniony organ do dnia upływu okresu przebywania żołnierza w rezerwie kadrowej nie skorzystał z możliwości wyznaczenia na konkretne stanowisko, okoliczność legitymowania się zaświadczeniem stała się bezprzedmiotowa. Nie może również stanowić przedmiotu kontroli sądowoadministracyjnej.

Przepis art. 111 pkt 10 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, stanowi samodzielną podstawę zwolnienia strony ze służby, niezależną od trybu przewidzianego w art. 45 ust. 3 tej ustawy. Z przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie wynika, aby organy wojskowe były zobligowane do proponowania żołnierzowi przebywającemu w rezerwie kadrowej innego równorzędnego lub wyższego stanowiska służbowego i by dopiero odmowa jego objęcia dawała organowi podstawę do zwolnienia ze służby w trybie art. 111 pkt 10 tej ustawy.

L. H. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia (...) października 2015 r. nr (...), zarzucając jej naruszenie i niewłaściwe zastosowanie art. 111 pkt 10 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Podniósł, że błędne jest przyjęcie, iż skarżący nie został wyznaczony na kolejne stanowisko służbowe pomimo, iż istnieje taka możliwość. Skarżący legitymuje się bowiem zaświadczeniem o możliwości wyznaczenia go na kolejne stanowisko służbowe.

Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz uchylenie decyzji jej poprzedzającej. Wniósł także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych W uzasadnieniu decyzji skarżący podniósł, że istnieje realna możliwość wyznaczenia go na kolejne stanowisko służbowe, bowiem znalazł on takowe. Legitymuje się również zaświadczeniem wystawionym przez dowódcę jednostki wojskowej, w której miałby objąć to stanowisko. Przedwczesne jest kategoryczne twierdzenie organu, że po upływie okresu rezerwy kadrowej skarżący nie został wyznaczony na stanowisko służbowe.

Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał twierdzenia zawarte w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o stroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Oceniając zaskarżoną decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia (...) października 2015 r. nr (...) w świetle powyższych kryteriów Sąd uznał, że nie narusza ona prawa w stopniu skutkującym wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego. Tym samym przedstawione w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 111 pkt 10 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1414 z późn. zm.), zgodnie z którym żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej. Przepis ten stanowi samodzielną podstawę do zwolnienia z zawodowej służby wojskowej żołnierza zawodowego przeniesionego do rezerwy kadrowej, niezależną od innych ustanowionych w ustawie pragmatycznej trybów rozwiązania stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Z powołanego przepisu wynika, że w przypadku niewyznaczenia żołnierza na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej, zwolnienie żołnierza ze służby jest obligatoryjne - nie zależy zatem od swobodnego uznania właściwego organu wojskowego.

Zastosowanie tej instytucji uwarunkowane jest wyłącznie wykazaniem, że upłynął okres przeniesienia żołnierza do rezerwy kadrowej, a w tym czasie żołnierz ten nie został wyznaczony na inne stanowisko służbowe. Omawiany przepis nie zawiera warunku uzależniającego jego zastosowanie od uprzedniego wykazania, z jakich przyczyn żołnierz nie został wyznaczony na inne stanowisko służbowe.

Gospodarowanie kadrą wojskową, która pozostaje w rezerwie kadrowej, musi być przez organy wojskowe wnikliwie rozważone, ale następuje to w postępowaniu poprzedzającym wszczęcie procedury zwolnieniowej.

Wyznaczenie na stanowisko służbowe odbywa się w odrębnym postępowaniu, prowadzonym w oparciu o odrębne przepisy. Wyznaczenie na stanowisko służbowe i zwolnienie ze służby są pod względem procesowym i materialnym zupełnie różnymi odrębnymi sprawami.

Analizowanie propozycji wyznaczenia żołnierza na stanowisko służbowe odbywa się w okresie jego pozostawania w rezerwie kadrowej. Po stwierdzeniu, że brak jest możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko, organ zobowiązany jest do wszczęcia odrębnego postępowania, celem zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej.

Wobec tego ustalenia dokonane w trakcie postępowania w przedmiocie wyznaczenia na stanowisko służbowe nie mogą być elementem stanu faktycznego procedury zwolnienia żołnierza.

Niedopuszczalne jest wprowadzanie do hipotetycznego stanu faktycznego art. 111 pkt 10 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - hipotetycznego stanu zapisanego w odrębnych przepisach prawa materialnego, regulujących odrębną materię wyznaczania na stanowisko służbowe (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 14 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1856/10; z dnia 27 maja 2009 r., sygn. akt I OSK 937/08, z dnia 15 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1312/12; publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Działania organu związane z wyznaczeniem żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe nie stanowią jednego z etapów postępowania w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie art. 111 pkt 10 ustawy.

Gdy wynik poszukiwań nowego stanowiska służbowego jest negatywny - obligatoryjne jest wszczęcie procedury w sprawie rozwiązania stosunku służbowego.

W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że L. H. w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej nie został wyznaczony na inne stanowisko służbowe. Wobec powyższego rozwiązanie ze skarżącym stosunku służbowego było obligatoryjne.

Sąd administracyjny nie mógł badać przyczyn i okoliczności niewyznaczenia skarżącego na stanowisko służbowe w okresie pozostawania w rezerwie kadrowej. W tym przedmiocie wyłączona jest kognicja sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje między innymi w sprawach wyznaczenia, przeniesienia i zwolnienia ze stanowiska służbowego.

Działalność organów wojskowych w takich sprawach nie podlega w ogóle kontroli sądowoadministracyjnej. Skoro w sprawach wyznaczenia na stanowisko służbowe skarga jest niedopuszczalna, to podejmowane w takich sprawach czynności organów wojskowych nie mogą być też badane przez sądy administracyjne pośrednio, to jest przy okazji skargi na decyzje o zwolnieniu ze służby. Poddanie kontroli sądowej takiej materii - zgodnie z żądaniem skarżącego - stanowiłoby obejście jednoznacznego zakazu przewidzianego w art. 8 ust. 2 pkt 1 wskazanej ustawy.

Nieuzasadniony jest również podniesiony w skardze zarzut przedwczesnego wydania decyzji w sprawie zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej. W myśl § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia z dnia 12 maja 2014 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. z 2014 r. poz. 670) w przypadku przebywania żołnierza w rezerwie kadrowej i niewyznaczenia go do końca okresu pozostawania w rezerwie kadrowej na stanowisko służbowe organ, o którym mowa w art. 20 ust. 3 ustawy, występuje do organu zwalniającego, jeżeli sam nie jest tym organem, z wnioskiem o zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, organ zwalniający, ustalając w decyzji datę zwolnienia, określa ją na pierwszy dzień po upływie okresu pozostawania w rezerwie kadrowej (§ 10 ust. 2).

Skarżący pozostawał w rezerwie kadrowej od dnia 2 lutego 2015 r. do dnia 30 sierpnia 2015 r. Mając na względzie powołany wyżej przepis § 10 ust. 2 rozporządzenia, zwolnienie skarżącego (na mocy decyzji nr (...) z (...) lipca 2015 r.) z zawodowej służby wojskowej z dniem (...) sierpnia 2015 r. jest prawnie uzasadnione. Natomiast wniesienie odwołania od decyzji z dnia (...) lipca 2015 r. spowodowało zmianę daty zwolnienia na dzień przypadający po doręczeniu decyzji nr (...) z dnia (...) października 2015 r.

Natomiast nie ma prawnego znaczenia fakt, posiadania zaświadczenia wydanego przez dowódcę jednostki wojskowej, w którym podmiot ten stwierdza, że istnieje w tej jednostce stanowisko służbowe, które skarżący mógłby objąć. Norma art. 111 pkt 10 ustawy nie uzależnia kwestii zwolnienia żołnierza od posiadania zaświadczenia o możliwości objęcia stanowiska służbowego. Jak wcześniej wskazano, ww. przepis wyraźnie determinuje zwolnienie żołnierza jedynie faktem "niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej".

W świetle przeprowadzonych rozważań w niniejszej sprawie, organ administracji prawidłowo zastosował normy obowiązującego prawa oraz dokonał ich właściwej wykładni. Ponadto dokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy oraz zebrał i rozpatrzył w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy. Natomiast z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że wszelkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.