II SA/Wa 1945/20 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3172288

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 marca 2021 r. II SA/Wa 1945/20

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.).

Sędziowie WSA: Sławomir Antoniuk, Andrzej Kołodziej.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 marca 2021 r. sprawy ze skargi K. N. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia (...) lipca 2020 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w W. z dnia (...) czerwca 2020 r. nr (...)

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżoną decyzją z dnia (...) lipca 2020 r., nr (...), PrezesAgencji Mienia Wojskowego (dalej także: "PrezesAMW" lub "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm. - dalej: "k.p.a.") oraz art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 231 z późn. zm.), a także art. 21 ust. 1, 2, 4 i 6 oraz art. 48d ust. 12 w zw. z art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2356 z późn. zm. - dalej także: "ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP"), po rozpatrzeniu odwołania K. N. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w (...) (dalej także: "Dyrektor OR AMW" lub "organ pierwszej instancji") z dnia (...) czerwca 2020 r., nr (...) odmawiającej skarżącemu wypłaty świadczenia mieszkaniowego od dnia (...) lutego 2020 r. - utrzymał w mocy ww. decyzję organu pierwszej instancji.

Zaskarżona decyzja Prezesa Agencji Mienia Wojskowego wydana została w następującym stanie faktycznym.

W piśmie z dnia (...) lutego 2020 r. skarżący K. N., jako żołnierz zawodowy wojskowej służby stałej, złożył do Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w (...) wniosek o wypłatę świadczenia mieszkaniowego.

W toku postępowania wyjaśniającego organ pierwszej instancji ustalił, iż skarżący od dnia (...) stycznia 2017 r. do dnia (...) stycznia 2020 r. otrzymywał wypłatę świadczenia mieszkaniowego na podstawie złożonego w dniu (...) stycznia 2017 r. wniosku o wypłatę świadczenia mieszkaniowego.

W dniu (...) lutego 2020 r. do Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w (...) wpłynęło pismo Naczelnika Wydziału (...) Centralnego Biura Śledczego Policji z dnia (...) lutego 2020 r., w którym organ ten poinformował, że małżonka skarżącego I. N., jako funkcjonariuszka Policji, na podstawie decyzji nr (...) Komendanta Głównego Policji z dnia (...) listopada 2013 r. otrzymała pomoc finansową w kwocie 9.004,00 złotych na uzyskanie lokalu mieszkalnego usytuowanego w (...).

Mając na uwadze powyższe ustalenia, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w (...), działając na podstawie art. 61 § 4 k.p.a., wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wypłaty skarżącemu świadczenia mieszkaniowego w trybie art. 48d ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Jednocześnie, organ pierwszej instancji pouczył skarżącego o uprawnieniach wynikających z art. 10 k.p.a., w tym m.in. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i przedstawienia swojego stanowiska, co do zebranych dowodów i materiałów w siedzibie Oddziału Regionalnego Agencji Mienia w terminie 7 dni od daty doręczenia zawiadomienia.

W wyniku analizy zgromadzonego materiału dowodowego, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w (...) - powołując się na przepisy art. 48d ust. 12 w związku z art. 21 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - decyzją z dnia (...) czerwca 2020 r., nr (...), odmówił skarżącemu wypłaty świadczenia mieszkaniowego od dnia (...) lutego 2020 r.

W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w (...) wskazał na wstępie, że przepis art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP stanowi, iż żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek, z zastrzeżeniem ust. 10, otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 oraz z 1994 r. Nr 10, poz. 36).

Organ pierwszej instancji zauważył, że wspomniana ustawa z dnia 20 maja 1976 r. określała, że pomoc finansowa przysługiwała żołnierzom pełniącym zawodową służbę wojskową jako służbę stałą i była przyznawania ze środków budżetu Państwa. Przyznanie pomocy, jak wskazałorgan pierwszej instancji, miało na celu pomoc w zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych żołnierza i jego rodziny i było - obok przydziału kwatery stałej - trwałą realizacją prawa do zakwaterowania. Organ wskazał ponadto, że określenie ww. cezury czasowej, tj. wskazanie terminu do dnia 31 grudnia 1995 r., wynikało z faktu, że od dnia 1 stycznia 1996 r. została wprowadzana ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP i wówczas zastąpiono pomoc finansową - ekwiwalentem pieniężnym w zamian za rezygnację z kwatery. Organ pierwszej instancji zauważył ponadto, że przy kolejnej nowelizacji ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w 2004 r. ustawodawca zrezygnował z wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery. Wówczas została wprowadzona kolejna forma finansowa zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych przysługująca żołnierzowi po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, o ile nabył prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej - odprawa mieszkaniowa.

Ponadto, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w (...) podniósł, że zarówno wydatki związane z wypłatą pomocy finansowej funkcjonariuszowi Policji, jak i odprawa mieszkaniowa wypłacana żołnierzowi są pokrywane z budżetu państwa w części dotyczącej właściwych ministerstw, jako dotacje celowe na zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych uprawnionych do tego osób (vide: art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 161 z późn. zm. oraz art. 7 ust. 11 w zw. z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego - tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 231 z późn. zm.).

Dyrektor OR AMW wskazał, że rozpoznawana sprawa jest jedną z kolejnych potwierdzających fluktuację osób pomiędzy służbami. Zdaniem organu pierwszej instancji, przyjęcie, że w każdej z formacji mundurowych realizacja potrzeb mieszkaniowych winna następować odrębnie (czy to w formie rzeczowej, czy też pieniężnej) byłoby sprzeczne z intencją ustawodawcy uwzględniania wysługi w poprzednich służbach. Według Dyrektora OR AMW, byłoby to także równoznaczne z uznaniem, że każdy podmiot, w tym również ten, który skorzystał z pomocy Państwa z racji pełnienia służby w innej, niż Siły Zbrojne, formacji mundurowej, będzie mógł w przypadku powołania do zawodowej służby wojskowej, kolejny raz otrzymać pomoc Państwa w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych.

W tej sytuacji, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w (...) uznał więc, że pomimo, iż przytoczony przepis art. 21 ust. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie uwzględnia pomocy finansowej otrzymanej na podstawie odrębnych przepisów prawa, to ograniczenie się tylko do literalnego zastosowania dyspozycji art. 21 ust. 6 tej ustawy, bez uwzględnienia wykładni celowościowej i systemowej, powodowałby zaprzeczenie istoty wskazanych wyżej norm prawnych wspólnych dla służb mundurowych.

Dyrektor OR AMW stwierdził, że ważnym interesem publicznym, w tym interesem Państwa jest bez wątpienia solidarność społeczna w celu pomocy w zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych, jako podstawowych. Niemniej jednak, organ pierwszej instancji uznał, że udzielenie pomocy w zabezpieczeniu tych potrzeb przez Państwo dwukrotnie, jest zaprzeczaniem interesu Państwa.

Zdaniem organu pierwszej instancji, naruszenie interesu publicznego to przyznanie jednej osobie z tego samego tytułu pomocy dwukrotnie, a przez to brak środków na pomoc innym, którzy jej nie otrzymali, a również potrzebują wsparcia w zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych.

Tymczasem, jak zauważył organ pierwszej instancji, przepisy art. 2 i art. 32 Konstytucji RP stanowią o konieczności przestrzegania zasad równości wobec prawa i sprawiedliwości społecznej.

W tym miejscu, Dyrektor OR AMW zwrócił uwagę, że świetle wykładni dokonanej przez Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 4 lutego 1997 r., wydanego w sprawie sygn. akt P 4/96, przyjmuje się, że osoby znajdujące się w takiej samej lub podobnej sytuacji należy traktować tak samo. W konsekwencji, jak podniósł organ, Trybunałuznał, że wszystkie podmioty - adresaci norm prawnych charakteryzujący się daną cechą istotną, mają być traktowani równo, a więc - przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy - żaden z żołnierzy nie może mieć realizowanego prawa do zakwaterowania dwukrotnie.

Natomiast, jak podniósł Dyrektor OR AMW, fakt fluktuacji kadr, który jest zjawiskiem pożądanym, gdyż stanowi element rozszerzenia bazy naboru do zawodowej służby wojskowej oraz uwzględnia dorobek służbowy funkcjonariuszy służb mundurowych, nie może stanowić podstawy do odstępstwa od ww. zasad, jak też uznania, że taka pomoc może zostać udzielona dwukrotnie.

Ponadto, organ pierwszej instancji zauważył, że wydatki związane z wypłatą pomocy finansowej na podstawie przywołanych ustaw pragmatycznych były i są nadal pokrywane przez Państwo, jako dotacje celowe na zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych uprawnionych do tego osób.

W tej sytuacji, zdaniem Dyrektora OR AMW, przyjąć należy, że kategoryczny sposób sformułowania w art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, iż "nie przysługuje prawo do zakwaterowania" oraz ogólne określenie negatywnych przesłanek realizacji prawa do zakwaterowania, z uwzględnieniem celowościowej i systemowej interpretacji ww. przepisów dotyczących prawa do zakwaterowania żołnierzy zawodowych, pozwala na przyjęcie wniosku, że tak wyjątkowe prawo, jak prawo do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych żołnierza (rodziny żołnierza), można wykorzystać tylko jeden raz.

Dyrektor OR AMW uznał więc, iż zamierzeniem ustawodawcy w art. 21 ust. 6 cyt. ustawy było wyłączenie z powyższego uprawnienia osób, które już skorzystały z pomocy Państwa (ze środków publicznych) na cele mieszkalne.

Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, organ pierwszej instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie zachodziła podstawa do odmowy wypłaty skarżącemu wnioskowanego świadczenia mieszkaniowego.

W piśmie z dnia (...) czerwca 2020 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie małżonki, wniósł do Prezesa Agencji Mienia Wojskowego odwołanie od ww. decyzji Dyrektora OR AMW.

Wnosząc o uchylenie spornej decyzji organu pierwszej instancji, skarżący zarzucił Dyrektorowi OR AMW:

1. naruszenie art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP - poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten obejmuje sytuację, w której żołnierz zawodowy lub jego małżonek otrzymał pomoc finansową na podstawie innych przepisów, aniżeli wyraźnie wskazane w art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP;

2. naruszenie art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP - poprzez jego błędne zastosowanie, będące skutkiem wadliwego przyjęcia, że w niniejszej sprawie przyznanie skarżącemu świadczenia mieszkaniowego stanowiłoby przyznanie jednej osobie z tego samego tytułu pomocy dwukrotnie;

3. naruszenie art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP - poprzez przyjęcie, że potrzeby mieszkaniowe skarżącego zostały zaspokojone z uwagi na przyznanie I. N. pomocy finansowej w 2013 r. w kwocie 9.000 złotych dla osoby samotnej, w sytuacji, w której zarówno pomoc ta, jak i nabycie i sprzedaż mieszkania miały miejsce przed zawarciem przez skarżącego małżeństwa z tą osobą, a świadczenie mieszkaniowe, którego organ pozbawił skarżącego, wynosi 900 złotych miesięcznie (co przez okres 19 lat da kwotę ponad 200.000 złotych);

4. naruszenie art. 2 i art. 32 Konstytucji RP - poprzez uznanie, że zasady równości i sprawiedliwości społecznej sprzeciwiają się przyznaniu skarżącemu wnioskowanego świadczenia mieszkaniowego;

5. naruszenie art. 18 Konstytucji RP, zapewniającego małżeństwu i rodzinie szczególną ochronę i opiekę Państwa - poprzez odmowę przyznania skarżącemu świadczenia mieszkaniowego wynoszącego 900 złotych miesięcznie (co przez okres 19 lat da kwotę ponad 200.000 złotych), które toświadczenie przysługiwałoby mu - jak uznałorgan pierwszej instancji - gdyby nie wstąpił w związek małżeński, a przyczyną odmowy jest fakt uzyskania przez I. N. pomocy finansowej w jednorazowej kwocie 9.000 złotych w 2013 r. dla osoby samotnej;

6. naruszenie art. 7 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. - poprzez pominięcie istotnych w sprawie dowodów przedłożonych w toku postępowania w postaci aktów notarialnych nr Rep. (...) i Rep. (...), z których wynika, że I. N. nabyła i sprzedała mieszkanie położone w (...) przy ul. (...) przed zawarciem małżeństwa ze skarżącym, co w powiązaniu z faktem, iż pomoc finansowa udzielona została jej, jako osobie samotnej, nie pozwala na uznanie, że potrzeby mieszkaniowe skarżącego żołnierza i jego rodziny zostały w jakikolwiek sposób zaspokojone.

W uzasadnieniu odwołania skarżący wskazał na argumenty, które - w jego ocenie - potwierdzają zarzut chybionej argumentacji organu pierwszej instancji, który wskazywał na rzekome zaspokojenie przez skarżącego potrzeb mieszkaniowych. Jednocześnie, skarżący podniósł argumenty, które stanowić miały o niezasadnym zastosowaniu w niniejszej sprawie przepisu art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, jako podstawy do odmowy wypłaty skarżącemu wnioskowanego świadczenia mieszkaniowego.

W wyniku rozpatrzenia odwołania strony skarżącej, PrezesAgencji Mienia Wojskowego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego, a także art. 21 ust. 1, 2, 4 i 6 oraz art. 48d ust. 12 w zw. z art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, decyzją z dnia (...) lipca 2020 r., nr (...), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w (...) z dnia (...) czerwca 2020 r., nr (...) wydanej w przedmiocie odmowy wypłaty skarżącemu wnioskowanego świadczenia mieszkaniowego od dnia (...) lutego 2020 r.

W uzasadnieniu wydanej decyzji administracyjnej PrezesAMW zauważył na wstępie, że w niniejszej sprawie bezspornym jest, iż małżonka skarżącego - I.N., będąc funkcjonariuszem Centralnego Biura Śledczego Policji, otrzymała pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego w kwocie 9.004,00 złotych, na podstawie decyzji nr (...) Komendanta Głównego Policji z dnia (...) listopada 2013 r.

PrezesAMW wskazał, że w sytuacji, gdy żołnierz otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych, świadczenie mieszkaniowe nie przysługuje.

Organ odwoławczy stwierdził, że analogicznie, jak w ustawach o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, celem regulacji dotyczących mieszkań funkcjonariuszy Policji jest to, ażeby funkcjonariusz miał zrealizowane prawo do lokalu mieszkalnego poprzez przydział takiego lokalu lub wypłatę pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (vide: art. 88 i art. 94 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji). Organ odwoławczy wskazał jednocześnie, że istotne jest to, iż uzyskana pomoc finansowa przez policjanta przeznaczona jest na konkretny cel związany z nabyciem mieszkania albo domu jednorodzinnego i nie może być przeznaczona na inny dowolny cel.

Mając powyższe na względzie, PrezesAMW zauważył, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż I.N. została wypłacona pomoc finansowa, a więc - wbrew twierdzeniom skarżącego - ubieganie się przez niego o realizację prawa do zakwaterowania w formie świadczenia mieszkaniowego nie jest uprawnione.

PrezesAMW uznał, że zarówno cel, jak i sens rozwiązań przyjętych w ustawie o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP i ustawie o Policji stanowią podstawę uznania, że realizacja przez Państwo uprawnień mieszkaniowych na rzecz żołnierza, policjanta, czy też odpowiednio ich małżonków, w formie określonej tymi przepisami, następuje tylko raz.

Zatem, jak wskazałorgan odwoławczy, otrzymanie pomocy finansowej przez małżonkę skarżącego nie może zostać pominięte, albowiem uznać należy, iż strona skarżąca również korzysta z udzielonego wsparcia mimo, że pomoc finansowa wypłacona została I. N. przed zawarciem związku małżeńskiego.

Ustosunkowując się do zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia przepisów art. 2 i 32 Konstytucji RP i ustanowionych w tych przepisach zasad równości wobec prawa i sprawiedliwości społecznej, PrezesAMW uznał, że argumentacja skarżącego w tym zakresie jest bezzasadna. Organ odwoławczy zauważył bowiem, iż uznanie na gruncie przedmiotowej sprawy, że skarżący względem innych żołnierzy miałby być potraktowany inaczej, czyli że powinien otrzymać dwukrotnie wsparcie Państwa w realizacji potrzeb mieszkaniowych, prowadziłoby właśnie do nieuprawnionego różnicowania sytuacji żołnierzy i byłaby nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą równości.

PrezesAMW stwierdził, że w przypadku zbiegu uprawnień funkcjonariuszy Policji, czy też żołnierzy, pomoc finansowa przysługuje tylko raz, a - co więcej - tylko raz w rodzinie, jak i w sytuacji, gdy funkcjonariusze pozostają w konkubinacie i kupują lokal mieszkalny na współwłasność, jak i wówczas, gdy pomoc finansową otrzymał małżonek pełniący służbę w innej formacji mundurowej (podobnie: wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1810/16).

PrezesAMW wskazał ponadto, iż uwzględniając specyfikę sprawy, należy stwierdzić, że zarówno żołnierz, jak i jego małżonek, który otrzymał pomoc w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, nie jest uprawniony do otrzymania innej formy wsparcia finansowego ze Skarbu Państwa, tak samo, jak funkcjonariusz Policji, który otrzymał pomoc finansową na podstawie ustawy o Policji.

W konsekwencji, PrezesAMW uznał, że w sprawie istnieje podstawa do zastosowania wyłączenia, o którym mowa w art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP z zastosowaniem wskazanej wykładni celowościowej, historycznej i systemowej, polegającego na tym, że skarżący nie może otrzymać wsparcia ze Skarbu Państwa, obecnie w formie wypłaty świadczenia mieszkaniowego.

Według organu odwoławczego, powyższe stanowisko zgodne jest z celem pomocy, jakim było wsparcie w zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych beneficjenta i jego rodziny.

Zdaniem Prezesa AMW, ograniczenie się tylko do literalnego zastosowania art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, o co faktycznie wnosi strona skarżąca, powodowałoby zaprzeczenie celu wspomnianych wyżej norm prawnych.

W tej sytuacji, organ odwoławczy stwierdził więc, że nie można zgodzić się z poglądem wyrażonym przez skarżącego, jakoby jego potrzeby mieszkaniowe nie zostały zaspokojone.

PrezesAMW stwierdził, że - wbrew stanowisku strony skarżącej - sporne świadczenie uznać należy za świadczenie równorzędne świadczeniu, o którym mowa w art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, co powoduje, że ponowna realizacja prawa do zakwaterowania byłaby nadużyciem pomocy przyznawanej ze środków budżetu Państwa na ten sam cel. Organ odwoławczy uznał bowiem, że wypłata pomocy finansowej przyznanej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oznacza, iż na gruncie ustawy o Policji funkcjonariusz ten traktowany jest, jako osoba, której potrzeby mieszkaniowe jego i jego rodziny zostały definitywnie zaspokojone, co wyklucza ponowne skorzystanie z realizacji prawa do zakwaterowania.

PrezesAMW uznał, iż z przepisu art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP jednoznacznie wynika, że żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on sam lub jego małżonek kiedykolwiek wcześniej skorzystali z jednej z form zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, o których mowa w tym przepisie.

Organ odwoławczy podkreślił, że uprawnienia dedykowane funkcjonariuszom Policji i żołnierzom zawodowym oparte są na wspólnych założeniach systemowych, gdyż charakter tych uprawnień jest zbliżony ze względu na cel, jakiemu służą, tj. umożliwiają zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, zapewniając tym samym należyte wykonywanie obowiązków służbowych z zakresu obrony bezpieczeństwa i porządku publicznego kraju. Dlatego też, zdaniem Prezesa AMW, odmienne traktowanie pomocy finansowej określonej w art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP doprowadziłoby do sytuacji, w której funkcjonariusz Policji, dobrowolnie zmieniając, czy też kontynuując służbę w strukturach wojskowych, dwukrotnie otrzymywałby wsparcie Państwa na ten sam cel, a zatem byłby w pozycji uprzywilejowanej w stosunku nie tylko do innych żołnierzy zawodowych, ale także innych funkcjonariuszy Policji, co stoi w sprzeczności z zasadami równości wobec prawa i sprawiedliwości społecznej, o których mowa w art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Mając powyższe na względzie, PrezesAMW uznał zatem, że w niniejszej sprawie została spełniona przesłanka negatywna, określona w art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, ponieważ przepis ten znajduje zastosowanie w każdej sytuacji, w której z pomocą Państwa zrealizowane zostało prawo do kwatery.

W konsekwencji, organ odwoławczy uznał, że Dyrektor OR AMW, wbrew twierdzeniom skarżącego, miał pełną podstawę do wydania spornej decyzji z dnia (...) czerwca 2020 r. o odmowie wypłaty skarżącemu wnioskowanego świadczenia mieszkaniowego.

Jednocześnie, organ odwoławczy uznał, że - wbrew zarzutom strony skarżącej - organ pierwszej instancji dokonał wystarczających ustaleń faktycznych potrzebnych dla podjęcia spornego rozstrzygnięcia, dokonując ich wyczerpującego zbadania i prawidłowej oceny zebranego w sprawie materiał dowodowego, co oznacza, że nie naruszył regulacji wyrażonych w art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a., jak również art. 80 k.p.a.

Ponadto, zdaniem Prezesa AMW, organ pierwszej instancji, działając zgodnie z art. 11 k.p.a., wyjaśnił w sposób należyty w uzasadnieniu spornej decyzji, że adresowane do skarżącego rozstrzygnięcie wynika z racjonalnych przesłanek i jest oparte na przepisach obowiązującego prawa.

PrezesAMW stwierdził także, że w przedmiotowej sprawie Dyrektor OR AMW dokonał właściwej interpretacji przepisów dotyczących praw przysługujących żołnierzowi zawodowemu, posługując się przy tym prawidłowo zastosowaną wykładnią celowościową, historyczną i systemową. Organ odwoławczy uznał również, że Dyrektor OR AMW uwzględnił w wydanej przez siebie decyzji zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes obywateli, nie naruszając przy tym konstytucyjnej gwarancji ochrony małżeństwa, wyrażonej w art. 18 Konstytucji RP.

Ponadto, w ocenie Prezesa AMW, organ pierwszej instancji przeprowadził sporne postępowanie administracyjne w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się przy tym zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.

Wobec powyższego, PrezesAMW uznał, że skoro organ pierwszej instancji zasadnie orzekł o odmowie wypłaty skarżącemu świadczenia mieszkaniowego, zachodziła podstawa do utrzymania w mocy tej decyzji.

W piśmie z dnia (...) sierpnia 2020 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie małżonki, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Prezesa AMW z dnia (...) lipca 2020 r.

Wnosząc o uwzględnienie skargi i uchylenie w całości zarówno zaskarżonej decyzji Prezesa Agencji Mienia Wojskowego, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w (...) z dnia (...) czerwca 2020 r., a także o zasądzenie od organu odwoławczego na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego, strona skarżąca zarzuciła:

1. naruszenie art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sil Zbrojnych RP - poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten obejmuje także sytuację, w której żołnierz zawodowy lub jego małżonek otrzymał pomoc finansową na podstawie innych przepisów, aniżeli wyraźnie wskazane w art. 21 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy, która to wykładnia jest contra legem, a argumenty organu odwołujące się do systemowych i celowościowych założeń mogą być traktowane wyłącznie jako postulaty de lege ferenda, a nie uzasadniać odmowę przyznania prawa w obowiązującym stanie prawnym;

2. naruszenie art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP - poprzez jego błędne zastosowanie będące skutkiem błędnego przyjęcia, że w niniejszej sprawie przyznanie skarżącemu świadczenia mieszkaniowego stanowiłoby przyznanie jednej osobie z tego samego tytułu pomocy dwukrotnie;

3. naruszenie art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych - poprzez przyjęcie, że potrzeby mieszkaniowe skarżącego zostały zaspokojone poprzez przyznanie I. N. pomocy finansowej w 2013 r. w kwocie 9.000 złotych dla osoby samotnej, w sytuacji, w której zarówno pomoc ta, jak i nabycie i sprzedaż mieszkania miały miejsce przed zawarciem małżeństwa, a świadczenie mieszkaniowe, którego organ pozbawił skarżącego wynosi 900 złotych miesięcznie (co przez okres 19 lat da kwotę ponad 200.000 złotych);

4. naruszenie art. 2 i art. 32 Konstytucji RP - poprzez uznanie, że zasady równości i sprawiedliwości społecznej sprzeciwiają się przyznaniu skarżącemu wnioskowanego świadczenia mieszkaniowego;

5. naruszenie art. 18 Konstytucji RP, zapewniającego małżeństwu i rodzinie szczególną ochronę i opiekę Państwa - poprzez odmowę przyznania skarżącemu świadczenia mieszkaniowego wynoszącego 900 złotych miesięcznie (co przez okres 19 lat da kwotę ponad 200.000 złotych), które toświadczenie przysługiwałoby mu - jak sugerują organy obu instancji - gdyby nie wstąpił w związek małżeński, a przyczyną odmowy jest fakt uzyskania przez I. N. pomocy finansowej w jednorazowej kwocie 9.000 złotych w 2013 r. dla osoby samotnej;

5. naruszenie art. 6 k.p.a. - poprzez jego niezastosowanie i podjęcie rozstrzygnięcia na domniemanej podstawie prawnej, wywodzonej w drodze niedopuszczalnej analogii;

6. naruszenie art. 7 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. - poprzez pominięcie istotnych w sprawie dowodów przedłożonych w toku postępowania w postaci aktów notarialnych nr Rep. (...) i Rep. (...), z których wynika, że I. N. nabyła i sprzedała mieszkanie położone w (...) przy ul. (...) przed zawarciem małżeństwa ze skarżącym, co w powiązaniu z faktem, że pomoc finansowa udzielona została jej, jako osobie samotnej, nie pozwala na uznanie, że potrzeby mieszkaniowe skarżącego żołnierza i jego rodziny zostały w jakikolwiek sposób zaspokojone oraz poprzez nieodniesienie się do zasadniczych argumentów podniesionych przez stronę skarżącą w odwołaniu.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, że zasadniczym zarzutem, jaki stawia zaskarżonej decyzji Prezesa AMW, jest naruszenie 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP z uwagi na jego błędną wykładnię i w konsekwencji błędne zastosowanie w niniejszej sprawie.

Skarżący stwierdził, że przyjęta przez organy obu instancji wykładnia jest błędna, albowiem z przepisu art. 21 ust. 6 pkt 4 cyt. ustawy nie wynika, że otrzymanie jakiejkolwiek pomocy finansowej na cele mieszkaniowe ze środków publicznych, wyłącza możliwość otrzymania, po wstąpieniu do służby wojskowej, prawa do zakwaterowania. Skarżący wskazał, że ratio legis art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP stanowi wyłączenie możliwości otrzymania prawa do zakwaterowania przez żołnierza, który otrzymał pomoc finansową przed dniem 31 grudnia 1995 r., na podstawie przepisów ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych z 1976 r. Według skarżącego nie ma więc podstaw do tego, aby ten zakaz "rozciągać" na inne podstawy nabycia prawa do zakwaterowania.

Zdaniem strony skarżącej, organy obu instancji, odwołując się do wykładni systemowej i celowościowej, prowadzą do wniosków jawnie sprzecznych z treścią analizowanego przepisu art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, albowiem przepis ten wyraźnie wskazuje, że - po pierwsze - zachodzi cezura czasowa otrzymania pomocy finansowej (do dnia 31 grudnia 1995 r.), a - po drugie - ważna jest podstawa prawna przyznania owej pomocy finansowej (vide: przepisy ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych). Tymczasem, jak zauważył skarżący, przyznana I. N. pomoc finansowa niewątpliwie żadnego z tych warunków nie spełnia.

Skarżący zauważył, że jakkolwiek wykładnia pozajęzykowa jest dopuszczalna, to nie może ona jednak wykraczać poza językowy sens przepisu i prowadzić do wniosków w istocie contra legem. Według skarżącego, wykładnia pozajęzykowa nie może prowadzić do naruszenia takich wartości, jak pewność i bezpieczeństwo prawa. Ponadto, jak wskazał skarżący, wynik wykładni pozajęzykowej nie może wykraczać poza możliwy sens słów ustawy. Tymczasem, jak podniósł skarżący, zaprezentowana przez organy obu instancji wykładnia pomija zupełnie językowo jasną treść art. 21 ust. 4 pkt 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, nadając mu sens, który z przepisu tego nie wynika. Skarżący stwierdził, że nie jest dopuszczalne stosowanie funkcjonalnych dyrektyw wykładni w celu skorygowania językowego rezultatu wykładni na niekorzyść obywatela, zwłaszcza, gdy norma wyinterpretowana z jasnego językowo przepisu nie narusza systemu wartości przypisywanych prawodawcy, gdyż potrzeby mieszkaniowe skarżącego nie zostały zaspokojone w żaden sposób, a organ nie wykazał, aby przyznanie mu wnioskowanego świadczenia naruszało jakiekolwiek zasady konstytucyjne.

Skarżący wskazał, że nawet gdyby przyjąć, jak twierdzą organy obu instancji, że zamierzeniem ustawodawcy w art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP było wyłączenie z uprawnienia wszystkich osób, które już skorzystały z pomocy Państwa na cele mieszkalne, to nie można jednocześnie pomijać, że ustawodawca ściśle określił przypadki, w których prawo do zakwaterowania nie przysługuje. Skarżący zauważył, że ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP była wielokrotnie nowelizowana, a mimo to ustawodawca nie zdecydował jednak o poszerzeniu katalogu przesłanek negatywnych przyznania prawa do zakwaterowania żołnierza zawodowego poprzez wyeliminowanie tego uprawnienia w stosunku do żołnierza zawodowego, który przed powołaniem do służby wojskowej pełnił służbę w Policji i uzyskał tam pomoc finansową, a tym bardziej żołnierza zawodowego, który ożenił się z funkcjonariuszką Policji, która taką pomoc otrzymała przed zawarciem małżeństwa.

Skarżący podniósł ponadto, że wprawdzie w orzecznictwie wyrażany jest pogląd, zgodnie z którym w procesie wykładni prawa interpretatorowi nie wolno całkowicie ignorować wykładni systemowej lub funkcjonalnej poprzez ograniczenie się wyłącznie do wykładni językowej pojedynczego przepisu, niemniej jednak - jak wskazała strona skarżąca - nie można tego poglądu rozciągać do takich rozmiarów, które pozwalają na zaakceptowanie wyników wykładni systemowej i funkcjonalnej, które są sprzeczne z wynikami wykładni językowej. W niniejszej sprawie, zdaniem skarżącego, dokonanej przez organy obu instancji wykładni nie sposób pogodzić z językowym brzmieniem przepisu art. 21 ust. 4 pkt 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, który jest jednoznaczny pod względem językowym.

W tej sytuacji, skarżący uznał, że w niniejszej sprawie stan faktyczny nie odpowiada hipotezie ww. przepisu, albowiem małżonka skarżącego otrzymała pomoc mieszkaniową będąc policjantką, na podstawie innych przepisów prawnych, niż dotyczące zakwaterowania Sił Zbrojnych. W konsekwencji, doszło do sytuacji, w której organ, odmawiając skarżącemu żołnierzowi udzielenia pomocy w zakresie zakwaterowania, zastosował przepisprawny do stanu faktycznego, nieobjętego jego dyspozycją, odrzucając oczywiste wyniki wykładni językowej na rzecz wyników wykładni celowościowej, powołując się na zasady konstytucyjne, bez głębszej analizy ich treści i szczegółowego odniesienia do rozpatrywanej sprawy.

Skarżący wyraźnie podkreślił, że w krajowym porządku prawnym zasadnicze znaczenie i zarazem pierwszeństwo ma wykładnia językowa, a pozostałym metodom wykładni, w tym wykładni celowościowej, należy przypisać znaczenie subsydiarne (pomocnicze, wspierające), co oznacza, że sięganie do wykładni celowościowej jest wobec tego uzasadnione tylko wówczas, gdy wyniki wykładni językowej nie są jednoznaczne. Zdaniem skarżącego, względy celowościowe mogą zatem jedynie wesprzeć, wzmocnić wnioski wynikające z językowego rozumienia interpretowanego przepisu prawnego, nie mogą zaś w żadnym razie być wykorzystane do podważenia i w rezultacie odrzucenia zastosowania normy prawnej, która na gruncie językowym nie budzi żadnych wątpliwości.

Skarżący nie zgodził się ponadto ze stanowiskiem organów obu instancji, jakoby jego potrzeby mieszkaniowe zostały zaspokojone. Skarżący zarzucił, że organy nie odniosły się do akcentowanej przez niego szczególnie istotnej okoliczności, z której wynika, iż pomoc ta przyznana została I.N., jako osobie samotnej, a także, że mieszkanie, które ona nabyła, zbyła następnie jeszcze przed zawarciem związku małżeńskiego ze skarżącym, co oznacza, że otrzymana przez nią pomoc finansowa w żaden sposób nie wpłynęła na stan majątkowy i potrzeby mieszkaniowe skarżącego (pomoc ta nie weszła do majątku wspólnego).

W tej sytuacji, skarżący stwierdził, że o ile nie kwestionuje tego, iż ważny interes publiczny sprzeciwia się udzieleniu jednej osobie pomocy dwukrotnie, o tyle jednak trzeba wyraźnie zauważyć, że w tej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca, gdyż skarżącemu nie została udzielona pomoc dwukrotnie.

Skarżący nie zgodził się również z argumentem organów obu instancji, jakoby przyznanie skarżącemu wnioskowanego świadczenia mieszkaniowego stanowiłoby naruszenie art. 2 i art. 32 Konstytucji RP. Zdaniem skarżącego, organy obu instancji stanowiska tego przede wszystkim nie uzasadniły, co oznacza, że strona skarżąca nie wie, w czym konkretnie organy upatrują naruszenia zasad określonych w powyższych przepisach Konstytucji RP. Według skarżącego, organ odwoławczy jedynie ogólnie wskazał, iż skarżący względem innych żołnierzy miałby być rzekomo potraktowany inaczej, albowiem poprzez dwukrotne otrzymanie wsparcia Państwa w realizacji potrzeb mieszkaniowych, doprowadzono do nieuprawnionego różnicowania sytuacji żołnierzy. Tymczasem, jak zauważył skarżący, wyraźnie należy podkreślić, że jego potrzeby mieszkaniowe w stanie faktycznym tej sprawy nie zostały zaspokojone w żaden sposób, a więc nie można przyjąć, iż wnioskuje on o powtórną pomoc mieszkaniową, próbując stworzyć tym samym uprzywilejowaną pozycję w stosunku do innych żołnierzy. W konsekwencji, skarżący uznał, że sugestia organów obu instancji, że doszło do naruszenia zasady równości i sprawiedliwości - nie zasługuje na akceptację. W niniejszej sprawie skarżący ani nie zmienił formacji, ani też nie otrzymał żadnego wsparcia z budżetu Państwa na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych, a więc nie wchodzi w grę dwukrotne przyznanie prawa do zakwaterowania osobie posiadającej status żołnierza.

Skarżący zarzucił ponadto, że organy obu instancji, odmawiając przyznania przedmiotowego świadczenia, dopuściły się naruszenia art. 18 Konstytucji RP i wyrażonej w tym przepisie zasady ochrony i opieki nad małżeństwem i rodziną, albowiem stawiają skarżącego i założoną przez niego rodzinę - w związku z zawartym przez niego związkiem małżeńskim - w dużo gorszej sytuacji, niż gdyby związku tego nie zawarł.

Konkludując, skarżący zauważył, że w demokratycznym Państwie prawa, organy administracji publicznej - rozstrzygając o prawach obywatela - zobowiązane są podejmować decyzje na podstawie wyraźnej podstawy prawnej przewidzianej w powszechnie obowiązujących przepisach prawa. W tej sytuacji, skoro zastosowany przez organy przepis art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP jest jasny, to brak jest podstaw do przyjęcia, że interpretowany przepis ma szerszy zakres zastosowania.

Skarżący wskazał ponadto na dwa ostatnio zapadłe wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które wspierają jego stanowisko, tj. na wyrok z dnia 21 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2169/19, a także wyrok z dnia 20 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 120/20, w których składy orzekające - powołując się na treść art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP - uznały, że treść tego przepisu jest jasna i jednoznaczna pod względem językowym, co oznacza, że można wyprowadzić z niego tylko jeden wniosek, a mianowicie taki, iż tylko osoba zachowująca status żołnierza nie może ponownie skorzystać z prawa do zakwaterowania na podstawie tych samych przepisów dotyczących zakwaterowania Sił Zbrojnych RP. Skarżący zauważył, że składy Sądu orzekające w tych sprawach wskazały jednocześnie, że względy celowościowe nie mogą być wykorzystane do podważenia i w rezultacie odrzucenia zastosowania normy prawnej, która na gruncie językowym nie budzi żadnych wątpliwości. Skarżący podniósł jednocześnie, iż w ocenie składów orzekających, organ administracji publicznej nie ma kompetencji do "poprawiania" ustawy we własnym zakresie, przez nadanie mu innej treści, odpowiadającej przyjętym na własny użytek kryteriom konstytucyjności.

W odpowiedzi na skargę PrezesAgencji Mienia Wojskowego, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Organ odwoławczy stwierdził, że wielokrotna pomoc Państwa na cele mieszkaniowe narusza normatywną spójność systemu prawnego w zakresie uprawnień żołnierzy i funkcjonariuszy Policji do zakwaterowania i stanowi podstawę do odstępstwa od wykładni językowej jako jedynie właściwej. Według Prezesa AMW, odstępstwo takie jest dopuszczalne, gdy zastosowanie wykładni językowej w dość oczywisty sposób prowadzi do nieracjonalnych wniosków, które sprzeczne są z celem aktu prawnego.

PrezesAMW zaznaczył jednocześnie, że idea jednokrotnej pomocy Państwa przejawia się w orzeczeniach sądów administracyjnych, czego przykładem mogą być orzeczenia NSA zapadłe m.in. w sprawach sygn. akt I OSK 1139/12, sygn. akt I OSK 2922/15, sygn. akt I OSK 1418/18, czy też sygn. akt I OSK 1480/18, jak również orzeczenia WSA w Warszawie zapadłe m.in. w sprawach sygn. akt II SA/Wa 1793/19, czy też II SA/Wa 2043/19.

Według organu odwoławczego, nie należy również tracić z pola widzenia faktu, że ustawodawca w art. 21 ust. 10 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP przewidział formę zakwaterowania w postaci miejsca w internacie lub kwaterze internatowej, jeżeli żołnierz lub jego małżonek skorzystał z uprawnień przewidzianych w art. 21 ust. 6 tej ustawy.

PrezesAMW zauważył także, iż podobne wątpliwości w zakresie przysługiwania prawa do zakwaterowania (w formie przydziału lokalu; wypłaty świadczenia mieszkaniowego), czy też prawa do odprawy mieszkaniowej przez żołnierzy, którzy wcześniej swe prawo do kwatery zrealizowali definitywnie na podstawie odrębnych przepisów legły u podstaw orzeczeń WSA w Warszawie wydanych w sprawach sygn. akt: II SA/Wa 690/19, II SA/Wa 2488/19, II SA/Wa 479/18; II SA/Wa 1715/19, II SA/Wa 1775/19, II SA/Wa 2876/19, II SA/Wa 56/20, II SA/Wa 671/20, II SA/Wa 2201/20, II SA/Wa 2823/19, czy też II SA/Wa 401/20.

W skierowanym do Sądu piśmie procesowym z dnia (...) grudnia 2020 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, uzupełniając argumentację zawartą w skardze, powołał się na orzeczenia WSA w Warszawie (vide: wyrok z dnia 17 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2715/19, wyrok z dnia 10 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2362/19, wyrok z dnia 19 października 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 390/20 oraz wyrok z dnia 21 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2169/19), w których Sąd ten wyraził stanowisko dotyczące wadliwej wykładni przepisu art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP zastosowanej przez Prezesa AMW.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm. - dalej także: "p.p.s.a.").

W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga K. N. zasługuje na uwzględnienie, albowiem PrezesAgencji Mienia Wojskowego, wydając zaskarżoną decyzją z dnia (...) lipca 2019 r., nr (...), utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w (...) z dnia (...) czerwca 2020 r., nr (...) w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego - dopuścił się istotnego naruszenia obowiązujących przepisów prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał bowiem, że zarówno PrezesAgencji Mienia Wojskowego, jak i Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w (...), wydając obie sporne decyzje, dopuścili się - mającego zasadniczy wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisu prawa materialnego wyrażonego w art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, a w konsekwencji owego naruszenia - w sposób nieprawidłowy stwierdzili, że w przypadku skarżącego brak jest podstaw prawnych do wypłaty wnioskowanego świadczenia mieszkaniowego z uwagi na fakt, iż małżonka skarżącego, jako funkcjonariusz Policji, skorzystała wcześniej z pomocy państwa (pomocy publicznej) w formie wypłaty pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.

Tym samym, Sąd uznał, że organy obu instancji, wydając wspomniane decyzje administracyjne w przedmiocie odmowy wypłaty skarżącemu wnioskowanej pomocy finansowej - dopuściły się istotnego naruszenia zasady praworządności wyrażonej w przepisach art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP.

Zdaniem Sądu, zarówno naruszenie powołanych wyżej przepisów procedury administracyjnej, jak i związana z tym uchybieniem niewłaściwa ocena prawidłowości zastosowania kluczowych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów prawa materialnego, a także błędna jednocześnie analiza normy prawnej wyrażonej w przepisie art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, miały istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowią dostateczną podstawę prawną do uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji Prezesa Agencji Mienia Wojskowego, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w (...) z dnia (...) czerwca 2020 r.

Przechodząc do oceny legalności obu spornych decyzji administracyjnych, na wstępie należy bardzo wyraźnie podkreślić, że zgodnie z zasadą praworządności, wyrażoną w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Powtórzeniem zasady praworządności przyjętej w Konstytucji RP jest przepis art. 6 k.p.a., wedle którego organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Działanie na podstawie prawa w postępowaniu administracyjnym obejmuje dwa zasadnicze elementy, a mianowicie ustalenie przez organ administracji publicznej zdolności prawnej do prowadzenia postępowania w danej sprawie oraz zastosowanie przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego przy rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy.

Przyjmując, że sfera praw i wolności obywatelskich należy do materii ustawowej, podstawę materialnoprawną decyzji administracyjnej stanowić może tylko ustawa bądź przepisy wykonawcze wydane na podstawie i w ramach wyraźnego upoważnienia zawartego w ustawie.

W ramach zasady wynikającej z art. 7 Konstytucji RP oprócz wymogu "praworządności", rozumianego jako zgodność działań z całym systemem prawa, mieści się także wymóg "legalności", rozumiany jako zgodność każdego działania z konkretną normą prawną, będącą dla niego podstawą prawną. Zasada legalności wymaga, aby każdy akt władczej ingerencji organu administracji publicznej w sferę prawną obywatela oparty był na konkretnie wskazanym przepisie prawa.

W ocenie Sądu, uznać należy, że zasada legalności powinna być zasadniczym kryterium w procesach wykładni dokonywanych przez organy państwa.

Rozstrzygając niniejszą sprawę, Sąd miał wprawdzie na względzie fakt, iż organ administracji publicznej w procesie wykładni prawa nie może całkowicie ignorować wykładni systemowej lub funkcjonalnej poprzez ograniczenie się wyłącznie do wykładni językowej pojedynczego przepisu, niemniej jednak - jak słusznie wskazała strona skarżąca - nie można stosować takich metod owej wykładni systemowej i funkcjonalnej, które prowadzić będą do zaakceptowania wyników interpretacji normy prawnej, które sprzeczne są z wynikami wykładni językowej.

W tej sytuacji, uznać należy, że jakkolwiek wykładnia pozajęzykowa jest dopuszczalna, a w niektórych sytuacjach wręcz konieczna, to nie może ona jednak wykraczać poza językowy sens przepisu i prowadzić do wniosków w istocie contra legem, a więc - zdaniem Sądu - nie może ona prowadzić do naruszenia takich istotnych wartości, jak pewność i bezpieczeństwo prawa.

Ponadto, o ile nie ulega wątpliwości, że wykorzystywanie analogii w procesach stosowania prawa stanowi jeden ze sposobów eliminowania luk prawnych, o tyle podkreślić należy jednocześnie, iż analogia może być stosowana w prawie administracyjnym jedynie wyjątkowo. Zdaniem Sądu, można ją stosować tylko wtedy, gdy rzeczywiście brak jest przepisu prawnego, który mógłby być zastosowany w danej sytuacji faktycznej i jednocześnie, co bardzo ważne, gdy zastosowanie analogii nie spowoduje sytuacji gorszej ze względu na interes społeczny lub indywidualny, gdyż stosowanie analogii winno być korzystniejsze z punktu widzenia tych dwóch interesów.

W konsekwencji, pamiętając o znaczeniu zasad praworządności i legalności w procesach wykładni przepisów prawa administracyjnego, należy - w ocenie Sądu - bezwzględnie przyjąć, że w państwie praworządnym obywatele mają prawo polegać na tym, co prawodawca w tekście prawnym powiedział, a nie na tym, co zamierzał powiedzieć lub co powiedziałby, gdyby znał nowe okoliczności.

Przechodząc do oceny niniejszej sprawy, należy zauważyć, że zgodnie z art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek, z zastrzeżeniem ust. 10, otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. poz. 19 oraz z 1994 r. poz. 36).

Prawo do zakwaterowania jest więc samoistnym prawem żołnierza zawodowego wynikającym z łączącego go stosunku służbowego.

W świetle art. 21 ust. 2 cyt. ustawy, prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego jest realizowane w jednej z następujących form zakwaterowania:

1) przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego na czas pełnienia służby;

2) przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej;

3) wypłaty świadczenia mieszkaniowego.

Przy czym, jak stanowi przepis art. 21 ust. 4 analizowanej ustawy, żołnierzowi służby kontraktowej w pierwszej kolejności prawo do zakwaterowania realizowane jest w formie przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego, a dopiero w przypadku nieprzydzielenia przez Agencję Mienia Wojskowego kwatery albo lokalu mieszkalnego, żołnierz służby kontraktowej wybiera na swój wniosek jedną z dwóch pozostałych form zakwaterowania, tj. przydział miejsca w internacie lub kwaterze internatowej albo wypłatę świadczenia mieszkaniowego.

Warto zauważyć, że wyraźny katalog przesłanek negatywnych, które wyłączają dopuszczalność realizacji prawa do zakwaterowania (w tym wypłaty świadczenia mieszkaniowego) ustawodawca zawarł w treści art. 21 ust. 6 pkt 1-5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, który stanowi, iż żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek, z zastrzeżeniem ust. 10:

1) otrzymał ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery, wypłacony na podstawie przepisów ustawy obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004 r.;

2) otrzymał odprawę mieszkaniową wypłaconą albo zrealizowaną w formie rzeczowej na podstawie przepisów ustawy obowiązujących od dnia 1 lipca 2004 r.;

3) nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia;

4) otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 oraz z 1994 r. Nr 10, poz. 36);

5) nabył własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego od Agencji.

Ponadto, w przepisie art. 21 ust. 10 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP przewidziano, iż prawo do zakwaterowania realizowane w formie przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej przysługuje żołnierzowi zawodowemu, jeżeli on lub jego małżonek w miejscowości, w której pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej nie skorzystał z uprawnień, o których mowa w ust. 6, albo on lub jego małżonek nie posiada w tej miejscowości lokalu mieszkalnego wybudowanego lub nabytego z wykorzystaniem uprawnień, o których mowa w ust. 6.

W niniejszej sprawie organy obu instancji uznały, że jakkolwiek treść przepisu art. 21 ust. 6 pkt 4 cyt. ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie uwzględnia pomocy finansowej otrzymanej na podstawie odrębnych przepisów prawa, to jednak wykładnia systemowa i funkcjonalna przemawiają za przyjęciem, że ma on zastosowanie również do sytuacji, w której małżonka skarżącego, jako funkcjonariuszka Policji, otrzymała w 2013 r. pomoc finansową na podstawie art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, w świetle którego policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość.

PrezesAMW - powołując się na treść art. 21 ust. 6 pkt 4 cyt. ustawy - zauważył, że ustawa z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych określała, że pomoc finansowa przysługiwała żołnierzom pełniącym zawodową służbę wojskową jako służbę stałą i była przyznawana ze środków budżetu Państwa. W tej sytuacji, jak uznałorgan odwoławczy, przyznanie pomocy finansowej miało na celu pomoc w zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych żołnierza i jego rodziny i było, obok przydziału kwatery stałej, trwałą realizacją prawa do zakwaterowania. Następnie, wskazując na kolejne zmiany w ustawodawstwie, organ odwoławczy postawił tezę, iż niezależnie od obecnie użytego nazewnictwa określającego wsparcie żołnierzy w zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych i odesłania w art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy jedynie do pomocy finansowej określonej przepisami ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych z 1976 r. - uznać trzeba, że wszystkie wspomniane formy pomocy służą wsparciu w zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych. Z tej przyczyny, PrezesAMW uznał, że użyte w przepisie art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP pojęcie "pomocy finansowej" należy rozumieć szeroko, czyli - jak stwierdził organ odwoławczy - także odnosząc je do pomocy finansowej udzielonej innym formacjom mundurowym.

Mając na względzie powyższe rozważania, organ odwoławczy doszedł do przekonania, że skoro celem regulacji dotyczących mieszkań funkcjonariuszy Policji jest - analogicznie, jak w ustawie o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP - to, ażeby policjant mógł zrealizowane prawo do lokalu mieszkalnego poprzez przydział takiego lokalu, a w razie jego braku wypłatę pomocy finansowej (vide: art. 88 i art. 94 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji), to rzekomo koniecznym było uwzględnienie faktu, że prawo skarżącego do lokalu mieszkalnego zostało już zrealizowane, a to z kolei oznacza, że pomoc finansowa przysługuje tylko jeden raz.

W konsekwencji powyższych rozważań, organy obu instancji uznały, że skoro w realiach niniejszej sprawy prawo skarżącego do lokalu mieszkalnego zostało docelowo zrealizowane przy udziale pomocy Państwa, ponowne ubieganie się o realizację takiego prawa nie jest uprawnione.

W ocenie Sądu, uznać należy, że przyjęta przez organy obu instancji wykładnia art. 21 ust. 6 pkt 4 cyt. ustawy jest błędna, albowiem - wbrew stanowisku zaprezentowanemu w uzasadnieniu spornych decyzji - z normy prawnej wyrażonej w przepisie art. 21 ust. 6 pkt 4 analizowanej ustawy nie wynika, że otrzymanie jakiejkolwiek pomocy finansowej na cele mieszkaniowe ze środków publicznych, wyłącza możliwość otrzymania, po wstąpieniu do służby wojskowej, prawa do zakwaterowania.

Zdaniem składu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie orzekającego w niniejszej sprawie, powyższy pogląd organów obu instancji nie znajduje jakiejkolwiek podstawy prawnej w obowiązujących aktualnie przepisach ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, co w konsekwencji oznacza, że zarówno PrezesAMW, jak i Dyrektor OR AMW, odmawiając skarżącemu wypłaty świadczenia mieszkaniowego - dopuścili się istotnego naruszenia obowiązujących przepisów prawa materialnego wyrażonych w art. 21 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 w związku z art. 21 ust. 6 pkt 4 cyt. ustawy.

Sąd uznał wprawdzie, iż wykładając dany przepisprawa, należy brać pod uwagę jego relacje do innych przepisów danego aktu normatywnego (wykładnia systemowa wewnętrzna) oraz do przepisów zawartych w innych ustawach (wykładnia systemowa zewnętrzna), albowiem tylko realizacja tej dyrektywy wykładni prawa, określanej jako argumentum a rubrica, gwarantuje zupełne i niesprzeczne odczytanie danej instytucji prawa z przepisów prawa (por.m.in. L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2006, s. 152 i n.). Niemniej jednak, zdaniem Sądu, należy również bardzo wyraźnie podzielić pogląd wyrażony w orzecznictwie, że w procesie wykładni prawa interpretatorowi nie wolno całkowicie ignorować wykładni systemowej lub funkcjonalnej poprzez ograniczenie się wyłącznie do wykładni językowej pojedynczego przepisu. Może się bowiem okazać, że sens przepisu, który wydaje się językowo jasny, okaże się wątpliwy, gdy go skonfrontujemy z innymi przepisami lub weźmiemy pod uwagę cel regulacji prawnej. Jest to bardzo istotne, jeśli zważy się chociażby to, że jednym z najmocniejszych argumentów o poprawności interpretacji jest okoliczność, że wykładnia językowa, systemowa i funkcjonalna dają zgodny wynik (por. uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 14 marca 2011 r., II FPS 8/10, a także z dnia 2 kwietnia 2012 r., II FPS 3/11 - publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/; podobnie (w:) postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2007 r., I KZP 6/07, OSNKW 2007/5/37, Biuletyn SN 2007, Nr 5, poz. 18; postanowienie NSA z dnia 9 kwietnia 2009 r., II FSK 1885/07; wyroki NSA: z dnia 19 listopada 2008 r., II FSK 976/08, z dnia 2 lutego 2010 r., II FSK 1319/08, z dnia 2 marca 2010 r., II FSK 1553/08, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ oraz wypowiedzi doktryny: M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Warszawa 2010, s. 291 i n., L. Morawski, op. cit., Toruń 2010, s. 74-83).

Ponadto, dokonując analizy stanowiska organów obu instancji, Sąd miał również na uwadze to, że w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych składy orzekające, rozstrzygając podobne sprawy - przyjmowały, że ratio legis art. 21 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP jest zakwaterowanie żołnierza i jego rodziny w jeden ze sposobów przewidzianych w tym przepisie, a takie wyjątkowe prawo, jak zakup mieszkania z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia, rodzina żołnierza może wykorzystać tylko jeden raz. Tak ogólne sformułowanie art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy - jak wskazywały składy orzekające sądów administracyjnych - pozwala przyjąć, że zamiarem ustawodawcy było szerokie ujęcie omawianego wyłączenia, obejmujące przypadki, gdy żołnierzowi lub jego małżonkowi kiedykolwiek udzielono pomocy ze środków publicznych na cele mieszkalne tam wskazane. Sądy te uznawały jednocześnie, że oczywistym też jest, że podobnie, jak w pozostałych przypadkach wymienionych w art. 21 ust. 6 ustawy, w których żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, wskazane zdarzenia dotyczyć mogą zdarzeń zaistniałych w przeszłości, przed datą wprowadzenia zmiany ustawy, która obowiązuje od dnia 1 lipca 2010 r. (por.m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 3038/12, LEX nr 1469530).

Sąd miał również na względzie fakt, iż w wyroku z dnia 17 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 1418/18, Naczelny Sąd Administracyjny, ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, również uznał, iż " (...) Nie można zgodzić się z poglądem skarżącego, że z ustawy o zakwaterowaniu nie wynika zakaz korzystania z pomocy w zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych przez Państwo więcej niż raz w życiu. Owszem taki zakaz nie jest wyrażony wprost, tym niemniej wynika on z sensu przepisów obowiązujących wcześniej i obecnie". Sąd miał na względzie również to, że w uzasadnieniu wspomnianego wyroku NSA z dnia 17 listopada 2018 r. wskazano, że organ zasadnie przyjął, iż " (...) zaakceptowanie poglądu skarżącego byłoby równoznaczne z uznaniem, że każdy podmiot, w tym również ten, który skorzystał z pomocy państwa z racji pełnienia służby w innej, niż siły zbrojne, formacji mundurowej, będzie mógł, w przypadku powołania do zawodowej służby wojskowej - kolejny raz otrzymać pomoc Państwa w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. Taka interpretacja przepisów art. 21 ust. 6 ustawy stoi w sprzeczności z ich treścią oraz funkcją, jaką miały pełnić, czyli wykluczenia możliwości parokrotnego korzystania z pomocy Państwa, tym bardziej, że przepisy dotyczące nabycia lokali od Agencji, czy też Skarbu Państwa, jak już wcześniej wskazano, są wspólne m.in. dla żołnierzy, policjantów, strażaków, funkcjonariuszy BOR, czy funkcjonariuszy Straży Granicznej".

Warto ponadto, wskazać, że również WSA w Warszawie w swoim dotychczasowym orzecznictwie zwracał uwagę na zasadność kierowania się przy interpretacji przepisów regulujących pomoc finansową dla funkcjonariuszy służb mundurowych m.in. zasadą racjonalnego wydatkowania funduszy publicznych (por.m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1810/16).

Mając na względzie powyższe zastrzeżenia, Sąd uznał jednakże, iż nie sposób w żadnym zakresie podzielić stanowiska zaprezentowanego w niniejszej sprawie zarówno w odpowiedzi na skargę, jak i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezesa AMW z dnia (...) lipca 2020 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW w (...) z dnia (...) czerwca 2020 r.

Zdaniem Sądu, należy wyraźnie wskazać, że w demokratycznym państwie prawa, organy administracji publicznej - rozstrzygając o prawach obywatela - zobowiązane są podejmować swoje decyzje na podstawie wyraźnej podstawy prawnej przewidzianej w powszechnie obowiązujących przepisach prawa.

Jednocześnie, przyjąć należy, iż - zgodnie z wymogami przewidzianymi w Konstytucji RP - niejasne, czy też niejednoznaczne przepisy prawa nie mogą być interpretowane na niekorzyść strony.

W niniejszej sprawie Sąd uznał jednak przede wszystkim, że powołany przez organy obu instancji przepis art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP jest jasny i precyzyjny, a także zawiera jednoznaczne przesłanki, na podstawie których organ może odmówić przyznania prawa od zakwaterowania. Oznacza to w konsekwencji, iż organy Agencji Mienia Wojskowego obu instancji, odmawiając skarżącemu przyznania tego prawa, powołały się jedynie na pozaustawowe przesłanki, uzasadniając swoją odmowę argumentami wyłącznie celowościowymi, które - choć być może w zamyśle słuszne - mogą jednak stanowić jedynie podstawę do zainicjowania postulatów de lege ferenda, czy też stanowić założenia do projektu stosownej nowelizacji ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, idącej dopiero w kierunku wyraźnego uregulowania zakazu ponownego pobierania (otrzymywania) pomocy finansowej w sytuacji jej uzyskania wcześniej w poprzedniej, innej służbie mundurowej.

Nie ulega wątpliwości, że przepis art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP jest jednoznaczny pod względem językowym, a więc można wyprowadzić z niego tylko jeden wniosek, a mianowicie taki, iż tylko osoba zachowująca status żołnierza nie może ponownie skorzystać z prawa do zakwaterowania na podstawie tych samych przepisów, dotyczących zakwaterowania Sił Zbrojnych RP (tak również: WSA w Warszawie (w:) wyrok z dnia 20 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 120/20).

Owszem, należy zgodzić się z tym, iż warto sięgać do innych, niż językowa, metod wykładni, niemniej należy jednocześnie pamiętać o tym, że sięganie do wykładni celowościowej jest uzasadnione tylko wówczas, gdy wyniki wykładni językowej nie są jednoznaczne. Względy celowościowe mogą zatem jedynie wesprzeć, czy też wzmocnić wnioski wynikające z językowego rozumienia interpretowanego przepisu prawnego. W żadnym jednak razie nie mogą jednak być wykorzystane do podważenia i w rezultacie odrzucenia zastosowania normy prawnej, która na gruncie językowym nie budzi żadnych wątpliwości.

Z tych względów, uznać należy, że uzasadnienie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego wyłącznie argumentami celowościowymi, nie daje podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, skoro w przepisach ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie wprowadzono zakazu wypłaty wspomnianego świadczenia żołnierzowi zawodowemu, którego małżonka, pełniąc służbę w Policji, uzyskała pomoc finansową na potrzeby mieszkaniowe (podobnie: WSA w Warszawie (w:) wyrok z dnia 10 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2362/19, czy też wyrok z dnia 21 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2169/19).

W konsekwencji, rozpatrując ponownie wniosek skarżącego, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w (...) zobowiązany będzie zastosować się do dokonanej przez Sąd powyższej oceny prawnej, i - w świetle kryteriów określonych w przepisach ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP - przeprowadzi stosowną analizę zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, a następnie wyda należycie i przekonująco umotywowaną decyzję administracyjną.

Rozstrzygając sprawę, organ zobowiązany będzie - kierując się konstytucyjnymi dyrektywami, w tym respektując przede wszystkim zasadę praworządności wynikającą z art. 7 Konstytucji RP - przeprowadzić tak postępowanie w sprawie, aby jednoznacznie wykazać w uzasadnieniu ponownie wydanej decyzji kryteria przyjętego rozstrzygnięcia, którymi kierował się, rozpatrując wniosek skarżącego.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. - orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.