Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3041135

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 21 stycznia 2020 r.
II SA/Wa 1898/19
Realizacja zasady zaufania w stosunku do starszych osób.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Maciejuk.

Sędziowie WSA: Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Joanna Kube.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia (...) czerwca 2019 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego uchyla zaskarżoną decyzję.

Uzasadnienie faktyczne

Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzją z dnia (...) czerwca 2019 r., po rozpatrzeniu wniosku Pani A. Z. (skarżąca, strona) z dnia (...) maja 2019 r. o przyznanie prawa do rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, działając na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2019 r. poz. 299 ze zm.) i art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym (Dz. U. z 2019 r. poz. 303), zwanej dalej ustawą, odmówił przyznania prawa do rodzicielskiego świadczenia.

W uzasadnieniu decyzji wskazał między innymi, że zgodnie z art. 3 ust. 9 "Świadczenie nie przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty w wysokości co najmniej najniższej emerytury".

Zgodnie z art. 6 ust. 1 "W celu przyznania prawa do świadczenia oraz ustalenia jego wysokości wnioskodawca jest obowiązany do przedstawiania okoliczności faktycznych mających wpływ na przyznanie prawa lub ustalenia wysokości świadczenia i przedkładania żądanych środków dowodowych.

W przypadku nieprzedstawienia wymaganych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych organ, o którym mowa w art. 5 ust. 1 i 2, wzywa wnioskodawcę do uzupełnienia braków w terminie nie krótszym niż 7 dni od dnia otrzymania wezwania, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje wydanie decyzji o odmowie przyznania prawa do świadczenia."

W związku z tym, że skarżąca nie dostarczyła żądanych dokumentów oraz że posiada uprawnienia do emerytury rolniczej, odmówiono przyznania świadczenia rodzicielskiego.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła skarżąca. Podkreśliła, że wychowała siedmioro dzieci. Wskazała na zły stan zdrowia i brak środków na leczenie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie ewentualnie umorzenie postępowania zainicjowanego decyzją z dnia (...) czerwca 2019 r. Podkreślił, że to brak reakcji skarżącej zadecydował o wydaniu decyzji odmownej. Dodatkowo organ wskazał, iż skarżąca pomimo spełnienia przesłanek do uzyskania świadczenia emerytalnego w podstawowej wysokości, co pozwoliłoby na otrzymanie środków na życie, nie składa wniosku, gdyż jak twierdzi, nie będzie niczego podpisywać, gdyż może być "zmanipulowana" przez organ rentowy.

Na rozprawie w dniu (...) stycznia 2020 r. zarówno organ, jak i skarżąca wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowaną jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) dalej w skrócie: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na decyzje administracyjne.

W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga podlega uwzględnieniu jednak z innych przyczyn niż w niej wskazano.

Organy administracji publicznej prowadząc postępowanie kierują się między innymi zasadami ogólnymi zawartymi w Kodeksie postępowania administracyjnego (k.p.a.).

Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada wynikająca z art. 8 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.

W sprawach, w których organy mają do czynienia z osobami starszymi nie znającymi prawa winny być w sposób szczególny wyczulone na sytuację zdrowotną i rodzinną swoich petentów. Sytuacja taka wystąpiła niewątpliwie w niniejszej sprawie, gdyż jak wynika z załączonych akt KRUS skarżąca przejawiała co najmniej nieufność do urzędników państwowych.

Jak wynika z akt sprawy, pismo organu wzywające skarżącą do uzupełnienia braków formalnych wniosku odebrał syn skarżącej M. Z. w dniu (...) maja 2019 r.

Jak wynika z akt sprawy i oświadczenia skarżącej złożonego na rozprawie w dniu (...) stycznia 2020 r., skarżąca jest osobą, której z uwagi na stan zdrowia trudno poruszać się w gąszczu przepisów prawnych, ponadto chce chronić dane osobowe swoich dzieci. Z uwagi na swoja chorobę - trudności w poruszaniu się - skarżąca miała również problem w pozyskaniu niezbędnych do pozytywnego załatwienia wniosku dokumentów. Skarżąca podkreśliła, że po otrzymaniu wezwania od organu nie miała możliwości uzyskania żądanych dokumentów, ponieważ nie wychodziła w tym okresie z domu i nie miała nikogo, kto mógłby jej pomóc załatwić dokumenty. Wskazała ponadto, że urodziła siedmioro dzieci, których akty urodzenia zobowiązała się przedłożyć organowi.

W tym miejscu Sąd wskazuje, że na rozprawie skarżąca okazała dowód osobisty z dnia (...) kwietnia 1981 r. z wpisami dotyczącymi urodzenia siedmiorga dzieci.

Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd uznał, że istnieją dokumenty potwierdzające fakt urodzenie przez skarżącą siedmiorga dzieci, co upoważnia ją do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego.

Reasumując Sąd doszedł do wniosku, że w niniejszej sprawie organ naruszył art. 8 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż nie zweryfikował dlaczego skarżąca mimo złożonego wniosku i niewątpliwego urodzenia siedmiorga dzieci nie uzupełniła żądanych przez organ dokumentów.

Na zakończenie Sąd wskazuje, że w celu wydania decyzji o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym organ musi dysponować aktami urodzenia dzieci oraz innymi dokumentami wskazanymi w piśmie z dnia (...) maja 2019 r.

Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.