Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2072872

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 4 maja 2016 r.
II SA/Wa 1838/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.).

Sędziowie WSA: Anna Mierzejewska, Stanisław Marek Pietras.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 maja 2016 r. sprawy ze skargi R. L. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia (...) sierpnia 2015 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego - oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (zwany dalej Prezesem WAM lub organem odwoławczym), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) oraz art. 13 ust. 6 i 7, art. 21 ust. 1 i 2, art. 48d ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2015 r. poz. 746 z późn. zm.), w dniu (...) sierpnia 2015 r. wydał decyzję nr (...), którą utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w O. nr (...) z dnia (...) lipca 2015 r. o odmawiającą R.Ł. wypłaty świadczenia mieszkaniowego.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podał, że organ pierwszej instancji fakt odmowy wypłaty dodatku mieszkaniowego argumentował okolicznością, że ww. utracił prawa do zakwaterowania z powodu wykupu przez jego żonę lokalu mieszkalnego od jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą w cenie nabycia.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 i 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, żołnierzowi zawodowemu od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej przysługuje prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej, albo za jego zgodą w innej miejscowości.

Prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego jest realizowane w jednej z następujących form:

1)

przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego;

2)

przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej;

3)

wypłaty świadczenia mieszkaniowego.

Natomiast art. 21 ust. 6 powołanej ustawy stanowi, że żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek, z zastrzeżeniem ust. 10:

1)

otrzymał ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery, wypłacony na podstawie przepisów ustawy obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004 r.;

2)

otrzymał odprawę mieszkaniową wypłaconą albo zrealizowaną w formie rzeczowej na podstawie przepisów ustawy obowiązujących od dnia 1 lipca 2004 r.;

3)

nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia;

4)

otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 oraz z 1994 r. Nr 10, poz. 36);

5)

nabył własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego od Agencji.

Organ odwoławczy przyjął, że w sprawie bezspornym jest, że żona odwołującego się M. Ł. (wówczas M.) (...) października 2006 r. - czyli przed datą zawarcia związku małżeńskiego z odwołującym się nabyła od Gminy (...) lokal mieszkalny, przy sprzedaży którego Gmina zastosowała bonifikatę obniżającą cenę jego nabycia. W tak ukształtowanych okolicznościach sprawy, w ocenie organu odwoławczego w rozpatrywanej sprawie niewątpliwie spełniona została negatywna przesłanka do wypłaty R. Ł. świadczenia mieszkaniowego określona w art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.

Prezes WAM wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych, wypracowanym na gruncie powyżej powołanego przepisu tego rodzaju okoliczności, tj. nabycie przez małżonka lokalu mieszkalnego od Skarbu Państwa, Agencji lub jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia - bez względu na datę nabycia takiego lokalu, małżeński ustrój między małżonkami w dacie nabycia lokalu, okoliczność, czy lokal ten pozostaje nadal własnością małżonka, czy też nie, a także bez względu na okoliczności, czy małżonek w dacie nabycia lokalu pozostawał w związku małżeńskim z wnioskodawcą, czy też nie - traktowane jest jako przeszkoda w uznaniu, że żołnierzowi zawodowemu przysługuje prawo do zakwaterowania, w tym także do wypłaty świadczenia mieszkaniowego, o którym mowa w art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.

W ocenie Prezesa WAM, organ pierwszej instancji dokonał zatem prawidłowej wykładni, jak i subsumcji zarówno art. 21 ust. 1 i 2, jak również art. 21 ust. 6 pkt 3 powyżej powołanej ustawy stwierdzając, że stronie nie przysługuje prawo do zakwaterowania, albowiem jego żona (przed zawarciem małżeństwa) nabyła lokal mieszkalny od jednostki samorządu terytorialnego z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia.

Organ odwoławczy podkreślił, że powołany przepis nie odnosi się do kwestii czasu, w jakim miało miejsce nabycie lokalu mieszkalnego od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia. Na potrzeby jego stosowania istotne znaczenie ma odpowiedź na pytanie, czy osoba posiadająca obecnie status żołnierza zawodowego lub jej małżonek kiedykolwiek wcześniej skorzystała z jednej z form pomocy na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, o której mowa w art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Jeżeli, jak w sprawie niniejszej, odpowiedź ta jest twierdząca, to żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje uprawnienie podstawowe, o którym mowa w art. 21 ust. 1 powołanej ustawy.

Prezes WAM nie podzielił przy tym stanowiska odwołującego się, że w art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP mowa jest o małżonku, czyli o osobie posiadającej ten status w chwili nabycia lokalu mieszkalnego. W przepisie tym chodzi bowiem o status osoby, która skorzystała z bonifikaty, istniejący w dacie przyznawania świadczenia.

R. Ł., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję nr (...) Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia (...) sierpnia 2015 r.

Pełnomocnik skarżącego zarzucił w skardze organowi, że wydając zaskarżoną decyzję naruszył następujące przepisy:

1.

art. 21 ust. 1 w zw. z art. 21 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, przez błędną wykładnię tych przepisów i ich niewłaściwe zastosowanie, tj. przez uznanie, że skarżącemu jako żołnierzowi zawodowemu od dnia wyznaczenia na stanowisko służbowe nie przysługuje prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej, albo za jego zgodą w innej miejscowości;

2.

art. 21 ust. 6 pkt 2 powołanej powyżej ustawy, przez błędna jego wykładnię i jego niewłaściwe zastosowanie, tj. poprzez uznanie, że chwili obecnej skarżącemu, jako żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do wypały świadczenia mieszkaniowego.

Podnosząc powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Natomiast art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), stanowią że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

Z powyżej przytoczonych przepisów wynika, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego i wydanego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia.

Skarga nie może zostać uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Na wstępie podać należy, że prawo żołnierza zawodowego do świadczenia mieszkaniowego stanowi pochodną uprawnienia podstawowego, jakim jest prawo do zakwaterowania. Zgodnie z art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2015 r. poz. 746 z późn. zm.), żołnierzowi zawodowemu od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej przysługuje prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości. Prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego jest realizowane w jednej z następujących form:

1)

przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego;

2)

przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej;

3)

wypłaty świadczenia mieszkaniowego.

Żołnierz służby stałej wybiera, na swój wniosek, jedną z ww. form zakwaterowania (ust. 3).

Ustawodawca określił również przesłanki negatywne, których spełnienie pozbawia żołnierza zawodowego prawa podstawowego do zakwaterowania oraz form zastępczych realizacji tego prawa. W świetle art. 21 ust. 6 powołanej ustawy, żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek, z zastrzeżeniem ust. 10:

1)

otrzymał ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery, wypłacony na podstawie przepisów ustawy obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004 r.;

2)

otrzymał odprawę mieszkaniową wypłaconą albo zrealizowaną w formie rzeczowej na podstawie przepisów ustawy obowiązujących od dnia 1 lipca 2004 r.;

3)

nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia;

4)

otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 oraz z 1994 r. Nr 10, poz. 36);

5)

nabył własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego od Agencji.

W kontrolowanej sprawie ustalony przez organ stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości.

Skarżący ubiega się o przyznanie prawa do świadczenia mieszkaniowego w sytuacji, gdy jego żona, jeszcze przed zawarciem związku małżeńskiego, nabyła od jednostki samorządu terytorialnego lokal mieszkalny z uwzględnieniem pomniejszenia ceny nabycia, co znajduje potwierdzenie w § 5 aktu notarialnego z dnia (...) października 2006 r. Repertorium A nr (...).

W ocenie Sądu, w tych okolicznościach sprawy, organy obydwu instancji dokonały prawidłowej interpretacji art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP uznając, iż skarżącemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, albowiem jego żona nabyła lokal mieszkalny od jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą. lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia. Przy czym wyjaśnić należy, że powołany przepis posługuje się pojęciem "małżonek" w znaczeniu podmiotowym. Określa dwie kategorie osób, których przedmiotowa norma prawna dotyczy: żołnierza i jego małżonka. Powołany przepis nie odnosi się do kwestii czasu, w jakim został zawarty związek małżeński. Na potrzeby stosowania powyższego przepisu istotne znaczenie ma odpowiedź na pytanie, czy żołnierz lub jego małżonek kiedykolwiek skorzystał z jednej z form pomocy Agencji na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, o której nowa w art. 21 ust. 6 pkt 1-5 powołanej ustawy, niezależnie od tego, czy w chwili korzystania z pomocy Agencji pozostawał w związku małżeńskim. Jeżeli ta odpowiedź jest twierdząca, to zarówno osoba, która skorzystała z preferencyjnych zasad wykupu lokalu z zasobu Agencji, jak też małżonek takiej osoby do czasu pozostawania w związku małżeńskim, tracą uprawnienie podstawowe, o którym mowa w art. 21 ust. 1 ustawy.

Podkreślić należy, że organ zasadnie odwołał się orzecznictwa sadów administracyjnych, których przedmiotem rozstrzygania były sprawy związane z prawem do zakwaterowania, a co za tym idzie prawem do otrzymania świadczenia mieszkaniowego.

Zasadnym jest odwołanie się w tym miejscu, tak jak to uczynił organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, do Wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 3038/12, w którym Sąd ten wskazał, iż "ratio legis art. 21 ustawy jest zakwaterowanie żołnierz i jego rodziny w jeden ze sposobów przewidzianych w tym przepisie, a takie wyjątkowe prawo, jak zakup mieszkania z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia, rodzina żołnierza może wykorzystać tylko jeden raz. Tak ogólne sformułowanie art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP pozwala przyjąć, że zamiarem ustawodawcy było szerokie ujęcie omawianego wyłączenia, obejmujące przypadki, gdy żołnierzowi lub jego małżonkowi kiedykolwiek udzielono pomocy ze środków publicznych na cele mieszkalne tam wskazane. Oczywistym jest też, że podobnie jak w pozostałych przypadkach wymienionych w art. 21 ust. 6 powołanej ustawy, w których żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, wskazane zdarzenia dotyczyć mogą zdarzeń zaistniałych w przeszłości, przed datą wprowadzenia zmiany do ustawy, która obowiązuje od dnia 1 lipca 2010 r.".

Z powyższych względów zarzuty podniesione w skardze nie mogły zostać uwzględnione, gdyż organy nie naruszyły wskazanych w niej przepisów prawa materialnego, które stanowiły podstawę prawną zaskarżonej decyzji. Nie doszło również do naruszenia przepisów postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy również zgodzić się ze stanowiskiem organu zawartym w odpowiedzi na skargę, że różnica między oceną skarżącego, a oceną organu sprowadza się do zakresu oddziaływania art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Jednakże w rozpoznawanej sprawie to organ dokonał, wbrew twierdzeniu pełnomocnika skarżącego, właściwej interpretacji tego przepisu w relacji z innymi przepisami, które miały w sprawie zastosowanie.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uznając, iż organy w sposób prawidłowy zebrały i oceniły materiał dowodowy oraz że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszyły przepisów prawa materialnego oraz procesowego, orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.