II SA/Wa 1060/20 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3146545

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2021 r. II SA/Wa 1060/20

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Szmydt.

Sędziowie WSA: Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Andrzej Wieczorek.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi A. O. na orzeczenie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia (...) kwietnia 2020 r. nr (...) w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej upomnienia - oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Komendant Główny Straży Granicznej (dalej: KG SG, organ) orzeczeniem nr (...) z (...) kwietnia 2019 r., na podstawie art. 136b ust. 3 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 305; dalej ustawa o SG) w związku z § 33 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1015 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez (...). SG A. O. (dalej: funkcjonariusz, obwiniony, skarżący) od orzeczenia dyscyplinarnego nr (...) Komendanta (...) Oddziału Straży Granicznej (Komendant) z (...) stycznia 2020 r. o uznaniu ww. funkcjonariusza winnym popełnienia zarzucanych czynów, za które ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną i na podstawie w art. 135 ust. 1 ustawy o SG o wymierzeniu kary dyscyplinarnej upomnienia, utrzymał w mocy orzeczenie Komendanta.

Wydaniu powyższych orzeczeń towarzyszył następujący stan sprawy.

Komendant postanowieniem nr (...) z 19 (...) 2019 r. wszczął postępowanie dyscyplinarne wobec (...) SG A. O. w związku z podejrzeniem popełnienia czynów stanowiących nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej polegających na tym, że:

I. w dniu (...) maja 20019 r. po zapoznaniu się z treścią wpisu w (...) dotyczącym kontroli pełnienia służby w dniu (...) maja 2019 r. przez (...) SG A. P. pełnionej jako dowódca patrolu wraz z funkcjonariuszem z patrolu (...) SG M. I. przekazał nieprawdziwe informacje (...) SG T. K. komendantowi Placówki SG w (...), iż wpis dokonany przez kontrolującego zawiera nieprawdziwe informacje dotyczące zadania pytania o zmiany jakie zaszły w eksponowaniu Europejskiego Nakazu Aresztowania w systemie (...), co miało postawić w złym świetle kontrolującego, czym naruszył zasadę etyki zawodowej funkcjonariusza Straży Granicznej określoną pkt III ppkt 1 zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy Straży Granicznej wprowadzonych zarządzeniem nr 11 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 20 marca 2003 r. (Dz. Urz. KG SG Nr 1, poz. 7), zgodnie z którą funkcjonariusz Straży Granicznej postępuje w sposób nie godzący w dobre imię Straży Granicznej i jej funkcjonariuszy, tj. o popełnienie czynu z art. 135 ust. 1 ustawy o SG;

II. w dniu (...) maja 2019 r. po zapoznaniu się z treścią wpisu w (...) dotyczącym kontroli pełnienia służby w dniu (...) maja 2019 r. przez (...) SG A. P., pełnionej jako dowódca patrolu wraz funkcjonariuszem z patrolu (...) SG M. I. w notatce służbowej (...) nr (...) z dnia (...) maja 2019 r. sporządzonej na polecenie (...) SG T. K. komendanta Placówki SG w (...) podał nieprawdziwe informacje, iż kontrolujący zadawał inne pytania niż te, które zostały odnotowane w systemie (...), co miało postawić w złym świetle kontrolującego, czym naruszył zasadę etyki zawodowej funkcjonariusza Straży Granicznej określoną pkt III ppkt 1 zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy Straży Granicznej wprowadzonych zarządzeniem nr 11 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 20 marca 2003 r. (Dz. Urz. KG SG Nr 1, poz. 7), zgodnie z którą funkcjonariusz Straży Granicznej postępuje w sposób nie godzący w dobre imię Straży Granicznej i jej funkcjonariuszy, tj. o popełnienie czynu z art. 135 ust. 1 ustawy o SG;

III. w dniu (...) maja 2019 r. jako dowódca patrolu nie oddał honoru będącemu w ubraniu cywilnym i przybyłemu na kontrolę pełnienia służby zastępcy komendanta Placówki SG w (...) (...) SG A. P., czym naruszył zasadę etyki zawodowej funkcjonariusza Straży Granicznej określoną pkt II ppkt 2 zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy Straży Granicznej wprowadzonych zarządzeniem nr 11 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 20 marca 2003 r. (Dz. Urz. KG SG Nr 1, poz. 7), zgodnie z którą funkcjonariusz Straży Granicznej utrzymuje relacje służbowe oparte na współodpowiedzialności, współpracy i wzajemnym poszanowaniu, tj. o popełnienie czynu z art. 135 ust. 1 ustawy o SG.

W toku przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego dokonano analizy materiałów zebranych podczas czynności wyjaśniających oraz dokumentacji służbowej zgromadzonej w trakcie postępowania, a mianowicie: protokołu oględzin rzeczy (treści zapisu dźwięku zawartego na płycie DVD), protokołów przesłuchań świadków, ekspertyzy służbowego telefonu komórkowego (...) SG A. P., opinii radcy prawnego (...) Oddziału Straży Granicznej.

Jak wynika ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, w dniu (...) maja 2019 r. w godz. 22:00 - 10:00 (...) SG A. O. jako dowódca patrolu pełnił służbę wraz z (...) SG M. I. O godzinie 00:20 funkcjonariusze zajęli stanowisko w (...) w celu rozpoczęcia kontroli ruchu drogowego pojazdów poruszających po drodze wojewódzkiej nr (...).

O godzinie 00:40 dowódca patrolu zauważył nadjeżdżający samochód i podał sygnał do zatrzymania się pojazdu. Pojazdem poruszał się Zastępca Komendanta Placówki Straży Granicznej w (...) (...) SG A. P.

Przełożony funkcjonariuszy kontrolował sposób pełnienia służby przez patrol w godzinach 00:00 - 00:55. W trakcie kontroli dokonano sprawdzenia znajomości przez funkcjonariuszy aktualnie obowiązujących przepisów w tym m.in. zadano pytanie jakie zmiany nastąpiły w eksponowaniu Europejskiego Nakazu Aresztowania. Kontrolowani funkcjonariusze nie udzielili prawidłowej odpowiedzi na pytanie zadane przez przełożonego dokumentującego kontrolę pełnienia służby. Kontrolę pełnienia służby (...) SG A. P. dokonał jednoosobowo.

Kontrola pełnienia służby została udokumentowana w systemie (...) przez służbę dyżurną Placówki SG w (...) po jej zakończeniu pod kodem nr "(...)". Z uwagi na dni wolne od służby (...) SG A. P. uzupełnił wpis w systemie w dniu (...) maja 2019 r. Zapis w systemie (...) dotyczący zaistniałej kontroli prezentuje się następująco: "(...) SG A. P. kontrolował od godz. 00.00 terminowość zajęcia stanowiska oraz sposób realizacji zadania kontroli ruchu drogowego. Patrol zajął stanowisko planowo. Do godz. 00.40 nie kontrolowano pojazdów. Kontrolujący z użyciem pojazdu prywatnego udał się w stronę patrolu. Tryb postępowania w zakresie przystępowania do kontroli drogowej - prawidłowy. Dowódca patrolu nie zna przepisów dot. oddawania honorów przełożonemu występującemu w ubiorze cywilnym. W związku z faktem, iż zbliżał się inny pojazd nakazano przeprowadzenie kontroli drogowej. Stwierdzono następujące niedociągnięcia: W zakresie bezpieczeństwa oraz zapobieżenia ewentualnej próbie oddalenia się z miejsca kontroli - dowódca patrolu nie wydał kierującemu polecenia unieruchomienia pojazdu. W zakresie prowadzenia rozpoznania - funkcjonariuszka ww. patrolu dopiero na wyraźne wskazanie możliwości realizacji rozpoznania podjęła rozmowę z kierującym, który chętnie odpowiadał na zadawane pytania. W zakresie wiedzy dot. przepisów obowiązujących w służbie - funkcjonariusze nie znali zmian we wpisach oznaczenia (...) informującego o dołączeniu do wpisu Europejskiego Nakazu Aresztowania. Kontrolę zakończono o godz. 00.55".

W dniu (...) maja 2019 r. funkcjonariusz zapoznał się z wpisem w systemie (...) dotyczącym kontroli pełnienia przez niego służby przeprowadzonej w dniu (...) maja 2019 r. przez Zastępcę Komendanta Placówki SG w (...). Następnie zameldował ustnie Komendantowi Placówki SG

w (...) (...) SG T. K., że po zapoznaniu z wpisem w systemie (...) stwierdził, iż zawarte uwagi są nieprawdziwe, tj. "funkcjonariusze nie znali we wpisach oznaczenia (...)" informującego o dołączeniu do wpisu Europejskiego Nakazu Aresztowania, ponieważ takiego pytania nie było. Ponadto stwierdził, że kontrole prowadzone przez przełożonych są ukierunkowane na poszczególnych funkcjonariuszy m.in. niego i mają na celu uprzykrzanie im służby.

W odpowiedzi na tę informację, (...) SG T. K. polecił (...) SG A. O. i (...) SG M. I. sporządzenie dokumentacji służbowej opisującej ich uwagi dotyczące treści zapisu dokonanego przez (...) SG A. P.

Przedmiotowa dokumentacja została sporządzona w formie notatek służbowych (...) SG A. O. z 16 maja 2019 r., (...) SG M. I. z 22 maja 2019 r. Funkcjonariusze w sporządzonych notatkach służbowych stwierdzili, że (...) SG A. P. nie zadał im pytania dotyczącego "oznaczenia (...)".

Następnie (...) SG T. K. przeprowadził rozmowę w powyższej sprawie z (...) SG A. P., w której poinformował go o oskarżeniach funkcjonariuszy i polecił mu sporządzenie notatki służbowej na okoliczność przeprowadzonej w dniu (...) maja 2019 r. kontroli pełnienia służby. Wówczas Zastępca Komendanta Placówki Straży Granicznej w (...) wskazał Komendantowi Placówki SG w (...), iż przeprowadzoną kontrolę utrwalił za pomocą telefonu służbowego, a posiadane nagranie odtworzył ww. przełożonemu. Istotnym jest, że przedmiotowe nagranie potwierdziło fakt zadania pytania o Europejski Nakaz Aresztowania w trakcie kontroli. Notatkę na okoliczność przeprowadzenia kontroli pełnienia służby w dniu (...) maja 2019 r

(...) SG A. P. sporządził w dniu (...) maja 2019 r.

W związku z zaistniałą sytuacją (...) SG T. K. w dniu (...) maja 2019 r. sporządził meldunek do Komendanta dotyczący naruszenia dyscypliny służbowej.

Komendant orzeczeniem nr (...) z (...) stycznia 2020 r. wymierzył ww. funkcjonariuszowi karę dyscyplinarną upomnienia. Stwierdził w uzasadnieniu, że (...) SG A. O. przekazując nieprawdziwe informacje (...) SG T. K., iż wpis dokonany przez kontrolującego zawiera nieprawdziwe informacje dotyczące zadania pytania o zmiany jakie zaszły w eksponowaniu Europejskiego Nakazu Aresztowania w systemie (...), co miało postawić w złym świetle kontrolującego, a następnie w notatce służbowej (...) nr (...) z (...) maja 2019 r. sporządzonej na polecenie (...) SG T. K., podał nieprawdziwe informacje, iż kontrolujący zadawał inne pytania niż te, które zostały odnotowane w systemie (...), co miało postawić w złym świetle kontrolującego, naruszył zasadę etyki zawodowej funkcjonariusza Straży Granicznej określoną pkt III ppkt 1 zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy Straży Granicznej wprowadzonych zarządzeniem nr 11 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 20 marca 2003 r., zgodnie z którą funkcjonariusz Straży Granicznej postępuje w sposób nie godzący w dobre imię Straży Granicznej i jej funkcjonariuszy. Wymieniony funkcjonariusz także, jako dowódca patrolu nie oddał honoru będącemu w ubraniu cywilnym i przybyłemu na kontrolę pełnienia służby zastępcy komendanta Placówki SG w (...) (...) SG A. P., czym naruszył zasadę etyki zawodowej funkcjonariusza Straży Granicznej określoną pkt II ppkt 2 zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy Straży Granicznej wprowadzonych zarządzeniem nr 11 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 20 marca 2003 r.

Jak stwierdził Komendant, funkcjonariusza Straży Granicznej obowiązują standardy etyczne, do których przestrzegania jest obowiązany w czasie pełnienia służby. Z pewnością nie spełnia takich standardów zachowanie polegające na próbie stawiania w złym świetle kontrolującego, aby w ten sposób bronić się od wytkniętych niedociągnięć w znajomości przepisów. Jest to postawa szczególnie naganna, bowiem osłabia autorytet władzy poprzez działania niezgodne z zasadami etyki zawodowej. Funkcjonariusz zobowiązany jest do przestrzegania złożonego ślubowania, w którym przyrzekł m.in., przestrzegać dyscypliny służbowej, strzec dobrego imienia służby, honoru i godności, a także przestrzegać zasad etyki funkcjonariusza Straży Granicznej.

Funkcjonariusz złożył do KG SG odwołanie, w którym zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania i błędne ustalenia stanu faktycznego poprzez błędną subsumpcję - uznanie przebiegu czynności służbowych podjętych przez i wobec obwinionego jako świadczących o popełnieniu przez niego deliktów dyscyplinarnych, co skutkowało późniejszym postawieniem trzech zarzutów dyscyplinarnych na podstawie domniemania i błędnie przeprowadzonych lub nie przeprowadzonych dowodów oraz wadliwe sporządzenie uzasadnienia orzeczenia. Zdaniem funkcjonariusza w trakcie prowadzenia przedmiotowego postępowania została naruszona dyspozycja § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej poprzez niedoprowadzenie do jednoznacznego ustalenia, czy czyny przypisywane obwinionemu faktycznie zostały przez niego popełnione i czy obwiniony jest ich sprawcą. Poprzez odstąpienie od ustalenia czy dowodowe nagranie przebiegu kontroli pełnienia służby zostało utrwalone na podstawie i w granicach obowiązującego prawa, a w przypadku potwierdzenia legalności nagrania nieprzeprowadzenie odpowiednich badań i ekspertyz wiarygodności nagrania poprzez zasięgnięcie opinii właściwego biegłego z zakresu fonoskopii.

W dalszej części odwołania wskazał, że w trakcie prowadzenia przedmiotowej sprawy nie zostały zrealizowane podstawowe cele prowadzenia postępowania dyscyplinarnego w Straży Granicznej w tym określone enumeratywne w § 8 ust. 2 pkt 2 i 3 ww. rozporządzenia, w szczególności nie wyjaśniono wszechstronnie przyczyn i okoliczności ewentualnego popełnienia przez obwinionego zarzucanych mu czynów, co w konsekwencji nie doprowadziło do zebrania i utrwalenia wszystkich dostępnych dowodów w sprawie.

Z uwagi na powyższe funkcjonariusz wniósł o uniewinnienie od postawionych mu zarzutów dyscyplinarnych. W przypadku uznania za zasadne uchylenia skarżonego orzeczenia dyscyplinarnego wniósł o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji w celu uzupełnienia akt postępowania dyscyplinarnego o wnioskowane rozstrzygnięcie czy nagranie przebiegu kontroli pełnienia służby zostało utrwalone na podstawie i w granicach obowiązującego prawa, a w przypadku potwierdzenia legalności nagrania przeprowadzenie odpowiednich badań i ekspertyz wiarygodności nagrania poprzez zasięgnięcie opinii biegłego z zakresu fonoskopii.

W uzasadnieniu wskazanego na wstępie orzeczenia KG SG wyjaśnił, że w dniu (...) września 2019 r. prowadzący postępowanie dyscyplinarne (...) SG W. J. dokonał oględzin płyty DVD-R zarejestrowanej pod numerem (...). W protokole oględzin rzeczy stwierdzono, że na przekazanej płycie znajduje się jeden plik w formacie MP4 o rozmiarze 1.63 GB utworzony w dniu (...) maja 2019 r. o godz. 01:02:16, zmodyfikowany w dniu (...) maja 2019 r. o godzinie 01:02:16. Nagranie utrwalone na płycie trwa 16 minut i 37 sekund. Utrwalony na płycie zapis dźwięku przedstawia przebieg kontroli pełnienia służby w dniu (...) maja 2019 r. przez patrol w składzie: (...) SG A. O. i (...) SG M. I. Kontroli pełnienia służby i zapisu w formacie MP4 dokonał Zastępca Komendanta Placówki SG w (...) (...) SG A. P. Dokonane oględziny wykazały, że w trakcie rozmowy zadano pytanie: "W jaki sposób jest eksponowany Europejski Nakaz Aresztowania? Co się zmieniło?". W protokole oględzin zawarto stenogram nagrania z przeprowadzonej kontroli.

Organ przypomniał, że z dokumentacji służbowej sporządzonej przez kontrolowanych funkcjonariuszy wynikł zarzut dokonania nieprawdziwego wpisu w systemie (...) przez (...) SG A. P. dot. braku wiedzy na temat pytania, którego nie było. Natomiast w odsłuchanym nagraniu dźwiękowym zarejestrowanym przez (...) SG A. P. z kontroli, potwierdzającym wpis do systemu (...), wybrzmiało pytanie skierowane do funkcjonariuszy: "W jaki sposób jest eksponowany Europejski Nakaz Aresztowania, co się zmieniło?" Dowódca patrolu (...) SG A. O. nie udzielił prawidłowej odpowiedzi. Jednocześnie funkcjonariuszka (...) SG M. I. stwierdziła, "że nie wie o co chodzi". Powyższa kontrola została przeprowadzona pojedynczo przez (...) SG A. P., który jak się okazało ze względu na obawy takiego stanu rzeczy zdecydował się na nagranie tych czynności. W trakcie przesłuchania w dnia (...) września 2019 r. (...) SG A. P. zeznał, że wpis dokonany w systemie (...) w dniu (...) maja 2019 r. odzwierciedla autentyczny przebieg przeprowadzonej kontroli pełnienia służby patrolu w składzie (...) SG A. O. i (...) SG M. I. Z zeznań (...) SG A. P. przesłuchanego w charakterze świadka wynika, że w trakcie kontroli zadał funkcjonariuszom cztery pytania dotyczące wiadomości z systemu (...), które w jego ocenie były dla nich zrozumiałe. Jedno z pytań dotyczyło zmiany w eksponowaniu Europejskiego Nakazu Aresztowania w systemie (...), na które funkcjonariusze nie udzielili poprawnej odpowiedzi. Ponadto Zastępca Komendanta zeznał, że funkcjonariusze na bieżąco otrzymują informację i pozostałe materiały służące do wykorzystania w służbie oraz uczestniczą w szkoleniach lokalnych dotyczących problematyki systemu (...). W dniu 21 października 2019 r. (...) SG A. O. złożył wyjaśnienia w postępowaniu dyscyplinarnym. Obwiniony nie przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów stanowiących naruszenie dyscypliny służbowej. Funkcjonariusz podtrzymał, przekazane wcześniej informacje, że wpis dokonany przez kontrolującego jego jako dowódcę patrolu (...) SG A. P. w systemie (...) jest niezgodny z rzeczywistością, gdyż w trakcie trwającej około pół godziny kontroli kontrolujący nie zadał pytania dotyczącego eksponowania JENA. Ponadto oświadczył, że nie przyznaje się do nie oddania honoru będącemu w ubraniu cywilnym i przybyłemu na kontrolę pełnienia przez niego służby, oświadczył, że w notatce i oświadczeniu nie poruszał tej sprawy, gdyż nikt od niego tego nie żądał. Przyznał, że zawsze oddaje honory przełożonym zarówno gdy są w ubraniu cywilnym jak i w mundurze.

Organ zwrócił również uwagę, że w trakcie przesłuchania w charakterze świadka w dniu (...) października 2019 r. (...) SG M. I. zeznała, że w trakcie kontroli pełnienia służby w dniu (...) maja 2019 r., obwiniony (...) SG A. O. z własnej inicjatywy bez wezwania w trakcie składania meldunku oddał honor przybyłemu na kontrolę pełnienia służby (...) SG A. P., znał odpowiedzi na wszystkie pytania zadawane przez kontrolującego. Funkcjonariuszka zaprzeczyła, że (...) SG A. P. zadał pytanie: "W jaki sposób jest eksponowany Europejski Nakaz Aresztowania? Co się zmieniło?". Na pytanie czy (...)(...) SG A. O. znał odpowiedź na pytanie dotyczące Europejskiego Nakazu Aresztowania świadek odpowiedział, że nie było takiego pytania. Ponadto ww. potwierdziła, że wpis w systemie (...) nie odzwierciedla autentycznego przebiegu kontroli w dniu (...) maja 2019 r.

Wobec powyższego Komendant stwierdził, że zgromadzony w toku postępowania dyscyplinarnego materiał dowodowy, w szczególności zeznania (...) SG A. P. oraz (...) SG T. K., potwierdził popełnienie przez obwinionego funkcjonariusza zarzucanych mu czynów, a organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy dokonał jego oceny. Jako zasadne uznał, że złożone przez (...) SG A. O. wyjaśnienie oraz zeznania (...) SG M. I., stanowią przyjętą linię obrony, która nie znajduje odzwierciedlenia w pozostałym materiale dowodowym.

W ocenie KG SG wbrew argumentacji podnoszonej przez funkcjonariusza w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, a zgromadzony materiał dowodowy pozwolił na ustalenie czy czyny, za które ww. ponosi odpowiedzialność zostały popełnione i czy obwiniony jest ich sprawcą. Ustalone zostały ponadto przyczyny, jak i okoliczności zdarzenia. Zatem brak jest podstaw do twierdzenia, że w sprawie naruszono § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej.

Zdaniem organu w toku postępowania dyscyplinarnego ustalono w sposób jednoznaczny przebieg kontroli pełnienia służby w dniu (...) maja 2019 r.,

w szczególności ustalono charakter i treść pytań zadawanych przez (...) SG A. P. Zeznania świadków, a w szczególności (...) SG A. P. oraz (...) SG T. K., nie budzą wątpliwości, nie ma podstaw do kwestionowania ich treści.

Wobec zakwestionowania przez funkcjonariusza jako dowodu w sprawie nagrania kontroli pełnienia służby, jak i ekspertyzy tego nagrania, organ wskazał, że zgodnie z art. 75 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Stwierdził, że funkcjonariusz nie wskazał jakie akty prawne bądź przepisy, zostały naruszone poprzez uznanie przedmiotowego nagrania za dowód.

KG SG podkreślił, że dowód w postaci nagrania wykonanego przy użyciu służbowego telefonu komórkowego, mimo jakkolwiek ważny i pomocny, jest tylko jednym z elementów w całym ciągu innych dowodów zgromadzonych w toku postępowania i powinien być oceniany całościowo w ich kontekście. Nadto dowód ten, pomimo czynionych wobec niego uwag, potwierdza zgodność przeprowadzenia kontroli pełnienia służby z wpisem do systemu (...).

W odniesieniu do twierdzeń w stosunku do ekspertyzy sporządzonej przez Wydział Operacyjno-Śledczy (...) Oddziału Straży Granicznej, organ podniósł, że została ona przeprowadzona na wyraźne żądanie strony udokumentowane w protokole wyjaśnień obwinionego, ze wskazaniem przez jaką komórkę Straży Granicznej ma być wykonana i w jakim zakresie. W związku z powyższym zarzut, w zakresie braku wiarygodności wykonanej ekspertyzy i dokonania jej przez nieuprawniony podmiot, organ uznał jako niezasługujący na uwzględnienie.

W odniesieniu do przywołanych przez skarżącego przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 marca 2019 r. w sprawie przeprowadzania przez funkcjonariuszy Straży Granicznej czynności obserwowania i rejestrowania zdarzeń na drogach, w innych miejscach publicznych oraz w miejscach innych niż publiczne w trakcie interwencji (Dz. U. poz. 458), KG SG stwierdził, że nie mają one zastosowania w przedmiotowej sprawie. Wskazał, że § 1 ww. rozporządzenia określa warunki, sposób i formy przeprowadzania przez funkcjonariuszy Straży Granicznej czynności obserwowania i rejestrowania, przy użyciu środków technicznych służących do rejestracji obrazu i dźwięku, zdarzeń na drogach, w innych miejscach publicznych oraz w miejscach innych niż publiczne w trakcie interwencji, tryb ich dokumentowania oraz podmioty właściwe w tych sprawach. Przywołane rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 11 ust. 5a ustawy o SG, który mówi, że minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, warunki, sposób i formy przeprowadzania czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 7 i 7b, oraz tryb ich dokumentowania i podmioty właściwe w tych sprawach, uwzględniając dostosowanie sposobu i form przeprowadzania czynności do rodzaju działań podejmowanych przez funkcjonariuszy.

Jak podał organ, powyżej przytoczone regulacje, w sposób oczywisty nie znajdują zastosowania do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy. Ustawodawca w sposób zamknięty określił warunki stosowania przepisów przywołanego rozporządzenia ograniczając je do funkcjonariuszy wykonujących zadania określone w art. 1 ust. 2 ustawy o SG. Na gruncie przedmiotowej sprawy ww. rozporządzenie nie ma zastosowania. Powołane przez funkcjonariusza rozporządzenie reguluje rejestrowanie zdarzeń w odniesieniu do ustawowo określonych czynności, wśród których nie wskazano kontroli pełnienia służby.

W opinii organu kwestionowanie treści wpisu, jakiego dokonał w systemie (...) Zastępca Komendanta Placówki Straży Granicznej w (...) (...) SG A. P., po przeprowadzeniu kontroli pełnienia służby i twierdzenie, że pytanie dotyczące Europejskiego Nakazu Aresztowania nie zostało zadane, jest niedopuszczalne i stanowi przejaw niesubordynacji wobec przełożonych i hierarchicznego charakteru służby.

Reasumując KG SG stwierdził, że niniejsze postępowanie dyscyplinarne zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami obowiązującymi w Straży Granicznej. Organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy skutkujący uznaniem winy (...) SG A. O. w zakresie stawianych mu zarzutów, a także wymierzając karę upomnienia, zasadnie ocenił okoliczności obciążające i łagodzące. Uwzględnił rodzaj i wagę czynu, jego skutki, okoliczności popełnienia, pobudki działania obwinionego, następstwa ujemne dla służby, dotychczasowe wyniki w służbie, opinię służbową, a także postawę obwinionego w toku postępowania. Uznał, że wymierzona kara upomnienia jest proporcjonalna do wagi popełnionego czynu i odniesie właściwe skutki prewencji indywidualnej.

Skarżący wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie KG SG nr (...) z (...) kwietnia 2019 r., zarzucając:

- naruszenie przepisów postępowania - mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego i właściwego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie faktycznych okoliczności i dokładnego przebiegu zdarzeń z (...) i (...) maja 2019 r., poprzez błędną subsumpcję - uznanie zachowania skarżącego w dniu (...) i (...) maja 2019 r. jako nagannego i godzącego w dobre imię Straży Granicznej a czynności służbowych podjętych w dniu (...) maja 2019 r. wobec skarżącego jako należycie i legalnie przeprowadzonych;

- wadliwe sporządzenie uzasadnienia orzeczenia.

Mając na względzie wskazane zarzuty wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej według norm przepisanych.

Zdaniem skarżącego organ błędnie założył, iż legalnie zgodnie z prawem oraz zasadami instrukcyjnymi w SG kontrolujący pełnienie m.in. przez ww. w dniu (...) maja 2019 r. służby mógł legalnie, skrycie i bez wiedzy swoich przełożonych nagrywać na służbowy telefon komórkowy przebieg opisywanej kontroli.

Nie wyjaśniono przy tym dlaczego (i czy było to zgodne z wewnętrznymi przepisami SG), Pan (...) SG A. P. uzupełnił wpis w systemie (...) dotyczący zaistniałej kontroli dopiero w dniu (...) maja 2019 r. (tj. po czterech dniach od przeprowadzenia kontroli). W ocenie skarżącego, twierdzenie, że uczynił to z uwagi na przebywanie na dniach wolnych od służby nie zostało w żaden sposób (poza zeznaniami samego zainteresowanego) wyjaśnione podobnie jak i nie wyjaśniono czy typowym jest w SG nocne kontrolowanie pełnienia służby przez nieumundurowanego przełożonego poruszającego się swoim prywatnym autem, który jak należy przypuszczać ani przed rozpoczęciem kontroli ani po jej zakończeniu nie stawił się w siedzibie macierzystej placówki (np. w celu pobrania i zdania broni służbowej). Nie wyjaśniono także czy kontrolujący był w ogóle w taką broń podczas realizacji de facto czynności służbowych wyposażony.

Tak skarżący (przesłuchiwany w sprawie w charakterze obwinionego, ale w równolegle prowadzonej sprawie dyscyplinarnej przesłuchiwany w charakterze świadka), jak i przesłuchana w charakterze świadka w sprawie (...) SG M. I. zgodnie twierdzili, że jako dowódca patrolu oddał wówczas honor kontrolującemu witając się z Panem (...) SG A. P., w tym również poprzez uścisk dłoni, a sama ponad 30-minutowa kontrola pełnienia przez patrol służby nie wzbudziła w nich żadnych emocji i jak wówczas sądzili przebiegła bez uwag.

Skarżący zwrócił również uwagę na brak oryginalnego - źródłowego nośnika dźwięku i obrazu na którym (...) SG A. P. utrwalił przebieg opisywanych rozmów, co powoduje w przekonaniu skarżącego, że nie ma pewności, czy przechowywane w aktach sprawy na płycie DVD nagranie (a na jego podstawie i sporządzony stenogram), nie zostało zmanipulowane, co od początku prowadzonych w sprawie czynności było podnoszone.

KG SG w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, odnosząc się do podniesionych w niej zarzutów.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

Sąd dokonując kontroli zaskarżonego orzeczenia z dnia (...) kwietnia 2020 r. w świetle powyższych kryteriów nie stwierdził, aby KG SG, utrzymując w mocy orzeczenie dyscyplinarne Komendanta (...) Oddziału Straży Granicznej

z dnia (...) stycznia 2020 r., naruszył przepisy prawa materialnego, ewentualnie przepisy postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga zatem nie zasługuje na uwzględnienie.

W postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym przeciwko (...) SG A. O. zarzucono popełnienie trzech czynów dotyczących nieprzestrzegania zasad etyki zawodowej (czyny te zostały szczegółowo opisane w stanie faktycznym niniejszego uzasadnienia str. 1 i 2). Orzekający w sprawie Komendanta (...) Oddziału Straży Granicznej uznałobwinionego winnym popełnienia zarzucanego mu czynu i wymierzył karę dyscyplinarną upomnienia.

Uwzględniając powyższe zauważyć należy, że odpowiedzialność dyscyplinarna, którą ponoszą funkcjonariusze SG związana jest ze szczególnym charakterem służby w tej formacji. Specyfika statusu pracowniczego kategorii umundurowanych funkcjonariuszy służb publicznych powoduje, że funkcjonariusz od momentu powołania musi poddać się regułom pełnienia służby nacechowanej istnieniem specjalnych uprawnień, ale też szczególnych obowiązków. Specyfika pracy w służbach mundurowych stanowi przesłankę uzasadniającą dopuszczalność wprowadzania z jednej strony wyższych wymagań personalnych, kwalifikacyjnych czy charakterologicznych wobec kandydatów do służby, z drugiej zaś - odmiennego i bardziej rygorystycznego niż w wypadku pozostałych profesji, ukształtowania zasad utraty statusu pracowniczego. Szczególna społeczna rola tej grupy zawodowej i jej zhierarchizowana struktura wymaga dla jej skutecznego i prawidłowego działania przestrzegania innych poza normami prawa karnego i prawa o wykroczeniach, przepisów i zasad. Objęcie funkcjonariuszy SG odpowiedzialnością dyscyplinarną uzasadnia społeczna rola tej formacji oraz charakter powierzonych zadań i kompetencji. Służyć ma również przeciwdziałaniu takim zachowaniom, które niosą za sobą negatywny odbiór społeczny i etyczny w ramach danej grupy zawodowej.

Natura deliktu dyscyplinarnego jest inna niż czynu podlegającego odpowiedzialności karnej, chociaż faktycznie w niektórych przypadkach granica między jednymi a drugimi jest nieostra. Zauważyć jednak należy, że czyny które powodują uruchomienie postępowania dyscyplinarnego mają różnorodny charakter i trudno przy nich o precyzyjną typizację. Odpowiedzialność dyscyplinarna, zwłaszcza ta dotycząca takich grup zawodowych jak Straż Graniczna, jest związana przede wszystkim z postępowaniem sprzecznym z zasadami obowiązującymi w ramach zawodu, ale też z obowiązującymi zasadami etycznymi.

W myśl art. 135 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej funkcjonariusz podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej za naruszenie dyscypliny służbowej, nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej, a zwłaszcza honoru, godności i dobrego imienia służby oraz w innych przypadkach określonych w ustawie.

Zgodnie z ppkt 1 pkt III Zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy Straży Granicznej, stanowiących załącznik do Zarządzenia nr 11 KG SG z dnia 20 marca 2003 r. w sprawie Zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy Straży Granicznej, funkcjonariusz Straży Granicznej w czasie służby i poza nią postępuje w sposób nie godzący w dobre imię Straży Granicznej i jej funkcjonariuszy; zachowuje tajemnicę w sprawach mogących godzić w dobro służby lub dobre imię innych osób.

Jak wynika z kolei z pkt 12 dokumentu "Szczegółowy zakres obowiązków i uprawnień Kontrolera Zespołu Służby Granicznej Placówki Straży Granicznej w (...)", do podstawowych obowiązków kontrolera należy przestrzeganie zasad etyki zawodowej funkcjonariusza SG, dyscypliny służbowej i przepisów ubiorczych, kultury w kontaktach z osobami cywilnymi w trakcie wykonywania obowiązków służbowych. Skarżący został zapoznany ze szczegółowym zakresem obowiązków w dniu (...) lipca 2017 r. (k. 13 akt dysc.).

W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, odzwierciedlający przebieg zdarzenia w dniu (...) maja 2019 r. oraz powołane wyżej przepisy prawa potwierdzają stanowisko organów orzekających, że skarżący popełnił zarzucane mu przewinienie dyscyplinarne.

Z akt postępowania dyscyplinarnego wynika jednoznacznie, że w dniu (...) maja 2019 r. w godz. 00.00 - 00.55 Zastępca Komendanta Placówki SG w (...) (...) SG A. P. przeprowadził kontrolę realizacji zadania służbowego przez patrol w składzie: (...) SG A. O. i (...) SG M. I. (karta nr 8 akt postępowania). Kontrola ta została udokumentowana w Centralnej Bazie Danych (...) przez służbę dyżurną Placówki SG

w (...) niezwłocznie po jej zakończeniu pod kodem nr "106". Ze względu na dni wolne od służby (...) SG A. P. w dniu (...) maja 2019 r. o godz. 14:53 uzupełnił w systemie treść: "W zakresie wiedzy dot. przepisów obowiązujących w służbie - funkcjonariusze nie znali zmian we wpisach oznaczenia "(...)" informującego o dołączeniu do wpisu Europejskiego Nakazu Aresztowania".

Skarżący twierdził w toku postępowania, że (...) SG A. P. przekazał nieprawdziwe informacje (...) SG T. K. komendantowi Placówki SG w (...) dotyczące zadania pytania o zmiany jakie zaszły w eksponowaniu Europejskiego Nakazu Aresztowania w systemie (...), co miało postawić w złym świetle kontrolującego czym naruszył zasadę etyki zawodowej funkcjonariusza Straży Granicznej określoną pkt III ppkt 1 zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy Straży Granicznej wprowadzonych zarządzeniem nr 11 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 20 marca 2003 r. (Dz. Urz. KGSG Nr 1, poz. 7).

Skarżący w notatce służbowej (...) nr (...) z dnia (...) maja 2019 r. sporządzonej na polecenie (...) SG T. K. komendanta Placówki SG w (...) podał nieprawdziwe informacje, iż kontrolujący zadawał inne pytania niż te, które zostały odnotowane w systemie (...), co miało postawić w złym świetle kontrolującego, czym naruszył zasadę etyki zawodowej funkcjonariusza Straży Granicznej określoną pkt III ppkt 1 zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy Straży Granicznej wprowadzonych zarządzeniem nr 11 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 20 marca 2003 r.

Ponadto funkcjonariusz jako dowódca patrolu nie oddał honoru będącemu w ubraniu cywilnym i przybyłemu na kontrolę pełnienia służby zastępcy komendanta Placówki SG w (...) (...) SG A. P., czym naruszył zasadę etyki zawodowej funkcjonariusza Straży Granicznej określoną pkt II ppkt 2 zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy Straży Granicznej wprowadzonych zarządzeniem nr 11 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 20 marca 2003 r.

W dniu (...) maja 2019 r. (...) SG A. O. zameldował ustnie Komendantowi Placówki SG w (...) (...) SG T. K., że zawarte w (...) uwagi, iż funkcjonariusze nie znali zmian we wpisach oznaczenia "(...)" są nieprawdziwe, ponieważ kontrolujący nie zadawał pytania o Europejski Nakaz Aresztowania. Na tę okoliczność (...) SG A. O. sporządził notatkę służbową (k. 23 akt dysc.). Również (...) SG M. I. w dniu (...) maja 2019 r. sporządziła notatkę służbową, w której stwierdziła m.in: "Zastępca Komendanta zadawał nam inne pytania niż te, które odnotował w systemie SWK. Na wszystkie pytania znaliśmy odpowiedź." (k. 25 akt dysc.).

Kontrolujący (...) SG A. P., po uzyskaniu informacji o zakwestionowaniu przez kontrolowanych funkcjonariuszy faktu zadania pytania dotyczącego (...), przedstawił Komendantowi Placówki (...) SG T. K. nagranie z przeprowadzonej kontroli, dokonane telefonem komórkowym, z którego wynikało, że zadał pytanie: "W jaki sposób jest eksponowany Europejski Nakaz Aresztowania, co się zmieniło?".

Podkreślić należy, że zapis nagrania kontroli został odtworzony Komendantowi Placówki już w dniu (...) maja 2019 r., bezpośrednio po tym jak poinformował on (...) SG A. P. o zakwestionowaniu przez funkcjonariuszy jego zapisów w systemie (...). Nagranie z przebiegu kontroli służby z dnia (...) maja 2019 r. zostało zgrane na płytę DVD na polecenie przewodniczącego komisji prowadzącego czynności wyjaśniające ppłk SG J. N. w pomieszczeniu służbowym Placówki SG w (...) przez technika teleinformatyka st. (...) SG W. C. Płyta została zarejestrowana w kancelarii w Placówce SG w (...) i przekazana do komisji prowadzącej czynności wyjaśniające.

Przesłuchiwany w dniu (...) września 2019 r. w charakterze świadka Komendant Placówki SG w (...) (...) SG T. K. stwierdził: "(...) odsłuchując nagranie dźwiękowe z tych czynności (tj. kontroli patrolu - uwaga Sądu), zarejestrowane przez (...) SG P.ego (potwierdzające wpis do (...)), słychać postawę (...) SG A. O. dot. meldowania przełożonemu o przebiegu służby oraz pytanie skierowane do funkcjonariuszy:

"W jaki sposób jest eksponowany Europejski Nakaz Aresztowania, co się zmieniło?" Dowódca Patrolu odniósł się do pytania nie wskazując prawidłowej odpowiedzi. Jednocześnie funkcjonariuszka (...) SG I. stwierdziła, "że nie wie o co chodzi" (k. 34 akt dysc.).

W świetle powyższego brak jest podstaw do uznania za trafne zarzutów skargi, że ww. nagranie zostało "zmanipulowane". Oznaczałoby to bowiem, że kontrolujący (...) SG A. P. zdołał przewidzieć, które zapisy przeprowadzonej rozmowy podczas kontroli w dniu (...) maja 2019 r. oraz w jakim zakresie zostaną zakwestionowane przez kontrolowanych funkcjonariuszy. Tezy tej z oczywistych względów nie można zaakceptować.

Ponadto, odtworzenie nagrania w obecności Komendanta Placówki, bezpośrednio po złożeniu meldunku przez (...) SG A. O. i poinformowaniu (...) SG A. P. o zastrzeżeniach dotyczących wpisu w (...), pozwala przyjąć, że istniało pierwotne nagranie rozmowy służbowym telefonem komórkowym zanim zostało skopiowane na płytę DVD-R, co kwestionuje skarżący. Nagranie z przebiegu kontroli służby z dnia (...) maja 2019 r. zostało zgrane na płytę DVD na polecenie przewodniczącego komisji prowadzącego czynności wyjaśniające (...) SG J. N. w pomieszczeniu służbowym Placówki SG w (...) przez technika teleinformatyka st. (...) SG W. C. Płyta została zarejestrowana w kancelarii w Placówce SG w (...) i przekazana do komisji prowadzącej czynności wyjaśniające.

Zapis treści dźwięku na płycie DVD-R odzwierciedlony został w protokole oględzin sporządzonym w dniu (...) września 2019 r. (k. 40 akt dysc.). W ocenie Sądu, analiza akt postępowania dyscyplinarnego dokumentujących ww. czynności, nie pozwala zaakceptować twierdzeń skarżącego odnośnie do możliwości dokonania manipulacji treścią nagrania. Na płycie DVD-R znajduje się informacja, że płyta zawiera plik w formacie MP 4 o rozmiarze 1.63 GB utworzony w dniu (...) maja 2019 r., co zdaniem Sadu potwierdza czas wykonanego nagrania.

Zaznaczyć należy, że telefon komórkowy kontrolującego został zabezpieczony i przekazany do Wydziału (...) w celu przeprowadzenia ekspertyzy. Wykonana ekstrakcja danych wykazała brak pliku źródłowego i w związku z tym brak możliwości sprawdzenia integralności pliku znajdującego się na ww. płycie DVD (k. 76 akt dysc.). Plik został skasowany ze względu na jego objętość (k. 89). W związku z powyższym nie można czynić organowi zarzutu, że oddalił wniosek pełnomocnika skarżącej o powołanie specjalisty biegłego z zakresu fonoskopii w sytuacji, gdy uprzednio dokonano zabezpieczenia nagrania (pliku MP4) ze służbowego telefonu komórkowego kontrolującego na płycie DVD.

Zdaniem Sądu, w toku postępowania dyscyplinarnego ustalono w sposób jednoznaczny przebieg zdarzenia w dniu (...) maja 2019 r., w szczególności co do charakteru i treści pytań zadawanych przez kontrolującego oraz odpowiedzi udzielonych przez skarżącego. Potwierdzają to przede wszystkim spójne i logiczne zeznania Zastępcy Komendanta Placówki (...) A. P. oraz Komendanta Placówki (...) T. K. Trafnie zatem organ nadał tym dowodom walor wiarygodności. Natomiast dowód w postaci nagrania wykonanego przy użyciu służbowego telefonu komórkowego przez kontrolującego stanowił jeden z elementów całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania i został oceniony przez organ w tym kontekście.

Należy przy tym zauważyć, że przepisy ustawy o Straży Granicznej, ani rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. nie zawierają szczególnego wyłączenia, które uniemożliwiłoby korzystanie z dowodu z nagrania przebiegu rozmowy pomiędzy przełożonym a podległymi funkcjonariuszami bez ich zgody. Jak stanowi art. 75 § 1 k.p.a., do którego odsyła § 42 ww. rozporządzenia, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Przepis ten nie zawiera zamkniętego katalogu środków dowodowych dopuszczonych w postępowaniu dowodowym, zaś użycie sformułowania "w szczególności" pozwala przyjąć, że wyliczenie to jest jedynie przykładowe. Powyższe oznacza, że ustawodawca nie ograniczył liczby środków dowodowych, za pomocą których organ może dokonać pełnych i zarazem prawidłowych ustaleń faktycznych sprawy.

Wskazać również należy, że w kwestii dopuszczalności dowodu z nagrań uzyskanych bez zgody rozmówcy wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 kwietnia 2016 r. sygn. akt II CSK 478/15 stwierdzając, że: "W piśmiennictwie, podkreślając poważne wątpliwości związane z jednej strony z dopuszczeniem w przepisach procedury cywilnej możliwości korzystania z dowodu z nagrań (art. 308 k.p.c.), a z drugiej z koniecznością poszanowania konstytucyjnie chronionego prawa do prywatności i tajemnicy komunikowania się, zwraca się uwagę na konieczność różnicowania oceny dopuszczalności dowodów z nagrań uzyskanych w sposób przestępczy, z naruszeniem art. 267 k.k., który definiuje przestępstwo nielegalnego uzyskania informacji, i dowodów, które tego przestępstwa nie stanowią, gdyż są utrwaleniem rozmowy, w której uczestniczy nagrywający, a więc utrwalają informację, którą uzyskał legalnie. W tym drugim wypadku ograniczenia dopuszczalności wykorzystania nagrania wynikać mogą z charakteru zawartych w nim treści, dotyczących sfery prywatności osoby nagrywanej. Z argumentacją tą należy się zgodzić, z tym zastrzeżeniem, że dowód taki mogą dyskwalifikować także okoliczności, w jakich nastąpiło nagranie, jeżeli wskazują one jednoznacznie na poważne naruszenie zasad współżycia społecznego, np. przez naganne wykorzystanie trudnego położenia, stanu psychicznego lub psychofizycznego osoby, z którą rozmowa była prowadzona. Natomiast podnoszone w piśmiennictwie wątpliwości co do wartości dowodu z potajemnego nagrania rozmowy prowadzonej przez nagrywającego z rozmówcą z uwagi na możliwość sterowania przez nagrywającego przebiegiem tej rozmowy, nie usprawiedliwiają zdyskwalifikowania dowodu a priori (...)".

Sąd Najwyższy nie wykluczył zatem możliwości skorzystania z dowodu z nagrania rozmowy zarejestrowanej bez wiedzy wszystkich nagrywanych osób, ale wskazał, że dowód taki powinien podlegać ocenie pod kątem wartości dowodowej zawartych w nagraniu treści. Należy zatem stwierdzić, że w polskim systemie prawnym brak jest przepisów, które uniemożliwiałyby w każdym przypadku skorzystanie z dowodów w postaci nagrań pozyskanych przez nagrywającego bez wiedzy osób nagrywanych. Niemniej jednak korzystanie z takich źródeł informacji o faktach wymaga każdorazowo przeprowadzania oceny dowodu i określenia jego wartości dowodowej dla ustalenia okoliczności faktycznych.

W niniejszej sprawie, co istotne, dowód z nagrania, jakkolwiek pomocny, stanowił jeden z elementów w całym ciągu innych dowodów zgromadzonych w toku postępowania i został prawidłowo oceniony przez organ w ich kontekście. Nie bez znaczenia pozostaje okoliczność, że nagranie dotyczyło rozmowy przeprowadzonej przez przełożonego w ramach kontroli sposobu wykonywania czynności służbowych i znajomości obowiązujących przepisów przez podległych funkcjonariuszy. Nadto, jak wynika z akt sprawy, nagranie to zostało wykonane w związku z postawą funkcjonariusza (...) A. O. jaką według przełożonych ww. przejawia w służbie (kwestionowanie uwag dotyczących sposobu wykonywania przez niego zadań służbowych, sianie defetyzmu wśród innych funkcjonariuszy - co ma negatywny wpływ na sposób pełnienia służby przez Zespół Graniczny ww. Placówki SG). Kontrolujący, właśnie ze względu na obawy co do takiego zachowania ww. funkcjonariusza, podjął decyzję o nagraniu ww. czynności służbowych.

Zaznaczyć należy, że telefon komórkowy kontrolującego został zabezpieczony i przekazany do Wydziału (...) w celu przeprowadzenia ekspertyzy. Wykonana ekstrakcja danych wykazała brak pliku źródłowego i w związku z tym brak możliwości sprawdzenia integralności pliku znajdującego się na ww. płycie DVD (k. 76 akt dysc.). Plik został skasowany ze względu na jego objętość (k. 89). W związku z powyższym nie można czynić organowi zarzutu, że oddalił wniosek pełnomocnika skarżącego o powołanie specjalisty biegłego z zakresu fonoskopii w sytuacji, gdy uprzednio dokonano zabezpieczenia nagrania (pliku MP4) ze służbowego telefonu komórkowego kontrolującego na płycie DVD.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że nieuzasadniony jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób pełny i wszechstronny w oparciu o prawidłowo zebrany i rozpatrzony materiał dowodowy. W sprawie przesłuchano wszystkich uczestników zdarzenia oraz osoby powiązane ze zdarzeniem w dniu (...) maja 2019 r., a ich zeznania konsekwentnie układają się w jeden spójny ciąg zdarzeń. Wyjaśnione zostały okoliczności sporządzenia nagrania, potwierdzono istnienie oryginału nagrania a następnie okoliczności i przyczyny jego skopiowania. Podano dane osobowe funkcjonariuszy uczestniczących w czynnościach kopiowania i odtwarzania nagrania. Brak jest tym samym podstaw do podważania autentyczności i kompletności, a także możliwości wykorzystania ww. materiału dowodowego w świetle poglądów orzecznictwa.

Jak trafnie wskazałorgan, postawa skarżącego polegająca na podważaniu wiarygodności przełożonego godzi w dobre imię Straży Granicznej i jej funkcjonariuszy. Kwestionowanie treści wpisu, jakiego dokonał w (...) kontrolujący (...) SG A. P. w zakresie treści pytań, jak również twierdzenie, że pytanie dotyczące ENA nie zostało zadane, godzi w dobre imię służby, stanowi przejaw niesubordynacji wobec przełożonych i hierarchicznego charakteru służby a także osłabia ich autorytet. Tym samym wypełnia znamiona deliktu dyscyplinarnego, o którym mowa w ppkt 1 pkt III Zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy Straży Granicznej.

Wymieniony funkcjonariusz (skarżący), jako dowódca patrolu nie oddał honoru będącemu w ubraniu cywilnym i przybyłemu na kontrolę pełnienia służby zastępcy komendanta Placówki SG w (...) (...) SG A. P., czym naruszył zasadę etyki zawodowej funkcjonariusza Straży Granicznej określoną pkt II ppkt 2 zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy Straży Granicznej wprowadzonych zarządzeniem nr 11 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 20 marca 2003 r., zgodnie z którą funkcjonariusz Straży Granicznej utrzymuje relacje służbowe oparte na współodpowiedzialności, współpracy i wzajemnym poszanowaniu. Również takie zachowanie nie świadczy o poszanowaniu hierarchicznego podporządkowania obowiązującego w SG.

Wymierzając najniższą karę dyscyplinarną, tj. upomnienie (art. 136 ust. 1 pkt 1 ustawy o SG), organ ocenił okoliczności obciążające - charakter czynu oraz jego ujemne skutki dla służby, pobudki działania obwinionego, następstwa ujemne dla służby, dotychczasowe wyniki w służbie, opinię służbową, a także postawę obwinionego w toku postępowania. W ocenie Sądu wymierzona kara upomnienia jest proporcjonalna do wagi popełnionego czynu i w ocenie organu II instancji odniesie właściwe skutki prewencji indywidualnej. Orzeczenie takiej kary oznacza wytknięcie funkcjonariuszowi niewłaściwego postępowania i w konsekwencji wpłynie na prawidłowe realizowanie przez niego obowiązków służbowych. Nie można bagatelizować charakteru popełnionych przez obwinionego czynów, gdyż może to prowadzić do rozluźnienia dyscypliny służbowej.

Konkludując Sąd stwierdza, że zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne nie narusza prawa, zaś zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 w związku z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

--20

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.