II SA/Sz 981/16 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2241885

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 8 lutego 2017 r. II SA/Sz 981/16

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz.

Sędziowie NSA: Stefan Kłosowski, Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 lutego 2017 r. sprawy ze skargi L. L. na akt Burmistrza C. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie skreślenia z listy osób oczekujących na przydział lokalu z mieszkaniowego zasobu Gminy C. stwierdza nieważność zaskarżonego aktu.

Uzasadnienie faktyczne

Pismem z dnia 22 kwietnia 2016 r. Burmistrz Gminy w oparciu o zapisy § 19 ust. 1 uchwały nr XIII/168/2007 Rady Miejskiej w Choszcznie z dnia 27 listopada 2007 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy oraz udzielania pomocy w zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych członków wspólnoty samorządowej poinformował L.L. o skreśleniu go z prawomocnej listy osób oczekujących na przydział lokalu komunalnego z mieszkaniowego zasobu Gminy, zatwierdzonej Zarządzeniem nr (...) r. Burmistrza z dnia (...). W uzasadnieniu organ wskazał, iż mimo przesłania L.L. skierowania do zawarcia umowy najmu na lokal mieszkalny przy, nie stawił się on w wyznaczonym w skierowaniu terminie tj. do dnia (...). w celu podpisania umowy przedmiotowego lokalu. Powyższe skutkowało uznaniem przez organ, iż L.L. rezygnuje z przydziału oferowanego mieszkania.

W związku z powyższym L.L. działając na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wezwał Burmistrza do usunięcia naruszenia prawa poprzez zmianę rozstrzygnięcia Burmistrza z dnia (...) i odmowę skreślenia go z prawomocnej listy oczekujących na przydział lokalu docelowego na lata (...) względnie do uchylenia ww. rozstrzygnięcia, wskazując, iż skreślenie go z listy nastąpiło na skutek błędnego przyjęcia przez organ, iż rezygnuje on z zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego przy, bowiem nie stawił się w wyznaczonym terminie w siedzibie Zarządu Nieruchomości Komunalnych, gdy tymczasem osobą reprezentującą go w sprawie była jego matka W. B., której pełnomocnictwa udzielił pismem z dnia 31 maja 2015 r.

W odpowiedzi na wezwanie Burmistrz odmówił jego uwzględnienia. Podniósł, iż zasady przyznawania lokali należących do mieszkaniowego zasobu gminy zostały określone w uchwale nr XIII/168/2007 Rady Miejskiej w Choszcznie z dnia 27 listopada 2007 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy oraz udzielania pomocy w zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych członków wspólnoty samorządowej, zgodnie z którą realizacja prawomocnej listy oczekujących na przydział lokalu mieszkalnego docelowego polega na złożeniu wnioskodawcy propozycji wskazanego do zasiedlenia lokalu mieszkalnego, odpowiedniego dla struktury jego gospodarstwa domowego, a brak stawiennictwa wnioskodawcy uprawnionego do otrzymania lokalu w wyznaczonym terminie 7 dni (liczonym od daty otrzymania skierowania), celem zawarcia umowy najmu, poczytywany jest jako rezygnacja z przydziału przedmiotowego lokalu mieszkalnego, zgodnie z § 19 ust. 1 ww. uchwały. Organ wskazał, iż skoro L.L. doręczono skierowanie do zawarcia umowy najmu lokalu, a on uchybił terminowi podpisania umowy, to rozstrzygnięcie o skreśleniu go z prawomocnej listy osób oczekujących na przydział był konsekwencją zaistniałego stanu rzeczy.

Nadto, organ nadmienił, iż wprawdzie w dniu 1 kwietnia 2016 r. do Zarządu Nieruchomości Komunalnych wpłynęło pismo W. B. zatytułowane "Odmowa", w którym to odmówiła przyjęcia proponowanego przez Gminę lokalu komunalnego, jednakże ze względu na brak jakichkolwiek odniesień do osoby L.L., które mogłyby chociaż sugerować, że pismo jest wyrażeniem jego woli, a także ze względu na nieujawnienie faktu działania w imieniu syna w sposób wyraźny lub dorozumiany, organ uznał, iż w przedmiotowym piśmie W.B. wyraziła jedynie swoje stanowisko. Organ stanął na stanowisku, iż w sytuacji, gdy pełnomocnik nie ujawnia, że działa w cudzym imieniu, należy przyjąć, że skutki prawne czynności powstają wyłącznie po jego stronie, a osiągnięcie efektu w postaci powstania praw czy obowiązków w sferze prawnej reprezentowanego wymaga jasnego wskazania, że działa on właśnie w jego imieniu.

W dniu 22 lipca 2016 r. L.L. skierował za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której wniósł o zmianę rozstrzygnięcia Burmistrza z dnia (...) r. skreślającego go z prawomocnej listy osób oczekujących na przydział lokalu docelowego na lata (...) i odmowę skreślenia go z prawomocnej listy osób oczekujących na przydział lokalu docelowego na lata (...) względnie o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy Burmistrzowi do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Wydanemu pismu Burmistrza z dnia 22 kwietnia 2016 r. zarzucił naruszenie:

- § 17 ust. 6 uchwały XII/168/2007 Rady Miejskiej w Choszcznie z dnia 27 listopada 2007 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy oraz udzielania pomocy w zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych członków wspólnoty samorządowej;

- § 19 ust. 1 uchwały XII/168/2007 Rady Miejskiej w Choszcznie z dnia 27 listopada 2007 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy oraz udzielania pomocy w zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych członków wspólnoty samorządowej.

Skarżący podniósł, iż zarzut organu nieujawnienia przez jego matkę W.B. faktu działania w niniejszej sprawie także w jego imieniu w sposób wyraźny jest nieuzasadniony, bowiem pismem z dnia 31 maja 2015 r. udzielił W.B. pełnomocnictwa do prowadzenia spraw i występowania w jego imieniu w urzędach, sądach oraz przed komornikami, co jest równoznaczne, iż w niniejszej sprawie W.B. działała również w jego imieniu. L.L. wskazał, iż skoro organ powziął wątpliwość co do kwestii reprezentacji, to miał możliwość wezwania W.B. do wyjaśnienia, czy działała jedynie we własnym imieniu, czy również syna. Tymczasem organ uznał działania W.B. podjęte w imieniu syna jako wyrażenie jedynie jej stanowiska w sprawie.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W ocenie organu pismo sporządzone przez W.B. zatytułowane jako "", w którym W.B. odmówiła przyjęcia zaproponowanego mieszkania, jednoznacznie wskazuje, iż jest wyrażeniem woli samej W.B., bowiem treść pisma oraz jego sformułowanie w liczbie pojedynczej, jak również używanie rodzaju żeńskiego, a także załączone dokumenty w sposób niebudzący wątpliwości świadczą o tym, iż autorka pisma opisuje wyłącznie osobiste odczucia i używa argumentacji związanej tylko z jej osobą.

Na marginesie organ wskazał, iż w przypadku pierwszej odmowy przyjęcia zaproponowanego lokalu, co miało miejsce w dniu 20 lipca 2015 r. i dotyczyło lokalu przy, skarżący pomimo udzielonego pełnomocnictwa swojej matce, osobiście złożył podpis pod oświadczeniem rezygnacji, która również nosiła znamiona wyrażenia woli tylko przez W.B. W przypadku odmowy zawarcia umowy najmu lokalu położonego w, która została złożona przez W.B. w dniu 31 marca 2016 r., zdaniem organu brak jest działania w ramach posiadanego pełnomocnictwa oraz działania samego skarżącego.

Postanowieniem z dnia 3 listopada 2016 r. skarżącemu przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pismem z dnia 31 stycznia 2017 r. L.L. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Na rozprawie w dniu 8 lutego 2017 r. pełnomocnik Burmistrza wniosła o oddalenie skargi. Nadto, Sąd przeprowadził dowód z akt administracyjnych znajdujących się w sprawie II SA/Sz 973/16.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - dalej "p.p.s.a.", ogranicza się do badania zgodności orzeczenia z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd stoi na stanowisku, co znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż skreślenie z listy osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego jest rozstrzygnięciem w sprawie z zakresu administracji publicznej, podjętym przez organ, a więc aktem, do którego ma zastosowanie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Jest bowiem przejawem wykonywania publicznoprawnych zadań przez gminę, poprzedza podjęcie czynności cywilnoprawnych.

W rozpoznawanej sprawie w pierwszej kolejności należało odnieść się do kwestii posiadania przez stronę skarżącą interesu prawnego do zaskarżenia przedmiotowego rozstrzygnięcia Burmistrza w postaci skreślenia skarżącego z listy osób oczekujących na najem lokalu z zasobów gminy.

Stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.

Wobec takiego brzmienia powołanego przepisu zawsze badanie przez Sąd zasadności skargi pod względem merytorycznym, musi być poprzedzone kontrolą spełnienia przesłanek warunkujących skuteczne wniesienie skargi, o których mowa w art. 101 ust. 1 o samorządzie gminnym. Na tym etapie Sąd bada czy strona skarżąca wykazała naruszenie jej interesu prawnego lub uprawnienia, jakie nastąpiło na skutek podjęcia zaskarżonego aktu oraz, czy zachowany został tryb poprzedzający wniesienie skargi do sądu.

Analizując rozpoznawaną sprawę Sąd doszedł do przekonania, że skarżący wyczerpał tryb poprzedzający wniesienie skargi, gdyż wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, oraz posiada legitymację do skarżenia przedmiotowego rozstrzygnięcia - pisma Burmistrza z dnia 22 kwietnia 2016 r.

W nauce prawa pojęcie interesu prawnego, którego naruszenie, zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stanowi wymóg zaskarżenia uchwały lub zarządzenia organu gminy do sądu administracyjnego, odnoszone jest do związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, wynikających z norm prawa materialnego lub procesowego a zaskarżonym aktem. Interes prawny musi mieć charakter konkretny i indywidualny (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, str. 603).

Podstawą zaskarżenia jest więc niezgodność uchwały, zarządzenia z prawem i równocześnie naruszenie przez nią konkretnie rozumianego interesu lub uprawnienia konkretnego podmiotu. Podmiot wnoszący skargę w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym winien wykazać, iż na skutek podjęcia zaskarżonego aktu doszło do naruszenia jego skonkretyzowanego interesu lub uprawnienia oraz winien wskazać normę prawną, z której wynika, że interes ten jest przez prawo chroniony.

W rzeczonej sprawie należało zatem ustalić czy rozstrzygnięcie w przedmiocie skreślenia z listy osób oczekujących na przydział lokalu mieszkalnego z zasobów mieszkaniowych gminy narusza interes prawny lub uprawnienie skarżącego. W ocenie Sądu takie naruszenie ma miejsce, bowiem Burmistrz rozstrzygając sprawę pominął fakt, iż skarżący udzielił pełnomocnictwa matce, jak również niezasadnie uznał, iż w oświadczeniu W.B. z dnia 31 marca 2016 r. przedstawia ona wyłącznie swoje stanowisko w sprawie, co w konsekwencji skutkowało niezasadnym przyjęciem, iż skoro skarżący nie stawił się w wyznaczonym w skierowaniu do zawarcia umowy najmu na lokal mieszkalny terminie w siedzibie Zarządu Nieruchomości Komunalnych, to rezygnuje z przydziału przedmiotowego lokalu mieszkalnego.

Nie można zgodzić się z argumentami organu, iż w przedmiotowym piśmie brak jest jakichkolwiek wzmianek dotyczących osoby skarżącego. W.B. w swoim piśmie wyraźnie wskazała, iż działania organu mają na celu pozbycie się jej i syna z listy oczekujących. Takie sformułowanie powinno wzbudzić wątpliwości po stronie organu, czy W.B. wypowiada się wyłącznie w swoim imieniu, czy również w imieniu skarżącego, tym bardziej iż organ miał wiedzę, iż W.B. występowała dotychczas przed organem w imieniu syna, składając oświadczenia i wnioski np. o przedłużeniu terminu do złożenia dokumentów, o zarobkach syna, o czym świadczą dokumenty zgromadzone w sprawie w sprawie II SA/Sz 973/16. Podsumowując, organ w świetle treści złożonego oświadczenia W.B. zatytułowanego "Odmowa" mógł i powinien mieć wątpliwość, czy skarżąca składa przedmiotowe oświadczenie w imieniu własnym czy też w imieniu syna, który udzielił jej pełnomocnictwa w dniu 31 maja 2015 r. "do prowadzenia spraw i występowania w jego imieniu w urzędach, sądach oraz urzędzie komorniczym" i złożył owe pełnomocnictwo do akt niniejszej sprawy. W przedmiotowej sprawie w pełni zasadne było zwrócenie się do strony wnoszącej pismo tj. W.B. o wyjaśnienie w czyim imieniu składane jest to pismo. Dopiero bowiem po uzyskaniu informacji w zakresie podmiotu składającego oświadczenie organ miał prawo podjąć dalsze czynności w sprawie.

Jak wynika zatem z powyższego, stanowisko Burmistrza skreślające skarżącego z listy osób oczekujących na przydział lokalu naruszył jego interes prawny.

Kontrolując legalność podjętego przez Burmistrza rozstrzygnięcia z dnia 22 kwietnia 2016 r. należy stwierdzić, iż narusza ono przepisy prawa miejscowego, jakim jest uchwała nr XIII/168/2007 Rady Miejskiej w Choszcznie z dnia 27 listopada 2007 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy oraz udzielania pomocy w zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych członków wspólnoty samorządowej.

Sąd podziela zarzut strony skarżącej, iż akt ten narusza § 19 ust. 1 uchwały nr XIII/168/2007 Rady Miejskiej w Choszcznie z dnia 27 listopada 2007 r. poprzez zastosowanie tej normy prawa w stosunku do skarżącego pomimo niewyjaśnienia czy oświadczenia składane przez jego matkę stanowią oświadczenia składane w imieniu syna. Stosownie do ww. przepisu osoby, którym zostały wskazane lokale do zasiedlenia powinny w ciągu 7 dni licząc od daty otrzymania zawiadomienia zgłosić się w Biurze Zarządu Nieruchomości Komunalnych w celu podpisania umowy najmu pod rygorem uznania, że z przydziału rezygnują. Uznanie organu, iż skarżący w związku z brakiem stawiennictwa rezygnuje z przydziału, z pominięciem wyjaśnienia treści oświadczenia złożonego przez W.B., należy uznać za przedwczesne.

Reasumując nie sposób uznać w realiach niniejszej sprawy, iż organ przed wydaniem skarżonego aktu wyjaśnił stanowisko skarżącego w sposób jednoznaczny bez naruszenia zasady wynikającej z art. 7 k.p.a.

Skoro w toku postępowania naruszono fundamentalną zasadę ustalenia w sposób nie budzący wątpliwości stanowiska skarżącego co do istoty sprawy, skreślenie strony skarżącej z listy osób oczekujących na przydział lokalu na mocy aktu Burmistrza z dnia 22 kwietnia 2016 r. narusza powołany przepis uchwały.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznając za zasadne zarzuty skargi w zakresie naruszenia § 19 ust. 1 uchwały nr XIII/168/2007 Rady Miejskiej w Choszcznie z dnia 27 listopada 2007 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy oraz udzielania pomocy w zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych członków wspólnoty samorządowej, na podstawie art. 147 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził nieważność aktu Burmistrza z dnia 22 kwietnia 2016 r. dotyczącego skreśleniu skarżącego z prawomocnej listy osób oczekujących na przydział lokalu komunalnego z mieszkaniowego zasobu Gminy.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.