Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1814139

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie
z dnia 4 lutego 2015 r.
II SA/Sz 746/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Gebel.

Sędziowie WSA: Renata Bukowiecka-Kleczaj, Marzena Iwankiewicz (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) nr (...) w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia

I.

uchyla zaskarżoną decyzję,

II.

stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku,

III.

zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego R. B. kwotę (...) ((...)) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) Burmistrz P. na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 4, art. 75 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 71 ust. 2 pkt 1, art. 80 ust. 1, art. 82, art. 85 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235 z późn. zm.) - zwanej dalej "ustawą" i § 2 ust. 1 pkt 27 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397 z późn. zm.), po ponownym rozpoznaniu wniosku E. Sp. z dnia 30 listopada 2010 r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na wydobyciu kopaliny objętej prawem własności nieruchomości gruntowej (kopaliny pospolitej) ze złoża piaskowo-żwirowego "K" położonego na działce nr (...) w miejscowości K., - ustalił warunki realizacji i eksploatacji projektowanej inwestycji określając (miedzy innymi), że maksymalny zasięg wyrobisk nie powinien przekraczać pow. około 60 ha, maksymalna głębokość każdego z wyrobisk (A i B) nie powinna przekraczać 15 m, dla ochrony obiektów i terenów przyległych należy wyznaczyć pasy ochronne o szerokości odpowiadającej normie górniczej PN-G-02100:2013-12P, należy ograniczyć dodatkowo propagację hałasu w kierunku miejscowości K. po wschodniej stronie pola A poprzez wykonanie wału ziemnego o wysokości 7 m, po rozpoczęciu eksploatacji złoża zaleca się wykonanie sprawdzających pomiarów poziomu hałasu w środowisku ze szczególnym uwzględnieniem terenów zabudowy mieszkaniowej w miejscowości K., należy ograniczać emisje zanieczyszczeń pochodzących z silników spalinowych, należy zapewnić prowadzenie robót górniczych w sposób pozwalający na uniknięcie zanieczyszczenia środowiska gruntowo-wodnego odpadami stałymi i ciekłymi, należy właściwie magazynować odpady oraz przekazywać je w pierwszej kolejności do odzysku, segregować odpady niebezpieczne, należy opracować projekt monitoringu wód podziemnych i powierzchniowych dla eksploatacji tego złoża, a po zakończeniu eksploatacji wyrobiska należy teren zrekultywować w kierunku wykonania zbiornika wodnego oraz w kierunku odtworzenia użytków rolnych. Ponadto organ I instancji nie stwierdził konieczności ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia 27 grudnia 2010 r. określił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Pismem z dnia 21 stycznia 2011 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał opinię sanitarną dla przedsięwzięcia i określił zakres raportu. Postanowieniem nr (...) organ określił, na podstawie art. 66 ust. 1 i 2, art. 68, 69 ust. 1 i ust. 3, art. 70 ust. 1 ustawy, zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Inwestor przedłożył raport. Protesty i uwagi stron oraz mieszkańców K. do raportu zostały zebrane i przekazane inwestorowi celem udzielenia wyjaśnień i odpowiedzi. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wezwał inwestora do uzupełnienia raportu. Uzupełniony raport przekazano do uzgodnienia i zaopiniowania. Jednocześnie powiadomiono listownie strony oraz obwieszczeniem społeczeństwo, określając termin składania uwag do 11 stycznia 2012 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia 30 grudnia 2011 r. na podstawie art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny pismem z dnia 4 stycznia 2012 r., na podstawie art. 77 ust. 1 pkt 2 ustawy, zaopiniował pozytywnie warunki realizacji przedsięwzięcia. Pismem z dnia 22 lutego 2012 r. inwestor udzielił wyjaśnień na złożone dotychczas przez strony i mieszkańców wsi K. uwagi i zarzuty do raportu. Wyznaczono dwie rozprawy administracyjne na dzień 1 marca 2012 r. (z powodu nieskutecznego zawiadomienia stron nie mogła się odbyć) i następnie na dzień 29 marca 2012 r. Na rozprawie pełnomocnik R.B. wniósł o dopuszczenie dowodów z dokumentów w postaci: mapy powykonawczej przyłącza wodnego, opinii Inspekcji Weterynaryjnej, wyników badania wody i mapy do celów opiniodawczych, na okoliczność sugerowanego zakazu budowania żwirowni w pobliżu K. jako cieku wodnego podlegającego ochronie na podstawie art. 54 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. Organ nie dopuścił ww. dowodów uznając, że przepisy o ochronie ujęcia wody nie mają zastosowania wobec Kanału K., który nie stanowi ujęcia wody. Pismem z dnia 10 kwietnia 2012 r. pełnomocnik R.B. wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentacji fotograficznej przedstawiającej florę i faunę występującą na nieruchomości na okoliczność ustalenia gatunków zwierząt rzeczywiście występujących na terenie działki, a także róży wiatrów w miejscowości K. Pełnomocnik wniosła też o zwrócenie się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, w związku z nowymi dowodami w sprawie tj. dokumentacją fotograficzną, stanowiskiem biegłych wyrażonym na rozprawie administracyjnej, dokumentacją ornitologiczną przedłożoną do akt przez stronę, pismami Nadleśnictwa M. z dnia 28 marca 2012 r. i z dnia 31 grudnia 2010 r. (dotyczące wód podziemnych i wpływu hałasu na gniazdowanie bielika) o ponowną ocenę raportu oraz o przeprowadzenie opinii ornitologicznej celem ustalenia realnego wpływu planowanej inwestycji na gatunki ptaków podlegające ochronie na podstawie Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (Dyrektywa Ptasia). Pełnomocnik wniosła również o przeprowadzenie dowodu z oględzin nieruchomości pod kątem ustalenia, czy na nieruchomości znajdują się drzewa bądź krzewy podlegające wycince oraz aleje mrówek i stanowiska lęgowe ptactwa. R.B. wniósł o przesłuchanie w charakterze świadków ornitologów J.W. i R.R. na okoliczność ustalenia jakie gatunki ptaków występują na obszarze planowanej inwestycji i w jej bezpośrednim sąsiedztwie i jaki wpływ będzie miała inwestycja na faunę na tym terenie. Ponadto podniósł, że raport środowiskowy nie został sporządzony w sposób zgodny z postanowieniem z dnia 27 stycznia 2011 r. określającym jego zakres, w szczególności co do punktu 8, 10, 17, 20, 24, 26, 27, 30, 33, 40.

Organ I instancji wyjaśnił, że nie zaakceptował wniosków strony ze względu na to, że postanowienia RDOŚ ustalające zakres raportu, a potem uzgadniające inwestycję na podstawię raportu, opierały się na aktualnych przepisach oraz waloryzacji przyrodniczej gminy P. i województwa (...). Teren przewidziany pod inwestycję nie jest objęty żadną formą ochrony, a wspominane siedliska mrówek (w tym aleja mrówek), bielika, lasy ochronne, bagienka są oddalone znacznie od terenu inwestycji. Poza tym teren inwestycji jest gruntem rolnym. Następnie organ wskazał, że inwestor złożył aneks do raportu uwzględniający uwagi stron i materiał dowodowy z rozprawy administracyjnej. W odpowiedzi na aneks Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska pismem z dnia 5 czerwca 2012 r. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w postanowieniu z dnia 30 grudnia 2011 r. Pismem z dnia 18 czerwca 2012 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny zaopiniował pozytywnie realizację przedsięwzięcia.

Organ I Instancji podał dalej, że decyzją z dnia 19 czerwca 2012 r. odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na wydobyciu kopaliny pospolitej ze złoża piaskowo-żwirowego "K". Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania inwestora, decyzją z dnia 20 sierpnia 2012 r., uchyliło zaskarżoną decyzję Burmistrza P. i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia organowi. Decyzją z dnia 17 października 2012 r. ustalił środowiskowe uwarunkowania przedsięwzięcia. R.B. odwołał się od tej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr (...) uchyliło zaskarżoną decyzję Burmistrza P. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kolegium uznało, że uzasadnienie uchylonej decyzji nie spełniało wymogów zawartych w art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a i b ustawy.

Następnie organ I instancji wskazał, że zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o zmianę zakresu raportu. Pismem z dnia 7 maja 2013 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska poinformował, że 27 grudnia 2010 r. określił dla przedmiotowej inwestycji zakres raportu i postanowieniem z dnia 30 grudnia 2012 r. uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia, natomiast kwestię, czy nowe dowody mają wpływ na zakres raportu rozważa organ wydający decyzję środowiskową. Pismem z dnia 16 maja 2013 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wskazał, że wydał już opinię sanitarną określającą zakres raportu i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w opinii z dnia 21 stycznia 2011 r. Organ I instancji wyjaśnił, że w związku z powyższym uznał za nieuzasadnione wprowadzanie zmian zakresu raportu oraz zmian w raporcie. Pismem z dnia 23 października 2013 r. zawiadomił strony o zakończeniu postępowania. Pismem z dnia 12 listopada 2013 r. pełnomocnik R.B. wniosła uwagi kwestionujące wyjaśnienia inwestora i raport, a także ponownie wniosła o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych z zakresu hydrologii i ornitologii.

Uzasadniając decyzję Burmistrz podkreślił, że w przedłożony w dniu 7 listopada 2011 r., uzupełniony w dniu 16 grudnia 2011 r. i w dniu 9 maja 2012 r. (aneks), a następnie przedstawionym w jednolitej formie w dniu 26 września 2012 r. raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, został wykonany w sposób wyczerpujący i zgodny z art. 66 ustawy, z uwzględnieniem postanowienia z dnia 27 stycznia 2011 r., a także wytycznych Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska.

Organ wskazał dalej, że planowane przedsięwzięcie polega na wydobyciu piasku z zasobów kruszywa piaskowo-żwirowego w dwóch polach złożowych A i B. Na etapie eksploatacji złoża negatywny wpływ na środowisko jest największy, ponieważ będzie ona prowadzona metodą odkrywkową. W jej wyniku powstaną dwa wyrobiska o powierzchni po około 28 ha każde i głębokości do 15 metrów. Złoże znajduje się pod nadkładem zbudowanym z piasków gliniastych i humusowej warstwy gleby. Nadkład będzie zdjęty, a następnie zwałowany na obrzeżu złoża oraz w wyrobisku. Masy ziemne z nadkładu wykorzystane będą do rekultywacji wyrobisk. Podczas eksploatacji złoża nie powstaną żadne odpady. Przy prawidłowo prowadzonej działalności wydobywczej i towarzyszącej jej rekultywacji wyrobisko na polu A, pod koniec eksploatacji, w większej części będzie zrekultywowane. Przewiduje się końcowe nachylenie zrekultywowanych skarp nie większe niż 17°. Jeśli warunki wodne na to pozwolą po wyeksploatowaniu złoża A pozostawiony zostanie zbiornik wodny o powierzchni około 2,5 ha dla wzbogacenia lokalnego ekosystemu. Złoże w polu B jest całkowicie suche. W przypadku złoża "K" rozmywanie świeżych ścian zwałowisk i wyrobisk bezpośrednio przez deszcz, czy podczas topnienia śniegu, nie stwarza zagrożeń i mieści się w ramach naturalnych procesów stokowych, mających stały, systematyczny przebieg. Zdaniem organu, wydobywanie piasku, także spod wody, nie doprowadzi do zanieczyszczenia wód podziemnych, a wręcz przeciwnie umożliwi proces usuwający zanieczyszczenia nawozami rolniczymi. Wyrobiska stanowić będą zagłębienia bezodpływowe. Wody opadowe będą wsiąkały w piaszczysty spąg, korzystnie zwiększając dotychczasową infiltrację wody do gruntu. Droga dojazdowa do szosy oraz plac postojowy, realizowane w ramach przedmiotowej inwestycji, posiadać będą własną kanalizację deszczową wyposażoną w zestaw oczyszczający. Układ ten w pełni zabezpiecza przed dostawaniem się substancji szkodliwych do wód płynących.

Organ zaznaczył także, że przedmiotowa inwestycja zlokalizowana jest poza granicami obszarów objętych programem Natura 2000. Najbliższy obszar tak sklasyfikowany to potencjalny specjalny obszar ochrony siedlisk pn. "D, C. i C." (kod (...)), zlokalizowany w odległości około 2,6 km na od miejsca inwestycji. Planowana inwestycja nie znajduje się na terenach objętych formami ochrony przyrody w myśl ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Z waloryzacji przyrodniczej gminy P., opracowanej przez Biuro Konserwacji Przyrody, potwierdzonej w waloryzacji przyrodniczej województwa (...) wynika, że na działce objętej analizą oraz w strefie oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, nie występują stanowiska gatunków chronionych roślin i zwierząt. Powyższe zostało potwierdzone ustaleniami raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Ponadto organ I instancji wskazał, że w celu zminimalizowania hałasu i ograniczenia propagacji hałasu w kierunku miejscowości K. nałożono na inwestora obowiązek wykonania wału ziemnego o wysokości około 7 m. Nałożono też na inwestora obowiązek rozpoczęcia wydobycia z wyrobiska B dopiero po rozpoczęciu prowadzenia robót rekultywacyjnych na wyrobisku A. Z analiz przeprowadzonych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wynika poza tym, że nie wystąpią ponadnormatywne oddziaływania poza granicami terenu inwestycji. Nadto faza eksploatacji planowanej inwestycji nie wiąże się z wprowadzeniem substancji zanieczyszczających do powietrza, zaś faza realizacji i likwidacji planowanej inwestycji wiązać się będzie z krótkotrwałą emisją do powietrza substancji pochodzących głównie z silników maszyn uczestniczących w pracach ziemnych i transportowych.

W ocenie organu I instancji, charakterystyka przedsięwzięcia w raporcie została opisana wnikliwie i w sposób niebudzący zastrzeżeń. Szczegółowo omówione zostały przewidywane emisje spalin, pyłów, hałasu, powstawanie odpadów i ścieków bytowych. Przeanalizowano możliwość zanieczyszczenia wód podziemnych i powierzchniowych. Omówiono zabezpieczenie przed zagrożeniami osuwiskowymi poprzez zastosowanie bezpiecznych nachyleń zboczy, filarów i pasów ochronnych. Podkreślono brak wycinki drzew i krzewów. Raport zawiera szczegółowy i wyczerpujący opis elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Omówione zostały rzeźba terenu (krajobraz) i zagospodarowanie terenu wokół złoża, budowa geologiczna, rośliny i zwierzęta, obszary leśne, wody powierzchniowe, wody podziemne, powietrze. Szczegółowo opisano istniejące i projektowane formy ochrony przyrody, w tym użytki ekologiczne, pomnik przyrody, siedliska przyrodnicze z Zał. I Dyrektywy Siedliskowej i stanowiska chronionych gatunków roślin i zwierząt, wpływ na siedliska przyrodnicze i gatunki roślin podlegające ochronie, występowanie ptaków wymienionych w Zał. I Dyrektywy Ptasiej i podlegających ochronie strefowej (bielik), wpływ przedsięwzięcia na występującą w okolicznym lesie koncentrację mrowisk - aleja mrówek, oddziaływanie na lasy ochronne wokół K. W ocenie organu opis elementów przyrodniczych środowiska wypełnia wymagania art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Zdaniem organu I instancji raport szczegółowo opisuje też warianty realizacji przedsięwzięcia. W szczególności, wnikliwej ocenie poddany został wariant proponowany przez wnioskodawcę z najbardziej intensywnym, maksymalnym wydobyciem 200 tys. ton rocznie. Przeanalizowano proponowaną wielkość wydobycia w odniesieniu do technologii wydobycia i organizacji robót a także przewidywanych kierunków rekultywacji wyrobiska i wynikających z tego skutków dla środowiska. Rozpatrzono również jedyny alternatywny i realny wariant polegający na niepodejmowaniu realizacji przedsięwzięcia. Raport analizując warianty polegające na zmniejszeniu wydobycia wykazał ich niewielki wpływ na zmniejszenie oddziaływania na środowisko w wyniku czego wskazał i uzasadnił wybór najkorzystniejszego wariantu dla środowiska (i realnie jedynego) tj. wariantu w proponowanym zakresie. Analiza wariantów wypełnia wymagania art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy i art. 66 ust. 1 pkt 6 ustawy. Raport zawiera uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko. Opisane zostały przewidywane skutki odsłonięcia, podczas eksploatacji części pola A, pierwszego nieużytkowego poziomu wodonośnego, przy zakładanym braku odwadniania wyrobisk. Wykluczony został wpływ eksploatacji złoża na podmokłości, w tym użytek ekologiczny "K". Opisano wpływ eksploatacji złoża na powierzchnię ziemi z uwzględnieniem ruchów masowych ziemi, klimatu i krajobrazu. Odkrywkowa eksploatacja niewątpliwie przekształci powierzchnię ziemi, co będzie stanowić najsilniejsze oddziaływanie na środowisko. Wykazano, że opisywane przedsięwzięcie nie kumuluje się w istotnym zakresie z oddziaływaniem z innych źródeł, w tym z eksploatacją kruszywa w rejonie R. Ponadto szeroko omówiony został problem ochrony gleby (V i IV klasa bonitacyjna) i szaty roślinnej na obszarze złoża. Ustalono, że najbliższe tereny chronione akustycznie znajdują się poza zasięgiem izolinii o poziomie zrównoważonym 40 dB w ciągu dnia. Przedsięwzięcie nie będzie też stanowić istotnego źródła emisji wibracji do środowiska. Uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko spełnia wymogi art. 66 ust. pkt 7 ustawy. W raporcie opisane zostały metody prognozowania oraz opis przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Ponadto raport zawiera listę szeregu przewidywanych działań mających na celu zapobieganie, ograniczenie lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko, w szczególności na cele i przedmiot ochrony obszaru Natura 2000. Opis tych działań spełnia wymogi art. 66 ust. 1 pkt 9 ustawy. Raport wskazuje brak potrzeby ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania, co spełnia wymogi art. 66 ust. 1 pkt 12 ustawy. Zagadnienia ujęte w raporcie zostały przedstawione w formie graficznej i kartograficznej co spełnia wymogi art. 66 ust. 1 pkt 13-14 ustawy.

W ocenie organu, raport przeanalizował możliwe konflikty społeczne. Analiza wypełnia wymagania art. 66 ust. 1 pkt 15 ustawy. Raport wypełnia też wymogi art. 66 ust. 1 pkt 16 ustawy oraz pozostałe wymogi formalne zawarte w art. 66 pkt 1 ust. 18-20 ustawy. Zdaniem organu, nie można też uznać zarzutu stron, że raport nie uwzględnia hałasu od kruszarki do kamieni wobec faktu, że nie jest planowane użycie tego rodzaju maszyny. Z kolei wniosek o zmiany zapisów w raporcie zawarty w piśmie Nadleśnictwa M. był nieistotny dla podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Raport odnosi się do lasów otaczających kopalnie jako do lasów ochronnych wokół K., a przedsięwzięcie nie ma negatywnego oddziaływania na otaczające je lasy. W ocenie organu, raport zawiera wystarczającą analizę wpływu planowanej inwestycji na faunę, siedliska przyrodnicze, użytki ekologiczne, planowany K. Park Krajobrazowy a także planowany pomnik przyrody - świerk pospolity. W związku z powyższym organ nie dopuścił i nie przeprowadził dowodu z opinii biegłych z zakresu hydrologii i ornitologii. Wszystkie powyższe zagadnienia (uwagi i wnioski) zostały przekazane inwestorowi, który złożył szczegółowe wystarczające wyjaśnienia do powyższych kwestii. Zdaniem organu, twierdzenia stron, że ostateczna wersja raportu nie uwzględnia powyżej opisanych uwag i wniosków społeczeństwa - są niezasadne.

R.B., reprezentowany przez pełnomocnika adwokat I.Z., wniósł odwołanie od ww. decyzji zarzucając jej naruszenie:

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a., poprzez zaniechanie wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy i brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, a także nie rozpoznanie wniosków dowodowych w postaci przesłuchania świadków ornitologów J.W. i R.R. oraz wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych z zakresu hydrologii i ornitologii,

- art. 66 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 62 ust. 1 ustawy, poprzez brak w raporcie kompletnego opisu elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz brak oceny i analizy wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko;

- art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy, poprzez zawarcie w raporcie oddziaływania na środowisko jedynie dwóch wariantów planowanej inwestycji - wariantu realizacji inwestycji i wariantu niepodejmowania inwestycji, podczas gdy wariant "zerowy", czyli polegający na niewykonywaniu inwestycji nie stanowi wariantu alternatywnego w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy,

- art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a i b ustawy poprzez brak informacji o tym, w jaki sposób i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa.

- naruszenie Dyrektywy Ptasiej, a mianowicie art. 4 ust. 4 w zw. z art. 4 ust. 1, poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji narażenie na zanieczyszczenia, pogorszenie warunków oraz zakłócenia naturalnych siedlisk gatunków występujących w strefie oddziaływania planowanej inwestycji, tj. bielika zwyczajnego, żurawia, lerki, gęsiorka, błotniaka stawowego, derkacza, świergotka łąkowego, kszyka.

Jednocześnie, na podstawie art. 142 k.p.a. R.B. zaskarżył opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 4 stycznia 2012 r. i postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 30 grudnia 2011 r. zarzucając naruszenie art. 77 ust. 5 ustawy poprzez brak rozważenia ewentualnego wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, zwłaszcza na faunę - żerowiska i stanowiska lęgowe ptaków, w tym ptaków objętych Dyrektywą Ptasią, znajdujących się na terenie planowanej inwestycji lub w strefie jej oddziaływania, a także brak rozważenia ewentualnego wpływu planowanego przedsięwzięcia na ryzyko spadku wód gruntowych i wyschnięcie studni.

Odwołujący się podkreślił, że nie sposób uznać, iż przeprowadzona przez autora raportu analiza w zakresie wpływu inwestycji na poziom wód gruntowych, w której opierał się on na niepełnym, a w części nieaktualnym materiale hydrologicznym, może stanowić dowód w niniejszej sprawie. Cytując zapisy raportu odwołujący się stwierdził, że biegły oparł się większości na przypuszczeniach, których nie potrafił racjonalnie wytłumaczyć. Stąd też obowiązkiem organu było przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego hydrologa. Poza tym zgodnie z opiniami ornitologów - J.W. i R.R., na terenie oddziaływania planowanej żwirowni swoje żerowiska oraz stanowiska lęgowe mają ptaki chronione Dyrektywą Ptasią, zwłaszcza bielik i żuraw, co potwierdził również na rozprawie administracyjnej zastępca Nadleśniczego Nadleśnictwa M. Tymczasem w raporcie, jego autor stwierdził, że na obszarze złoża K. nie stwierdzono występowania ww. ptactwa. Co więcej, jak słusznie wskazał autor raportu, bielik żeruje na ogół w promieniu 3-6 km do 10 km od gniazda, dlatego niewykluczonym jest, iż miejsce żerowiska tego gatunku znajduje się w granicach lub bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji. Poza tym, jak autor sam wskazał w raporcie, w odległości 300 m na południowy wschód od pola B złoża w lasach występuje oczko wodne zaliczone do siedlisk przyrodniczych jako naturalny, dystroficzny zbiornik wodny, natomiast kilkaset metrów od miejsca planowanej żwirowni znajduje się Kanał K. Bez wątpienia są to miejsca korzystne dla żerowiska bielika. Ponadto biegły sam wskazał w aneksie do raportu środowiskowego, że na południe od pola B oraz częściowo w jego obszarze odkryto żerowisko żurawia chronionego Dyrektywą Ptasią, na obrzeżach złoża mogą znajdować się siedliska lęgowe lerki. W odniesieniu do lęgowisk lerki i gęsiorka autor raportu sam wyraźnie wskazał, iż jest potencjalne prawdopodobieństwo przepłoszenia lub porzucenie tych stanowisk w wyniku prowadzonych prac związanych w eksploatacją (aneks do raportu pkt 3.1.).

Ponadto skarżący zaznaczył, że raport winien zawierać opis analizowanych wariantów inwestycji, w tym wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, a także wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru. Inwestor, w sporządzonym przez siebie raporcie, zawarł dwa warianty planowanego przedsięwzięcia - wariant jego realizacji w zaproponowanej przez inwestora formie oraz wariant niepodejmowania inwestycji. Tymczasem wskazuje się w orzecznictwie, że w świetle art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy nie jest wystarczające przedstawienie w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jedynie wariantu wnioskodawcy oraz wariantu polegającego na tym, że przedsięwzięcie nie będzie podejmowane (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 864/10). Raport niespełniający wymagań ustalonych w art. 52 ust. 1 ustawy nie powinien być uznany za środek dowodowy zgodny z prawem. Odwołujący się podniósł także, że raport został sporządzony z naruszeniem art. 66 ust. 1 ust. 1 ustawy, w części, w jakiej jego zakres nie odpowiada planowanej przez inwestora ilości i rodzaju zainstalowanych i planowanych maszyn (urządzeń) niezbędnych w procesie technologicznym, określonych w Karcie informacyjnej przedsięwzięcia. W Karcie informacyjnej przedsięwzięcia inwestor wskazał, że w procesie realizacji przedsięwzięcia będzie wykorzystywał mniejszą ilość maszyn (urządzeń), niż wynika to z ustaleń dokonanych przez biegłego w raporcie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 11 lutego 2011 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) - "k.p.a.", art. 59 ust. 1 pkt 2, art. 63 ust. 2, art. 64, art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 73-75 i art. 84-8 ustawy, po rozpatrzeniu odwołania R.B., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza P.

Uzasadnienie prawne

Uzasadniając rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że podniesione w odwołaniu zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Zdaniem organu, strona skarżąca w pierwszej kolejności powinna wykazać jaki bezpośredni wpływ projektowane przedsięwzięcie wywrze na jej indywidualny interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. Działka R.B. graniczy z działką nr (...). Bez wątpienia znajduje się zatem w strefie oddziaływania planowanej inwestycji. Jednakże w odwołaniu skarżący wskazuje różne okoliczności, które nie mogą mieć wpływu na jego działkę. To stwierdzenie stawia pod znakiem zapytania zasadność wniesionego odwołania. Skarżący nie wskazał bowiem, jakie konkretnie zagrożenia dla jego nieruchomości, niesie planowana inwestycja. Należałoby bliżej określić na czym owo oddziaływanie polega (oddziaływanie może być korzystne, niekorzystne lub obojętne). Skarżący nie przedłożył dowodów wskazujących, że przedmiotowa decyzja wywoła realne zagrożenie dla jego nieruchomości. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że raport jest kompletny i wiarygodny. Zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 66 ust. 1 ustawy. Organ wskazał też, że rozważył szereg ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Kolegium wyjaśniło dalej, że przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia miało przede wszystkim na celu dokonanie przez organ I instancji merytorycznej oceny ustaleń raportu i pełne uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia. Według organu II instancji ujednolicona wersja raportu nie jest jego nową wersją i jest sporządzana jedynie dla przejrzystości tego dokumentu, a nie z obowiązku wynikającego z jakiegokolwiek przepisu. Poza tym wbrew twierdzeniom strony skarżącej, odpowiedzi biegłych udzielane na pytania uczestników rozprawy administracyjnej, wystarczająco rozwiewały wątpliwości pytających. Organ przeanalizował te odpowiedzi i stanowisko biegłych i uznał je za wystarczające.

W ocenie Kolegium, cały materiał dowodowy, w szczególności raport, w sposób wyczerpujący odnosi się do wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Wyczerpujące są również wyjaśnienia zagadnień związanych z bytowaniem ptactwa, obszarami lęgowymi i żerowiskami, wpływ inwestycji na poziom wód gruntowych w odniesieniu zarówno do istniejących studni, jak również zapewnienia wód dla lasów ochronnych. W związku z powyższym nie było podstaw, aby dopuścić dowód z opinii biegłych z zakresu hydrologii i ornitologii.

Kolegium nie uznało zarzutu odwołania naruszenia art. 7 i 77 k.p.a., a przede wszystkim nie przeprowadzenia dowodu z zeznań wnioskowanych świadków. W ocenie organu, w sprawie uwarunkowań środowiskowych, nie można postępowaniu dowodowemu stawiać zarzutu braków, czy też naruszeń, jeśli nie mają bezpośredniego znaczenia dla treści decyzji. Poza tym w postępowaniu administracyjnym, a zwłaszcza w postępowaniu odwoławczym, dowód z przesłuchania świadków należy do rzadkości. Nadto odwołujący się nie wskazał jakiego rodzaju dowody, mające wpływ na treść decyzji, zostały pominięte oraz jakie nowe istotne fakty wniosłyby do postępowania zeznania świadków, czy obecność strony postępowania podczas wizji lokalnej. Zarzuty stawiane postępowaniu, czy też zarzuty stawiane raportowi, powinny być oparte na wykazaniu jego niezgodności z konkretnym przepisem tj. art. 66 ust. 1 ustawy. Dlatego też ogólne zarzuty, że nie zgromadzono pełnego materiału dowodowego, czy też, że raport jest niepełny i ogólnikowy, należało uznać za chybione.

Nadto Kolegium wskazało, że organ był związany treścią zaskarżonego postanowienia RDOŚ z 30 grudnia 2011 r. Zaskarżonemu postanowieniu nie można postawić zarzutu błędnej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy. W piśmie z dnia 5 czerwca 2012 r., po otrzymaniu uzupełnienia raportu, RDOŚ, podtrzymał swoje stanowisko zajęte w postanowieniu. Natomiast stanowisko PPIS jest tylko opinią, której wydanie nie następuje w drodze postanowienia.

Powołując się na art. 6 k.p.a. Kolegium podało, że nie może w postępowaniu stosować bezpośrednio Dyrektyw Parlamentu Europejskiego i Rady. Dyrektywa jest aktem prawnym wyznaczającym cel, który muszą osiągnąć wszystkie państwa UE. Sposób jego osiągnięcia określają jednak poszczególne kraje członkowie. Z tych powodów zarzut naruszenia Dyrektywy Ptasiej jest, w ocenie Kolegium, chybiony. Poza tym domniemane pogorszenie warunków bytowania dzikiego ptactwa na działce nr (...), nie dotyczy interesu prawnego strony skarżącej.

R.B., reprezentowany przez pełnomocnika adwokat I.Z., zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 28 k.p.a., poprzez uznanie, że skarżący nie wskazał, jakie konkretnie zagrożenia dla jego nieruchomości niesie planowana inwestycja oraz naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a., poprzez uznanie, że:

- w raporcie w sposób wyczerpujący wyjaśniono zagadnienia związane z bytowaniem ptactwa, obszarami lęgowymi i żerowiskami, a więc nie ma potrzeby przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego ornitologa,

- w raporcie wyczerpująco wyjaśniono wpływ inwestycji na poziom wód gruntowych w odniesieniu do studni, jak i zapewnienia wód dla lasów, w tym stanowiących otulinę K., podczas gdy w raporcie biegły opiera się na przypuszczeniach, niepopartych żadnymi badaniami czy wynikami, a nadto w sytuacji, gdy biegły opiera swoją opinię na niepełnym, a w części nieaktualnym materiale hydrologicznym,

- nie ma potrzeby przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadków ornitologów J.W. i R.R.

Ponadto skarżący wskazał na naruszenie:

- art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy, poprzez jego pominięcie i nie uwzględnienie, że w raporcie oddziaływania na środowisko zawarto jedynie dwa warianty planowanej inwestycji-wariant realizacji inwestycji i wariant niepodejmowania inwestycji,

- Dyrektywy Ptasiej poprzez jej niezastosowanie i przyjęcie, że dyrektywa ta nie ma bezpośredniego zastosowania w polskim porządku prawnym, pomimo obowiązywania zasady bezpośredniości skutku dyrektyw, niezależnie od transponowania jej do krajowego porządku prawnego bądź nieprawidłowego transponowania i art. 4 ust. 4 w zw. z art. 4 ust. 1 Dyrektywy.

Zdaniem skarżącego chybiony jest zarzut Kolegium, że nie wskazał jakie konkretnie zagrożenia dla jego nieruchomości niesie za sobą planowana inwestycja i na czym oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia miałoby polegać, a w konsekwencji nie wykazał istnienia po jego stronie interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. W odwołaniu od decyzji Burmistrza wskazał bowiem, że planowana inwestycja będzie miała bezpośredni wpływ na poziom wód gruntowych (ich spadek), w szczególności na usytuowane na sąsiednich nieruchomościach studnie z których korzysta. Chybiony jest również zarzut, że nie przedłożył jakichkolwiek dowodów na oddziaływanie planowanej inwestycji na jego nieruchomość, ponieważ wnioskował wielokrotnie o powołanie biegłego z zakresu hydrologii, również na etapie odwoławczym. Poza tym błędnie przyjął organ odwoławczy, że w raporcie w sposób wyczerpujący wyjaśniono zagadnienia związane z bytowaniem ptactwa, obszarami lęgowymi i żerowiskami, podczas gdy same wnioski biegłego, wyrażone w raporcie, wskazują na fakt, iż istnieje ryzyko negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji na gatunki chronione Dyrektywą Ptasią. W tym miejscu, tak jak w odwołaniu, skarżący przedstawił treść wniosków biegłego z raportu w powyższym zakresie. Zdaniem skarżącego, dla wyjaśnienia wszelkich okoliczności w sprawie i ustalenia realnego wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko konieczne było sporządzenie rzetelnej opinii hydrologicznej (bądź hydrogeologicznej), o którą wnioskował. Skarżący powtórzył również zarzuty z odwołania dotyczące naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 5 i art. 66 ust. 1 ust. 1 ustawy. Zdaniem skarżącego, inwestor ma obowiązek zidentyfikować w raporcie i opisać "wariant najkorzystniejszy dla środowiska", choć nie musi wskazywać go jako wariantu proponowanego. Powyższy brak, a także brak dostatecznego odniesienia się do kwestii oddziaływań skumulowanych oznacza, iż raport nie może zostać uznany za spełniający wymogi ustawy. W konsekwencji raport taki nie może stanowić podstawy do wydania decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Ponadto skarżący odniósł się do zagadnienia możliwości bezpośredniego stosowania Dyrektyw Ptasiej przez organy orzekające w sprawie i tak jak w odwołaniu, podniósł zarzuty względem postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 30 grudnia 2011 r. jako wydanego z naruszeniem art. 77 ust. 5 ustawy.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Uczestnik postępowania inwestor E. Sp. w piśmie z dnia 9 stycznia 2015 r. nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącego, podkreślając, że raport jest kompletny i we wszystkich aspektach ocenia wpływ inwestycji na środowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Na wstępie podkreślić należy, że sąd administracyjny kontrolując zgodność zaskarżonego aktu z prawem, orzeka wyłącznie na podstawie materiału dowodowego sprawy, zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym, w szczególności sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wykonaniu obowiązku ustalenia stanu faktycznego sprawy, w tym zebrania i należytego rozpatrzenia materiału dowodowego, skoro do jego kompetencji należy jedynie kontrola legalności rozstrzygnięć organów. Sąd musi więc dysponować ustaleniami i stanowiskiem organu co do wszystkich okoliczności, które determinują sposób rozstrzygnięcia sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza P. ustalającą na wniosek E. Sp. środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na wydobyciu kopaliny objętej prawem własności nieruchomości gruntowej (kopaliny pospolitej) ze złoża piaskowo-żwirowego "K" położonego na działce nr (...) w miejscowości K. Decyzja ta została wydana po ponownym rozpoznaniu sprawy wobec uchylenia wcześniejszej decyzji Burmistrza P. ustalającej warunki realizacji ww. inwestycji decyzją z dnia 11 lutego 2013 r., w której Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że uzasadnienie uchylonej decyzji nie spełniało wymogów zawartych w art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a i b ustawy.

W ocenie Sądu, w tej sprawie, organ odwoławczy uchylił się od ponownego rozpoznania sprawy poprzez wnikliwe i rzetelne wyjaśnienie jej wszystkich aspektów, do czego był zobowiązany na mocy art. 78 Konstytucji RP w zw. z art. 15 k.p.a. Konstytucyjna zasada dwuinstancyjności postępowania, wyrażona również w art. 15 k.p.a., oznacza, że strona postępowania administracyjnego ma prawo żądać, aby sprawa administracyjna, w przedmiocie której orzekł już organ I instancji, została merytorycznie rozpatrzona ponownie, tym razem przez organ wyższej instancji. Z faktu, że rozpatruje on daną sprawę merytorycznie (jako drugi z kolei organ) wynika, że nie może on ograniczyć się wyłącznie do rozpatrzenia zarzutów odwołania, czy też nawet do oceny prawidłowości kwestionowanego rozstrzygnięcia, ale musi ponownie rozpoznać całokształt sprawy, tj. samodzielnie ocenić, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego istnieją przesłanki do nałożenia na określony podmiot praw lub obowiązków administracyjnoprawnych. Dopiero w wyniku przeprowadzenia tak zakreślonego postępowania odwoławczego organ może wydać jedno z rozstrzygnięć, o którym mowa w art. 138 k.p.a.

Przypomnieć należy, że podstawowym elementem postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest ocena oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, w ramach której organ określa i analizuje wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko, możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wymagany zakres monitoringu (art. 62 ust. 1 ustawy) - w celu ustalenia konkretnych warunków realizacji przedsięwzięcia w decyzji środowiskowej (por. art. 82 ustawy). Przy czym organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach biorąc od uwagę wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy, ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa, wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone (art. 80 ustawy).

Jednym z istotnych materiałów dowodowych, na podstawie których wydaje się decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach jest więc raport (art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy), który w postępowaniu podlega analizie organu tak jak każdy dowód w sprawie, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, a więc mając na uwadze zasady logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego. W art. 66 ust. 1 ustawy, ustawodawca określił jakie elementy powinien zwierać ten dokument i w tym też kontekście organy orzekające obu instancji powinny poddać analizie przedłożony raport i przedstawić jej wynik w uzasadnieniach decyzji środowiskowych.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia przestrzegania powinności jakie ustawodawca nałożył na organy rozpatrujące sprawę o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, także w postępowaniu odwoławczym, Sąd stwierdził, że organ II instancji nie dokonał też samodzielnych ustaleń, analiz i oceny oddziaływania spornego przedsięwzięcia na środowisko w kontekście zebranego materiału dowodowego (raportu), nie rozważył ani słowem ustaleń raportu, ani nie odniósł się do jego poszczególnych, wymaganych ustawą elementów (art. 66 ust. 1 ustawy), nie rozważył również stanowisk i odpowiedzi biegłych na zarzuty i uwagi stron zgłoszonych w toku tego postępowania. Nie rozważył wnikliwie i rzetelnie żadnej kwestii poruszanej przez skarżącego w odwołaniu i nie odniósł się konkretnie do poszczególnych zarzutów odwołania.

Ponadto, zdaniem Sądu, skoro do raportu zgłoszono uwagi z żądaniem przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego ornitologa i hydrologa w podanym przez skarżącego konkretnym zakresie, to organ winien je rozpatrzyć, a ewentualną odmowę przeprowadzenia dowodu uzasadnić w sposób zrozumiały dla strony, z argumentacją przekonującą o braku zasadności przeprowadzenia tego dowodu. Tego również organ odwoławczy nie uczynił. W żadnym też zdaniu uzasadnienia organ nie odniósł się do pozostałych wniosków skarżącego zgłaszanych w toku postępowania (na rozprawie) o przeprowadzenie dowodów z dokumentów np. w postaci mapy powykonawczej przyłącza wodnego, opinii Inspekcji Weterynaryjnej, wyników badania wody, dokumentacji fotograficznej przedstawiającej florę i faunę występującą na nieruchomości na okoliczność ustalenia gatunków zwierząt rzeczywiście występujących na terenie działki, a także róży wiatrów w miejscowości K.

Nadto Sąd zauważa, że w odwołaniu, wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, skarżący wskazał konkretne kwestie, które miały - w jego ocenie - istotne znaczenie z punktu widzenia oceny prawidłowości decyzji środowiskowej tj. brak właściwej oceny wpływu inwestycji na wody gruntowe, niewystarczająca ocena wpływu inwestycji na żerowiska i stanowiska lęgowe ptaków objętych Dyrektywą Ptasią, naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy, czy też nieścisłości pomiędzy informacjami z Karty informacyjnej przedsięwzięcia a treścią raportu, brak kompletnego opisu elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Jak widać nie są to tylko ogólnie sformułowane zarzuty do raportu. Z powyższymi zarzutami wiązały się wnioski dowodowe strony, co jasno przedstawił skarżący w odwołaniu.

Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie odniósł się do żadnego z podanych zagadnień nurtujących skarżącego w tym postępowaniu w zasadzie od samego początku postępowania.

Poza tym, R.B. zaskarżył w odwołaniu opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 4 stycznia 2012 r. i postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 30 grudnia 2011 r. zarzucając naruszenie art. 77 ust. 5 ustawy poprzez brak rozważenia ewentualnego wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, zwłaszcza na faunę - żerowiska i stanowiska lęgowe ptaków, w tym ptaków objętych Dyrektywą Ptasią, znajdujących się na terenie planowanej inwestycji lub w strefie jej oddziaływania, a także brak rozważenia ewentualnego wpływu planowanego przedsięwzięcia na ryzyko spadku wód gruntowych i wyschnięcie studni.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ nie dokonał merytorycznej oceny i analizy tych aktów w zakresie stawianych im zarzutów przez skarżącego.

Wymaga podkreślenia, że samo wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na poprawność stanu faktycznego i prawnego w rozstrzygnięciach organów oraz na związanie organu wydającego decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach stanowiskiem organów wyspecjalizowanych jakie zajęły one w ramach uzgodnienia bądź opiniowania, nie może być kluczowym i jedynym argumentem organu odwoławczego. W szczególności nie można tracić z pola widzenia tego, że z uwagi na niezaskarżalność aktów organów współdziałających (art. 77 ust. 7 ustawy) to na organie odwoławczym spoczywa także obowiązek należytej i wnikliwej oceny, czy akty te nie są także wadliwe (w myśl art. 142 k.p.a.). Zdaniem Sądu, wskazane uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Konstrukcja uzasadniania decyzji organu II instancji, w ocenie Sądu, potwierdza, że organ odwoławczy nie tylko nie rozpatrzył zarzutów odwołania i nie dokonał oceny zgromadzonego materiału dowodowego pod kątem środowiskowych uwarunkowań realizacji planowanego przedsięwzięcia, ale ograniczył się jedynie do kontroli postępowania organu I instancji, zamiast ponownie rozpoznać sprawę merytorycznie. Nawet gdyby organ odwoławczy po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, doszedł do identycznych wniosków jak organ I instancji, to jego podstawowym obowiązkiem było wykazanie w jaki sposób do wniosków takich doszedł i wskazanie dlaczego jedne okoliczności uznał za udowodnione (ze wskazaniem dowodów, na których się oparł) oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Uchybienia dostrzeżone w postępowaniu odwoławczym stanowią o tym, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. i jak już wyżej uzasadniono - w art. 15 k.p.a.

Należy również zaznaczyć, że organ odwoławczy nie tylko nie odniósł się do zarzutu strony dotyczącego naruszenia przez organ I instancji art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy, ale również sam nie zwarł w uzasadnieniu informacji o tym, w jaki sposób i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa. Poza tym organ odwoławczy winien był dokonać dodatkowej oceny, czy obecna decyzja Burmistrza P., zapadła po uchyleniu wcześniejszej decyzji tego organu decyzją SKO z dnia 11 lutego 2013 r., spełnia tym razem wymogi zawarte w art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a i b ustawy, czego jednak nie uczynił.

Sąd stwierdził, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymogom ani art. 107 § 1 k.p.a., ani art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a i b ustawy. Zgodnie z tym ostatnim przepisem, uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, powinno zawierać - w przypadku gdy została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (pkt 1):

a)

informacje o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę, i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa,

b)

informacje, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione:

- ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,

- uzgodnienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz opinie organu, o którym mowa w art. 78,

- wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.

Ponadto, Sąd zwrócił uwagę na nieczytelne i niepełne rozważania organu odwoławczego w kwestii posiadania przez odwołującego się przymiotu strony w tym postępowaniu. To organ odwoławczy, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania, w ramach powtórnego merytorycznego rozpatrzenia sprawy, zobligowany jest do oceny, we własnym zakresie, interesu prawnego osób dopuszczonych do postępowania (a niekiedy pominiętych) przez organ I instancji. Przede wszystkim jednak zobowiązany jest do oceny, czy odwołanie zostało wniesione zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a., tj. czy zostało wniesione przez stronę, w szczególności że w razie negatywnego wyniku poczynionych ustaleń w tym zakresie istnieje podstawa do zakończenia postępowania decyzją umarzającą postępowanie w sprawie. W przypadku więc gdy organ odwoławczy ma wątpliwości, czy wnoszący jest stroną tego postępowania winien w pierwszej kolejności, wnikliwie i wyczerpująco taką kwestię rozważyć w oparciu o art. 28 k.p.a., który stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przy czym należy wyjaśnić, że aby być stroną w postępowaniu administracyjnym wystarczy, że postępowanie dotyczy interesu prawnego danego podmiotu, nie musi być nawet naruszony ten interes (odmiennie niż np. w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym), a istotnym elementem oceny przymiotu strony powinno być ustalenie, czy nieruchomość tego podmiotu znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia lub w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia.

Z powodu przedstawionych powyżej wad i uchybień proceduralnych organu odwoławczego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd zobligowany był uchylić zaskarżoną decyzję, co uczyniło zbędnym dokonanie merytorycznej oceny decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Rozpoznając sprawę ponownie Samorządowe Kolegium Odwoławcze obowiązane będzie poddać wnikliwej analizie i ocenie cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym przedłożony raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, zwłaszcza pod kątem spełnienia wymogów z art. 66 ust. 1 ustawy oraz sanować pozostałe wykazane przez Sąd uchybienia postępowania oraz należycie uzasadnić orzeczenie, wyjaśniając wszelkie wątpliwości strony w sprawie, z uwzględnieniem wymagań wynikających z art. 107 § 3 k.p.a. oraz z art. 85 ustawy.

Z przytoczonych wyżej przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Konsekwencją uwzględnienia skargi było stwierdzenie, że decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku na podstawie art. 152 p.p.s.a. oraz orzeczenie na podstawie art. 200 p.p.s.a. o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz skarżącego poniesionych przez niego kosztów postępowania sądowego.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.