Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1996851

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie
z dnia 3 grudnia 2015 r.
II SA/Sz 669/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.).

Sędziowie: WSA Marzena Iwankiewicz, NSA Stefan Kłosowski.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi K. S. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego

I.

uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia (...) nr (...),

II.

zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz M. S. kwotę (...) ((...)) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

Prezydent Miasta decyzją z dnia (...) po rozpoznaniu wniosku M. S. przyznał świadczenie z funduszu alimentacyjnego w wysokości po (...) zł miesięcznie na rzecz osoby uprawnionej - syna K. S. na okres (...) r. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że wnioskodawczyni spełnia przesłanki zawarte w ustawie z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Decyzja ta stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji.

Postanowieniem z dnia (...) Prezydent Miasta powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone wyżej wskazaną decyzją ostateczną "w przedmiocie ustalenia prawidłowości nabycia uprawnień przez Panią M. S. do świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla osoby uprawnionej K. S.".

Decyzją z dnia (...) Prezydent Miasta na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 oraz art. 2 pkt 7 lit. b, art. 10 ust. 2 pkt 2, art. 23, art. 12 ust. 1 w związku z art. 2 pkt 10 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r. Nr 192, poz. 1228 z późn. zm.) dalej zwanej "ustawą o pomocy..." uchylił decyzję własną z dnia (...) i odmówił przyznania świadczenia.

Organ ten, jak wynika to z uzasadnienia decyzji, ustalił, na podstawie zaświadczenia Banku Pocztowego z dnia (...) że od ) (...) r. matka dłużnika alimentacyjnego G. R. dokonała dyspozycji comiesięcznych przelewów tytułem alimentów na rachunek osobisty M. S. Organ wezwał stronę do wyjaśnień oraz otrzymał pismo komornika sądowego wraz z kartą rozliczeniową i aktualnym stanem zadłużenia dłużnika alimentacyjnego. Informacja ta była podstawą wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Organ stwierdził, że decyzja z dnia (...) zawierała stosowne pouczenie o treści art. 2 pkt 7 lit. b oraz art. 10 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy..., a w treści składanego wniosku strona została również pouczona o treści art. 19 ust. 1 tej ustawy. Ponadto organ stwierdził, że zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, osoba która pobrała nienależne świadczenia jest zobowiązana do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją M. S., działająca przez pełnomocnika radcę prawnego, wniosła odwołanie, w którym zarzuciła:

I.

błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez nieuwzględnienie, że kwoty przelewane przez matkę dłużnika alimentacyjnego były zaliczane na poczet zaległości alimentacyjnych i nie występowała tożsamość okresów pobierania świadczeń, a tym samym świadczenia pobierane z funduszu alimentacyjnego nie były świadczeniami nienależnie pobranymi,

II.

naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wydanie przedmiotowej decyzji, tj. 1. art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niewyczerpujące wyjaśnienie sprawy i dokonanie dowolnej oceny dowodów, niewyjaśnienie podstawy prawnej jak i faktycznej wydanej decyzji, w tym nieodniesienie się do wyjaśnień strony,

2.

art. 107 § 1 k.p.a. w związku z art. 6 k.p.a. poprzez powołanie w podstawie prawnej decyzji nieobowiązującego art. 10 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Strona wniosła uchylenie zaskarżonej decyzji w zaskarżonej części i przyznanie świadczenia alimentacyjnego na rzecz osoby uprawnionej K. S. za okres (...) w kwocie (...) zł, ewentualnie o uchylenie przedmiotowej decyzji w zaskarżonej części i przekazanie w tym zakresie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium przytoczyło treść rozstrzygnięcia oraz uzasadnienia decyzji organu I instancji oraz zarzuty i uzasadnienie odwołania.

Kolegium ustaliło ponadto, co wskazał w swych ustaleniach organ I instancji, że wnioskiem z dnia (...). M. S. zwróciła się o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz syna K. ur. (...). Do akt załączone zostało zaświadczenie komornika z dnia (...) o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych należnych od M.R. Wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia (...) r. sygn. akt (...) zasądzona została od M.R. renta alimentacyjna na rzecz małoletniego K. S. w kwocie(...) zł miesięcznie płatna do dnia 15-ego każdego miesiąca z góry do rąk przedstawiciela ustawowego małoletniego z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia płatności rat począwszy od dnia (...).

Kolegium wywiodło dalej, że w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ I instancji powołał się na art. 2 pkt 7 lit. b ustawy o pomocy..., definiujący pojęcie świadczeń nienależnie pobranych, jako przyznanych lub wypłaconych w przypadku świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierająca świadczenie. Ponadto na potwierdzenie słuszności swojego stanowiska organ I instancji przywołał art. 10 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy, który nie obowiązuje od dnia (...) i dotyczył okoliczności nie występującej w sprawie. Wobec powyższego Kolegium uznało, ze przywołanie na potrzeby decyzji wznowieniowej tej normy prawnej jest pozbawione podstaw prawnych.

W ocenie organu odwoławczego w sprawie wyjaśnienia wymaga po pierwsze, czy organ administracji prawidłowo skorzystał z trybu wznowienia postępowania, w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a po drugie czy w sprawie zaistniała bezskuteczność egzekucji, o której mowa w art. 2 pkt 2 ustawy o pomocy....

Jak wynika to z akt sprawy, z dokumentów przedstawionych przez skarżącą w dacie składania wniosku (tekst jedn.:r.) wszystko wskazywało na to, że egzekucja była bezskuteczna. Skarżąca nie poinformowała organu, że równolegle z ubieganiem się o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego przyjmowała od dłużnika alimentacyjnego (w którego imieniu działała jego matka) alimenty. Organ o tym fakcie dowiedział dopiero z informacji pełnomocnika Banku Pocztowego z dnia (...) r. Z tego według Kolegium wynika, że w dacie orzekania przez organ o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego istniały istotne dla sprawy okoliczności faktyczne nieznane organowi, które wyszły na jaw po wydaniu przez niego decyzji. Tym samym spełniona została przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a wiec organ I instancji miał wszelkie podstawy do wznowienia postępowania z urzędu.

Kolegium wskazało także na uregulowania Rozdziału 2 ustawy o pomocy... przywołując treść art. 3 ust. 1, art. 2 ust. 2 i art. 2 pkt 3 i 11 ustawy i w kontekście tych przepisów podzieliło stanowisko organu I instancji, że fakt pobierania od dłużnika alimentacyjnego alimentów przekreśla stan bezskuteczności egzekucji. Według organu, z istoty świadczenia alimentacyjnego wynika, że jest to świadczenie wypłacane zamiast alimentów, ale tylko w przypadku gdy osoba, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, nie wywiązuje się z tego obowiązku. Natomiast gdy osoba uprawniona otrzymuje alimenty od osoby zobowiązanej, bez względu na to czy są to alimenty wypłacone za pośrednictwem komornika czy bezpośrednio od dłużnika alimentacyjnego, wówczas wykluczona jest możliwość przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Z tego wynika, że wniosek skarżącej z dnia (...) nie spełniał wymogów, o których mowa w art. 3 ust. 1 ustawy, bowiem w dacie jego złożenia nie istniał stan bezskuteczności egzekucji w okresie dwóch miesięcy poprzedzających złożenie wniosku. Organ miał zatem nie tylko prawo, ale i obowiązek odmówić skarżącej przyznania prawa do ww. świadczeń z uwagi na brak spełnienia przesłanki bezskuteczności egzekucji.

Tak argumentując organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji orzekając w trybie wznowienia, na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. zasadnie uchylił ostateczną decyzję własną i orzekł o odmowie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

M. S., reprezentowana przez radcę prawnego wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której wyżej opisanej decyzji ostatecznej zarzuciła:

I. Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj:

1.

art. 2 pkt 3 w zw. z art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy..., poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że G. R. jest dłużnikiem alimentacyjnym, mimo iż zgodnie z definicją zawartą w tym przepisie mianem dłużnika alimentacyjnego oznacza się osobę zobowiązaną do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego, przeciwko której egzekucja stała się bez skuteczna, zatem kwoty przez nią przekazywane były dobrowolne i skarżąca mogła je przyjmować jako prezent od babci w imieniu małoletniego, a tym samym nie można uznać, iż skarżąca nienależnie pobrała świadczenia z funduszu alimentacyjnego,

2.

art. 2 pkt 7 lit. d ustawy o pomocy... poprzez dokonanie jego wadliwej wykładni i bezpodstawne uznanie, iż skarżąca przyjmując dobrowolnie kwoty wpłacone przez matkę dłużnika alimentacyjnego dla małoletniego K. S. w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego przyjmowała je w złej wierze i wiedziała, że się jej nie należą, podczas gdy skarżąca była głęboko przekonana, iż są one niczym innym jak prezentami od babci małoletniego, która postanowiła ich wesprzeć finansowo w trudnej sytuacji materialnej.

II. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez uchybienie obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy, a także oceny tego materiału, a w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i wydanie decyzji w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby uprawnionej K. S. za okres od (...) do (...) i uznanie świadczenia za nienależnie pobrane przez skarżącą, co nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa materialnego.

Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej od organu w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazała, że akt ten narusza prawo w stopniu uzasadniającym jego wyeliminowanie z obrotu prawnego, mimo że zarzuty skargi dotyczą innego przedmiotu rozstrzygnięcia niż będący przedmiotem zaskarżonej decyzji. Z treści podniesionych w skardze zarzutów, a zwłaszcza z uzasadnienia skargi wynika bowiem, że jest ona skierowania przeciwko ustaleniu, że skarżąca pobrała nienależnie świadczenia alimentacyjne, a tymczasem zaskarżony akt wydany został w trybie wznowienia postępowania w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia alimentacyjnego. Zgodnie jednak z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej:p.p.s.a.) sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazana podstawą prawną. Oznacza to, ze obowiązkiem sądu jest uwzględnienie wszystkich stwierdzonych istotnych naruszeń prawa nawet jeśli nie były podniesione w skardze. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Dlatego Sąd nie rozważał zarzutów i wywodów skargi odnoszących się do zagadnień nienależnego świadczenia oraz świadczenia nienależnie pobranego, gdyż wykraczały one poza przedmiot sprawy administracyjnej rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że Prezydent Miasta decyzją ostateczną z dnia. (...) na wniosek M. S. przyznał świadczenie z funduszu alimentacyjnego w wysokości po (...) zł miesięcznie na rzecz osoby uprawnionej - syna K. S. na okres (...) r.

Co do tej decyzji organ I instancji zastosował nadzwyczajny tryb postępowania jakim jest wznowienia. Z zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej określonej w art. 16 § 1 k.p.a. wynika, że decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Oznacza to, że wzruszenie ostatecznej decyzji administracyjnej ma charakter nadzwyczajny, a w związku z tym przepisy, które weryfikację taka przewidują muszą być interpretowane i stosowane ściśle.

Z postanowienia o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie wznowienia w niniejszej sprawie postępowania zakończonego decyzją ostateczną wynika, że jako podstawę wznowienia organ przyjął przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Przepis ten stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Według organu I instancji, co zaakceptował organ odwoławczy, tą nową okolicznością faktyczną istotną dla sprawy, a nieznaną organowi w dniu wydania decyzji była informacja o dokonywanych przez matkę dłużnika alimentacyjnego przelewach pieniędzy tytułem jego zobowiązania alimentacyjnego na osobisty rachunek bankowy skarżącej pobierającej jednocześnie świadczenie z funduszu alimentacyjnego.

Przypomnienia wymaga, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego jest dwuetapowe. Pierwszy etap wznowienia, w przypadku wszczęcia postępowania z urzędu ma charakter formalny i w zasadzie sprowadza się do wydania na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. postanowienia o wszczęciu postępowania w przedmiocie wznowienia i wskazaniu w nim przyczyny wznowienia. Postanowienie to otwiera drugi etap postępowania, tj postępowanie co do przyczyn wznowienia i co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

W tym drugim etapie organ powinien rozważyć czy wskazana w postanowieniu o wszczęciu postępowania przyczyna wznowienia faktycznie wystąpiła oraz jakie zapadłoby orzeczenie, gdyby wskazana okoliczność była znana organowi w chwili podejmowania decyzji.

W świetle ustalonych w zaskarżonej decyzji okoliczności przyjęcie w niej, że w sprawie wystąpiła przesłanka do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną o przyznaniu świadczenia alimentacyjnego, uznać trzeba za zgodne z prawem w rozumieniu art. 149 § 1 k.p.a. (etap pierwszy postępowania w przedmiocie wznowienia).

W ocenie Sądu okoliczności te i dokonana przez Kolegium ich ocena nie dostarczyły jednak powodów do wydania, po wznowieniu postępowania, decyzji o uchyleniu decyzji dotychczasowej i odmowie przyznania tego świadczenia w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. (etap drugi postępowania w przedmiocie wznowienia).

W art. 1 pkt 2 ustawy o pomocy... ustawodawca wskazał, że "ustawa ta określa warunki nabywania prawa do świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów zwanych dalej "świadczeniami z funduszu alimentacyjnego". Definicję legalną pojęcia bezskuteczności egzekucji znajdujemy w art. 2 ustawy, a szczegółowe warunki nabywania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego określają przepisy Rozdziału 3 ustawy.

Tak więc po pierwsze, znaczenia nabiera definicja ustawowego pojęcia bezskuteczności egzekucji. Zgodnie z art. 2 pkt 2 ustawy "ilekroć w ustawie jest mowa o bezskuteczności egzekucji oznacza to egzekucję, w wyniku której w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych; za bezskuteczną egzekucję uważa się również niemożność wszczęcia lub prowadzenia egzekucji alimentów przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu przebywającemu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności z powodu: a) braku podstawy prawnej do pojęcia czynności zmierzających do wykonania tytułu wykonawczego w miejscu zamieszkania dłużnika, b) braku możliwości wskazania przez osobę uprawnioną miejsca zamieszkania dłużnika alimentacyjnego za granicą"

Na gruncie rozpatrywanej sprawy istotne znaczenie miało zdanie pierwsze powyższej definicji, w świetle którego egzekucją bezskuteczną jest taka egzekucja, w wyniku której w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych. Stosownie do art. 3 ustawy, w przypadku bezskuteczności egzekucji osoba uprawniona może złożyć do organu właściwego wierzyciela wniosek o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego (ust. 1), do wniosku należy dołączyć zaświadczenie organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne o bezskuteczności egzekucji zawierające informację o stanie egzekucji, przyczynach jej bezskuteczności oraz o działaniach podejmowanych w celu wyegzekwowania zasądzonych alimentów (ust. 2).

Bezsporne jest w sprawie, że skarżąca złożyła zaświadczenie od komornika sądowego z dnia (...), z którego wynikało, że egzekucja świadczeń alimentacyjnych zasądzonych wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia (...) w wysokości (...) zł miesięcznie jest bezskuteczna.

Lektura uzasadnień prawnych organów obu instancji orzekających w sprawie wskazuje na to, że o ile organ I instancji w zasadzie nie wyjaśnił w ogóle podstawy prawnej swojego rozstrzygnięcia wydanego po wznowieniu postępowania, o tyle SKO zawarło w uzasadnieniu wyjaśnienie swojego toku rozumowania. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika mianowicie, że według organu, fakt pobierania od dłużnika alimentacyjnego alimentów przekreśla stan bezskuteczności egzekucji, gdyż z istoty świadczenia alimentacyjnego wynika, że jest to świadczenie wypłacane zamiast alimentów, ale tylko w przypadku gdy osoba, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, nie wywiązuje się z tego obowiązku. Natomiast gdy osoba uprawniona otrzymuje alimenty od osoby zobowiązanej, bez względu na to czy są to alimenty wypłacone za pośrednictwem komornika czy bezpośrednio od dłużnika alimentacyjnego, wówczas wykluczona jest możliwość przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Z takiego rozumowania Kolegium wywiodło, że wniosek skarżącej z dnia (...) nie spełniał wymogów, o których mowa w art. 3 ust. 1 ustawy, bowiem w dacie jego złożenia nie istniał stan bezskuteczności egzekucji w okresie dwóch miesięcy poprzedzających złożenie wniosku.

Z przedstawionym tokiem rozumowania organu odwoławczego nie można się zgodzić przede wszystkim dlatego, że jest ono sprzeczne z wyżej prezentowaną definicją bezskuteczności egzekucji, która zakłada w ciągu ostatnich dwóch miesięcy niewyegzekwowanie pełnej a więc zaległej i bieżącej kwoty alimentów.

Z akt administracyjnych wynika, że wyrokiem sądowym zasądzone zostały na rzecz osoby uprawnionej alimenty w kwocie (...) zł miesięcznie. Organ I instancji przyznał skarżącej świadczenie w kwocie (...) zł miesięcznie, zaś komornik nie wyegzekwował od dłużnika alimentacyjnego żadnej kwoty. O wykluczeniu prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na gruncie niniejszej sprawy można byłoby mówić wówczas, gdy kwota otrzymywanych przez matkę uprawnionego do alimentów od dłużnika alimentacyjnego (lub jego matki) byłaby równa alimentom zasądzonym wyrokiem sądowym. Wówczas bowiem nie byłoby podstaw do wszczęcia egzekucji, a zatem nie można byłoby mówić o jej skuteczności lub bezskuteczności. W sytuacji natomiast, gdy sumy płacone przez dłużnika lub inna osobę w jego imieniu nie pokrywają pełnej wysokości zobowiązania, istnieje podstawa do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego co do niezapłaconej części należnych alimentów. Jeśli zaś egzekucja tej różnicy jest bezskuteczna, to do organu decyzyjnego należy dokonanie ustaleń niezbędnych do oceny czy i w jakim zakresie wniosek o przyznanie alimentów zasługuje na uwzględnienie. Przyjęcie za zgodne z prawem rozumowania prezentowanego przez organ odwoławczy prowadziłoby do sytuacji w której jakakolwiek kwota np. przysłowiowa złotówka uiszczona dobrowolnie przez dłużnika alimentacyjnego (lub osobę działająca w jego imieniu) na rzecz osoby uprawnionej zawsze stałaby na przeszkodzie do przyznania alimentów z funduszu alimentacyjnego, czego konsekwencje stanowiłyby zaprzeczenie ratio legis ustawy.

Po drugie, ani organ I instancji, ani organ odwoławczy nie ustaliły faktów istotnych dla sprawy rozstrzyganej we wznowionym postępowaniu.

Nie wyjaśniono czy gdyby skarżąca powiadomiła organ I instancji przed wydaniem decyzji przyznającej świadczenie o tym, kiedy i jakie kwoty otrzymała bezpośrednio od dłużnika alimentacyjnego lub za pośrednictwem jego matki, to byłaby to podstawa do odmowy przyznania spornego świadczenia.

Przede wszystkim pominięto całkowicie kwestię dochodu rodziny. Tymczasem zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy... "Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty (...) zł." Podstawę odmowy przyznania świadczenia, po uchyleniu decyzji ostatecznej w wyniku wznowienia postępowania, mogłoby stanowić ustalenie, że przy uwzględnieniu dobrowolnie zapłaconych alimentów, dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekroczył kwotę (...) zł, jednakże takiego ustalenia nie dokonano.

Nie ustalono w szczególności, jakie kwoty i w jakim okresie skarżąca otrzymała bezpośrednio od dłużnika alimentacyjnego lub jego matki, kiedy została wszczęta egzekucja komornicza alimentów i czy w momencie jej wszczęcia istniało już zadłużenie. Nie ustalono z jakich tytułów matka dłużnika alimentacyjnego dokonywała wpłat na rachunek bankowy skarżącej. Ze znajdującej się w aktach administracyjnych informacji pełnomocnika Banku Pocztowego z dnia (...) na którą powołało się Kolegium wynika, że G.R. (matka dłużnika alimentacyjnego) zleciła temu Bankowi dokonywanie przelewów stałych (w różnych kwotach) nie tylko z tytułu alimentów.

Brak tych ustaleń stanowi naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazane wady zaskarżonej decyzji, a zatem błędna wykładnia pojęcia bezskuteczności egzekucji, oraz wyżej przedstawione naruszenie przepisów postępowania administracyjnego spowodowały, że organ I instancji orzekł z naruszeniem art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zaś SKO w ie, powielając błędy organu dodatkowo naruszyło również art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ wyjaśni wszystkie istotne okoliczności faktyczne sprawy, a następnie rozważy, czy w świetle ustawowych przesłanek prawa do świadczenia alimentacyjnego oraz ustawowej definicji bezskuteczności egzekucji, zaistniała w sprawie wskazana w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. przyczyna wznowienia postępowania i czy miała ona wpływ na merytoryczne rozstrzygniecie i stosownie do wyniku tej oceny wyda odpowiednie rozstrzygnięcie na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 lub pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Z powyższych względów należało orzec, jak w pkt I sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a. oraz w pkt II sentencji, na podstawie art. 200 i 205 § 2 tej samej ustawy.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.