Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2724089

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie
z dnia 27 czerwca 2019 r.
II SA/Sz 393/19

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.).

Sędziowie WSA: Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Arkadiusz Windak.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) r., wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 - j.t. ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 - j.t. z późn. zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. nakazał dokonanie rozbiórki wybudowanego bez pozwolenia na budowę, drewnianego domku letniskowego o wymiarach ca 6,65 x 10,2 m z zadaszonymi tarasami o wymiarach ca 6,5 x 2,4 m i ca 3,6 x 2,7 m + 1,3 x 1,4 m (oznaczonego nr (...) wg planu sytuacyjnego), usytuowanego w narożniku działki nr (...) (przy granicy z działkami nr (...) i nr (...)), wchodzącego w skład zabudowy letniskowej położonej przy ul. (...) w (...). Do wykonania powyższego nakazu organ zobowiązał F. i Z. W. - właścicieli przedmiotowego domku.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że sprawa była już raz przedmiotem jego rozpoznania i zakończyła się wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę z dnia (...) r., jednak rozstrzygnięcie to zostało uchylone przez Z. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, wskazał na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego.

Organ wyjaśnił, że po ponownym przeprowadzeniu postępowania dowodowego i jego uzupełnieniu ustalił, iż decyzją Starosty (...) z dnia (...) r., nr (...) udzielono F. i Z. W. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie działki nr (...), stanowiącej ich własność, zatwierdzając do realizacji projekt budowlany.

Po przeprowadzeniu oględzin stwierdzono, że budowa tego obiektu nie została rozpoczęta. Ponadto ustalono, że decyzją Starosty (...) z dnia (...) r., nr (...) Z. W. udzielono pozwolenia na budowę budynku letniskowego na terenie przedmiotowej działki zatwierdzając do realizacji projekt budowlany. Po przeprowadzeniu oględzin stwierdzono, że budynek ten został zrealizowany w całości, natomiast inwestor nie dokonał zawiadomienia o zakończeniu budowy.

Ponadto stwierdzono: że na terenie przedmiotowej działki ustawionych jest (...) domków letniskowych, jeden budynek z pomieszczeniami sanitariatów i magazynowymi, usytuowany pomiędzy (...) domkami letniskowymi, oraz obiekt gospodarczy usytuowany przy granicy z działką nr (...). Na budowę tych obiektów nie okazano pozwolenia na budowę. Ustalono dodatkowo, że nie dokonywano zgłoszeń w trybie przepisów art. 29 i 30 ustawy Prawo budowlane, obejmujących obiekty na terenie tej nieruchomości. Stwierdzono, że mapa zasadnicza pobrana z PODGiK w G. nie odzwierciedla aktualnego usytuowania i wielkości zabudowy na terenie tej działki.

Na podstawie wyjaśnień Z. W. ustalono, że nabył on przedmiotową działkę wraz z p. E. S. (siostrą), od W. sp. z o.o. z/s we W. na podstawie aktu notarialnego Rep. A nr (...) z dnia (...) r. Na podstawie aktu notarialnego Rep. A nr (...) z dnia (...) r., zniesiono współwłasność, a działka nr (...) stała się własnością Z. i F. W. Ponadto Z. W. wyjaśnił, że domki nabył od F.T.C. (...) sp. z o.o. z s. (...), (...) (faktura VAT wystawiona dnia 17 kwietnia 2003 r., na nabywcę E. S.). Wg wyjaśnień Z. W., w dacie nabycia działki była ona zabudowana kompleksem domków letniskowych, które były stare, w złym stanie technicznym i na przestrzeni lat były przez niego odnawiane.

Organ pierwszej instancji ustalił, że teren przedmiotowej nieruchomości objęty jest obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą nr (...) Rady Gminy R. z dnia 25 października 2013 r. Ponadto ustalono, że w trakcie prowadzonego postępowania dokonano aktualizacji mapy zasadniczej, nanosząc aktualne zagospodarowanie terenu przedmiotowej działki nr (...). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. pozyskał dodatkowo z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w G. opis nieruchomości z 1996 r., zawierający wyrys z mapy ewidencyjnej, aktualizowanej do podziału nieruchomości objętego decyzją wydaną w Urzędzie Rejonowym w G. z dnia (...) r., znak: (...) Na podstawie pozyskanego opisu nieruchomości z 1996 r. stwierdzono, że w tym czasie przedmiotowa działka zabudowana była (...) budynkami (w tym jednym budynkiem odpowiadającym lokalizacją budynkowi nr (...) wg planu sytuacyjnego).

Organ wskazał, iż pozyskał z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w G. wydruk mapy zmian z operatu (...) przestawiający obecne usytuowanie obiektów na terenie przedmiotowej działki nr (...) - kolor (...) (po aktualizacji w 2018 r.) oraz poprzednie usytuowanie obiektów na terenie tej działki wg wtórnika zarejestrowanego pod nr KERG: (...) - kolor (...), na podstawie którego opracowywano projekty budowlane stanowiące załączniki do pozwoleń na budowę wydawanych przez Starostę Powiatu G.: nr (...) z dnia (...) r., oraz nr (...) z dnia (...) r.

Na podstawie pozyskanych materiałów geodezyjnych ustalono jednoznacznie, że w obecnym usytuowaniu domku nr (...), w dacie podziału nieruchomości mającego miejsce w 1996 r., istniał budynek, który był mniejszy od obecnego.

Wg wypisu z kartoteki budynków obiekt w tym miejscu oznaczony nr (...) ((...) - numer porządkowy; i - rodzaj budynku określony jako inny; 1 - ilość kondygnacji) został wybudowany w roku 2000 i posiadał powierzchnię zabudowy 58 m2. Taki obiekt istniał w 2005 r., kiedy sporządzano mapę do celów projektowych (nr KERG (...)). W piśmie z dnia 12 czerwca 2018 r., znak: (...) kierowanym do tut. organu przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w G. wyjaśniono, że kartoteka budynków na terenie przedmiotowej nieruchomości została założona podczas modernizacji ewidencji gruntów i budynków i została przyjęta do zasobu w 2011 r. Wyjaśniono również, że w zasobach PODGiK w G. brak jest materiałów dotyczących pomiaru domków na tej nieruchomości.

Na podstawie zaktualizowanej w 2018 r. mapy zasadniczej ustalono, że obecnie w tym miejscu istnieje inny, większy (o powierzchni zabudowy w bryle ca 67,8 m2), nieco inaczej usytuowany obiekt z dodatkowymi zadaszonymi tarasami. Zatem w świetle zgromadzonego materiału dowodowego ustalono, że przedmiotowy domek został wybudowany w obecnej formie nie wcześniej niż w 2005 r., w miejscu istniejącego wcześniej innego, mniejszego domku wybudowanego wg kartoteki budynków w 2000 r.

Organ podkreślił, że na podstawie prowadzonych przez niego rejestrów przekazywanych przez Starostę Powiatu G. kopii pozwoleń na budowę ustalono, że właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wydawał pozwolenia na budowę obejmującego przedmiotowy domek.

W dniu 17 sierpnia 2018 r., pracownicy organu dokonali pomiarów obiektu ustalając, że jest to domek o konstrukcji drewnianej, przegrody ścienne z materiałów drewnianych, dach dwuspadowy, kryty blachodachówką i w części blachą trapezową, fundamenty z bloczków betonowych. Jest to domek o wymiarach ca 6,65 x 10,2 m z zadaszonymi tarasami o wymiarach ca 6,5 x 2,4 m i ca 3,6 x 2,7 m + 1,3 x 1,4 m. Lokalizacja domku (nr (...)) została zaznaczona na kopii aktualnej mapy zasadniczej, która stanowi załącznik do decyzji wydanej w tej sprawie.

Organ powiatowy wskazał, że celem poszerzenia materiału dowodowego, w dniu 11 października 2018 r., przeprowadzono czynności związane z wglądem do księgi wieczystej nr (...), prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości przez Sąd Rejonowy w G. Na podstawie tych dokumentów ustalono między innymi, że aktem notarialnym z dnia (...) r., Rep A nr (...) ustanowiono przez Skarb Państwa wieczyste użytkowanie gruntu (działki nr (...)) i przeniesienie własności budynków znajdujących się na terenie tej działki na rzecz dotychczasowego użytkownika - Z. - w likwidacji. Do wskazanego aktu notarialnego przedłożono opis i mapę nieruchomości. Zgodnie z aktem notarialnym, wg treści przedłożonego opisu i mapy oraz wg oświadczenia stron, przedmiotowa działka nr (...) zabudowana była w owym czasie (...) domkami letniskowymi o numerach od (...) do (...), budynkiem świetlicy oznaczonym nr (...) i budynkiem sanitariatów oznaczonym nr (...). W znajdujących się w księgach wieczystych opisie z mapą nieruchomości, datowanych na sierpień 1995 r., przedstawiono opis i lokalizację domków w tym czasie.

Po dokonaniu analizy pozyskanych dokumentów Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. stwierdził, że na terenie obecnej działki nr (...) (powstałej po podziale geodezyjnym działki nr (...)), w stanie aktualnym na sierpień 1995 r., istniały dwa domki letniskowe - oznaczone nr (...) wg opisu nieruchomości. Obydwa te domki znajdowały się w całkowicie innym miejscu niż domek będący przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia (nr (...) wg aktualnego planu sytuacyjnego). Wg zawiadomienia o dokonanym wpisie w księdze wieczystej z dnia 6 grudnia 1995 r. dz. (...), w księdze wieczystej - Kw nr (...) w dniu 6 grudnia 1995 r., wpisano między innymi, że działka nr (...) (z której później wydzielono działkę nr (...)) zabudowana była w owym czasie (...) szt. domków letniskowych, świetlicą i budynkiem sanitariatów.

W oparciu o wpisy w księdze wieczystej oraz załączone do księgi wieczystej opisy nieruchomości ustalono, zdaniem organu, jednoznacznie, że przynajmniej do 6 grudnia 1995 r. w miejscu usytuowania będącego przedmiotem postępowania domku oznaczonego nr (...) wg planu sytuacyjnego nie istniał żaden domek. Ustalono, że domek w przybliżonej lokalizacji został wykazany w znajdującym się w księgach wieczystych opisie nieruchomości z wyciągiem zmian gruntowych i wyrysem z mapy ewidencyjnej z 1996 r. Ponadto ustalono, że aktem notarialnym z dnia 24 września 1997 r., Rep. A nr (...) przeniesiono własność nieruchomości (między innymi działki nr (...), powstałej po podziale działki nr (...)) przez Wojewodę W. reprezentującego Skarb Państwa na rzecz W. S. w W.

Na podstawie informacji uzyskanych z Urzędu Gminy w R. w pismach z dnia 30 października 2018 r. i z dnia 6 listopada 2018 r. ustalono, że w tamtejszym urzędzie nie udzielano żadnych pozwoleń na budowę obiektów na terenie przedmiotowej nieruchomości w latach 1974-2003. Ponadto Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. stwierdził, że w otrzymanej z Urzędu Gminy w R. teczce z aktami dotyczącymi ośrodka "(...)" nie ma pozwoleń na budowę przedmiotowego domku. W teczce tej znajduje się natomiast negatywnie zaopiniowana dokumentacja projektowa rozbudowy ośrodka, w tym projekt zagospodarowania terenu sporządzony na mapie do celów projektowych (wtórniku), zaktualizowanej w 1978 r. Wg tej dokumentacji, w 1978 r., w miejscu lokalizacji obecnego domku (nr (...) wg planu sytuacyjnego) nie istniał żaden obiekt budowlany, natomiast projektowane były w tej lokalizacji piaskownice.

Opierając się na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. ustalił, że przedmiotowy domek

(nr (...) wg planu sytuacyjnego) został wybudowany bez pozwolenia na budowę w okresie obowiązywania ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., Prawo budowlane. Organ uznał, że pierwotnie między 1995 a 1996 r., ustawiono w tym miejscu mniejszy domek, który następnie obecny właściciel w okresie nie wcześniejszym niż od 2005 r., przebudowywał i rozbudowywał, ewentualnie wykonał nowy domek w miejscu istniejącego starego domku z użyciem materiałów po starym domku. Wykazaną w kartotece budynków datę budowy domku - 2000 r., organ uznał za orientacyjną, albowiem o ile geodeta zbierający dane do kartoteki budynków mógł w sposób precyzyjny określić powierzchnię zabudowy domku (poprzez dokonanie pomiaru), ocenić ilość kondygnacji oraz ocenić rodzaj materiału ścian zewnętrznych, to określenia daty budowy domku, który ustawiono bez pozwolenia i bez żadnej dokumentacji można było dokonać jedynie orientacyjnie na podstawie oświadczeń właścicieli lub innych osób. Natomiast oświadczenia takie ze względu na znaczny upływ czasu często obarczone są jakimś stopniem niedokładności.

Organ pierwszej instancji stwierdził, że usytuowanie przedmiotowego domku

(nr (...) wg planu sytuacyjnego) narusza przepisy § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Albowiem w świetle tych przepisów

(w brzmieniu obowiązującym zarówno obecnie jak i w 2005 r. - kiedy domek istniał jeszcze w starej formie), powinien być usytuowany ścianami bez otworów okiennych i drzwiowych w odległości nie mniejszej niż 3 m od granicy z działką nr (...) i od granicy z działką nr (...). Również w świetle przepisów obowiązujących w dacie ustawienia starego domku (1995-1996 r.) - rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r., w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, domek ten ścianą bez otworów powinien być sytuowany w odległości nie mniejszej niż 3 m od granic działek sąsiednich. Tymczasem jak wykazano, jest on usytuowany w odległości od ca 0,0 m do ca 1,0 m od granicy z działką nr (...) i w odległości od ca 0,1 do ca 0,5 m od granicy z działką nr (...).

Okoliczność ta, zdaniem organu przesądza o braku możliwości legalizacji samowoli budowlanej.

Z. W. złożył odwołanie od decyzji PINB w G. zarzucając jej:

1) wybiórczą ocenę dowodów w postaci wyrysów z map ewidencyjnych i wypisów z kartoteki budynków,

2) brak oceny fundamentów domku wykonanych z bloczków betonowych co do daty ich powstania,

3) błędną ocenę, że domek nr (...) nie istniał przed dniem 1 stycznia 1995 r.,

4) brak oceny dokumentów w postaci wypisu z kartoteki nieruchomości, mimo ewidentnych błędów w jej sporządzeniu,

5) obrazę art. 7 k.p.a., poprzez niezastosowanie i nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącego, Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania podnosząc, że ze zgromadzonych przez organ dokumentów nie sposób jednoznacznie ustalić, czy i jaki budynek istniał przed 1 stycznia 1995 r., a tym samym nie sposób ustalić, czy którykolwiek z właścicieli nieruchomości po tym dniu dokonywał budowy, czy rozbudowy domku. Skarżący przyznał, że po dokonaniu zakupu nieruchomości (po 2003 r.) dokonywał wyłącznie remontu domku, w tym również remontu tarasu.

Decyzją z dnia (...) r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy, po dokonaniu analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stwierdził, że na kopii niezatwierdzonego planu modernizacji i rozbudowy Branżowego Ośrodka Wczasowego Z. z 1978 r., w miejscu przedmiotowego obiektu widnieją (...) (karta nr (...)), a na kopii mapy z dnia 1 sierpnia 1995 r., pozyskanej przez PINB w G. z Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w G., w spornej lokalizacji nie jest uwidoczniony żaden obiekt budowlany (karta nr 52d). Z kolei na dwóch mapach ewidencyjnych z dnia 21 lutego 1996 r.: dla działki nr (...) (karta nr 47c - domek nr (...)) oraz dla działek nr (...), (...), (...), (...) (karta nr (...) - domek nr (...)), został uwidoczniony domek letniskowy w przedmiotowej lokalizacji, wchodzący w skład ośrodka wczasowego, którego inwestorem prawdopodobnie były (...) (obecnie zlikwidowane).

W ocenie organu drugiej instancji, powyższe dokumenty jednoznacznie wskazują, że skoro przedmiotowego domku nie było na wcześniej sporządzonych mapach, a został naniesiony na późniejszych, to został on wybudowany pomiędzy dniem 1 sierpnia 1995 r. a dniem 21 lutego 1996 r. Inwestycja została przeprowadzona bez wymaganego pozwolenia na budowę, bo zgodnie z informacjami przekazanymi przez Wójta Gminy R., w archiwum tego organu z lat 1974 - 2003 brak jest pozwoleń na budowę, dotyczących zabudowy znajdującej się na działce nr (...) z obrębu P. (karty nr (...) i nr (...)).

ZWINB zaznaczył, iż art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym w czasie od dnia 1 sierpnia 1995 r. do dnia 21 lutego 1996 r., stanowił że "roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art, 29 i art. 30", zaś przywołane art. 29 i art. 30 tej ustawy, stanowiące wyjątki od zasady określonej w ww. art. 28, nie zawierały postanowień dotyczących budowy takiego obiektu budowlanego, jak będący przedmiotem postępowania.

W ocenie organu odwoławczego, informacje wynikające z kartoteki budynków, dotyczące powierzchni zabudowy i daty zakończenia budowy obiektu (karta nr (...) - identyfikator budynku (...)) nie są przekonujące w zestawieniu z informacją uzyskaną w dniu 12 czerwca 2018 r. z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w G., że kartoteka spornego budynku została założona dopiero podczas modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu P., przyjętej do zasobu w dniu 1 marca 2011 r. oraz, że brak jest jakichkolwiek materiałów dotyczących pomiaru przedmiotowego domku (karta nr (...)), dlatego tutejszy organ odmówił im wiarygodności dowodowej w niniejszej sprawie.

Z kolei, według wtórnika mapy zasadniczej, sporządzonego dla celów projektowych w dniu 23 maja 2005 r., w ramach roboty geodezyjnej KERG nr (...), domek letniskowy, usytuowany w północno-zachodnim narożniku działki nr (...) (przy granicy z działkami nr (...) (...) i nr (...)), miał kształt prostokąta o wymiarach ok. 7,5 x 6,0 m, z również prostokątną przybudówką od strony południowej o wymiarach ok. 3,0 x 2,5 m, do której przylegał prostokątny taras o wymiarach ok. 3,0 x 2,5 m (karty nr 5b i nr 6a).

Na aktualnej kopii mapy zasadniczej z dnia 6 lipca 2018 r., oznaczonej (...) jest natomiast uwidoczniony budynek w kształcie dwóch, przylegających do siebie prostokątów o łącznych wymiarach ok. 10,2 x 6,65 m oraz dwa tarasy, zlokalizowane: przy ścianie wschodniej - prostokątny, o wymiarach ok. 6,5 x 2,4 m i przy ścianie południowej - w kształcie litery L, o wymiarach ok. 3,6 x 2,7 m + 1,3 x 1,4 m (karta nr 64d).

Porównanie kształtu i usytuowania spornego domku letniskowego, uwidocznione szczególnie na wydruku mapy zmian z operatu (...), przedstawiającym obecne usytuowanie obiektów na terenie przedmiotowej działki nr (...) w 2018 r. - w kolorze czerwonym oraz poprzednie usytuowanie obiektów na terenie tej działki w 2005 r. - w kolorze niebieskim (karta nr (...)), świadczy o tym, że po dniu 23 maja 2005 r. obiekt ten został rozebrany oraz wzniesiony na nowo, jako większy i w nieco innej lokalizacji niż poprzednia, wraz z zupełnie nowymi tarasami.

Budowa (również odbudowa, rozbudowa i nadbudowa) domku letniskowego o powierzchni zabudowy 67,8 m2, powinna zostać poprzedzona uzyskaniem przez inwestora pozwolenia na budowę, zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, że "roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 ", które to art. 29-31 określają wyjątki, niemające zastosowania w rozpatrywanej sprawie.

A zatem, zdaniem organu, ustalenie przez PINB w G., że aktualni właściciele nieruchomości - F. i Z. W. nie posiadają pozwolenia na budowę domku letniskowego nr (...), wchodzącego w skład zabudowy na terenie działki nr (...), przy ul. (...) w P., było prawidłowe i dało podstawy do wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane, regulującego postępowanie w przypadku obiektu budowlanego lub jego części, wybudowanego po dniu 1 stycznia 1995 r., bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Jak wynika z treści art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, zalegalizowanie samowolnej budowy obiektu jest możliwe wyłącznie w przypadku, jeżeli budowa ta jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Tymczasem z pisma byłego pełnomocnika skarżącego - T. K. z dnia 4 grudnia 2018 r. wynika, że przedłożył on do organu powiatowego dwa zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego m. P. dla domków oznaczonych nr (...) i nr (...). Natomiast na pozostałe domki Wójt Gminy R. wydał postanowienia o odmowie wydania zaświadczeń o czym Inwestorzy zostali poinformowani w dniu 19 listopada 2018 r. (karta nr (...)).

Organ podkreślił, że lokalizacja domku letniskowego nr (...) narusza przepis § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 - j.t. z późn. zm.), który stanowi, że "jeżeli z przepisów § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż:

1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami łub drzwiami w stronę tej granicy;

2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy",

W badanej sprawie, z mapy zasadniczej z dnia 6 lipca 2018 r., oznaczonej (...), obrazującej aktualny stan zabudowy działki nr (...) wynika, że zachodnia ściana przedmiotowego budynku jest usytuowana skosem w odległości od 0 do ok. 1,0 m od granicy z sąsiednią działką nr (...), a północna ściana znajduje się przy granicy z działką nr (...), w podobnej odległości (karta nr (...)), co uniemożliwia legalizację spornego obiektu.

Odnosząc się do argumentów podnoszonych w odwołaniu, dotyczących ustalenia daty budowy spornego obiektu, ZWINB w S. stwierdził, że z wyżej opisanych dokumentów, w szczególności map zasadniczych z lat 1995, 1996, 2005 i 2018, jednoznacznie wynika, że domek letniskowy nr (...) zlokalizowany na działce nr (...), przy ul. (...) w P., został wybudowany pomiędzy dniem 1 sierpnia 1995 r. a dniem 21 lutego 1996 r., bez wymaganego pozwolenia na budowę, a następnie po dniu 23 maja 2005 r. został rozebrany oraz wzniesiony na nowo, jako większy i w nieco innej lokalizacji niż poprzednia, wraz z zupełnie nowymi tarasami, również bez uzyskania pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy, podzielając zastrzeżenia skarżącego, co do wiarygodności danych zawartych w kartotece budynków, nie wziął ich pod uwagę, jako materiału dowodowego w niniejszej sprawie. Natomiast posadowienie budynku na fundamentach z bloczków betonowych obrzuconych cementem, w ocenie tutejszego organu w żaden sposób nie przesądza o dacie powstania obiektu, przy którego budowie mogły zostać użyte materiały pochodzące z rozbiórki, a skarżący nie wyjaśnił w jaki sposób zbadał, że "rodzaj użytych materiałów i wygląd tego fundamentu wskazują na to, że ma on co najmniej 40 lat".

Co do ustalenia zakresu robót budowlanych wykonanych w domku letniskowym nr (...), tutejszy organ nie dał wiary zapewnieniom skarżącego, iż od czasu kupna nieruchomości w 2003 r., w przedmiotowym domku wykonywał tylko remonty, w tym remont zniszczonego tarasu, a w pozostałym zakresie nie wykonywał żadnych prac, ponieważ remont (zdefiniowany w art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane, jako "wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym"), nie może prowadzić do powiększenia i zmiany lokalizacji istniejącego obiektu, które to zmiany zostały wykazane przez uprawnionych geodetów na poszczególnych mapach.

ZWINB w S. uznał, iż nie jest prawdopodobne, aby przedmiotowy domek był jedynie "odnawiany", lecz że dokonano jego rozbiórki i wybudowano w zbliżonym miejscu nowy obiekt, stwierdzając końcowo, że zaskarżona decyzja została wydana prawidłowo, w oparciu o jednoznaczne ustalenia stanu faktycznego oraz zgodnie z przywołaną w jej sentencji normą prawną.

Z. W., nie zgadzając się z treścią rozstrzygnięcia organu odwoławczego, wywiódł skargę do tutejszego sądu podnosząc zarzuty:

1) błędnego ustalenia, że dokumenty geodezyjne sporządzane przed rokiem 1996 odzwierciedlały stan rzeczywisty w szczególności posadowienie budynków nie związanych trwale z gruntami, tj. nie mających fundamentów, polegający nadto na nie uwzględnieniu informacji, iż Spółka z o.o. (...) prowadziła na tym terenie ośrodek wypoczynkowy bazujący na domkach letniskowych od lat 70-tych,

2) błędnego ustalenia, że skarżący rozbudował domek nr (...) (z powierzchni 58 m2 do powierzchni 96,76 m2), choć w istocie dodatkowa powierzchnia dotyczy jedynie tarasu, który stanowi utwardzenie podłoża,

3) niewłaściwą ocenę dokumentacji w postaci map ewidencyjnych i kartoteki lokali włączonych do ewidencji w roku 2011 i powołującym datę budowy domków na rok 2000,

4) błędnego ustalenia, że po dniu 23 maja 2005 r. budynek nr (...) został rozebrany i wzniesiony na nowo jako większy i w nieco innej lokalizacji,

5) błędnego odwołania się do ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego Gminy R. z roku 2013 jako mającego obowiązywać w okresie kiedy skarżący remontował swój domek i dobudował do niego taras,

6) nie odniesienie się do zarzutów podniesionych w odwołaniu z dnia 2 stycznia 2019 r., a w szczególności istotnych rozbieżności w dokumentach t opis i mapa nieruchomości, wyrys z mapy ewidencji, wypis z kartotek budynków i aktualną mapę,

7) naruszenie zasady legalności przy wydaniu zaskarżonej decyzji.

Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego i zasądzenia na jego rzecz od organu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Przedmiotem sądowej kontroli jest decyzja Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia (...) r., którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. w przedmiocie rozbiórki domku letniskowego zlokalizowanego na działce oznaczonej nr (...) w P. Podstawą wydania zaskarżonej decyzji było stwierdzenie przez organy obu instancji, że sporny domek letniskowy został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, a jego legalizacja jest niemożliwa, z uwagi na usytuowanie, naruszające przepisy techniczno-budowlane.

Skarżący zakwestionował ustalenia organów, odnoszące się zarówno do daty powstania tego obiektu, jak i jego parametrów, w szczególności twierdzenia organu odwoławczego, z których wynika, że domek został przez niego po dniu 23 maja 2005 r. rozebrany i postawiony od nowa jako większy, z nowymi tarasami i w zmienionej lokalizacji.

Analiza akt postępowania prowadzi do wniosku, że organy zgromadziły w sprawie obszerny materiał dowodowy i dokonały jego wnikliwej oceny, która zdaniem sądu, doprowadziła do podjęcia trafnych rozstrzygnięć w sprawie.

W ocenie sądu, prawidłowo przyjęto, że sporny domek powstał pomiędzy rokiem 1995 i 1996. Przemawiają za tym dane wynikające z aktu notarialnego z dnia 13 listopada 1995 r. oraz załączonych do tego aktu opisu nieruchomości i wyrysu z mapy ewidencyjnej oraz wyciągu z opisu nieruchomości sporządzonego w dniu 21 lutego 1996 r. w związku z podziałem działki nr (...).

Przed notariuszem zawarta została umowa ustanowienia wieczystego użytkowania gruntu i przeniesienia własności budynków, na rzecz Z. która dotyczyła działki oznaczonej nr (...), z której wydzielona została następnie działka nr (...). W dacie sporządzenia umowy na wyrysie z mapy ewidencyjnej, stanowiącej załącznik graficzny do aktu uwidoczniono szereg obiektów, jednak w miejscu, gdzie aktualnie przebiega granica działki (...) i (...) i gdzie znajduje się domek nr (...), o którym mowa w decyzji, nie stwierdzono istnienia tego obiektu. Zaznaczyć przy tym trzeba, że w opisie nieruchomości wymieniono 24 obiekty, w tym domki letniskowe. Posiadały one wówczas inną numerację. Obiektem najbliżej usytuowanym spornego domku letniskowego był domek oznaczony nr (...). Natomiast sporny domek nie został w ogóle uwidoczniony na wyrysie z mapy ewidencyjnej, co w ocenie sądu oznacza, że w dacie sporządzenia aktu notarialnego nie istniał. Zważyć bowiem należy, że skoro przedmiotem zawartej pomiędzy Skarbem Państwa i Z. umowy było między innymi przeniesienie własności znajdujących się na terenie działki budynków świetlicy i sanitariatów oraz (...) domków letniskowych, opisanych jako inny - domek letniskowy, oznaczonych numerami od (...) do (...) i uwidocznionych w załączonych do aktu dokumentach, to dokumenty te odzwierciedlały istniejący w dacie zawarcia umowy stan faktyczny. Brak jest jednocześnie podstaw do przyjęcia, że umowa obejmowała obiekt nieistniejący, bądź istniejący, ale nieuwzględniony w sporządzonych dokumentach, które mają charakter urzędowy, a ich wiarygodność nie została w żaden sposób podważona.

Sporny obiekt pojawił się na wyrysie z mapy stanowiącej załącznik do opisu nieruchomości sporządzonego w dniu 21 lutego 1996 r. dla potrzeb decyzji o podziale działki (...). Z wyrysu wynika, że został on wówczas oznaczony numerem (...), a jego usytuowanie odpowiada położeniu domku letniskowego aktualnie posiadającego nr (...). Zestawienie danych widniejących w opisanych wyżej dokumentach doprowadziło organy do prawidłowych, w ocenie sądu, wniosków, iż domek letniskowy został wybudowany w okresie pomiędzy 13 listopada 1995 r. a 21 lutego 1996 r., przy czym bez znaczenia w badanej sprawie pozostaje okoliczność, czy został on wybudowany przed czy też po dokonaniu podziału działki, skoro inwestor nie uzyskał na jego wybudowanie pozwolenia na budowę.

Jakkolwiek należy przyznać skarżącemu rację, iż z uwagi na upływ czasu i nieścisłości w znajdujących się z rejestrach urzędowych dokumentach brak jest możliwości dokładnej ustalenia daty wybudowania spornego obiektu, to jednak w ocenie sądu ten materiał dowodowy, który organy zgromadziły pozwalał na przyjęcie, iż powstał on pomiędzy dniem 13 stycznia 1995 r. (data zawarcia umowy ustanowienia użytkowania wieczystego i przeniesienia własności budynków istniejących na działce nr (...)), a dniem 21 lutego 1996 r. (data sporządzenia opisu nieruchomości w związku z podziałem działki nr (...) na działki (...) i (...), (...) i (...)). Jednocześnie z akt sprawy wynika, że obiekt ten został wybudowany bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę.

Takie określenie daty powstania obiektu wiąże się z zastosowaniem do jego ewentualnej legalizacji przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

(Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 - j.t. z późn. zm.). Przy czym na marginesie należy zwrócić uwagę, że zarówno w stanie prawnym objętym poprzednio obowiązującą ustawą Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r., jak i w obecnym stanie prawnym postawienie takiego obiektu budowlanego, o jakim mowa w badanej sprawie wymagało uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę.

Legalizacja obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę w badanej sprawie jest niemożliwa z uwagi na zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu, na którym obiekt się znajduje, bowiem nie przewidują one możliwości sytuowania zabudowy bezpośrednio przy granicy działki, jednocześnie takie usytuowanie domku letniskowego, jak trafnie zauważył organ odwoławczy, narusza § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Sąd nie podzielił argumentacji skarżącego, iż organ dokonał niewłaściwej oceny dokumentacji w postaci map ewidencyjnych i kartoteki lokali włączonych do ewidencji w 2011 r., w których to dokumentach jako datę budowy domków wskazano rok 2000. Organ odwoławczy bowiem w sposób klarowny wyjaśnił, że nie dał wiary tym dokumentom, wskazując jednocześnie uzasadnienie swojego stanowiska w tym zakresie, które w ocenie sądu jest trafne chociażby ze względu na datę sporządzenia tych dokumentów i jest zbieżne ze stanowiskiem skarżącego, który wywodził, że określenie daty budowy domków na 2000 r. jest niewiarygodne właśnie z uwagi na datę założenia kartoteki i brak pomiarów domku.

Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut odnoszący się do błędnego - zdaniem skarżącego, zastosowania zapisów obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w niniejszej sprawie. Skarżący nie rozwinął tego zarzutu, niemniej jednak wskazać należy, że przy legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę organ ma obowiązek sprawdzenia, czy jego usytuowanie jest dopuszczone zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także, czy jego posadowienie czyni zadość przepisom techniczno-budowlanym. Skoro na terenie, na którym usytuowany jest sporny obiekt obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, to prawidłowo organy odniosły się do zapisów tego planu, podobnie prawidłowo zastosowały obowiązujące przepisy techniczno-budowlane, dokonując oceny dopuszczalności posadowienia domku bezpośrednio przy granicy działki. Dokonana z uwzględnieniem wskazanych regulacji prawnych ocena dopuszczalności legalizacji obiektu doprowadziła organ do prawidłowych wniosków, a to z kolei stało się podstawą nakazania jego rozbiórki.

Wbrew twierdzeniom skarżącego organ odwoławczy szczegółowo odniósł się do zarzutów odwołania i klarownie wyjaśnił jakim dokumentom dał wiarę, a którym i dlaczego wiarygodności odmówił. Jakkolwiek zgodzić się można z twierdzeniem skarżącego, iż ustalenia w zakresie rozbiórki i wybudowania domku od nowa i w innej lokalizacji nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym, to jednak ocena dotycząca wybudowania domku bez pozwolenia na budowę, daty jego powstania i braku możliwości legalizacji tego obiektu jest, zdaniem sądu, prawidłowa. Prawidłowo również organ ustalił, że wymiary domku uległy zmianie, co mogło być następstwem dokonanej rozbudowy. Okoliczność ta ma jednak w niniejszej sprawie marginalne znaczenie z uwagi na fakt, iż obiekt ten powstał bez pozwolenia na budowę, a jego usytuowanie narusza zarówno zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jak i przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.

Z tych względów, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, sąd - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 - j.t. z późn. zm.), skargę oddalił.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.