Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2098506

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie
z dnia 11 sierpnia 2016 r.
II SA/Sz 303/16
Pomoc finansowa w ramach rządowego programu wspierania osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego a skrócenie okresu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Mysiak.

Sędziowie: WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

W związku z ustaleniem, że w stosunku do rodziny B. i P. S., począwszy od dnia 1 maja 2012 r. mają zastosowanie przepisu o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, decyzją z dnia (...) r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza z dnia (...) r. o przyznaniu B. S. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Jednocześnie Marszałek Województwa decyzją z dnia (...) r., (...) przyznał B. S. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym dzieckiem W. S.:

- od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia 30 kwietnia 2014 r. w wysokości (...) zł miesięcznie,

- od dnia 1 maja 2014 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. w wysokości (...) zł miesięcznie,

- od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. w wysokości (...) zł miesięcznie,

- od dnia 1 stycznia 2016 r. w wysokości (...) zł miesięcznie.

Jednocześnie decyzją z dnia (...) r., nr (...) Burmistrz przyznał B. S. pomoc finansową w wysokości (...) zł miesięcznie na okres od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. w ramach rządowego programu wpierania osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego.

W związku z telefonicznym ustaleniem w dniu 7 listopada 2014 r., że B. S. nie przebywa na terenie P., bowiem w dniu 1 września 2014 r. przeprowadziła się razem z dziećmi do N., została wezwana do złożenia wyjaśnień w tym zakresie, jak również do przekazania informacji dotyczących wykonywania przez jej męża P. S. pracy zarobkowej na terenie N., w tym podlegania ubezpieczeniu społecznemu, jak również wskazania, gdzie obecnie znajduje się centrum życiowe rodziny.

Kolejnymi pismami z dnia 1 grudnia 2014 r. i 14 lutego 2015 r. skarżąca zwracała się o przedłużenie terminu do złożenia wyjaśnień, podkreślając jednocześnie, że członkowie jej rodziny są w dalszym ciągu zameldowani na pobyt stały w P. i na terenie N. nie otrzymują żadnych świadczeń.

Pismem z dnia 13 marca 2015 r. B. S. została wezwana do osobistego stawiennictwa w Ośrodku Pomocy Społecznej w K., celem złożenia wyjaśnień.

W dniu 9 kwietnia 2015 r. B. S. złożyła oświadczenie, z którego wynika, że we wrześniu 2014 r. razem z rodziną wyjechała do N. Od tego czasu centrum życiowe jej rodziny znajduje się na terenie N. P. S. (mąż) od września 2014 r. prowadził działalność gospodarczą na terenie N., a od marca 2015 r. podjął pracę na podstawie umowy o pracę. Ona sama nie wykonuje pracy zarobkowej, nie jest zarejestrowana jako bezrobotna. Rodzina posiada zameldowanie na terenie miejscowości F.

W związku z ustaleniem, że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego mają w przypadku rodziny B. i P. S. zastosowanie do dnia 31 sierpnia 2014 r., Marszałek Województwa decyzją z dnia (...) r. zmienił własną decyzję z dnia (...) r. w ten sposób, że przyznał prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nad niepełnosprawnym dzieckiem W. S.:

- od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia 30 kwietnia 2014 r. w wysokości (...) zł miesięcznie,

- od dnia 1 maja 2014 r. do dnia 31 sierpnia 2014 r. w wysokości (...) zł miesięcznie.

W związku z powyższym decyzją z dnia (...) r. Burmistrz zmienił własną decyzję z dnia (...) r. w ten sposób, że przyznał B. S. prawo do pomocy finansowej, w ramach rządowego programu wspierania osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, w wysokości (...) zł miesięcznie od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 sierpnia 2014 r.

W uzasadnieniu decyzji Burmistrz wyjaśnił, że pomoc finansowa w ramach rządowego programu wspierania osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego w kwocie (...) zł miesięcznie przysługuje w przypadku, gdy ustalone jest prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Ponieważ od dnia 1 września 2014 r. odmówiono skarżącej prawa d świadczenia pielęgnacyjnego, tym samym nie przysługuje jej prawo do pomocy finansowej w ramach rządowego programu wspierania osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Nadto organ zwrócił uwagę na okoliczność, iż B. S. od dnia 1 września 2014 r. nie zamieszkuje na terenie P.

B. S. złożyła odwołanie od decyzji Burmistrza do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. podnosząc, że bezspornym jest, iż jej rodzina przebywa na terenie N. czasowo. Skarżąca podkreśliła, że jej rodzina nie nabyła na terenie N. praw do żadnych świadczeń, w dalszym ciągu wszyscy członkowie jej rodziny posiadają obywatelstwo polskie, ona sama nie podejmuje żadnej pracy zarobkowej z uwagi na konieczność sprawowania całodobowej opieki nad niepełnosprawną córką, która posiada orzeczenie o niepełnosprawności.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia (...)., nr (...) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że prowadząc postępowanie w sprawie rodziny B. i P. S. Marszałek Województwa ustalił ostatecznie, że w przypadku tej rodziny przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego miały zastosowanie jedynie do dnia 31 sierpnia 2014 r.

Na tej podstawie przyznał on B. S. świadczenie pielęgnacyjne do dnia 31 sierpnia 2014 r.

Organ II instancji uznał również, że orzekając w przedmiotowej sprawie, Burmistrz winien stosować się do zasad ustalonych w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jak stanowi art. 1 ust. 3 tej ustawy, świadczenia rodzinne przysługują osobom, o których mowa w ust. 2, jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres zasiłkowy, w którym otrzymują świadczenia rodzinne, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. Zdaniem Kolegium z akt przedmiotowej sprawy wynika, że rodzina B. i P. S. bez wątpienia od dnia 1 września 2014 r. przebywa na terenie N., w miejscowości F., a pobyt ten nosi, w ocenie organu, znamiona pobytu stałego.

Biorąc zatem pod uwagę powyższe, zdaniem Kolegium, uznało, że ponieważ prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje B. S. jedynie do dnia 31 sierpnia 2014 r., także prawo do pomocy finansowej w ramach rządowego programu wspierania osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego należało ustalić do tego dnia.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem wykazała, że nie narusza ona prawa.

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza, w przedmiocie zmiany decyzji przyznającej pomoc finansową w ramach rządowego programu wspierania osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Powodem zmiany decyzji i skrócenia okresu, na który przyznano pomoc była okoliczność, iż decyzją z dnia (...) r. Marszałek Województwa zmienił własną decyzję, w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego przyznanego B. S., z tytułu opieki nad niepełnosprawną córką i przyznał jej to świadczenie do dnia 31 sierpnia 2014 r. Podstawą zmiany decyzji i skrócenia okresu, za który przyznano świadczenie pielęgnacyjne było ustalenie, że B. S. od dnia 1 września 2014 r. przebywa na terenie N., a zatem przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego miały w przypadku jej rodziny zastosowanie do dnia 31 sierpnia 2014 r.

Skarżąca otrzymywała świadczenie pielęgnacyjne w wysokościach określonych decyzją Marszałka Województwa z dnia (...) r., po uprzednim ustaleniu przez ten organ, że w stosunku do jej rodziny mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Świadczenie zostało przyznane do dnia 31 grudnia 2014 r., jednak w związku z ustaleniem przez organ, że skarżąca nie mieszka na terenie RP i od dnia 1 września 2014 r. przebywa razem z rodziną na terenie N., gdzie ona sama i członkowie jej rodziny posiadają zameldowanie, a mąż podjął zatrudnienie na podstawie umowy o pracę, organ zmienił decyzję z dnia (...) r. i przyznał skarżącej świadczenie pielęgnacyjne do dnia 31 sierpnia 2014 r.

Decyzja Burmistrza z dnia (...) r. była zatem konsekwencją decyzji Marszałka Województwa z dnia (...) r. Organ ten uznał bowiem, że skoro świadczenie pielęgnacyjne zostało przyznane do 31 sierpnia 2014 r., to również pomoc finansowa z programu rządowego powinna zostać przyznana do tego dnia.

Organ II instancji, rozpatrując odwołanie od decyzji Burmistrza odwołał się również do przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych wyjaśniając, że zgodnie z zasadami przyznawania świadczeń, o których mowa w tej ustawie, jednym z warunków ich otrzymania jest, aby osoba, której świadczenia przysługują zamieszkiwała na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Organ dokonał jednocześnie oceny złożonych przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego oświadczeń oraz przepisów dotyczących miejsca zamieszkania i uznał, że fakt zamieszkiwania przez skarżącą i jej rodzinę na terenie N. uniemożliwia przyznanie pomocy.

Dokonując oceny trafności stanowiska wyrażonego przez organ II instancji wskazać należy, że pomoc finansowa w ramach rządowego programu wspierania osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego nie ma charakteru samoistnego w tym sensie, że warunkiem jej przyznania jest uprzednie ustalenie na rzecz osoby uprawnionej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Inaczej mówiąc uprawnioną do otrzymania tej pomocy jest osoba, która posiada jednocześnie ustalone na podstawie art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 114 z późn. zm.), prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Wynika to wprost z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu wspierania osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 1741 z późn. zm.), zmienionego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 12 marca 2014 r. (Dz. U. z 2014 r. poz. 320), który stanowi, że prawo do pomocy przysługuje osobom mającym ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2014 r., przyznane na podstawie art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych.

W praktyce oznacza to również, że w przypadku utraty prawa do świadczenia pielęgnacyjnego pomoc finansowa za ten okres, za który osoba uprawniona utraciła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie przysługuje.

W realiach niniejszej sprawy skarżąca otrzymywała świadczenie pielęgnacyjne w wysokościach określonych decyzją Marszałka Województwa z dnia (...) r., po uprzednim ustaleniu przez ten organ, że w stosunku do jej rodziny mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Świadczenie zostało przyznane do dnia 31 grudnia 2014 r., jednak w związku z ustaleniem przez organ, że skarżąca nie mieszka na terenie RP i od dnia 1 września 2014 r. przebywa razem z rodziną na terenie N., gdzie ona sama i członkowie jej rodziny posiadają zameldowanie, a mąż podjął zatrudnienie na podstawie umowy o pracę, organ zmienił decyzję z dnia (...). i przyznał skarżącej świadczenie pielęgnacyjne do dnia 31 sierpnia 2014 r.

Decyzja Burmistrza z dnia (...) r. była zatem konsekwencją decyzji Marszałka Województwa z dnia (...). Organ ten uznał bowiem, że skoro świadczenie pielęgnacyjne zostało przyznane do 31 sierpnia 2014 r., to również pomoc finansowa z programu rządowego powinna zostać przyznana do tego dnia.

Sąd podzielił powyższe stanowisko, bowiem w świetle przywołanych wyżej przepisów, regulujących zasady przyznawania pomocy finansowej w ramach rządowego wspierania osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego oczywistym jest, że pomoc mogą otrzymać jedynie osoby, które otrzymują świadczenie pielęgnacyjne. Uchylenie decyzji w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, bądź - jak w niniejszej sprawie, skrócenie okresu, za który świadczenie zostało przyznane, powinno spowodować automatyczne pozbawienie prawa do pomocy finansowej za okres, za który świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje.

Okoliczności przywoływane przez skarżącą, odnoszące się do miejsca jej zamieszkania, posiadania obywatelstwa polskiego, niepobierania na terenie N. żadnych świadczeń nie mogły być w tej sprawie brane pod uwagę, bowiem jedyną przesłanką, która warunkuje przyznanie pomocy w ramach rządowego programu jest posiadanie ustalonego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Burmistrz nie miał zatem legitymacji do badania przesłanek skrócenia okresu, za jaki przyznano świadczenie pielęgnacyjne, to bowiem było rzeczą Marszałka Województwa, a pozbawienie skarżącej prawa do pomocy finansowej z rządowego programu wspierania osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego było pochodną decyzji Marszałka.

W tym stanie rzeczy, uznając, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.