Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1547272

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie
z dnia 30 października 2014 r.
II SA/Sz 178/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.).

Sędziowie WSA: Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Marzena Iwankiewicz.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 października 2014 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) nr (...) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...). nakazał inwestorowi M. K. rozbiórkę dwóch kontenerów samowolnie posadowionych na działkach nr (...).

Powyższa decyzja została przesłana za pośrednictwem poczty polskiej na adres pełnomocnika skarżącej J. W., jednakże na skutek dwukrotnego awizowania nie została podjęta z urzędu pocztowego w terminie i została zwrócona do nadawcy tj. PINB z adnotacją "zwrot, nie podjęto w terminie".

W dniu 19 września 2013 r. pełnomocnik skarżącej złożył w siedzibie organu powiatowego pismo z prośbą o wydanie przesyłki, zwróconej przez pocztę do nadawcy, a w dniu 16 października 2013 r. osobiście odebrał przedmiotową decyzję w siedzibie PINB.

Pismem z dnia (...) r. M. K., działając przez upoważnionego pełnomocnika wniosła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Pełnomocnik wyjaśnił, że w okresie od 28 do 30 sierpnia 2013 r. przebywał w miejscowości J. koło G. wykonując czynności biegłego sądowego na polecenie Prokuratury Rejonowej i zlecenie Powiatowej Komendy Policji, natomiast w okresie od 2 do 14 września 2013 r. przebywał na urlopie wypoczynkowym poza S., sprawując opiekę nad rodzicami, będącymi w sędziwym wieku.

J. W. podniósł, że zatrudnia na etacie asystentkę, która z powodu bliźniaczej ciąży przebywała, i w dalszym ciągu przebywa, na zwolnieniu lekarskim, dlatego nie ponosi on winy za nieodebranie awizowanego listu zawierającego zaskarżoną decyzję. Wyjaśnił, że po uzyskaniu na Poczcie Polskiej informacji, że przesyłka została zwrócona do PINB, w tym samym dniu udał się do siedziby organu powiatowego celem odbioru korespondencji. W ocenie pełnomocnika przeszkoda przestała istnieć w dniu (...). tj. w dniu wydania decyzji przez organ.

Postanowieniem z dnia (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 59 § 2 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, odmówił M. K. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...), nakazującej M. K. rozbiórkę - usunięcie dwóch kontenerów samowolnie posadowionych na działkach nr (...).

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż zaskarżona decyzja została osobiście odebrana przez pełnomocnika skarżącej w siedzibie organu w dniu 16 października 2013 r., a stała się ostateczna z dniem 12 września 2013 r., co potwierdza nieodebrana w terminie i zwrócona do siedziby organu powiatowego przedmiotowa decyzja. W ocenie organu, przedłożona przez pełnomocnika skarżącej argumentacja uzasadniająca niezachowanie terminu do wniesienia odwołania nie jest wystarczająca aby termin do wniesienia odwołania przywrócić.

J. W. wskazał na swoją nieobecność w dniach od 28 do 30 sierpnia 2013 r. i w dniach 2-14 września 2013 r. jednakże pomiędzy dniami wykazanymi przez J. W. są jeszcze 2 dni tj. 31 sierpnia i 1 września 2013 r. podczas których można było zlokalizować w skrzynce pocztowej awizo z poczty dotyczące odbioru przedmiotowej korespondencji. Podejmując się prowadzenia sprawy w imieniu M. K. J. W. w pełni zdawał sobie sprawę, iż postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie jest w toku, a organ administracji ma określony, wyznaczony przez przepisy czas na przeprowadzenie postępowania.

Zdaniem organu, biorąc pod uwagę wiedzę pełnomocnika i fakt, że zatrudniona przez niego pracownica przebywała i przebywa na zwolnieniu lekarskim, nie dochował on należytej staranności, aby korespondencja kierowana na adres jego firmy, była podejmowana w terminie. Ryzykiem J. W. był brak ustanowienia zastępstwa, podczas swojej nieobecności oraz nieobecności pracownika, do odbioru korespondencji i prowadzenia spraw do których się zobowiązał. Z akt sprawy wynika, iż ciężarna pracownica już od dłuższego czasu przebywała na zwolnieniu, w związku z czym nie była to sytuacja nagła i nie do przewidzenia wcześniej. Również fakt przebywania na urlopie wypoczynkowym i sprawowanie w tym czasie opieki nad rodzicami, którzy są w sędziwym wieku, nie stanowi niezależnej przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu, nie jest więc wystarczającym argumentem, uniemożliwiającym dokonanie określonej czynności.

Nadto organ zwrócił uwagę, że J. W. już od dnia 19 września 2013 r. posiadał wiedzę o wysłanej nieodebranej korespondencji w sprawie, jednakże decyzję odebrał w siedzibie PINB w dniu 16 października 2013 r.

Powyższe postanowienie M. K. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Skarżąca zarzuciła organowi, że bez należytego, dokładnego i obiektywnego zbadania sprawy uniemożliwił jej wypowiedzenie się w sprawie przyjmując za prawdziwe twierdzenia podane wyłącznie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zdaniem skarżącej organ naruszył art. 3, art. 5, art. 29, art. 29a, art. 48 ustawy Prawo Budowlane oraz art. 7, art. 8, art. 9, art. 32, art. 35, art. 77, art. 78 k.p.a. Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu i uchylenie decyzji z dnia (...) jako bezprzedmiotowej i odnoszącej się do kontenerów transportowych nie będących obiektami budowlanymi.

Odnosząc się do odmowy przywrócenia terminu, skarżąca wskazała, że:

- Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie powiadomił strony o braku możliwości zakończenia postępowania administracyjnego w terminie wynikającym z k.p.a.

- Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zaniechał powiadomienia stron o zebraniu dokumentów i dowodów w sprawie i uniemożliwił wypowiedzenie się co do zebranych materiałów w sprawie przed wydaniem decyzji z dnia (...) r.

- Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie rozpoznał wniosku o zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu zakończenia postępowań sądowych toczących się w Sądzie Rejonowym (...) sygn. akt XI GC 1289/11 oraz w Sądzie Rejonowym (...) sygn. akt I GC 1991/11.

- Kontenery stanowią dowód w toczących się sprawach sądowych i ich usunięcie spowoduje zatarcie śladów i zniszczenie bezpowrotnie dowodów rzeczowych.

- Pełnomocnik kilkakrotnie w dniach od 17 września 2013 r. do dnia 14 października 2013 r. zgłaszał się w biurze Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego celem otrzymania zaskarżanej decyzji. Natomiast Inspektor prowadzący sprawę w dniu 16 października 2013 r. dostarczył osobiście decyzję do siedziby pełnomocnika

- Dwa dni o których wspomina organ to 31 sierpnia 2013 r. sobota, i w tym dniu pełnomocnik był w drodze z miejscowości z G. do W., gdyż niecelowy był powrót do S. Udzielenie komukolwiek pełnomocnictwa w czasie tych dwóch dni do odbioru listów poleconych nie było możliwe, a ponadto listy polecone J. W. zawsze odbiera osobiście.

- Terminy wynikające z k.p.a. jak i procedura administracyjna w niniejszej sprawie nie zostały zachowane i pełnomocnik nie mógł przewidzieć ani domniemywać, że w tym czasie zostanie podjęta tak istotna decyzja.

Zdaniem skarżącej pełnomocnik, dostatecznie uprawdopodobnił, iż nieodebranie listu poleconego zawierającego decyzję z dnia (...) r. nastąpiło nie z jego winy lub jakiegokolwiek zaniechania, braku należytej staranności w zakresie powierzonych mu obowiązków pełnomocnika, lecz wyłącznie w następstwie nieprzestrzegania przepisów prawa przez organy wydające zaskarżoną decyzję i postanowienie.

Skarżąca podniosła też szereg zarzutów co do zasadności wydania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji z dnia (...). o nakazie rozbiórki kontenerów, wskazując że postępowanie poprzedzające wydanie tej decyzji było bezzasadne i przeprowadzone bez podstawy prawnej.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonana według wskazanego wyżej kryterium sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia, odmawiającego przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia odwołania od decyzji o nakazie rozbiórki z dnia (...) r. wykazała, iż nie narusza ono prawa. Zawarte w skardze twierdzenia, odnoszące się do ww. decyzji, nakazującej rozbiórkę, są w niniejszej sprawie bezprzedmiotowe. Kwestie rozstrzygnięte powyższą decyzją tj. nakaz rozbiórki, nie mogą być bowiem rozpatrywane w postępowaniu wpadkowym, w którym nie rozstrzyga się o kwestiach merytorycznych ale stricte procesowych, w tej sytuacji tylko i wyłącznie o przesłankach przywrócenia uchybionemu terminowi do wniesienia odwołania.

Przedmiotem oceny Sądu, w niniejszej sprawie, jest zasadność odmowy przywrócenia M. K. terminu do wniesienia odwołania, w kontekście przesłanek określonych w art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.).

Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2).

Z powyższego przepisu wynikają cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie. Jedną z przesłanek przywrócenia terminu jest brak winy strony w jego uchybieniu, przy czym brak winy oznacza zachowanie szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw, zaś przeszkoda uniemożliwiająca dochowanie terminu winna wystąpić niezależnie od działania strony. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę zalicza się m.in. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę uniemożliwiającą wyręczenie się inną osobą, czy inne nieprzewidziane zdarzenia, które uniemożliwiały dokonanie czynności w terminie.

Ustalone w art. 58 k.p.a. kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oznacza to, iż przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.

O braku winy można bowiem mówić tylko w przypadku, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok NSA z 25 marca 1998 r. sygn. akt V SA 1367/97, LEX nr 60714, wyrok NSA z 20 maja 1998 r. sygn. akt I SA/Ka 1718/96, LEX nr 33415).

W ocenie Sądu, skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika J. W., nie uprawdopodobniła we wniosku o przywrócenie terminu, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania było przez nią niezawinione, spowodowane zdarzeniami niezależnymi od jej woli, nagłymi i nieprzewidzianymi. Podzielić należy stanowisko organu, że przebywanie pracownicy pełnomocnika na zwolnieniu z powodu ciąży, nie można traktować jako sytuacji nagłej, gdyż pełnomocnik strony wiedział o tym fakcie wcześniej, pracownica była bowiem już na zwolnieniu lekarskim z tego powodu, nie może więc to być potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. Tak samo, nie może wyłączać zawinienia fakt czasowego przebywania zainteresowanego poza miejscem stałego zamieszkania, z powodu urlopu, wyjazdu służbowego czy też wyjazdu do chorych rodziców, jeżeli doszło w tym czasie do skutecznego doręczenia zaskarżonej decyzji. Zadaniem pełnomocnika strony, działającego jako firma, pod którą wysyłana była korespondencja w sprawie, było takie zorganizowanie obsługi biurowej firmy w czasie swojej nieobecności aby zapewnić sprawną kontynuację jej funkcjonowania, między innymi w zakresie odbioru i wysyłki korespondencji. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 września 2001 r., o braku winy w dopełnieniu wymogów procesowych nie mogą stanowić nieprawidłowości organizacyjne jednostki oraz zaniedbania jej pracowników (sygn. akt IV SA 1340/99, Lex 54141).

Podkreślić należy, że tylko przeszkody o charakterze nadzwyczajnym, nieprzewidywalnym, mającym charakter bardzo trudnych do usunięcia barier wskazują na brak winy strony, w niniejszej sprawie pełnomocnik strony nie uprawdopodobnił aby takie przeszkody zaistniały.

Należy też wyjaśnić, że podnoszone przez skarżącą w skardze zarzuty dotyczące zaniechania organu w powiadomieniu strony o zwłoce w zakończeniu postępowania i o możliwości wypowiedzenia się w sprawie w terminie wynikającym z k.p.a., czy też nierozpoznania wniosku o zawieszenie postępowania, nie mogą być przedmiotem badania w postępowaniu, w którym Sąd ocenia wyłącznie czy prawidłowe było wydanie przez organ odwoławczy postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i kontroluje prawidłowość zastosowania przez organ przesłanek warunkujących jego przywrócenie zawartych w art. 58 k.p.a.

Zdaniem Sądu, dokonana w zaskarżonym postanowieniu ocena organu II instancji okoliczności faktycznych wskazywanych we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest prawidłowa. Podnoszone przez pełnomocnika skarżącej okoliczności uchybienia przez niego terminu, nie dają podstaw do uznania braku jego winy w uchybieniu temu terminowi.

W ocenie Sądu, organ drugiej instancji nie naruszył w toku niniejszego postępowania przepisów postępowania administracyjnego, a zarzuty skargi w tym zakresie nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.