II SA/Rz 947/18 - Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2577504

Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 15 listopada 2018 r. II SA/Rz 947/18

UZASADNIENIE

Sentencja

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku E. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. B. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia (...) czerwca 2018 r. nr (...) w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy.

Uzasadnienie faktyczne

W sprawie ze skargi na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych E. B. wniósł o ustanowienie adwokata.

Postanowieniem z dnia 25 września 2018 r. referendarz sądowy w tut. Sądzie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy, a rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez Sąd postanowieniem z dnia 17 października 2018 r.

E. B. złożył na to ostatnie postanowienie zażalenie, wnosząc jednocześnie o zwolnienie od kosztów sądowych. Podał, że ma 80 lat i jest inwalidą I grupy. Poza niską emeryturą (1700 zł plus zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 200 zł) nie posiada żadnych dochodów ani też oszczędności. Żona wnioskodawcy ma 81 lat i pobiera niską rentę w kwocie 550 zł (plus 200 zł z tytułu zasiłku pielęgnacyjnego). Skarżący podkreślił, że ponoszą bardzo duże koszty leczenia i rehabilitacji w związku ze złym stanem zdrowia, który bardzo szczegółowo opisał w złożonym wniosku. Wymienieni zajmują mieszkanie o pow. 42 m.kw. Stałe wydatki rodziny to: wyżywienie wnioskodawcy (w tym specjalna dieta) - 700 zł, wyżywienie żony wnioskodawcy - 500 zł, czynsz - 350 zł, prąd - 50 zł, gaz - 50 zł, woda - 50 zł, telefon - 50 zł, środki czystości i higieny - 250 zł, odzież i obuwie, paliwo do samochodu - 350 zł, lekarstwa, wizyty lekarskie, rehabilitacja - 700 zł. Wnioskodawca zwrócił uwagę, że jest zadłużony u członków rodziny.

Uzasadnienie prawne

Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:

Zdaniem rozstrzygającej w przedmiocie prawa pomocy dla skarżącego, nie wykazał on, że spełnia ustawową przesłankę powyższego. Mianowicie, zgodnie z ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", częściowe prawo pomocy (a zatem zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata) przyznawane jest osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Analizując wniosek skarżącego podkreślenia wymaga, że w niniejszej sprawie ubiegał się on już o prawo pomocy, tyle, że w innym zakresie. Podał wówczas, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną, zaś jako comiesięczne wydatki wskazał kwotę ok. 2340 zł (przy dochodzie wynoszącym 2700 zł). Istnienie powyższej nadwyżki dochodów nad wydatkami stanowiło podstawę odmowy przyznania wnioskodawcy prawa pomocy. W sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego odmawiającego ustanowienia adwokata skarżący zwrócił uwagę na ustaloną "rzekomą nadwyżkę dochodów", bez zamieszczenia jakichkolwiek wyjaśnień w tym zakresie. Tymczasem w złożonym obecnie wniosku skarżący podniósł, że z uwagi na to, że "nie zna się biegle w przepisach" nie podał uprzednio wydatków na leczenie i wyżywienie żony. Zwrócił też uwagę na fakt zaciągnięcia pożyczek u członków rodziny. Zdaniem referendarza sądowego, powyższe tłumaczenie nie jest wiarygodne i zostało złożone wyłącznie dla uzyskania wsparcia w ramach instytucji prawa pomocy. Po pierwsze bowiem, formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy jest jednoznaczny. Nakazuje wyjaśnić stan rodzinny, a więc podać osoby tworzące z wnioskodawcą wspólne gospodarstwo domowe i ujawnić stan majątkowy swój oraz wspomnianych osób, jak też uzyskiwane dochody. Wprawdzie rubryka wniosku zatytułowana: "Zobowiązania i stałe wydatki" nie wskazuje wprost na konieczność ich podania w odniesieniu do wszystkich członków gospodarstwa domowego, jednak jest to oczywiste skoro wcześniej strona zobowiązana była podać wszystkie osoby tworzące z nią wspólne gospodarstwo domowe. Zresztą, wnioskodawca w rubryce tej ujął szereg wydatków, które przecież są wspólne tj. w zakresie utrzymania domu, w którym razem z żoną mieszkają. Ponadto, co istotne, skarżący nie wyjaśnił tej kwestii w złożonym sprzeciwie od odmownego postanowienia referendarza sądowego, ograniczając się tylko do zakwestionowania "rzekomej nadwyżki dochodów". We wskazanym środku nie wskazał także, iż ma zaciągnięte pożyczki, kiedy okoliczność ta jest istotna dla oceny sytuacji materialnej strony i nie jest w tym zakresie potrzebna biegła znajomość przepisów prawa.

Dlatego też nie dano wiary złożonemu obecnie oświadczeniu wnioskodawcy w zakresie dodatkowych (w stosunku do pierwszego z wniosków) wydatków na wyżywienie i leczenie żony oraz w przedmiocie zaciągniętych pożyczek. Podkreślenia wymaga także, iż wpis od skargi w niniejszej sprawie to kwota 100 zł, która jest przewidziana przez prawodawcę jako najniższa opłata od tego rodzaju środka zaskarżenia. Pozostałe opłaty, jeśli takie w sprawie wystąpią, również nie będą przekraczać jednorazowo tej kwoty. Zgodnie z wyrażoną w art. 199 p.p.s.a. zasadą to strony postępowania sądowego mają obowiązek uiszczania związanych z nim kosztów, a od reguły tej można odstąpić tylko w razie, gdy strona wykaże rzeczywistą zasadność powyższego.

Z podniesionych względów uznano, że brak jest podstaw do zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych. O powyższym orzeczono na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 oraz p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.