Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1101484

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie
z dnia 30 listopada 2011 r.
II SA/Rz 773/11

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: NSA Stanisław Śliwa (spr.).

Sędziowie: WSA Jolanta Ewa Wojtyna, NSA Małgorzata Wolska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 listopada 2011 r. sprawy ze skargi Spółdzielni "(...)" na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) maja 2011 r., nr (...) w przedmiocie zwrotu wniosku o wydanie zaświadczenia

I.

uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy (...) z dnia (...) lutego 2011 r., nr (...);

II.

zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Spółdzielni "(...)"kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

Przedmiotem skargi Spółdzielni "(...)", zwanej dalej Spółdzielnią, jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) maja 2011 r., nr (...), utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy K. z dnia (...) lutego 2011 r., nr (...) w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia.

Wskazanym wyżej postanowieniem organ I instancji zwrócił wniosek Spółdzielni o wydanie zaświadczenia potwierdzającego wniesienie opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. W podstawie prawnej organ I instancji powołał się na art. 261 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. w związku z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b), art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2006 r. Nr 225, poz. 1635 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż Spółdzielnia wystąpiła do Wójta Gminy K. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego wniesienie opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Wnioskodawca został przez organ wezwany do uiszczenia - w zakreślonym terminie - opłaty skarbowej w kwocie 17 zł od wydania zaświadczenia, z pouczeniem, że brak uiszczenia opłaty skutkować będzie zwrotem wniosku. Wnioskodawca nie uiścił opłaty skarbowej w wyznaczonym przez organ terminie argumentując, iż wydanie żądanego zaświadczenia nie podlega opłacie skarbowej.

Na przedmiotowe postanowienie zażalenie złożyła Spółdzielnia. W zażaleniu podniesiono, iż wnioskodawca wniósł opłatę za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych stosownie do treści art. 111 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, która jest opłatą publicznoprawną. Z tego względu, w oparciu o art. 3 ustawy o opłacie skarbowej wyłączone jest pobieranie opłaty od zaświadczenia potwierdzającego uiszczenie opłaty za wydane zezwolenie.

Nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia SKO zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem, utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji, powołując się w podstawie prawnej na art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 1b, art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Jak wskazano w uzasadnieniu z akt sprawy wynika, iż Spółdzielnia zwróciła się do Wójta Gminy K. z wnioskiem o wydanie zaświadczenia potwierdzającego wniesienie I raty opłaty za rok 2011 za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w placówkach handlu detalicznego na terenie Gminy K. W odpowiedzi na wezwanie organu do uiszczenia opłaty skarbowej w wysokości 17 zł za wydanie tegoż zaświadczenia, Spółdzielnia w piśmie z dnia (...) lutego 2011 r. wyraziła stanowisko, iż wydanie żądanego zaświadczenia nie podlega opłacie skarbowej albowiem opłacie o charakterze publicznoprawnym podlega korzystanie z zezwoleń na sprzedaż alkoholu.

Organ II instancji powołując się na art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy wskazał, że opłacie skarbowej podlega w sprawach indywidualnych z zakresu administracji publicznej wydanie zaświadczenia na wniosek. Stawki opłaty skarbowej za wydanie zaświadczeń określa załącznik do przedmiotowej ustawy. Z brzmienia przedmiotowych regulacji wynika, iż opłacie skarbowej podlega co do zasady każdy wniosek o wydanie zaświadczenia, chyba, że w przedmiotowej ustawie (załączniku do niej) lub w przepisach odrębnych została przewidziana norma wyłączająca obowiązek uiszczenia opłaty skarbowej. W art. 3 ustawy przewidziano zaś, iż opłacie tej nie podlega: dokonanie czynności urzędowej, wydanie zaświadczenia oraz zezwolenia (pozwolenia, koncesji), jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają innym opłatom o charakterze publicznoprawnym lub są od tych opłat zwolnione.

Istota sporu w sprawie sprowadza się zatem do ustalenia, czy za wydanie zaświadczenia potwierdzającego wniesienie opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych ustawodawca przewidział w przepisach odrębnych obowiązek uiszczenia innej opłaty o charakterze publicznoprawnym (lub zwolnienie od niej). Analiza przywołanych przez stronę przepisów zawartych w ustawie z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tj. Dz. U. z 2007 r. Nr 70 poz. 473 ze zm.) nie pozostawia wątpliwości co do braku takich regulacji szczególnych. Powoływany przez wnioskodawcę art. 111 cytowanej ustawy wprowadza regulację nakładającą obowiązek uiszczenia opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, nie zaś za wydanie zaświadczenia potwierdzającego wniesienie opłaty z tego tytułu. W kontekście art. 3 ustawy, jak stwierdził organ, brak jest odrębnego przepisu przewidującego obowiązek uiszczenia opłaty o charakterze publicznoprawnym za wydanie zaświadczenia potwierdzającego wniesienie opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż alkoholu, a zatem wydanie takiego zaświadczenia podlega opłacie skarbowej w myśl art. 1 ust. 1 pkt 1b ustawy. Nieuiszczenie należnej opłaty, zgodnie z art. 261 § 2 k.p.a., skutkuje zwrotem podania.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższe postanowienie złożyła Spółdzielnia domagając się uchylenia postanowień organów obu instancji.

Nie zgodziła się z postanowieniem wydanym przez organ II instancji, uzasadniając swoje stanowisko w ten sposób, że jednym z warunków prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia w miejscu i poza miejscem sprzedaży jest wymieniony w art. 18 ust. 7 pkt 4 ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, obowiązek okazania przedsiębiorcy zaopatrującemu dany punkt sprzedaży napojów alkoholowych, odpowiedniego zaświadczenia potwierdzającego dokonanie opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Pobranie takiej opłaty przez Gminę wynika z art. 111 wyżej wymienionej ustawy.

Ustawa o opłacie skarbowej w art. 1 ust. 1 pkt 1 przewiduje, że opłacie tej podlega w sprawach indywidualnych z zakresu administracji publicznej między innymi wydanie zaświadczenia na wniosek. Zgodnie z art. 3 ustawy, nie podlega opłacie skarbowej między innymi wydanie zaświadczenia, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają innym opłatom o charakterze publicznoprawnym lub są od tych opłat zwolnione.

Wymieniona w art. 111 ustawy o wychowaniu w trzeźwości opłata za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych jest opłatą o charakterze publicznoprawnym, co potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych. Powyższe prowadzi do konkluzji, iż wnioskowane przez skarżącego zaświadczenie, które miało tylko potwierdzać uiszczenie przez stronę opłaty o charakterze publicznoprawnym, nie podlegało powtórnemu obowiązkowi uiszczenia dodatkowej opłaty skarbowej.

Skarżący zaznaczył, że korzystanie z zezwolenia jest nierozłącznie związane z samym zezwoleniem. Zatem nie można przyjąć, by ustawa dopuszczała wielokrotne obciążenie opłatami wnoszonymi do gminy - pierwsza to opłata za korzystanie z zezwolenia, następna za zaświadczenie o wniesieniu tej opłaty za posiadanie tego samego zezwolenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu skarżonego postanowienia.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprawowany przez sądy administracyjne wymiar sprawiedliwości sprowadza się do kontroli działalności administracji publicznej, co do zasady (jeśli ustawy nie stanowią inaczej) pod względem jej legalności, a zatem z punktu widzenia zgodności z prawem, o czym stanowi art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a. Zakres przedmiotowy tej kontroli obejmuje m.in. - zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. - orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.

Sąd władny jest uchylić rozstrzygnięcie (decyzję, postanowienie) uchybiające prawu materialnemu, jeśli miało to wpływ na wynik sprawy, rozstrzygnięcie dotknięte wadą dającą podstawę do wznowienia postępowania oraz wydane z naruszeniem innych przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.

Przedmiot kontroli sądowo administracyjnej w niniejszej sprawie to postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) maja 2011 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy K. z dnia (...) lutego 2011 r., nr (...) o zwrocie wniosku Spółdzielni "(...)" o wydanie zaświadczenia potwierdzającego wniesienie opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych.

Podstawę rozstrzygnięcia organów stanowił przepis art. 261 § 1 i 2 k.p.a. Przepis ten przewiduje, że w przypadku, kiedy strona nie wpłaciła należności tytułem opłat i kosztów postępowania, które zgodnie z przepisami powinny być uiszczone z góry, organ administracji publicznej prowadzący postępowanie wyznaczy jej termin do wniesienia tych należności. Termin ten nie może być krótszy niż siedem dni, a dłuższy niż czternaście dni. Jeżeli w wyznaczonym terminie należności nie zostaną uiszczone, podanie podlega zwrotowi lub czynność uzależniona od opłaty zostanie zaniechana.

Przepis art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej stanowi obowiązek wniesienia opłaty skarbowej za wydanie zaświadczenia na wniosek. Wyjątek od tej zasady przewiduje przepis art. 3 tejże ustawy wskazujący na wyłączenie z tego obowiązku wydawania zaświadczeń, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają innym opłatom o charakterze publicznoprawnym lub są od tych opłat zwolnione.

Spółdzielnia domagała się wydania zaświadczenia potwierdzającego wniesienie przez nią I raty opłaty za rok 2011 za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w placówkach handlu detalicznego na terenie Gminy K. Obowiązek uiszczenia wskazanej opłaty nakłada na podmiot uzyskujący zezwolenie na sprzedaż alkoholu przepis art. 111 ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Nie budzi żadnych wątpliwości Sądu i nie jest kwestionowane przez strony stwierdzenie, że wskazana w poprzednim zdaniu opłata jest opłatą o charakterze publicznoprawnym o której mowa w art. 3 ustawy o opłacie skarbowej. Takie jest również stanowisko doktryny i orzecznictwa (Z. Ofiarski Ustawy: o opłacie skarbowej, o podatku od czynności cywilnoprawnych. Komentarz. Wyd. ABC 2009; uchwała składu 5 sędziów NSA z dnia 6 maja 2003 r., FPK 11/02, ONSA 2003, nr 3, poz. 92; uchwała składu 5 sędziów NSA z dnia 6 maja 2003 r., FPK 12/02, ONSA 2003, nr 3, poz. 93).

Podsumowując powyższe należy wskazać, że przepis art. 3 ustawy o opłacie skarbowej ustanawia dodatkowe wyłączenie od opłaty skarbowej czynności urzędowych, zaświadczeń oraz zezwoleń, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają one innym opłatom o charakterze publicznoprawnym lub są od tych opłat zwolnione. Skoro zatem wnioskowane zaświadczenie miało potwierdzić uiszczenie przez Spółdzielnię opłaty o tym charakterze, to Sąd stoi na stanowisku, że nie podlegało konieczności uiszczenia dodatkowej opłaty skarbowej. Ponadto zgodnie z art. 111 ust. 10 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie podlegają opłacie skarbowej zezwolenia, o których mowa w art. 18, art. 181, art. 184 tejże ustawy. Zatem zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych, o którym mowa w ww. art. 18 i które posiadała strona jest zwolnione od opłaty skarbowej. Dlatego też mając na względzie powyższe uznać należy, że temu samemu zwolnieniu podlega także dalsze korzystanie z ww. zezwolenia. W świetle przedstawionych uwarunkowań nie będzie więc podlegać opłacie skarbowej również zaświadczenie o uiszczaniu w ustawowo określonych terminach opłaty z art. 111, które warunkuje dalszy byt zezwolenia na sprzedaż alkoholu.

Należy również wytknąć organowi II instancji, że § 4 art. 261 k.p.a. określa wyjątki od zasady określonej w § 2 tegoż artykułu. Przepis ten stanowi, że organ powinien jednak załatwić podanie mimo nieuiszczenia należności m.in. jeżeli za niezwłocznym załatwieniem przemawiają względy społeczne lub wzgląd na ważny interes strony. Termin złożenia przez Spółdzielnię kolejnego zaświadczenia upływał jej z dniem 1 czerwca 2011 r., a postanowienie SKO jest datowane na dzień 18 maja 2011 r., zaś jego doręczenie nastąpiło w dniu 27 maja 2011 r. Skoro zaświadczenie potwierdzające dokonanie opłaty, o której mowa w art. 111 warunkuje możliwość prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych, to brak takiego zaświadczenia skutkuje dla strony poważnymi konsekwencjami i tym samym dotyczy jej ważnego interesu. Okoliczność ta jednak została całkowicie pominięta przez organy orzekające w sprawie.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 oraz art. 200 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.