Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1377137

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie
z dnia 21 sierpnia 2013 r.
II SA/Rz 581/13

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: WSA Zbigniew Czarnik.

Sędziowie WSA: Magdalena Józefczyk (spr.), Joanna Zdrzałka.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia (...) maja 2013 r. nr (...) w przedmiocie ustalenia opłaty za badania i czynności kontrolne-skargę oddala.

Uzasadnienie faktyczne

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, zwany dalej PWIS decyzją z dnia (...) maja 2013 r., nr (...), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), zwanej dalej k.p.a. oraz art. 75 ust. 1 pkt 1 i 2 a także ust. 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą oraz § 2 ust. 1 pkt 1 i 2 lit. a, lit. b i lit. c, § 4, § 5 ust. 1 pkt 3, ust. 2, § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 maja 2009 r. w sprawie opłat za czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w ramach urzędowych kontroli żywności (Dz. U. Nr 78, poz. 656 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania "A" Sp. z o.o. w C., utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (dalej PPIS) w (...) z dnia (...) marca 2013 r., nr (...), w której ustalono dla "A" Sp. z o.o. w C. opłatę w kwocie 972 zł za badania i inne czynności kontrolne prowadzone w ramach urzędowej kontroli żywności.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu (...) marca 2013 r. w ramach urzędowej kontroli żywności w supermarkecie (...) w J. wykonane zostały przez Oddział Laboratoryjny PSSE w (...) badania laboratoryjne pobranej próbki mięsa mielonego wyprodukowanego przez "A" Sp. z o.o. w C., pn. "(...)", masa 0,520 kg, termin przydatności do spożycia 15 marca 2013 r., nr partii (...) wielkość partii w sklepie z której pobrano próbkę - 22 tacki po 0,520 kg (protokół nr (...). Badania wykazały obecność pałeczek Salmonella, co naruszało wymogi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1441/2007 z dnia 5 grudnia 2007 r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 2073/2005 w sprawie kryteriów mikrobiologicznych dotyczących środków spożywczych (Dz.Urz.UE.L 322 z 7 grudnia 2007 r. str.12) - sprawozdanie z badań Nr (...) z dnia (...).03.2013 r.

Próba ponownego przeprowadzenia kontroli w dniu (...) marca 2013 r. przez przedstawicieli PPIS w (...) (protokół z dnia (...) marca 2013 r. Nr (...)), w trakcie której chciano pobrać 4 dodatkowe próbki z tej samej partii, celem potwierdzenia wyników badań zakwestionowanego środka spożywczego nie powiodła się z uwagi na brak produktu.

W dniu (...) marca 2013 r. przedstawiciele PPIS w (...) pobrali do badań laboratoryjnych w ramach urzędowej kontroli żywności w supermarkecie (...) w J. przy ul. (...) pięć próbek mięsa mielonego pn. "(...)" wyprodukowanego przez "A" Sp. z o.o. w C. ul. (...) (protokół nr (...) - 3 próbki oraz protokół nr (...) - 2 próbki). Mięso pobrano z innej partii niż ta, z której pobrano próbki w dniu (...) marca 2013 r., w celu umożliwienia dokonania analizy tendencji, zgodnie z zaleceniami rozporządzeń Komisji (WE) Nr 2073/2005 i 1441/2007 oraz 365/2010 w sprawie kryteriów mikrobiologicznych dla żywności oraz monitorowania jej jakości mikrobiologicznej.

Badania laboratoryjne pięciu próbek pn. "(...)" o masie 0,520 kg, termin przydatności do spożycia 27 marca 2013 r., nr partii (...), wielkość partii w sklepie z której pobrano próbki - 20 sztuk po 0,520 kg wykonane przez Oddział Laboratoryjny PSSE w J. wykazały obecność pałeczek Salmonella, co znalazło odzwierciedlenie w sprawozdaniach z badań Nr (...) z dnia (...).03.2013 r. oraz Nr (...) z dnia (...).03.2013 r.

Opłatą za wykonane badania obciążono producenta jako podmiot odpowiedzialny za stwierdzone niezgodności. Brak było podstaw do obciążenia opłatą podmiotu wprowadzającego do obrotu kwestionowany środek spożywczy jako podmiotu odpowiedzialnego za niezgodności, gdyż zanieczyszczenie pałeczkami Salmonella nie mogło nastąpić w obrocie.

Zakłady Mięsne "A" Sp. z o.o. w C. repr. przez radcę prawnego P.M. złożyła odwołanie od wskazanej wyżej decyzji organu I instancji. W odwołaniu zarzuciła naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 75 ust. 1 pkt 1, ust. 2 ustawy oraz § 2 ust. 1 pkt 1 i 2 lit. a, b, c, § 4, § 5 ust. 1 pkt 3, ust. 2, § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 maja 2009 r. w sprawie opłat za czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w ramach urzędowych kontroli żywności, poprzez przyjęcie, iż były podstawy do ustalenia dla odwołującego opłaty w ogóle, a także w kwocie 972 zł.; 2) przepisów o postępowaniu administracyjnym, a w szczególności art. 104 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż wystąpiła podstawa do wydania zaskarżonej decyzji mimo, że takiej podstawy nie było.

Z uwagi na powyższe pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie.

Wymienioną na wstępie decyzją PWIS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ w uzasadnieniu przedstawił przedbieg dotychczasowego postępowania w sprawie. Wskazał, że koszty badań laboratoryjnych zostały ustalone na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 maja 2009 r. w sprawie opłat za czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w ramach urzędowych kontroli żywności (Dz. U. Nr 78, poz. 656 z późn. zm.). Łączny koszt badań wyniósł 972 zł. Na powyższą kwotę złożyły się:

1)

wyliczenie należności za badania do sprawozdań Nr (...) z dnia (...).03.2013 r.: koszt badań próbki "(...)" nr (...) z dnia (...).03.2013 r. - 212 zł, w tym koszt badania na obecność pałeczek Salmonella - 62 zł, potwierdzenia - 70 zł, przygotowanie próbki do badań - 5 zł, koszty kontroli - stawka ryczałtowa z tytułu przeprowadzenia czynności kontrolnych - 45 zł, stawka ryczałtowa za każdą rozpoczętą godzinę - 15 zł, proste pobieranie próbek - 15 zł,

2)

wyliczenie należności za badania do sprawozdań Nr (...) z dnia (...).03.2013 r., Nr (...) z dnia (...).03.2013 r.: koszt badań próbek nr (...) - "(...)" z dnia (...).03.2013 r. - 760 zł, w tym koszt badań na obecność pałeczek Salmonella - 5 x 62 zł, potwierdzenia 5 x 70 zł, przygotowanie próbki do badań - 5 x 5 zł, koszty kontroli - stawka ryczałtowa z tytułu przeprowadzenia czynności kontrolnych - 45 zł, stawka ryczałtowa za każda rozpoczętą godzinę - 15 zł, proste pobieranie próbek -15 zł.

Próbki pobrano prawidłowo, zgodnie planem pobierania próbek do badania żywności w ramach urzędowej kontroli i monitoringu dla Państwowej Inspekcji Sanitarnej na 2013 r. zaakceptowanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego. Z planu tego wynika (str. 52), że do badań powinny być pobierane pojedyncze/jednostkowe próbki (z wyjątkiem produktów przeznaczonych dla niemowląt) żywności. W przypadku uzyskania niezadowalającego wyniku, dyskwalifikującego próbką, należy pobrać dodatkowo jeszcze 4 próbki z tej samej partii, a ponadto 5 próbek tego samego środka spożywczego z innej partii w celu umożliwienia dokonania analizy tendencji, zgodnie z zaleceniami rozporządzeń Komisji (WE) Nr 2073/2005 i 1441/2007 oraz 365/2010 w sprawie kryteriów mikrobiologicznych dla żywności.

"A" sp. z o.o. z siedzibą w C. złożyła skargę na wskazaną wyżej decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia (...) maja 2013 r. Powyższej decyzji zarzuciła naruszenie:

1.

przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 75 ust. 1 pkt 1, ust. 2 ustawy oraz § 2 ust. 1 pkt 1 i 2 lit. a, b, c, § 4, § 5 ust. 1 pkt 3, ust. 2, § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 maja 2009 r. w sprawie opłat za czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w ramach urzędowych kontroli żywności, poprzez przyjęcie, iż były podstawy do ustalenia dla odwołującego opłaty w ogóle, a także w kwocie 972 zł.

2.

przepisów o postępowaniu administracyjnym, a w szczególności art. 104 k.p.a. oraz niezastosowanie art. 105 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż wystąpiła podstawa do wydania zaskarżonej decyzji mimo, iż takiej podstawy nie było.

Z uwagi na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

Skarżąca zarzuciła, że pobrano próbki do badań w ilościach niezgodnych z Rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1441/2007 z dnia 5 grudnia 2007 r. cytowanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie z pkt 1.4. Rozdziału 1. Kryteria bezpieczeństwa żywności ww. Rozporządzenia Komisji plan pobierania próbek przewiduje pobranie 5 próbek. W niniejszej sprawie organ pobrał w dniu (...) marca 2013 r. jedną próbkę, w dniu (...) marca 2013 r. najpierw 2 próbki, a potem 3 próbki. W sprawie nie nastąpiło pobranie pięciu próbek z tej samej partii, które rozpisano na dwa protokoły, ponieważ urzędowy formularz poboru próbek zawiera tylko trzy kolumny do wpisywania próbek. Niezrozumiałym jest dlaczego wzór ww. formularza pozostaje w sprzeczności z normami prawa. Taka sytuacja tworzy wątpliwości co do rzetelności i zgodności z prawem działań podejmowanych przez Inspektora Sanitarnego. Mając na uwadze powyższe działania organu były niezgodne z ww. Rozporządzeniem i w związku z tym nie ma podstaw do obciążania odwołującego opłatą. Z tych względów w sprawie nie może mieć zastosowania art. 75 ust. 1 pkt 1, ust. 2 ustawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., z którego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 p.p.s.a. Sąd oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia.

Stan faktyczny sprawy ustalony w postępowaniu administracyjnym odpowiada wymogom wynikającym z przepisów prawa. Sąd uznaje, że tak ustalony stan faktyczny może być podstawą faktyczną wyrokowania, a ustalenia poczynione przez organy administracji Sąd uznaje za własne.

Podstawa prawną zaskarżonej decyzji jest art. 75 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy, stanowiący, że podmioty działające na rynku spożywczym podlegające urzędowym kontrolom organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej są obowiązane do pokrywania opłat uwzględniających koszty związane z czynnościami wykonywanymi w ramach urzędowej kontroli żywności, jeżeli w wyniku tych czynności zostaną stwierdzone przez kontrolujących niezgodności z przepisami prawa żywnościowego, w tym jeżeli konieczność pobrania próbek żywności albo materiałów lub wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością do badań i wykonywania badań laboratoryjnych w celu potwierdzenia niezgodności. Opłatami, o których mowa w ust. 1 jest obciążany producent środka spożywczego lub inny podmiot działający na rynku spożywczym odpowiedzialny za towar w obrocie (ust. 2 art. 75 ustawy).

W wykonaniu delegacji określonej w art. 75 ust. 4 ustawy Minister Zdrowia wydał rozporządzenie z dnia 8 maja 2009 r. w sprawie opłat za czynności wykonywane przez organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej w ramach urzędowych kontroli żywności (Dz. U. Nr 78, poz. 656 z późn. zm.). Przedmiotowy zakres stosowania rozporządzenia zawarto w § 1, zgodnie z którym rozporządzenie określa wysokość opłat mających na celu pokrycie kosztów ponoszonych przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej za czynności wykonywane w ramach urzędowych kontroli żywności, w tym metody obliczania niektórych opłat, stawki opłat oraz sposób wnoszenia opłat.

Analiza materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy potwierdza, że kontrole zostały przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa w dniach 12, 19 i 20 marca 2013 r. Z przeprowadzonych kontroli w tym pobrania próbek żywności zostały sporządzone protokoły, w których zawarto szczegółowe dane o rodzaju, partii i ilości pobranej żywności to jest pakowanego mielonego mięsa. Opis tych czynności przedstawiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ w sposób szczegółowy przedstawił też wyliczenie pokazujące koszty poszczególnych badań, które złożyły się na opłatę, którą obciążono producenta. Z uwagi na stwierdzone wady żywności zgodnie z art. 75 ust. 2 ustawy adresatem zobowiązanym do poniesienia opłaty za badania uczyniono producenta żywności.

W skardze skarżąca kwestionuje, że próbki do badań zostały pobrane niezgodnie z Rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1441/2007 z dnia 5 grudnia 2007 r. cytowanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie z pkt 1.4 Rozdziału 1 "Kryteria bezpieczeństwa żywności" plan pobierania próbek przewiduje pobranie 5 próbek. W niniejszej sprawie organ w dniu 12 marca 2013 r. pobrał 1 próbkę, a w dniu 20 marca 2013 r. najpierw 2, a potem 3. Skarżący poddał w wątpliwość jednorazowego pobrania 5 sztuk próbek, gdyż sporządzono dwa protokoły i dlatego nie ma podstaw do obciążenia opłatami na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 1 i ust. 2.

Sąd zauważa, że argumenty te były podnoszone na etapie postępowania instancyjnego i argumentacja podana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jak i protokoły z pobrania próbek w dniu (...) marca 2013 r. pozwalają przyjąć, że w tym dniu pobrano łącznie 5 sztuk próbek. Fakt wykorzystania dwóch formularzy protokołu nie czyni czynności pobrania próbek do badania bezskutecznym. Zarzutom skarżącej przeczy również treść sporządzonego protokołu. Okolicznością bezsporną jest również fakt pobrania 1 sztuki próbki pakowanego mięsa mielonego w dniu (...) marca 2013 r. z tej przyczyny, że było to ostatnia sztuka artykułu w sklepie.

Przedmiotem kontroli jest decyzja ustalająca wysokość opłaty za pobrane próbki, którą obciążono producenta wobec stwierdzonych niezgodności kontrolowanego produktu z przepisami prawa żywnościowego. Przedstawione wyniki badań jednoznacznie pokazują, że w kontrolowanych wszystkich 6 próbkach stwierdzono niezgodności z przepisami prawa, gdyż wykryto obecność pałeczek Sallmonella. Faktu tego nie kwestionuje skarżący. Skoro organ zbadał 6 sztuk próbek i stwierdził niezgodności z przepisami żywieniowymi to zaistniały przesłanki do obciążenia producenta opłatą ustaloną w zaskarżonej decyzji.

Mając na uwadze wyżej przedstawione argument Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił jako nieuzasadnioną.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.