II SA/Rz 355/20 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3030627

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 kwietnia 2020 r. II SA/Rz 355/20

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Solarski.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 kwietnia 2020 r. w Rzeszowie sprawy ze sprzeciwu R. K., W. K., I. H. i J. K. od decyzji Wojewody z dnia (...) lutego 2020 r. znak: (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę sprzeciw oddala.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) lutego 2020 r. Wojewoda (...) (dalej: "Wojewoda"), na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania "A" Spółka z o.o. w (...) (dalej: "Przedsiębiorstwo") od decyzji Prezydenta Miasta (...) (dalej: "Prezydent") z dnia (...) listopada 2019 r. nr (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę inwestycji pod nazwą "Budowa budynku biurowego z niezbędną infrastrukturą techniczną, utwardzeniem terenu wraz z wewnętrznymi instalacjami na działce nr (...) obręb 208 dla inwestora (...) (dalej: "Inwestor") - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu stwierdzone zostało, że decyzją z dnia (...) listopada 2019 r. Prezydent zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla opisanego wyżej przedsięwzięcia. Od decyzji tej odwołanie wniosło Przedsiębiorstwo, zarzucając naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186, z późn. zm., dalej: "pr.bud."). Zarzuciło również naruszenie art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w związku z art. 9 ust. 1 i 2 pr.bud. poprzez brak uzasadnienia w decyzji zatwierdzającej projekt przesłanek przemawiających za udzieleniem zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 3 pr.bud., gdyż Inwestor nie przedłożył uzupełnionej opinii geotechnicznej oraz naruszenie art. 7 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a. przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, naruszenie art. 8 w związku z art. 11 k.p.a. Na tej podstawie wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Ponadto w odwołaniu zaskarżono postanowienie Prezydenta z dnia 28 listopada 2018 r. w przedmiocie wyrażenia zgody na odstępstwo od wymogów określonych w § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065, dalej: "rozporządzenie").

Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Wojewoda odwołanie uwzględnił. Wskazał, że po ponownym rozpoznaniu sprawy przez Prezydenta na skutek decyzji kasacyjnej, organ I instancji postanowieniem z dnia (...) czerwca 2019 r. nałożył na Inwestora obowiązek uzupełnienia projektu budowlanego. Pomimo uzupełnienia projektu budowlanego Wojewoda stwierdził, że znajdujący się w aktach sprawy projekt zagospodarowania terenu (karta 33 projektu) nie koresponduje z rysunkiem znajdujący się na karcie 34. Dotyczy to przykładowo miejsc postojowych co oznaczałoby, że w sytuacji, gdy projekt budowlany zawiera dwa sprzeczne ze sobą projekty zagospodarowania terenu, niemożliwym jest dokonanie sprawdzenia, o którym mowa w art. 35 ust. 1 pr.bud.

Na projekcie zagospodarowania terenu nie jest zwymiarowana odległość projektowanego budynku na całej jego długości od granicy z działkami sąsiednimi co ma istotne znaczenie z uwagi na nieregularny kształt działki Inwestora oraz spełnienie wymogów zawartych w treści postanowienia Prezydenta z dnia (...) listopada 2018 r. w przedmiocie wyrażenia zgody na odstępstwo od wymogów określonych w § 12 ust. 1 rozporządzenia.

Wątpliwości budzi zgodność przedłożonego projektu zagospodarowania terenu z decyzją Prezydenta z dnia (...) stycznia 2015 r. o ustaleniu warunków zabudowy w zakresie zaprojektowanych miejsc postojowych. Na karcie 25 projektu budowlanego wskazano, że w ramach projektowanej inwestycji zaprojektowano 9 miejsc postojowych, podczas gdy w dalszej części projektu wskazano, że zaprojektowano łącznie 6 miejsc postojowych. Ponadto wskazana przez projektanta liczba miejsc postojowych nie jest zgodna z częścią rysunkową projektu znajdującą się na karcie 33. Wyjaśnienia wymaga ilości miejsc postojowych z pkt 4 lit. d decyzji Prezydenta o ustaleniu warunków zabudowy, która zależna jest od powierzchni użytkowej podstawowej budynku usługowego lub zespołu pomieszczeń usługowych w budynku. Wątpliwości budzi również zaprojektowanie miejsca postojowego dla osób niepełnosprawnych przy wjeździe do garażu projektowanego budynku.

Analiza projektu budowlanego wykazała, że jest on niekompletny w zakresie przyłączy. Dotyczy to budowy przyłącza energetycznego oraz przyłącza gazu, które nie są objęte zakresem opracowania. Pozostaje to w sprzeczności z przepisem art. 33 ust. 1 P.b.

Z akt wynika, że Inwestor zamierza zrealizować budynek w innych odległościach, niż wynika to z § 12 ust. 1 rozporządzenia. Opisując szczegóły odstępstwa udzielone postanowieniem Prezydenta z dnia (...) listopada 2018 r. organ odwoławczy wskazał na braki uzasadnienia w tym zakresie. Stwierdzenie to dotyczy w szczególności negatywnego oddziaływania na zabudowę i na nieruchomość odwołującego się Przedsiębiorstwa;

Wskazując na § 13 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia organ odwoławczy naprowadził, że przedstawiona na karcie 32 projektu budowlanego analiza zakresu oddziaływania parametru przesłaniania jest niewystarczająca. Brak jest szczegółowych wyliczeń, które pozwoliłyby na stwierdzenie, że parametr przesłaniania został w sprawie spełniony a w konsekwencji, że nie dojdzie do naruszenia uzasadnionych interesów osób trzecich. Ponadto załączona analiza odnosi się jedynie do zabudowy działki Inwestora od strony północnej, natomiast analiza nie uwzględnia zabudowy od strony południowej. Uzupełnienia wymaga również analiza nasłonecznienia dla budynku położonego na działce 10/4. Stwierdzenie to dotyczy braku wyjaśnienia czy w budynku usytuowanym na tej działce znajdują się pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi, co obligowałoby do dokonania ustaleń stosownych zawierających opis i rysunki;

W zakresie ochrony przeciwpożarowej naprowadzono, że na rysunkach oznaczonych symbolem 2A i 3A (karta 45 projektu budowlanego) oraz rzutu poddasza (karta 46) naniesione zostały wielokrotne poprawki, które nie zostały opatrzone datą i podpisem projektanta. Brak autoryzowania rozwiązań projektowych powinien zostać wyjaśniony przez organ rozpoznający sprawę. W projekcie budowlanym brak jest szczegółowego opisu ściany północnej projektowanego budynku biurowego pod kątem spełnienia wymagań przeciwpożarowych.

Odnosząc się do odwołania dotyczącego naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 3 pr.bud. w zakresie w opinii geotechnicznej Wojewoda stwierdził, że zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Ze zgromadzonego materiału wynika, że projektant zakwalifikował planowaną inwestycję do pierwszej kategorii geotechnicznej w prostych warunkach gruntowych. Oznacza to, że organ nie może merytorycznie ingerować w projekt budowlany, a odpowiedzialność w tym zakresie ponosi wyłącznie projektant. Reasumując Wojewoda wskazał, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepełne ustalenie stanu faktycznego, a następnie niekompletne dokonanie jego oceny w oparciu o obowiązujące przepisy prawne. Zakres sprawy, który wymaga wyjaśnienia, uzasadnia podjęcie decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.

W sprzeciwie od tej decyzji (...),(...), (...) i (...) (dalej: "Skarżący") wnieśli o jej uchylenie, gdyż sformułowane w niej zarzuty odnośnie do wadliwości przedłożonego projektu budowlanego są niezasadne.

1. W zakresie projektu zagospodarowania terenu (karta 33 projektu budowlanego) wskazano, że jest on projektem uzgodnionym na OUDP oraz uzgodnionym przez rzeczoznawców i opracowany był w lipcu 2018 r., natomiast uwagi i uszczegółowienie projektu zagospodarowania zostały doprecyzowane na karcie 34 projektu we wrześniu 2019 r. Merytoryka rysunków pozostaje bez zmian; na rysunku karta 33 dopisana została uwaga, że projekt na karcie 34 jest jego uszczegółowieniem. 2. W zakresie braku na projekcie zagospodarowania terenu odległości projektowanego budynku od granicy z działkami sąsiednimi wskazano, że na stronie 34 projektu budowlanego podane są wymiary. Ponadto rysunki przedstawiane są w skali.

3. Co do zgodności projektu z decyzją o warunkach zabudowy w zakresie zaprojektowanych miejsc parkingowych oraz miejsca parkingowego przy wjeździe do garażu projektowanego budynku usługowego wskazano, że miejsca zostały zaprojektowane zgodnie z decyzją i nie były kwestionowane to przez organ I instancji.

4. Kompletność projektu co do przyłączy została zachowana, gdyż przyłącza zostały dokonane odrębnym zgłoszeniem i zostały już wykonane zgodnie z projektem. Budynek posiada dostęp do wszystkich przyłączy znajdujących się na działce Inwestora.

5. Odnośnie do postanowienia Prezydenta z dnia 28 listopada 2018 r. w zakresie odstępstw od wymogów wynikających z § 12 ust. 1 rozporządzenia podniesiono, że organ I instancji w wystarczający sposób odniósł się do tej kwestii w decyzji.

6. Jeśli chodzi o nasłonecznienie, to zgodnie z § 60 rozporządzenia wymóg ten nie dotyczy budynków użyteczności publicznej.

7. W zakresie naturalnego oświetlenia naprowadzono, że projektowany budynek będzie miał dostęp do naturalnego oświetlenia na co wskazano w projekcie.

8. Przedstawiona na karcie 32 projektu budowlanego analiza zakresu oddziaływania parametru przesłaniania, na którą wskazuje organ odwoławczy jest wystarczająca i kwestia ta została należycie wyjaśniona.

9. Co do poprawek na kartach 45 i 46 projektu budowlanego wskazano, że zostały one opatrzone datą i podpisem projektanta, przy czym dotyczyło to wszystkich poprawek na rysunkach.

10. Spełnienie wymogów przeciwpożarowych przez wszystkie ściany zostało spełnione, ponieważ projekt budowlany i opinia rzeczoznawcy do spraw przeciwpożarowych opisuje ścianę północną wykonaną analogicznie jak pozostałe, o tych samych wymogach przeciwpożarowych; na etapie projektu budowlanego jest to wystarczające (k. 46).

W piśmie przekazującym sprzeciw (odpowiedzi) Wojewoda wniósł o jego oddalenie i odwołał się do argumentacji zawartej w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, że organ I instancji naruszył przepisy postępowania, a uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy. Niemożliwym było usunięcie tych uchybień na etapie postępowania odwoławczego, z uwagi na wynikającą z art. 15 k.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważał, co następuje:

sprzeciw podlega oddaleniu, chociaż niektóre zarzuty są zasadne.

I. Zasadnie Wojewoda wskazał na nieprawidłowości projektu, które łącznie zadecydowały o decyzji kasacyjnej. Wady te dotyczą projektu zagospodarowania terenu znajdującego się na k. 33 i 34 projektu budowlanego (punkt 1 i 3 sprzeciwu). Na obu projektach w odmienny sposób wrysowano miejsca postojowe co przeczy twierdzeniom sprzeciwu, że "merytoryka rysunków pozostaje bez zmian". Istniejących w obu projektach różnic nie wyjaśnia także dopisek na pierwotnym projekcie zagospodarowania terenu (k. 33) o treści "szczegóły zostały przedstawione na rysunku 1aA str. 34"; dopisek ten jedynie pogłębia istniejące niejasności. Ilość miejsc postojowych w odmienny sposób określona została także w części opisowej projektu (k. 25), gdzie dla przedmiotowej inwestycji przewidziano 9 miejsc (część I.1 opisu technicznego). Wobec tego wskazane sprzeczności zasadnie ocenione zostały jako okoliczność uniemożliwiająca przeprowadzenie kontroli co do spełnienia przez projekt budowlany wymagań wynikających z decyzji Prezydenta z dnia (...) stycznia 2015 r. o warunkach zabudowy (czy projekt jest zgodny z tą decyzją).

Chybiony jest także zarzut odnoszący się do przyłączy. W aktach znajdują się wprawdzie zgłoszenia, jednakże dotyczą one przyłącza wodociągowego i kanalizacji sanitarnej oraz kanalizacji deszczowej (zgłoszenia z dnia 13 kwietnia 2016 r. dołączone do pisma złożonego w organie w dniu 10 października 2019 r. - k. 40 akt adm. I instancji). Brak jest natomiast zgłoszeń dotyczących przyłącza energetycznego i gazowego; projekt budowlany rozwiązań w zakresie ostatnio wymienionych przyłączy nie zawiera, co stanowisko Wojewody o niekompletności projektu czyni zasadnym.

Prawidłowo również Wojewoda wskazał na brak uzasadnienia na odstępstwo od warunków określonych w § 12 rozporządzenia. Przypomnieć należy, że postanowieniem z dnia (...) listopada 2018 r. Prezydent wyraził zgodę na odstępstwo szczegółowo wskazując odległości, jakie muszą być zachowane od granic z działkami sąsiednimi; uzasadnienie tego postanowienia zawiera jedynie relację z postępowania poprzedzającego wydanie tego rozstrzygnięcia (k.17 akt adm. I inst.). Pierwotna decyzja o pozwoleniu na budowę (z dnia (...) listopada 2018 r.) nie obejmowała argumentacji w zakresie udzielonych odstępstw, co było m.in. przedmiotem odwołania (vide odwołanie str. 4-5, k. 23 akt j.w.). Zarzut ten został podzielony co wynika z decyzji kasacyjnej Wojewody z dnia (...) marca 2019 r. (str. 6 decyzji). Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezydent w decyzji z dnia (...) listopada 2019 r., poza podaniem odległości wynikających z postanowienia z dnia (...) listopada 2018 r., w żaden sposób nie wyjaśnił, co przemawiało za udzieleniem odstępstw. Prowadzi to do wniosku, że zarzut 5 sprzeciwu jest chybiony.

Z udzielonymi odstępstwami wiąże się również kwestia braku zwymiarowania odległości projektowanego budynku na całej jego długości od granicy z działkami sąsiednimi, co jako wada w dokumentacji projektowej zostało wytknięte w zaskarżonej decyzji. Otóż wbrew zarzutowi (punkt 2 sprzeciwu), w projekcie znajdującym się na karcie 34 są naniesione jedynie niektóre wymiary. Nieprawidłowości co do brakujących wymiarów nie może natomiast sanować - czego oczekują Skarżący - okoliczność, że "rysunki są przedstawione w skali".

II. Zasadne są natomiast zarzuty dotyczące "przesłaniania i zacienienia" (§ 13, § 57 i § 60 rozporządzenia). Zagadnienie "naturalnego oświetlenia" (§ 13 rozporządzenia) pozostaje w związku z ustawową gwarancją poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 pr.bud., obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając "poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej". Nie cytując treści § 13 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Sąd stwierdza, że przepisu tego nie można zastosować w sposób wskazany przez Wojewodę, a więc do niezabudowanej części działki nr 9/7. Nie sposób bowiem odnosić szczegółowych rozwiązań projektowanego przedsięwzięcia do zabudowy jeszcze nieistniejącej. Każdy inwestor planując zabudowę musi uwzględniać zabudowę już istniejącą w sąsiedztwie. Podzielając pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2014 r., sygn. II OSK 3105/12 (LEX nr 1579506 Sąd stwierdza, że przepis § 13 rozporządzenia może mieć zastosowanie tylko do istniejącej zabudowy. Wynika to wprost z treści tego przepisu, który umożliwia przeprowadzenie konkretnych obliczeń w odniesieniu do konkretnie istniejącego okna zabudowy przeznaczonej na pobyt ludzi. Bez tego koniecznego elementu nie można zatem wyznaczyć odległości projektowanego budynku od "innego budynku". Również nie znajduje aprobaty Sądu stanowisko Wojewody oparte na interpretacji § 57 ust. 1 rozporządzenia. Przepis ten pozostaje w związku z § 60 rozporządzenia i zgodnie z jego treścią ma zastosowanie tylko do obiektów w nim wymienionych (Pomieszczenia przeznaczone do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, klubie dziecięcym, przedszkolu, innych formach opieki przedszkolnej oraz szkole, z wyjątkiem pracowni chemicznej, fizycznej i plastycznej). Wobec tego nie może być interpretowany rozszerzająco na inne rodzaje obiektów. W realiach sprawy budynek na działce nr (...) nie mieści się w dyspozycji wskazanego przepisu co prowadzi do wniosku, że znajdująca się w projekcie budowlanym analiza "przesłaniania i zacienienia" może stanowić podstawę oceny instancyjnej, czy nie doszło do naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 pr.bud.

III. Pozostałe nieprawidłowości, na które wskazał Wojewoda w zaskarżonej decyzji (poprawki na kartach 45-46 projektu budowlanego oraz spełnienie wymogów przeciwpożarowych przez wszystkie ściany) częściowo występują (nie każda poprawka opatrzona jest parafą), jednakże w kontekście nieprawidłowości opisanych w punkcie I uzasadnienia, mają marginalne znaczenie i będą wyjaśnione (i usunięte) przy ponownym rozpoznawaniu sprawy.

IV. Nieprawidłowości projektu budowlanego, których zarzuty sprzeciwu nie podważyły (punkt I uzasadnienia) trafnym czynią stanowisko Wojewody, że decyzja wydana została z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepełne ustalenie stanu faktycznego sprawy. Zakres sprawy do wyjaśnienia ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, zatem decyzja kasacyjna podjęta została w granicach art. 138 § 2 k.p.a.

Z tych przyczyn sprzeciw podlega oddaleniu, na podstawie art. 151a § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.