Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1551070

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie
z dnia 5 listopada 2014 r.
II SA/Rz 1145/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: WSA Paweł Zaborniak.

Sędziowie: WSA Magdalena Józefczyk (spr.), NSA Małgorzata Wolska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 listopada 2014 r. sprawy ze skargi T. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...) lipca 2014 r., nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego-skargę oddala-.

Uzasadnienie faktyczne

Przedmiotem skargi T. F. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (...) (dalej: "SKO" lub "Kolegium") z dnia (...) lipca 2014 r. nr (...) o odmowie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, którą wydano w następującym stanie sprawy;

Podaniem z dnia 30 maja 2014 r. T. F. zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy (...) o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego wskazując, że od 2005 r. jest osobą niepełnosprawną, a nikt nie poinformował go o przysługującym mu z tego tytułu uprawnieniu. Wobec tego domaga się wyrównania tego świadczenia za okres od 1 stycznia 2005 r. do 30 listopada 2013 r.

Decyzją z dnia (...) czerwca 2014 r. nr (...), Burmistrz Miasta i Gminy (...) odmówił wnioskodawcy przyznania żądanego świadczenia za okres od dnia 1 stycznia 2005 r. do 30 listopada 2013 r.

Organ I instancji podał, że w myśl przepisu art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1456) dalej: "Uśr", zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Tymczasem z przedłożonego orzeczenia z dnia 19 marca 2014 r. wynika, że choć niepełnosprawność strony istnieje od 2005 r., to jednak ustalony znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od 23 grudnia 2013 r. Prawo do zasiłku przysługuje zatem dopiero od tej daty.

W odwołaniu od decyzji strona podtrzymała swoje żądanie podkreślając, że niepełnosprawność istnieje - zgodnie z treścią orzeczenia, od 2005 r.

Opisaną na wstępie decyzją SKO utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy, podzielając w pełni ustalenia faktyczne i rozstrzygnięcie organu I instancji. Podkreślono, że orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności strona legitymuje się dopiero od 23 grudnia 2013 r., choć niepełnosprawność istnieje od 2005 r. W świetle art. 16 ust. 2 pkt 2 Uśr decydujące znaczenie ma jednak nie sam fakt niepełnosprawności, lecz ustalenie jego określonego stopnia.

Z decyzją powyższą nie zgodził się T. F., wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę, w której domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji i polecenia organowi wypłaty zaległego świadczenia. Skarżący wyraził ocenę, że odmowa przyznania mu świadczenia za wskazany okres jest niezgodna z prawem.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Na wstępie wskazania wymaga, że sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) dalej: "p.p.s.a., z którego wynika że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu, stosownie do art. 151 p.p.s.a.

Tak przeprowadzona kontrola nie wykazała, aby zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji, zawierała wady, które wymagałyby ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

Kontroli Sądu poddano decyzje o odmowie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego za okres od dnia 1 stycznia 2005 r. do dnia 30 listopada 2013 r. W ocenie organów brak było podstaw do uwzględnienia zgłoszonego żądania strony. Pomimo że niepełnosprawność T. F. datuje się od 2005 r., to jednak orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności datuje się dopiero od 23 grudnia 2013 r. Skarżący jest natomiast odmiennego zdania i twierdzi, że zasiłek powinien był mu zostać przyznany ("wyrównany") od 2005 r.

Zasiłek pielęgnacyjny jest jednym ze świadczeń rodzinnych, o których mowa w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Wymienione świadczenie opiekuńcze - w myśl art. 16 ust. 1 ustawy, przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje: 1) niepełnosprawnemu dziecku; 2) osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) osobie, która ukończyła 75 lat.

Postępowanie w sprawach przyznawania i wypłacania świadczeń rodzinnych uregulowane zostało w przepisach rozdziału 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Stosownie do przepisów art. 23 ust. 1 świadczenie to przyznaje się na wniosek, który powinien zawierać dane określone w ust. 3, a ponadto należy do niego dołączyć dokumenty określone w ust. 4, w tym - jak podaje się w punkcie 4 lit. d - orzeczenie o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności. W myśl art. 24 ust. 2 i 2a ustawy, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.

Z akt sprawy (pisma Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 25 czerwca 2014 r. przekazującego odwołanie skarżącego od decyzji z dnia (...) czerwca 2014 r.) wynika, i jest to między stronami niesporne, że skarżącemu przyznano zasiłek pielęgnacyjny, tyle że na okres od dnia 1 grudnia 2013 r. do dnia 31 marca 2016 r., a to po rozpatrzeniu jego podania z dnia 24 marca 2014 r., do którego dołączono orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 19 marca 2014 r. W orzeczeniu tym ustalono, że T. F. jest osobą ze znacznym stopniem niepełnosprawności i określono, że stopień ten datuje się od 23 grudnia 2013 r. Stwierdzono również, że niepełnosprawność badanego istnieje od 2005 r.

Mając na względzie przedstawiony stan prawny oraz okoliczności faktyczne dotyczące stopnia niepełnosprawności skarżącego nie ulega wątpliwości, że kontrolowane rozstrzygnięcia są prawidłowe. Nie każda bowiem niepełnosprawność stwarza uprawnienie do zasiłku pielęgnacyjnego, a jedynie - jak wynika z art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w przypadku osoby niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 lat - niepełnosprawność w stopniu znacznym. Ta zaś niewątpliwie, jak jednoznacznie wynika z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 19 marca 2014 r. - datuje się od dnia 23 grudnia 2013 r.

Podkreślić należy, że decyzja w sprawie zasiłku pielęgnacyjnego ma charakter aktu związanego. Przyznanie takiego prawa jest zatem możliwe jedynie w przypadku ziszczenia się wszystkich przesłanek określonych w przepisach prawa powszechnie obowiązującego. Nie jest ono natomiast zależne od uznania właściwego w sprawie organu. Skoro więc przepisy art. 24 ust. 2 i 2a ustawy określają, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego, a jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, to brak było podstawy do przyznania tego prawa za okres od 2005 r. do 30 listopada 2013 r. Jak wynika z orzeczenia z dnia 19 marca 2014 r., wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności został złożony dopiero 23 grudnia 2013 r. Tak więc świadczenie za okres poprzedzający dzień 1 grudnia 2013 r. nie było należne.

Podkreślenia wymaga, że przepis art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych został dodany ustawą z dnia 17 października 2008 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 223, poz. 1456) i stanowi dostosowanie treści normatywnej regulującej zasady przyznawania zasiłku, jako świadczenia uzależnionego m.in. od niepełnosprawności, do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 r. sygn. P 28/07. Jego brzmienie - w zakresie odnoszącym się do zasiłku pielęgnacyjnego, pomimo późniejszej nowelizacji tego przepisu (ustawą z dnia 19 listopada 2009 r. i ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r.), nie uległo zasadniczej zmianie. W dalszym ciągu świadczenie to przyznaje się począwszy od miesiąca złożenia wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności, jeżeli wniosek o zasiłek zostanie złożony w terminie 3 miesięcy od daty wydania takiego orzeczenia.

Wobec powyższego skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.