Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1976960

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu
z dnia 13 listopada 2015 r.
II SA/Po 671/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.).

Sędziowie WSA: Wiesława Batorowicz, Izabela Paluszyńska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2015 r. sprawy ze skargi M. D. na orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej z dnia (...) czerwca 2015 r. Nr (...) znak (...) w przedmiocie ustalenia kategorii zdolności do służby wojskowej uchyla zaskarżone orzeczenie.

Uzasadnienie faktyczne

Powiatowa Komisja Lekarska orzeczeniem nr (...) z dnia (...) kwietnia 2015 r. na podstawie art. 26 ust. 1 w związku z art. 30a ust. 1, 2, 3 Ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2015 r. poz. 144 t.j.) oraz na podstawie § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2004 r. Nr 151, poz. 1595 z późn. zm.) w wyniku przeprowadzonych badań lekarskich, uznała Pana M. D., syna J. za zdolnego do czynnej służby wojskowej, kategoria "A"

W uzasadnieniu podano, że w wyniku przeprowadzonych badań lekarskich stwierdzono nadwzroczność obu oczu, zez zbieżny oka lewego, co zgodnie z § 11 pkt 2, § 13 pkt 2 wykazu chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej, stanowiącej załącznik Nr 2 do rozporządzenia-Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 151, poz. 1595 z późn. zm.) kwalifikuje do kategorii "A" - zdolny do czynnej służby wojskowej.

Odwołanie w terminie złożył M. D. podając, że wada z którą boryka się od urodzenia zawsze była wyższa od przyjętej przez Komisję lekarską. Do odwołania dołączył zaświadczenie lekarza prowadzącego dr. M. S., z którego ma wynikać prawdziwość twierdzeń odwołującego.

Wojewódzka Komisja lekarska orzeczeniem nr (...) z dnia (...) czerwca 2015 r. z powołaniem na art. 138 k.p.a. i art. 26 i 30 a ustawy z 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej i § 17 rozporządzenia Rady Ministrów z 13 listopada 2009 r. w sprawie komisji lekarskich orzekających o stopniu zdolności do czynnej służby wojskowej osób stawiających się do kwalifikacji wojskowej w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy z 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony utrzymała w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu podano, że rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym na podstawie przedłożonej dokumentacji z PKLek Nr 4 - w całości zaliczono je w poczet dowodów w sprawie.

Analiza odwołania i przedstawionej przez M. D. dokumentacji medycznej - zaliczona w poczet dowodów w sprawie (spełnia wymogi art. 26 ust. 1b ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej),

Na podstawie wywiadu lekarskiego i badań własnych przeprowadzonych w dniach 25 maja i 8 czerwca 2015 r., uzyskanej ekspertyzy od lekarza specjalisty komisja stwierdziła: Astygmatyzm nadwzroczny obu oczu z zezem zbieżnym oka lewego, co zgodnie z § 13p. 3 i § 11p. 3 wykazu chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz do pełnienia takiej służby poza granicami państwa, stanowiącego załącznik Nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. (Dz. U. Nr 151, poz. 1595 z póżn. zm.) kwalifikuje M. T. D. do: kategorii "A" - zdolny do czynnej służby wojskowej, co oznacza zdolność do odbywania lub pełnienia określonego rodzaju czynnej służby wojskowej, o którym mowa w art. 59, a także zdolność do odbywania służby w obronie cywilnej oraz służby zastępczej.

Powyższa decyzja została zaskarżona do wojewódzkiego sądu administracyjnego w Poznaniu przez M. D. z wnioskiem o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podano, że Orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej wskazuje na niedokładne zapoznanie się z dostarczonymi orzeczeniami lekarskimi ale przede wszystkim pominięcie orzeczenia lekarza wyznaczonego przez Wojewódzką Komisję Lekarską - do przeprowadzenia badania. W trakcie badania okulista Szpitala MSW jasno wyraził zdanie o braku kwalifikacji do kontaktu z bronią w przypadku wady wzroku jaką ma skarżący. Niewiarygodne wydaje się, aby coś innego wynikało z zaświadczenia wystawionego przez tego specjalistę (wynik badania w aktach sprawy Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej).

Powołany w orzeczeniu § 13p. 3 załącznika Nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. jako uzasadnienie wydanego orzeczenia nie odnosi się do wady wzroku jaką ma skarżący. Zgodnie z aktualnie stosowanymi soczewkami (załącznik nr 3 do skargi) oko lewe korygowane jest soczewką cylindryczna +7-1,25 x 170, a do tego przypadku odnosi się § 13p. 4 (i oznacza kategorię "D");

Powołany w orzeczeniu § 11p. 3 w. w rozporządzenia jest zaprzeczeniem wydanej decyzji.

Historia choroby (wyciąg z kartoteki w aktach sprawy) potwierdza wysoką nadwzroczność, astygmatyzm i brak widzenia obuocznego, które z zasady uniemożliwiały mi m.in. uprawianie pewnych dziedzin sportu i z pewnością nie są też atrybutem sprawnego obrońcy kraju. Przyznanie mi w kwalifikacji wojskowej kategorii "A", czyli potraktowanie jako zdolnego w pełni do czynnej służby wojskowej jest narażeniem na niebezpieczeństwo nie tylko mojej osoby, ale też jednostek, w których miałbym wykonywać czynności wojskowe.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy).

W ramach tak pojętej kontroli sąd administracyjny nie jest uprawniony do weryfikacji orzeczeń wojskowych komisji lekarskich z punktu widzenia medycznej oceny warunków zdrowotnych badanego. Sąd nie może też zmienić we własnym zakresie takiej oceny i zakwalifikować skarżącego do innej kategorii zdolności do służby wojskowej, niż uczyniła to Komisja w oparciu o przeprowadzone badania lekarskie.

Kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w przedmiocie zdolności do służby wojskowej, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia orzekanego, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności kandydata do służby wojskowej była zgodna z przepisami określającymi zasady orzekania o zdolności do służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu było orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej z dnia (...) czerwca 2015 r. zatwierdzające u skarżącego M. D zakwalifikowanie go do czynnej służby wojskowej kategorii A

Przeprowadzając kontrolę zaskarżonego orzeczenia w świetle powyżej wskazanych kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.

Należy w tym miejscu wskazać, iż szczegółowe warunki orzekania przez wojskowe komisje lekarskie o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz wykaz chorób i ułomności uwzględnianych przy orzekaniu o zdolności do odbywania czynnej służby wojskowej określa rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595 z późn. zm.), które wydane zostało w oparciu o delegację ustawową zawartą w przepisach art. 30a ust. 4 i 5 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2002 r. Nr 21, poz. 205 z późn. zm.).

Przepisy regulujące postępowanie wojskowych komisji lekarskich zawarte w tym rozporządzeniu stanowią lex specialis w stosunku do ogólnych regulacji zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego i w myśl ogólnie przyjętej zasady lex specialis derogat legi generali mają pierwszeństwo przed tymi, ogólnymi regulacjami k.p.a.

Powiatowa Komisja Lekarska zdiagnozowała u skarżącego wadę wzroku opisaną w § 11 pkt 2 i § 13 pkt 2 wskazanego wykazu chorób zawodowych. § 11 pkt 2 opisuje wadę jako:Zez utajony lub zez jawny nieznacznego stopnia przy ostrości wzroku każdego oka 0,5 lub większej bez korekcji lub z korekcją szkłami sferycznymi do ±3,0 D albo cylindrycznymi do ±1,0 D i przy prawidłowym widzeniu obuocznym. Natomiast § 13 pkt 2 jako: Ostrość wzroku każdego oka co najmniej 0,5 z korekcją szkłami sferycznymi do ±3,0 D lub cylindrycznymi do ±1,0 D

Tymczasem Wojewódzka Komisja Lekarska utrzymując decyzję organu pierwszej instancji w mocy ustaliła iż wada wzroku u M. D. spełnia określenie z § 13 p.3 tj. Ostrość wzroku każdego oka co najmniej 0,5 z korekcją szkłami sferycznymi powyżej ±3,0 D do ±6,0 D lub cylindrycznymi powyżej ±1,0 D do ±3,0 D i z § 11p.3. tj.:

Brak jednoczesnego widzenia obuocznego (zez utajony, zez naprzemienny) z ostrością wzroku każdego oka nie mniejszą niż 0,5 bez korekcji lub z korekcją szkłami sferycznymi do ±6,0 D albo cylindrycznymi do ±3,0 D

Tak określone wady zgodnie z załącznikiem do cyt. Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej klasyfikują do kategorii A. Organ odwoławczy z naruszeniem przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymując w mocy decyzje organu pierwszej instancji w istocie bez należytego uzasadnienia zmienił kwalifikację występującej jednostki chorobowej.

Ponownie rozpoznając sprawę organ wskaże na jakich dowodach - zaświadczeniach medycznych, badaniach medycznych oparł swoje ustalenia, a jakim zaświadczeniom medycznym nie dał wiary i dlaczego. Dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, a więc ustalenia jaka wada wzroku występuje ma to pierwszorzędne znaczenie. Należy bowiem mieć na uwadze, że opis § 11 p.4 załącznika zgodnie z którym Brak jednoczesnego widzenia obuocznego z ostrością wzroku gorszego oka mniejszą niż 0,5 do 0,1 z korekcją optymalną klasyfikuje do kategorii D, tak samo jak § 13 p.4 W sytuacji, gdy skarżący przedkłada różne zaświadczenia medyczne, gdzie są szczegółowo rozpisane występujące u niego wady wzroku tylko specjalistyczna wiedza okulistyczna jest w stanie rozróżnić do której z grup skarżący się kwalifikuje. Powyższe rozpoznanie z opisem musi się znaleźć w uzasadnieniu decyzji wraz z wyjaśnieniem skarżącemu, że jego wada wzroku nie kwalifikuje się do kategorii D lub E.

Sądy administracyjne nie prowadzą własnych ustaleń wobec czego przy ponownym rozpoznaniu sprawy komisja lekarska kierując się wskazówkami wyżej przedstawionymi ustali i opisze w decyzji występujący rodzaj schorzenia oraz wyjaśni skarżącemu przesłanki zakwalifikowania do odpowiedniej kategorii poprzez wskazanie na podstawie jakich badań ustaliła rodzaj schorzenia ewentualnie jakim dokumentom medycznym nie dała wiary.

Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd doszedł do przekonania, że w toku orzekania przez komisję lekarską doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy i na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) uchylił zaskarżone orzeczenie.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.