II SA/Po 20/15 - Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - OpenLEX

II SA/Po 20/15 - Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1760516

Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 kwietnia 2015 r. II SA/Po 20/15

UZASADNIENIE

Sentencja

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 kwietnia 2015 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi T.K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) listopada 2014 r. Nr (...) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do przedłożenia dokumentów postanawia oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Uzasadnienie faktyczne

Skarżący T. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.

W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPF argumentował, że choruje, z tego powodu uzyskuje rentę w wysokości (...) zł netto miesięcznie. Choruje na różne schorzenia. Do listopada 2007 r. prowadził działalność gospodarczą polegającą na budowie domów, wybudował ich 58, później działalność tą zakończył i wyrejestrował z ewidencji działalności gospodarczej. Oświadczył, że obecnie ma zakaz podejmowania pracy, stan zdrowia się pogarsza. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe tylko z żoną, która uzyskuje wynagrodzenie za pracę w wysokości (...) zł miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył, że posiada dom o powierzchni (...) m2, dwie działki o powierzchni (...) m2 i (...) m2, samochód osobowy Fiat Panda o wartości (...) zł. Podał, że wraz z żoną ma wysokie zadłużenie w bankach, instytucjach finansowych oraz u osób prywatnych na łączną kwotę około (...) zł. Na przeżycie pozostaje mu często kwota mniejsza niż (...) zł Wnioskodawca wezwany do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. - dalej "p.p.s.a.") dodatkowo wskazał, że na skutek choroby stracił dodatkowe źródło dochodu i pozostaje mu tylko renta w wysokości (...) zł netto miesięcznie. Wynagrodzenie żony wynosi od (...) zł do (...) zł miesięcznie. Na ratowanie zdrowia zaciągnął pożyczki w różnych bankach i instytucjach finansowych. Zaciąga kolejne pożyczki na spłatę poprzednich. W Santander z 12 grudnia 2014 r. na kwotę (...) zł z ratą (...) zł, i z 2 sierpnia 2014 r., na kwotę (...) zł z ratą (...) zł, kredyt z 20 stycznia 2015 r. na kwotę (...) zł z ratą (...) zł, kredyt konsolidacyjny z 20 stycznia 2015 r. na kwotę (...) zł z ratą (...) zł, kredyt gotówkowy z 20 sierpnia 2014 r. na sprzęt rehabilitacyjny na kwotę (...) zł z ratą (...) zł, kredyt gotówkowy z 2 lutego 2015 r. na życie na kwotę (...) zł z ratą (...) zł, spłaca pożyczkę z 24 kwietnia 2014 r. w firmie Bocian na kwotę (...) zł z ratą (...) zł z 27 lutego 2015 r. na kwotę (...) zł z ratą (...) zł na spłatę innych należności oraz z 29 września 2014 r. na kwotę (...) zł z ratą na kwotę (...) zł na przeżycie, pożyczkę w Providencie z 12 lutego 2015 r. na kwotę (...) zł z ratą (...) zł, z 18 września 2014 r. na kwotę (...) zł z ratą (...) zł, z 13 stycznia 2015 r. na kwotę (...) zł z ratą (...) zł na spłatę innych zobowiązań, z 5 września na kwotę (...) zł z ratą (...) zł na poratowanie zdrowia. Nadto podał, że posiada dwie pożyczki w łącznej kwocie z odsetkami w wysokości (...) zł w prywatnej firmie pożyczkowej i z uwagi na tajemnice handlową nie może przedłożyć kopii tych umów, które zostały zawarte w formie aktów notarialnych. Łączne zobowiązania wynoszą (...) zł z łączną ratą miesięczną (...) zł.

W dniu 20 stycznia 2015 r. skarżący zaciągnął kredyt w wysokości (...) zł z przeznaczeniem na spłatę zobowiązań finansowych na 47 miesięcznych rat po (...) zł, 10 marca 2015 r. żona skarżącego zaciągnęła kolejną pożyczkę w Plus Banku na kwotę (...) zł na okres 10 lat z całkowitą kwotą do spłaty w wysokości (...) zł. Natomiast 8 kwietnia 2015 r. zaciągnęła w Santander Consumer Banku kredyt w wysokości (...) zł na 35 miesięcznych rat po (...) zł.

Do tego płacą podatek od nieruchomości łącznie (...) zł płatne w czterech ratach, rachunki za prąd i gaz (...) zł. Oświadczył, że wszystkie zobowiązania spłacane są terminowo, nie mają zajęć komorniczych.

Nieruchomość w B. przy ul. K przekazał córce w 2008 r. Nie posiada żadnych lokat, papierów wartościowych czy akcji spółek. Nie posiada także samochodu Toyota Land Crusier, który został sprzedany w 2006 r. Jedyna nieruchomość jaką posiada to 1/2 części domu w R. o powierzchni (...) m2. Żona posiada w B. 2 działki o powierzchni (...) m2 i (...) m2 (podatek od nieruchomości to (...) zł i (...) zł). Wskazał, że nieruchomości w B. obciążone są kredytami hipotecznymi.

W dniu 20 sierpnia 2014 r. uczestnik zawarł umowę z bankiem na zwiększenie limitu kredytowego do kwoty (...) zł, a jego żona w dniu 2 sierpnia 2014 r. zawarła umowę na przyznanie limitu kredytowego do kwoty (...) zł.

Oboje z żoną nie prowadzą żadnej działalności gospodarczej, ani nie wykonują pracy dorywczej.

Wnioskodawca przedłożył kserokopie:

- decyzji ZUS o wysokości renty - (...) zł netto miesięcznie

- umów pożyczek i kredytów gotówkowych

- PIT-u 37 za 2013 r. żony wnioskodawcy, z którego wynika dochód w wysokości (...) zł

- PIT-u 40A wnioskodawcy, z którego wynika jego dochód w 2013 r. w wysokości. (...) zł

- rachunków za media i leki

- wyciągu z rachunku bankowego w Plus Bank SA za okres od września 2014 r. do lutego 2015 r., gdzie wpływa wynagrodzenie żony skarżącego za kolejne miesiące w kwocie (...) zł i dokonuje spłaty raty kredytowej w kwocie (...) zł miesięcznie,

- wyciągu z rachunku bankowego w Banku Pocztowym SA za okres od 5 września 2014 r. do 10 lutego 2015 r., na który wpływa świadczenie rentowe wnioskodawcy, na którym widnieje saldo w wysokości - (...) zł, wykorzystano limit debetowy w kwocie (...) zł. Nadto na ten rachunek dokonywane są osobiste wpłaty przez wnioskodawcę w kwocie (...) zł - 7 listopada 2014 r., (...) zł - 5 grudnia 2014 r., (...) zł - 10 grudnia 2014 r., (...) zł - 7 stycznia 2015 r., (...) zł - 14 stycznia 2015 r., (...) - zł 20 lutego 2015 r. na pokrycie należności za media, raty kredytowe oraz za trzy numery telefonu komórkowego.

Zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest obowiązek ponoszenia przez stronę kosztów postępowania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 p.p.s.a.). Wniosek o prawo pomocy można wnieść w każdym czasie i obejmuje on koszty postępowania aktualne na dzień wniesienia wniosku oraz na przyszłość (art. 243 § 1 p.p.s.a.).

Przyznanie prawa pomocy w części następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach swojego utrzymania oraz rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa, zatem na wnioskodawcy ubiegającym się o prawo pomocy. Owe wykazanie polega w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że nie dysponuje środkami, które mógłby przeznaczyć na uiszczenie kosztów postępowania chociażby w części.

Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach nie wynika jednoznacznie, że sytuacja wnioskodawcy pozwala na przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie chociażby częściowo. Istotna w tym zakresie jest aktualna sytuacja majątkowa i finansowa wszystkich członków rodziny prowadzących wspólne gospodarstwo domowe. Możliwości płatnicze wnioskodawcy oceniane są przez pryzmat dochodów osiąganych przez wszystkich domowników prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, a takie wraz z żoną prowadzi wnioskodawca. Wspólnie utrzymują się z jego renty i wynagrodzenia za pracę żony wnioskodawcy w łącznej wysokości około (...) zł netto miesięcznie. Z oświadczenia wynika, że wspólnie ponoszą koszty kredytów, pożyczek i utrzymania domu oraz samochodu w łącznej wysokości około (...) zł miesięcznie, resztę ((...) zł) przeznaczają na wyżywienie i leki. Jak wynika z przedstawionych przez wnioskodawcę oświadczeń oraz dokumentów wydatki jakie ponosi miesięcznie wraz z żoną na utrzymanie domu, zakup wyżywienia i lekarstw oraz spłatę zaciągniętych kredytów i pożyczek przewyższają uzyskiwane dochody, na które składa się renta T. K. oraz wynagrodzenie jego żony za pracę.

Wnioskodawca argumentował, że brakujące środki na wydatki rodziny pokrywa z limitu w rachunku bankowym do wysokości (...) zł, oraz z doraźnego wsparcia finansowego z komercyjnych instytucji pożyczkowych. Nadto w styczniu i marcu 2015 r. zaciągnął wraz z żoną kolejne pożyczki na spłatę poprzednich i na cele konsumpcyjne w łącznej wysokości (...) zł, z miesięczną ratą w wysokości około (...) zł. Oznacza to, sytuacja finansowa wnioskodawcy i jego żony została pozytywnie oceniona przez profesjonalną instytucję finansową i gwarantuje, mimo dotychczasowego obciążenia kredytowego, spłatę kolejnych obciążeń.

Zaznaczyć należy, ze fakt ponoszenia tak wysokich kosztów spłaty zaciągniętych w bankach i instytucjach finansowych zobowiązań, nie może stanowić okoliczności uzasadniającej zwolnienie strony od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania. Koszty sądowe należy bowiem traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Kredyty i pożyczki zaciągnięte przez wnioskodawcy nie mogą być traktowane priorytetowo w stosunku do obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, albowiem nie można przyjąć, że prywatne zobowiązania finansowe mają pierwszeństwo przed zobowiązaniami publicznoprawnymi. Ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinien w pierwszej kolejności poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania (por. postanowienia NSA z dnia 22 lutego 2012 r. o sygn. akt II OZ 72/12 oraz z dnia 8 lipca 2014 r. o sygn. akt II OZ 671/14, dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zauważyć przy tym należy, że wnioskodawca tak skutecznie operuje swoimi finansami, że jak oświadczył, wszystkie zobowiązania reguluje terminowo i nie ma żadnych zajęć komorniczych.

Należy także podkreślić, że z wyciągu z rachunku bankowego skarżącego wynika, że w okresie ostatnich miesięcy osobiście dokonywał systematycznych wpłat na ten rachunek w kwocie pozwalającej na pokrycie rat kredytowych, należności za media i telefony komórkowe. Pomimo wezwania wnioskodawca nie wyjaśnił, z jakiego tytułu uzyskał dodatkowe środki.

Posiadany przez wnioskodawcę majątek stanowi nieruchomość w R., która zaspokaja potrzeby mieszkaniowe rodziny, a nadto żona wnioskodawcy posiada dwie działki budowlane w B., posiadają także samochód osobowy Fiat Panda. Zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy majątek ten nie przynosi żadnych dodatkowych dochodów, a wiąże się z kosztami jego utrzymania. Wnioskodawca wskazał, że majątek ten został obciążony hipotecznie, ale nie wskazał do jakiej kwoty. Okoliczność ta jednak nie uniemożliwia jego zbycia. Posiadanie majątku nieruchomego co do zasady stanowi negatywną przesłankę przyznania prawa pomocy, gdyż może stanowić przedmiot obciążenia lub dzierżawy, czy zbycia i tym samym pokryć należności zabezpieczone hipotecznie (zwolnić się od obciążeń) i dostarczyć dodatkowych środków finansowych.

Powyższe pozwala przyjąć, że skarżący ma możliwości by uzyskać dodatkowe dochody, żona dysponuje także majątkiem nieruchomym, który może zbyć celem pozyskania dodatkowych środków i wsparcia domowego budżetu. Ponadto skarżący nie uprawdopodobnił żadnymi dokumentami niemożności zbycia, wydzierżawienia lub innego zagospodarowania posiadanych przez niego i żonę działek. Istotne jest bowiem, że posiadany majątek może przynosić potencjalne pożytki, może również służyć jako zabezpieczenie pożyczki lub kredytu, jeśli właścicielowi, który jest zobowiązany do poniesienia określonych wydatków, brakuje bieżących środków finansowych (por. postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 478/04, z dnia 29 maja 2013 r. o sygn. II OZ 406/13 oraz z 10 lutego 2014 r. o sygn. akt II FZ 51/14, dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W tym stanie rzeczy skarżący nie wykazał w sposób wiarygodny, że z posiadanego majątku oraz uzyskiwanego dodatkowego dochodu nie ma możliwości wygospodarowania środków na należne koszty postępowania w niniejszej sprawie. Powyższe musiało skutkować odmową przyznania prawa pomocy.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.