Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1807287

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu
z dnia 25 marca 2015 r.
II SA/Po 1364/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.).

Sędziowie WSA: Maria Kwiecińska, Elwira Brychcy.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2015 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia (...) 2014 r. Nr (...) w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę

I.

uchyla zaskarżoną decyzję,

II.

określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Uzasadnienie faktyczne

Starosta P. decyzją z dnia (...) 2014 r. nr (...) (znak: (...)) odmówił K. M., zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielania pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego w granicy z działką ewid. Nr (...) położonego L., obręb L., arkusz (...) przy ul. F. (...).

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż w dniu 11 września 2013 r. Inwestor - K. J. M. złożył wniosek o wydanie pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego w granicy z działką ewid. nr (...) położonego w L., obręb L. Arkusz (...) przy ul. F. (...). Postanowieniem z dnia 10 października 2013 r. Starosta P. zobowiązał inwestora do usunięcia braków przedmiotowego wniosku, a następnie zawiesił postępowanie na wniosek inwestora (postanowienie z dnia 21 października 2013 r.). Dnia 4 lipca 2014 r. inwestor złożył wniosek o podjęcie postępowania wraz z uzupełnieniem projektu budowlanego, a Starosta P. postanowieniem z dnia (...) 2014 r. podjął postępowanie w przedmiotowej sprawie.

Dalej organ podał jakie obowiązki zostały nałożone na inwestora w postanowieniu z dnia (...) 2013 r. i wyjaśnił, iż po analizie przedłożonego przez inwestora uzupełnionego projektu budowlanego doszedł do wniosku, że strona nie zrealizowała obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia (...) 2013 r.

W szczególności organ wskazał, iż inwestor nie dostarczył charakterystyki energetycznej wymaganej zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. e, art. 34 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, zgodnej z § 11 ust. 2 pkt 10 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego z dnia 25 kwietnia 2012 r. opracowanej zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 6 listopada 2008 r. w sprawie metodologii obliczania i charakterystyki energetycznej budynku i lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową oraz sposobu sporządzania i wzorów świadectw ich charakterystyki energetycznej. Charakterystykę energetyczną określa się na podstawie obliczonego wskaźnika rocznego zapotrzebowania na nieodnawialną energię pierwotną budynku ocenianego EP[kWh/ (m2/rok)), którego wartość powinna być mniejsza od wartości granicznych określonych § 329 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Powyższy warunek nie został spełniony w dostarczonej charakterystyce energetycznej.

W ocenie organu I instancji nie został spełniony wymóg § 12 ust. 5 lit. a miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta L. ustalający parkowanie w granicach działki budowlanej w ilości nie mniejszej niż 2 stanowiska na każdą działkę budowlaną w przypadku zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wolnostojącej i bliźniaczej. Nie można przyjąć jako wystarczającej informacji inwestora, że ze względu na wymiary działki nie ma możliwości zapewnienia 2 miejsc postojowych dla samochodów osobowych w odległościach spełniających § 19 ust. 1, 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ponadto, według Starosty inwestor niesłusznie przywołał zapis § 18 ust. 2 pkt 6 ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta L., dopuszczający lokalizację stanowisk postojowych na terenach dróg klasy lokalnej KD L. Powyższy zapis dotyczy tylko i wyłącznie sytuacji realizacji inwestycji publicznych jaką jest budowa drogi, a § 12 ust. 5 lit. a miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta L. jednoznacznie określa, że pełne potrzeby parkingowe należy zapewnić na działce budowlanej.

Dalej w uzasadnieniu decyzji wskazano, że inwestycja nie jest zgodna z definicją budynku mieszkalnego jednorodzinnego zawartą w art. 3 ust. 2 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w zakresie ilości lokali. Budynek mieszkalny jednorodzinny to budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. W wyniku planowanej rozbudowy powstanie nowy lokal mieszkalny na piętrze, a w budynku tym już istnieją dwa lokale mieszkalne. Budynek, który posiada 3 lokale mieszkalne, nie jest zaś budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym.

Organ I instancji wskazał nadto, że nie sporządzono ekspertyzy technicznej właściwej jednostki badawczo-rozwojowej albo rzeczoznawcy budowlanego do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych uzgodnionej z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej dla nadbudowy i rozbudowy przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego wymaganej zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie stanowiącym, że wymagania, których mowa w § 1 ww. warunków, mogą być spełnione w inny sposób niż podany w rozporządzeniu stosownie do wskazań ww. ekspertyzy.

W ocenie Starosty wnioskowanej inwestycji nie zaprojektowano zgodnie z zapisami § 13 ust. 2 pkt 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta L., który dopuszcza sytuowanie budynków przy granicy z sąsiednimi działkami w zabudowie bliźniaczej, a ponadto dla zabudowy istniejącej jeśli na sąsiedniej działce bezpośrednio przy granicy znajduję się budynek, w odległości identycznej jak sąsiednia o gabarytach nie większych od zabudowy sąsiedniej z zachowaniem przepisów odrębnych, tj. § 12 ust. 3 pkt 2, 3 rozporządzenia Ministra infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zaprojektowano budynek o większej długości niż istniejący budynek na sąsiedniej działce, a więc o gabarytach większych od istniejącej zabudowy sąsiedniej zlokalizowanej w granicy działki. Zgodnie z powyższym przepisem rozbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego w granicy możliwa jest jedynie w odległości minimum 3 m lub 4 m w zależności czy będzie on usytuowany w stronę granicy działki ścianą bez okien/drzwi lub ścianą z otworami okiennymi bądź drzwiami, by zachować w pasie o szerokości 3 m wzdłuż tej granicy jego dotychczasowe wymiary.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł K. M. podnosząc, iż przedłożony projekt architektoniczno-budowlany zawiera charakterystykę energetyczną wymaganą zgodnie z przepisami prawa. Z tabeli nr 9 na str. 16 charakterystyki wynika jednak, że spełniono warunek izolacyjności cieplnej przegród zewnętrznych i okien, a to czyni zadość wymaganiom § 328 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Skoro spełniono warunek opisany w § 329 ust. 1 pkt 1, to spełnienie warunku § 329 ust. 1 pkt 2 jest zbędne. Spełnione są też wymagania z § 328 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia.

Dalej odwołujący się podniósł, iż z uwagi na stan zagospodarowania działki, której dotyczy wniosek nie ma możliwości zapewnienia miejsc postojowych dla samochodów osobowych w ilości 2 stanowisk, jak zapisano w § 12 pkt 5 lit. a planu miejscowego, aby spełniały one warunki odległościowe określone w § 19 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Zdaniem strony zapis § 12 planu miejscowego nie ma zastosowania od działki inwestora. Pogląd przeciwny oznaczałby uniemożliwienie rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego na działce wyłącznie z tego powodu, że ze względu na istniejące zagospodarowanie i gabaryty działki nie ma możliwości zorganizowania na tej działce miejsc postojowych dla samochodów osobowych. Planowana rozbudowa w żaden sposób nie wpływa na możliwości lokalizacyjne miejsc postojowych dla samochodów osobowych na przedmiotowej działce, a ograniczenia w urządzaniu tych miejsc istnieją obiektywnie, niezależnie czy będzie realizowana rozbudowa domu czy nie.

Według strony bezpodstawne są twierdzenia organu, iż inwestor planuje stworzenie trzech lokali z przebudowywanym budynku. Projekt budowlany zarówno w części opisowej jak i graficznej przewiduje dwa lokale mieszkalne. Jeden z istniejących lokali uzyska nowe wejście.

Dalej strona podniosła, iż niezrozumiały jest dla niej obowiązek wykonania ekspertyzy technicznej w trybie § 2 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Nie wiadomo, czego dokładnie ta ekspertyza techniczna miałaby dotyczyć.

Zdaniem K. M. planowana rozbudowa zgodna jest także z § 13 ust. 2 pkt 3 planu miejscowego. Zgodnie z tym zapisem dopuszczone jest sytuowanie budynków przy granicach z działkami sąsiednimi w zabudowie bliźniaczej, szeregowej i grupowej, ponadto dla zabudowy istniejącej, jeśli na sąsiedniej działce w odległości mniejszej niż 3 m lub bezpośrednio przy granicy znajduje się budynek, dopuszcza się zabudowę działki w odległości identycznej jak sąsiednia, o gabarytach nie większych od zabudowy sąsiedniej, z zachowaniem przepisów odrębnych. Plan nie definiuje pojęcia "gabaryt budynku" Sięgając do definicji słownikowej pojęcia "gabaryt" strona wskazała, iż gabaryt w architekturze to obrys przekroju budynku lub budowli podawany w jej maksymalnych wymiarach zewnętrznych. Jeśli jednym z parametrów związanych z wymiarami zewnętrznymi jest wysokość, to tekst planu normuje szczegółowo kwestię tego wymiaru dla nowej zabudowy w § 13 ust. 2 pkt 1, określającego ustalenia względem gzymsu, okapu, kalenicy itp. Planowany przez inwestora obiekt po rozbudowie spełnia te wymogi. Z kolei jeśli gabarytem związanym z obrysem jest powierzchnia ograniczona wymiarami zewnętrznymi budynku, to tworzy ona powierzchnię zabudowy, którą tekst planu normuje szczegółowo w § 13 ust. 2 pkt 4 lit.b. Te wymagania planowany budynek również spełnia, co wykazano na str. 7 projektu architektoniczno - budowlanego. Tekst planu nie precyzuje jednak żadnych innych wymagań względem pozostałych parametrów geometrycznych inwestycji, w tym jej obrysu, a przez to gabarytów. Ponadto wszelkie wątpliwości interpretacyjne planu miejscowego powinny być rozstrzygane na korzyść strony. Użyte w tekście planu pojęcie "gabaryt" nie jest tożsame z cechą geometryczną długości lub szerokości, jakie zastosowano w § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Z kolei przywołany w zaskarżonej decyzji § 12 ust. 3 pkt 2, 3 cyt. powoływanego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...) nie ma w analizowanym przypadku zastosowania. W przepisach tych jest mowa o konkretnych cechach geometrycznych lecz nie o gabarycie.

Decyzją z dnia (...) 2014 r. o nr (...) Wojewoda Wielkopolski utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu przyznał rację inwestorowi, iż w projekcie budowlanym zawarto wymaganą charakterystykę energetyczną budynku wykonana przez mgr inż. Pawła Barczyńskiego posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności instalacyjnej, za wykonanie której autor ponosi odpowiedzialność cywilną. Według Wojewody organ I instancji Starosta P. sprawdzając merytorycznie charakterystykę energetyczną wykroczył poza zakres swoich uprawnień.

Organ podzielił również zarzut strony, iż Starosta P. niesłusznie stwierdził, iż w wyniku planowanej rozbudowy powstanie nowy lokal mieszkalny na piętrze. Stanowisko to nie jest poparte żadnym argumentem, a jedynie przypuszczeniami organu.

Wojewoda zgodził się również, iż wzywanie inwestora do przedłożenia ekspertyzy technicznej właściwej jednostki badawczo-rozwojowej albo rzeczoznawcy budowlanego oraz do spraw przeciwpożarowych uzgodnionej z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej dla nadbudowy i rozbudowy przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego wymaganej § 2 ust. 2 rozporządzenia warunków sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki nie było w żaden sposób umotywowane przez organ I instancji, tym bardziej, iż inwestor nie zamierzał spełniać wymagań, o których mowa w § 2 ust. 1, w sposób inny niż określony w rozporządzeniu. Inwestor przedłożył w projekcie budowlanym ekspertyzy techniczne, będące oceną stanu technicznego konstrukcji budynków znajdujących się na działce (...) oraz 122 przy ul. F. w L., wykonane przez rzeczoznawcę budowlanego mgr inż. K. J., co w wypełnia dyspozycję § 206 rozporządzenia warunków sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów organ odwoławczy zauważył, iż § 12 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta L. "L.-Centrum" dotyczy ogólnie pojętej komunikacji i infrastruktury na terenie, na którym obowiązuje plan miejscowy. Przepis ten określa sposób komunikacji z terenów przyległych dróg publicznych, powiązanie obszaru planu z układem komunikacyjnym miasta L., ale również reguluje ilość miejsc postojowych na terenach różnej zabudowy. Według organu przepisu tego nie można traktować w sposób, jaki robi to strona i uznać, że obowiązuje on wtedy, kiedy przedmiotem wniosku o pozwolenie na budowę jest szeroko pojęta infrastruktura. K. M., pomimo postanowienia, nie zaprojektował minimalnej ilości miejsc postojowych na swojej działce, a zatem przedłożony projekt budowlany nie jest zgodny w tym zakresie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Dalej Wojewoda zauważył, iż przedmiotowa działka leży na terenie oznaczonym w miejscowym planie symbolem MN 14 - są to tereny zabudowy mieszkaniowej, których przeznaczeniem podstawowym jest zabudowa jednorodzinna wolno stojąca, przy czym dopuszcza się zabudowę bliźniaczą wyłącznie jako uzupełnienie istniejącej zabudowy. Ponadto dla zabudowy istniejącej jeśli na działce sąsiedniej w odległości mniejszej niż 3 m lub bezpośrednio przy granicy znajduje się budynek, dopuszcza się zabudowę działki w odległości identycznej jak sąsiednia, o gabarytach nie większych od zabudowy sąsiedniej, z zachowaniem przepisów odrębnych (§ 13 ust. 2 pkt 3 planu miejscowego). Inwestor zamierza rozbudować dom w taki sposób, iż będzie on miał wymiar w głąb działki (długość) większy niż budynek na sąsiedniej działce (...).

Według Wojewody planowa rozbudowa z nadbudową jest niezgodna z § 12 ust. 3 pkt 2 i 3 rozporządzenia sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jak wynika bowiem z planu zagospodarowani działki inwestor, zamierza rozbudować budynek zwiększając jego długość o 260 cm. Dla nowopowstałej ściany przylegającej do również nowopowstałej ściany budynku gospodarczego zaprojektowano m.in. fundament. Jak wynika z planu zagospodarowania terenu długość budynku po rozbudowie będzie większa niż długość budynku na działce (...), co jest niezgodne z warunkami technicznymi oraz z zapisami w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, inwestor pomimo postanowienia z dnia 10 października 2013 r. nie zmienił gabarytów - w szczególności długości projektowanego budynku. Zapis § 12 ust. 3 pkt 2 warunków technicznych brzmi jednoznacznie i wszelka polemika, zawarta w odwołaniu, odnosząca się do definicji słowa "gabaryt" nie jest podstawą do zatwierdzenia niezgodnego z planem i zapisami warunków technicznych projektu budowlanego.

Reasumując Wojewoda Wielkopolski stwierdził, iż pomimo, że projekt budowlany jest kompletny, posiada niezbędne uzgodnienia i opinie, został wykonany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego, to jednak niezgodność zamierzenia budowlanego z zapisami miejscowego planu oraz z przepisami zawartymi w warunkach technicznych uniemożliwiają organowi zatwierdzenie projektu budowlanego oraz udzielenie pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji.

Skargę na powyższą decyzję wniósł K. M. powtarzając podniesione w odwołaniu zarzuty dotyczące błędnego zastosowania w sprawie § 12 miejscowego planu zagospodarowani przestrzennego Miasta L. dotyczącego ilości miejsc parkingowych. Strona zauważyła, iż w pkt 3 opisu do planu zagospodarowania działki z projektu budowlanego znajduje się informacja, że sposób parkowania samochodów osób zamieszkujących przedmiotową nieruchomość pozostaje niezmienny, a dokonywany jest między liniami rozgraniczającymi ulicę, co jest zgodne z § 19 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz zgodne z § 18 pkt 2 ppkt 6 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta L. "L. - Centrum", dopuszczającego również dla dróg klasy lokalnej wyznaczenie miejsc postojowych dla samochodów na terenach dróg publicznych. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda Wielkopolski pominął odniesienie się do powyższych okoliczności.

Dalej skarżący podniósł, iż § 13 ust. 2 pkt 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta L. "L" dopuszcza sytuowanie budynków przy granicach z działkami sąsiednimi w zabudowie bliźniaczej, szeregowej i grupowej. Ponadto dla zabudowy istniejącej, jeśli na sąsiedniej działce w odległości mniejszej niż 3 m lub bezpośrednio przy granicy znajduje się budynek, dopuszcza się zabudowę działki w odległości identycznej jak sąsiednia, o gabarytach nie większych od zabudowy sąsiedniej, z zachowaniem przepisów odrębnych. Faktem jest, że budynek mieszkalny na działce o nr ewid. (...) przy ul. F. 36a zlokalizowany jest bezpośrednio przy granicy z działką o nr ewid. (...). Spełniony jest więc podstawowy warunek z § 13 ust. 2 pkt 3 tekstu planu. Skarżący zauważył, że wśród pojęć używanych w tekście planu, a zdefiniowanych w § 2 nie ma definicji pojęcia "gabaryty budynku". Dalej skarżący powtórzył swoje stanowisko dotycząc interpretacji pojęcia "gabaryt" wyrażone w odwołaniu. Wskazując, że planowany budynek będzie spełniał określone w planie miejscowym parametry dotyczące jego wysokości jak i powierzchni zabudowy.

Według strony użyte w tekście planu pojęcie "gabaryt" nie jest też tożsame z pojedynczą cechą geometryczną długości lub szerokości, jakie zastosowano w § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki. Ponadto przywołany w zaskarżonej decyzji § 12 ust. 3 pkt 2, 3 cyt rozporządzenia nie ma w analizowanym przypadku zastosowania. Dla inwestycji planowanej na działce o nr ewid. (...) przy ul. F. 36 spełnione są wymogi § 12 ust. 2. Przepis ten określa, że dopuszczone jest sytuowanie bezpośrednio przy granicy budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego. A ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "L." w § 12 ust. 2 pkt 3 dopuszczają sytuowanie budynków przy granicy z działkami sąsiednimi na obszarze oznaczonym symbolem MN 14, z zachowaniem przepisów odrębnych. Jeśli przepisami tymi są wymogi rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, to jednak nie wymogi § 12 ust. 3 pkt 2 i 3, lecz § 12 ust. 2, a więc te, które dotyczą ogólnej zasady lokalizacji bezpośrednio przy granicy budynków zwróconych ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy na obszarze zabudowy o dowolnych charakterze. Skoro plan dopuszcza taką lokalizację, to spełnianie dodatkowych wymogów określonych jak dla zabudowy jednorodzinnej, ale nie objętej ustaleniami planu miejscowego lub ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, czyli wg § 12 ust. 3 pkt 2 i 3 cyt. rozporządzenia jest zbędne. Spełniono bowiem wymogi przepisu podstawowego, a więc nadrzędnego wobec § 12 ust. 2 i ust. 3. Dlatego też tekst planu miejscowego omawia cechy geometryczne sąsiadujących obiektów, definiując je np. pod pojęciem "gabarytów", a § 12 ust. 3 pkt 2 i pkt 3 omawia cechy geometryczne obiektów, mówiąc m.in. o ich długościach i szerokościach, jednak nie o "gabarytach".

Odpowiadając na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, to jest kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W myśl przepisu art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy również zaznaczyć, że stosownie do treści z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji, Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie należało uchylić zaskarżoną decyzję, chociaż nie można się zgodzić z całością argumentacji podniesionej w skardze. Przy wydaniu kontrolowanej decyzji Doszło bowiem do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania odwoławczego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.).

W pierwszym rzędzie wskazać należy, iż Wojewoda Wielkopolski naruszył przepis § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) poprzez niewłaściwe jego zastosowanie w sprawie.

Istota występującego w niniejszej sprawie problemu prawnego sprowadza się do dokonania wykładni przepisów § 12, w tym w szczególności wzajemnego stosunku ust. 1, 2 i 3 tegoż rozporządzenia.

Zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż:

1)

4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy,

2)

3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.

Dalej § 12 ust. 2 stanowi, iż sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Wreszcie w myśl § 13 ust. 3 w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się:

1)

sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m,

2)

sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce lub do ściany budynku projektowanego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, pod warunkiem że jego część leżąca w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki będzie miała długość i wysokość nie większe niż ma budynek istniejący lub projektowany na sąsiedniej działce budowlanej,

3)

rozbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli w pasie o szerokości 3 m wzdłuż tej granicy zostaną zachowane jego dotychczasowe wymiary, a także nadbudowę tak usytuowanego budynku o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy nie może być otworów okiennych lub drzwiowych,

4)

sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych.

Analiza powyższych regulacji pozwala na stwierdzenie, iż § 12 ust. 1 rozporządzenia ustanawia generalne zasady sytuowania budynków względem granic działki budowlanej, zaś ust. 2 i 3 niezależne od siebie przesłanki dopuszczalności odstąpienia od tychże zasad ogólnych, wraz z określeniem dopuszczalnego zakresu tych odstępstw.

O odrębności regulacji zawartych w § 12 ust. 2 i § 12 ust. 3 rozporządzenia świadczy okoliczność, iż pierwszy z wyżej wskazanych przepisów dotyczy wszelkiego rodzaju zabudowy, to jest zarówno budynków w zabudowie jedno, jak i wielorodzinnej oraz budynków o funkcji usługowej, produkcyjnej i wszelkiej innej, a § 12 ust. 3 wyłącznie obiektów w zabudowie jednorodzinnej.

Powyższe oznacza, iż w przypadku gdy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub w ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy znalazły się zapisy pozwalające na realizację inwestycji bezpośrednio przy granicy lub 1,5 metra od niej i co za tym idzie określania dopuszczalnego usytuowania budynku względem granic działki budowlanej dokonuje się w oparciu o regulację § 12 ust. 2 rozporządzenia, to brak jest przesłanek do jednoczesnego stosowania regulacji określonych w ust. 3 tego samego paragrafu.

Inaczej rzecz ujmując miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego może ustanawiać wyjątki od zasady określonej w § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, przy czym wyjątki te mogą dotyczyć wszelkiego rodzaju zabudowy, a niezależnie od tego - o ile brak jest dla danego terenu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, względnie plan ten nie zawiera postanowień dotyczących usytuowania budynków względem granic działek budowlanych - w przypadku zabudowy jednorodzinnej dopuszczalne odstępstwa od zasad ogólnych określa § 12 ust. 3 rozporządzenia.

Ratio legis § 12 ust. 3 rozporządzenia sprowadza się bowiem do zliberalizowania wymogów określonych w § 12 ust. 1 rozporządzenia, przy czym liberalizacja ta dotyczy wyłącznie jednego, stosunkowo najmniej dolegliwego dla sąsiadów rodzaju zabudowy jakim jest zabudowa jednorodzinna.

Zauważyć w tym miejscu należy, iż jednoczesne stosowanie do obiektów w zabudowie jednorodzinnej § 12 ust. 2 i § 12 ust. 3 rozporządzenia prowadziłoby do sytuacji, w której zabudowa jednorodzinna poddana byłaby regulacjom bardziej restrykcyjnym niż zabudowa wielorodzinna, odnośnie której brak jest przepisu będącego odpowiednikiem § 12 ust. 3 rozporządzenia. Taki wynik wykładni uznać zaś należy za sprzeczny z zasadą racjonalności prawodawcy i co za tym idzie podlegający odrzuceniu.

Dalej zauważyć należy, iż obowiązek respektowania rozstrzygnięć dotyczących zlokalizowania obiektu na działce zawartych w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego nie oznacza przy tym bezwzględnego związania organu wydającego decyzje o pozwoleniu na budowę, rozumianego jako nakaz wydania decyzji pozytywnej dla inwestora, albowiem zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm., dalej Prawo budowlane) przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, które to sprawdzenie obejmować musi także usytuowanie obiektu na działce z przepisami prawa, w tym przepisami techniczno-budowlanymi.

Powyższe oznacza jednakże konieczność dokonania oceny czy planowana inwestycja spełnia wymagania określone § 12 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a nie - jak uczynił to w niniejszej sprawie organ II instancji - oceny spełnienia wymagań określonych w § 12 ust. 3 pkt 2 i 3 rozporządzenia.

Sposób sformułowania § 12 ust. 2, w tym w szczególności wskazanie, iż dotyczy on sytuowania budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 przesądza w pierwszym rzędzie o tym, iż dopuszczalność jego stosowania, a więc rozstrzygania o usytuowaniu budynku w oparciu o postanowienia planu miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy dotyczyć może wyłącznie budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.

Powyższe oznacza, iż nawet gdyby miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszczał usytuowanie bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości 1,5 m od tej granicy budynku zwróconego w stronę tej granicy ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi, to organ administracji architektoniczno-budowlanej nie byłby uprawniony do udzielenia pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego.

Konstrukcja § 12 ust. 2 rozporządzenia oznacza także, iż zakres dyspozycji normy w nim zakodowanej obejmuje także obowiązek sytuowania obiektów budowlanych zgodnie z § 13, 60 i 271-273 rozporządzenia oraz przepisami odrębnymi określającymi dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków o ile wynikają z nich inne wymagania.

Powyższe wynika z faktu, iż wprawdzie § 12 ust. 2 rozporządzenia odsyła do przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, to jednak dla odkodowania normy zawartej w ust. 1 pkt 2 koniecznym jest uwzględnienie części wstępnej ust. 1, wspólnej dla jego pkt 1 i 2.

Taki sposób rozumienia treści normatywnej § 12 ust. 2 rozporządzenia znajduje także oparcie w zasadzie, iż wyjątki interpretować należy ściśle. Skoro zaś § 12 ust. 2 określa jedynie wyjątek od zasady sytuowania obiektów zwróconych ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy w odległości nie mniejszej niż 3 metry od tej granicy, to nie można sposób dorozumiany przyjmować, iż wyłącza on w stosunku do budynków, których dotyczy, stosowanie przepisów § 13, 60 i 271-273 rozporządzenia oraz przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków.

Stąd też uznać należy, iż weryfikacja przez organ administracji architektoniczno-budowlanej spełniania przez przedłożony projekt wymogów określonych przepisami techniczno-budowlanymi oznacza badanie jego zgodności z przepisami § 13, 60 i 271-273 rozporządzenia oraz przepisami odrębnymi określającymi dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków. Dopiero ustalenie, iż projektowany obiekt budowlany wymogów określonych w tych przepisach nie spełnia uzasadniać zaś będzie zastosowanie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego i ewentualnie wydanie decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.

W realiach niniejszej sprawy istotnym jest, iż dla obszaru, na którym znajduje się nieruchomość, na której inwestor zamierza zrealizować inwestycję obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przyjęty uchwałą Rady Miasta L. z dnia (...) 2009 r., Nr (...) w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta L. "L " ((...)) zawierający regulacje dotyczące sytuowania budynków w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, co oznacza, iż wyłączone było stosowanie przez organy regulacji zawartych w § 12 ust. 3 rozporządzenia, na które Wojewoda powołał się w uzasadnieniu swojej decyzji.

W tym też zakresie zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów prawa materialnego, to jest § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia polegającym na niewłaściwym zastosowaniu tych przepisów, przy jednoczesnym braku oceny czy planowana inwestycja jest zgodna z przepisami § 13, 60 i 271-273 rozporządzenia.

Niejako wyprzedzając dalsze rozważania wskazać w tym miejscu należy, iż obowiązek dokonania takowej oceny zaktualizuje się po stronie organu administracji architektoniczno-budowlanej w przypadku pozytywnego wyniku sprawdzenia zgodności przedłożonego projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Zauważyć bowiem należy, iż zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego, co oznacza, iż organ architektoniczno-budowlany dokonując powyższego sprawdzenia dokonać musi jego wykładni celem odkodowania norm prawnych zawartych w jego przepisach, analogicznie jak w przypadku każdego aktu prawa powszechnie obowiązującego.

W będącej przedmiotem kontroli sądowej decyzji Wojewoda dokonując powyższego sprawdzenia wskazał, iż przedłożony projekt budowlany nie jest zgodny z § 12 uchwały Rady Miasta L. z dnia (...) 2009 r., Nr (...) w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta L. "L.", albowiem wnioskodawca nie zaprojektował na swojej posesji minimalnej wymaganej tym przepisem ilość miejsc postojowych.

Z takim stanowiskiem organu nie sposób się w ocenie Sądu zgodzić.

Zauważyć bowiem należy, iż powołany przez organ § 12 uchwały Rady Miasta L. z dnia (...) 2009 r., Nr (...) stanowi, że w zakresie zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej ustala się:

1)

powiązanie obszaru planu z podstawowym układem komunikacyjnym miasta L. poprzez drogi publiczne klasy głównej i zbiorczej;

2)

obsługę komunikacyjną terenów z przyległych dróg publicznych, z dopuszczeniem przejazdu przez tereny oznaczone symbolem ZP;

3)

dopuszczenie jednego zjazdu dla każdej działki budowlanej, przy czym dla działek narożnych usytuowanie zjazdów poza strefą skrzyżowań;

4)

zasady budowy i przebudowy dróg spowodowane inwestycją niedrogową zgodnie z przepisami odrębnymi;

5)

parkowanie w granicach działki budowlanej w ilości nie mniejszej niż:

a)

dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wolno stojącej i bliźniaczej - 2 stanowiska na każdą działkę budowlaną,

b)

dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej grupowej i szeregowej - 1 stanowisko na każdą działkę budowlaną,

c)

dla zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej - 1,5 stanowiska na każde mieszkanie,

d)

dla biur oraz obiektów usługowych, z wyjątkiem handlowych i oświaty - 3 stanowiska postojowe na 100,0 m2 powierzchni użytkowej,

e)

dla obiektów handlowych 4,5 stanowiska postojowego na 100,0 m2 powierzchni użytkowej,

f)

dla usług oświaty - 1 stanowisko postojowe na 100,0 m2 powierzchni użytkowej,

g)

dla obiektów gastronomicznych 36 stanowisk postojowych na 100 miejsc,

h)

dla obiektów zamieszkania zbiorowego 25 stanowisk na każde 100 miejsc noclegowych;

i)

sumaryczna liczba stanowisk postojowych wynikająca z wymogów parkingowych dla obiektów wielofunkcyjnych, przy czym dla wbudowanych usług w parterach budynków, o których mowa w § 15 oraz dla powierzchni usługowych na terenie MW/U 10, dopuszcza się parkowanie na wyznaczonych miejscach postojowych na terenach okolicznych dróg publicznych,

j)

zapewnienie stanowisk postojowych dla osób niepełnosprawnych i rowerów, zgodnie z przepisami odrębnymi,

k)

lokalizację miejsc przeładunku i postoju w granicach własnej działki dla obsługi obiektów i terenów samochodami ciężarowymi w ilości wynikającej z potrzeb planowanej funkcji;

6)

zasady obsługi terenu infrastrukturą techniczną zgodnie z § 22.

Jak wynika z powyższego przepis ten dotyczy szeregu zagadnień, przy czym Wojewoda nie wskazał, z jaką jego jednostką redakcyjną nie jest zgodne planowane zamierzenie inwestycyjne skarżącego.

Z zawartego w uzasadnieniu decyzji stanowiska, iż § 12 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta L. "L." dotyczy ogólnie pojętej komunikacji i infrastruktury na terenie, na którym obowiązuje plan miejscowy, określa sposób komunikacji z terenów przyległych dróg publicznych, powiązanie obszaru planu z układem komunikacyjnym miasta L., ale również reguluje ilość miejsc postojowych na terenach różnej zabudowy domniemywać można, iż planowana inwestycja jest w ocenie Wojewody niezgodna z § 12 pkt 5 lit.a. Organ nie przytacza jednakże treści wskazanego wyżej przepisu, jak i nie dokonuje jego wykładni rozumianej jako odkodowanie normy prawnej w nim zawartej i nie przedstawia argumentów przemawiających za przyjętym rozumieniem przedmiotowego przepisu prawa miejscowego. Powyższe stanowi oczywiste naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie prawne decyzji powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa, uchybienie to mogło mieć przy tym wpływ na wynik sprawy, albowiem w jego następstwie organ dokonał błędnej wykładni tejże regulacji.

Zauważyć bowiem należy, iż sposób sformułowania § 12 uchwały Rady Miasta L. z dnia 5 lutego 2009 r., Nr XXVIII/164/2009 jest na tyle niejasny, iż przepis ten nie daje się stosować wprost i konieczna jest jego wykładnia systemowa i celowościowa.

Literalne odczytanie tegoż przepisu zdaje się bowiem sugerować, iż dotyczy on wyłącznie zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej i co za tym idzie stosuje się wyłącznie do inwestycji realizowanych w tym zakresie, to jest modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej, a nie dotyczy inwestycji polegających na budowie innego rodzaju budowli.

Z takim stanowiskiem prezentowanym przez skarżącego zarówno w skardze, jak i odwołaniu nie sposób się jednakże zgodzić, albowiem opiera się ono jedynie na literalnym brzmieniu zdania pierwszego § 12 uchwały Rady Miasta L. z dnia 5 lutego 2009 r., Nr XXVIII/164/2009, zaś zupełnie abstrahuje od usytuowania § 12 w strukturze analizowanej uchwały oraz od faktycznej treści pkt 5 tegoż paragrafu.

Proponowane przez stronę skarżącą literalne odczytanie § 12 uchwały Rady Miasta L. z dnia (...) 2009 r., Nr (...) powodowałoby bowiem pozbawienie jej pkt 5 dotyczącego wymogów dotyczących miejsc parkingowych realnej treści normatywnej, albowiem inwestycje dotyczące modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej siłą rzeczy nie wiążą się z realizacją zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wolno stojącej i bliźniaczej, zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej grupowej i szeregowej, zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, biur oraz obiektów usługowych, obiektów handlowych, obiektów usług oświaty, obiektów gastronomicznych i obiektów zamieszkania zbiorowego i co za tym idzie w trakcie modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej nie można by zagwarantować odpowiedniej - zdaniem organu stanowiącego gminy - ilości miejsc parkingowych zlokalizowanych nie na obszarze ogólnodostepnych dróg i placów, lecz w granicach działek budowlanych inwestorów poszczególnych wskazanych w tym przepisie rodzajów zabudowy.

Powyższe oznacza, iż zgodnie z wykładnią celowościową, a także biorąc pod uwagę zasadę racjonalności prawodawcy przepis § 12 uchwały Rady Miasta L. z dnia (...)2009 r., Nr (...) należy wykładać w ten sposób, iż fraza "w zakresie zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej ustala się" odnosi się wyłącznie do punktów 1 do 4 i 6 tej jednostki redakcyjnej, zaś § 12 pkt 5 samodzielnie ustanawia normy nakazujące inwestorom planującym realizację wskazanej w nich zabudowy zlokalizowanie w obrębie działek budowlanych odpowiednich ilości miejsc postojowych.

Za powyższą metodą wykładni tegoż przepisu przemawia nadto jego usytuowanie w rozdziale I uchwały zatytułowanym "Przepisy ogólne", a nie w jednostkach redakcyjnych dotyczących szczegółowych rozwiązań systemu komunikacyjnego (§ 18 i 19 uchwały).

Dokonując wykładni § 12 pkt 5 uchwały Rady Miasta L. z dnia (...) 2009 r., Nr (...) należy jednocześnie mieć na uwadze, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem uchwalanym "na przyszłość" i winien uwzględniać istniejące legalne zagospodarowanie terenu i wynikające z tego uwarunkowania. O tym, iż zamiarem Rady Miasta L. było uwzględnienie tego rodzaju okoliczności świadczy chociażby wskazanie w § 5 uchwały pkt 2 lit. b uchwały, iż dla istniejących działek budowlanych, położonych wewnątrz kwartałów zabudowy, dopuszcza się lokalizację zabudowy zgodnie z przepisami odrębnymi.

Powyższe prowadzi do wniosku, iż zawarte w § 12 pkt 5 uchwały Rady Miasta L. z dnia 5 lutego 2009 r. normy nakazujące zlokalizowanie w obrębie działek budowlanych odpowiednich ilości miejsc postojowych przy realizacji wskazanej w nich zabudowy, dotyczą wyłącznie inwestorów planujących realizację nowej zabudowy, a nie maja zastosowania do zabudowy już istniejącej, w tym także w sytuacji gdy inwestor planuje dokonanie na tej zabudowie robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę.

Odmienna, a przyjęta przez Wojewodę Wielkopolskiego wykładnia § 12 pkt 5 uchwały Rady Miasta L. z dnia (...)2009 r., Nr (...), zgodnie z którą przyjęte w planie normatywy miejsc postojowych obowiązują każdego inwestora zamierzającego przeprowadzić jakiekolwiek roboty budowlane wymagające uzyskania pozwolenia na budowę, prowadziłaby do niekaceptowalnych z punktu widzenia racjonalności prawodawcy skutków, takich jak na przykład niemożność wykonania termomodernizacji istniejącego budynku, czy też modernizacji poprzez wykonanie w nim nieistniejącej uprzednio instalacji gazowej lub centralnego ogrzewania, względnie jego innej przebudowy, tylko z tego powodu, iż na działce budowlanej nie sposób zlokalizować miejsc postojowych.

Reasumując uznać należy § 12 pkt 5 uchwały Rady Miasta L. z dnia (...) 2009 r., Nr (...) w zakresie w jakim ustanawia obowiązek zlokalizowania w obrębie działek budowlanych odpowiednich ilości miejsc postojowych stosuje się wyłącznie do lokalizacji nowych obiektów budowlanych w określonym miejscu, a nie znajduje on zastosowania w stosunku do realizacji innych robót budowlanych niż wykonywanie nowego obiektu budowlanego, w tym w szczególności do przebudowy lub rozbudowy istniejących budynków.

Co za tym idzie uznać należy, iż zaskarżona decyzja wydana w tym zakresie została z naruszeniem przepisów prawa materialnego - § 12 pkt 5 lit. a uchwały Rady Miasta L. z dnia (...) 2009 r., Nr (...) - polegającym na niewłaściwej wykładni przepisu i w następstwie tego niewłaściwym jego zastosowaniu w sprawie, które to naruszenie miało wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Niezależnie od powyższego w zaskarżonej decyzji wskazano, iż przedłożony projekt budowlany nie jest zgodny z regulacjami uchwały Rady Miasta L. z dnia (...) 2009 r., Nr (...) dotyczącymi lokalizacji zabudowy bezpośrednio w granicy działki. W szczególności Wojewoda wskazał, iż przedmiotowa działka leży na terenie oznaczonym w miejscowym planie symbolem MN 14 - są to tereny zabudowy mieszkaniowej, których przeznaczeniem podstawowym jest zabudowa jednorodzinna wolno stojąca, przy czym dopuszcza się zabudowę bliźniaczą wyłącznie jako uzupełnienie istniejącej zabudowy. Ponadto dla zabudowy istniejącej jeśli na działce sąsiedniej w odległości mniejszej niż 3 m lub bezpośrednio przy granicy znajduje się budynek, dopuszcza się zabudowę działki w odległości identycznej jak sąsiednia, o gabarytach nie większych od zabudowy sąsiedniej, z zachowaniem przepisów odrębnych (§ 13 ust. 2 pkt 3 planu miejscowego). Inwestor zamierza rozbudować dom w taki sposób, iż będzie on miał wymiar w głąb działki (długość) większy niż budynek na sąsiedniej działce (...). Planowa rozbudowa z nadbudową jest niezgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jak wynika z planu zagospodarowania działki inwestor zamierza rozbudować budynek zwiększając jego długość o 260 cm, a długość budynku po rozbudowie będzie większa niż długość budynku na działce (...), co jest niezgodne z zapisami w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

Stanowisko Wojewody w tym zakresie uznać należy w ocenie Sądu za przedwczesne i nie znajdujące oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym.

Zauważyć bowiem znajdujący w sprawie zastosowanie § 13 ust. 2 pkt 3 zdanie drugie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta L. "L." stanowi, iż dla zabudowy istniejącej dopuszcza się zabudowę działki w odległości identycznej jak sąsiednia, o gabarytach nie większych od zabudowy sąsiedniej, z zachowaniem przepisów odrębnych, jeśli na sąsiedniej działce w odległości mniejszej niż 3 m, lub bezpośrednio przy granicy znajduje się budynek.

Dla dokonania wykładni powyższego przepisu kluczowe znaczenie ma ustalenie jak rozumieć należy sformułowanie "o gabarytach nie większych od zabudowy sąsiedniej". Czyniąc powyższe ustalenia w pierwszym rzędzie sięgnąć należy do metod wykładni językowej, albowiem zarówno w analizowanym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, jak i przepisach rangi ustawowej brak jest definicji legalnej pojęcia "gabaryty budynku". Zgodnie z Małym słownikiem języka polskiego pod red. S. Skorupki, H. Auderskiej i Z Łempickiej. Wyd. PWN Warszawa 1969 s. 186 przez gabaryt rozumieć należy zasadnicze wymiary zewnętrzne urządzenia, maszyny, ładunku itp. Analogicznie w internetowym Słowniku języka polskiego PWN (dostępnym pod adresem http://sjp.pwn.pl) pojęcie gabaryt tłumaczy się jako każdy z wymiarów zewnętrznych przedmiotu lub najwyższą linię poziomu zasadniczej bryły budynku lub zespołu budynków.

Dla odtworzenia treści normy zakodowanej w § 13 ust. 2 pkt 3 zdanie drugie uchwały Rady Miasta L. z dnia (...)2009 r., Nr (...) sięgnąć nadto należy do wykładni funkcjonalnej. W tym zakresie nie budzi wątpliwości Sądu, iż ratio legis tej regulacji było w przypadku terenów z istniejącą zabudową w granicy działki umożliwienie zrealizowania takowej zabudowy również sąsiadowi takiego budynku, przy jednoczesnym uchronieniu właścicieli zabudowy już istniejącej od nieproporcjonalnych uciążliwości związanych realizacją zabudowy na działkach sąsiednich. Przykładowo rzecz ujmując regulacja ta ma chronić podmiot który legalnie pobudował się w granicy działki, lub w odległości mniejszej niż 3 metry od granicy działki jedynie na fragmencie tej granicy, przed zabudowaniem granicy przez sąsiada na odcinku znacznie dłuższym, czy też wręcz na całej długości granicy i budynkiem znacznie wyższym niż już w granicy istniejący, a więc chronić go przed uciążliwościami w wykorzystaniu nieruchomości większymi niż sam w stosunku do nieruchomości sąsiada powoduje.

W świetle powyższych rozważań oczywistym w ocenie Sądu jawi się, iż § 13 ust. 2 pkt 3 zdanie drugie przedmiotowego planu miejscowego należy wykładać w ten sposób, iż dopuszcza on zabudowę działki w odległości identycznej jak sąsiednia, a więc w realiach niniejszej sprawy w granicy działki, przy czym nowopowstała, względnie rozbudowywana zabudowa ma mieć podstawowe wymiary takie jak wysokość i głębokość wzdłuż granicy z działką sąsiednią nie większe od zabudowy sąsiedniej. Przez gabaryty w rozumieniu tego przepisu rozumieć zatem należy wysokość budynku i jego głębokość (wymiar wzdłuż granicy działki sąsiedniej), albowiem są to zasadnicze wymiary zewnętrzne mające znaczenie dla ewentualnego ograniczenia właściciela w korzystaniu z działki sąsiedniej.

Stąd też za nietrafne uznać należy poglądy skarżącego, który pojęcie gabarytów budynku usiłuje sprowadzić do jego powierzchni, względnie sumy jego wymiarów w rzucie poziomym. Oczywistym bowiem jawi się, że szerokość elewacji frontowej nie ma zasadniczego znaczenia dla oceny uciążliwości dla sąsiada nieruchomości pobudowanej w granicy działki, co oznacza, iż zaproponowane przez skarżącego wykładnia przepisów przedmiotowego planu miejscowego nie znajduje uzasadnienia celowościowego, a nadto jak wykazano powyżej nie znajduje także oparcia w wykładni językowej analizowanej regulacji.

Mimo nietrafności podnoszonej w tym zakresie w skardze argumentacji Sąd z urzędu pragnie wskazać, iż wymóg by rozbudowywana zabudowa miała podstawowe gabaryty, to jest wymiary takie jak wysokość i głębokość (czyli długość wzdłuż granicy z działką sąsiednią) nie większe od zabudowy sąsiedniej nie oznacza, iż musi ona być zlokalizowana dokładnie tak samo jak zabudowa na działce sąsiedniej. Inaczej rzecz ujmując w świetle § 13 ust. 2 pkt 3 zdanie drugie uchwały Rady Miasta L. z dnia (...) 2009 r., Nr (...) okoliczność, że na działce sąsiedniej zlokalizowana jest w granicy istniejąca zabudowa nie przesądza o tym, iż nowa względnie rozbudowywana zabudowa ma być zlokalizowana dokładnie w tym samym miejscu granicy, lecz jedynie o tym, że długość i wysokość ściany zlokalizowanej w granicy ma być nie większa, niż analogiczne parametry zlokalizowanej w tej samej granicy ściany budynku istniejącego.

Powyższe oznacza, iż organy administracji oceniając zgodność projektu budowlanego przedłożonego przez skarżącego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego winny uwzględnić, iż istniejąca na sąsiedniej działce nr (...) zabudowa zlokalizowana w granicy działki inwestora wysunięta jest przed front budynku inwestora. Co za tym idzie nie jest wystarczające stwierdzenie organów, iż inwestor zamierza rozbudować dom w taki sposób, iż będzie on miał wymiar w głąb działki (długość) większy niż budynek na sąsiedniej działce nr (...), albowiem organy winny ustalić jaka jest długość istniejącej zabudowy w granicy na działce nr (...), a następnie wymiar ten porównać długością budynku jednorodzinnego inwestora po planowanej rozbudowie. O ile bowiem wyrażona w jednostkach miary długość budynku mieszkalnego inwestora po planowanej rozbudowie nie będzie większa niż długość budynku na działce sąsiedniej, to brak będzie przesłanek do przyjęcia, że planowana rozbudowa nie spełnia wymogów określonych w planie miejscowym i to niezależnie od ewentualnego przesunięcia tych budynków względem siebie.

Niewyjaśnienie powyższej istotnej dla sprawy okoliczności faktycznej stanowiło naruszenie przepisów postępowania - art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy i które co za tym idzie również uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji.

Podkreślić w tym miejscu należy, iż czynienie w tym zakresie ustaleń przez Sąd na obecnym etapie postępowania byłoby przedwczesne, albowiem prowadziłoby do zastąpienia organów administracji przez sąd w rozstrzygnięciu sprawy. Pamiętać trzeba, iż sądy administracyjne nie dokonują własnych ustaleń, a ich rolą jest jedynie kontrola organów administracji publicznej, polegająca - między innymi - na stwierdzeniu, czy wydawane przez te organy decyzje lub inne akty są zgodne z prawem (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2009 r., sygn. I OSK 558/09, z dnia 13 lutego 2007 r. sygn. akt II OSK 12/06 i z dnia 20 grudnia 2006 r. sygn. akt I FSK 259/06, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Warunkiem umożliwiającym taką kontrolę jest zaś prawidłowe przeprowadzenie postępowania oraz wyczerpujące i odnoszące się do wszystkich istotnych okoliczności sprawy uzasadnienie decyzji, gdyż tylko ono wskazuje na przesłanki, jakimi kierował się organ przy jej wydaniu.

Powyższe uchybienia uzasadniały uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a.

Uchylenie jedynie decyzji zaskarżonej skargą uzasadnione jest faktem, iż stwierdzone uchybienia dotyczyły przede wszystkim naruszeń prawa materialnego, zaś zakres koniecznego uzupełnienia ustaleń faktycznych nie jest znaczny, co oznacza, że stwierdzone braki postępowania mogą zostać konwalidowane przez organ odwoławczy bez naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rzeczą organu będzie uzupełnienie zebranego materiału dowodowego we wskazanym wyżej zakresie, to jest odnośnie głębokości (długości wzdłuż granicy z działką sąsiednią) zabudowy na działce nr (...) i porównania tej wielkości z głębokością budynku inwestora po planowanej rozbudowie, a następnie rozpoznanie odwołania strony przy uwzględnień poglądów prawnych wyrażonych w uzasadnieniu niniejszego wyroku.

Poczynione ustalenia organ winien przedstawić w uzasadnieniu decyzji odpowiadającym wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.

Podkreślić w tym miejscu należy, iż Sąd w żadnym stopniu nie przesądza tego jakiej treści decyzję winien ostatecznie wydać organ administracji w niniejszej sprawie.

Uwzględnienie skargi czyniło koniecznym orzeczenie z urzędu o niemożności wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku (art. 152 p.p.s.a.).

Sąd nie orzekł w przedmiocie kosztów postępowania, albowiem strona skarżąca, pomimo pouczenia zawartego w zawiadomieniu o terminie rozprawy, nie złożyła do chwili zamknięcia rozprawy żądania zwrotu kosztów (art. 210 § 1 p.p.s.a.)

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.