Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2657292

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu
z dnia 26 marca 2019 r.
II SA/Op 7/19

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Sachanbińska.

Sędziowie WSA: Krzysztof Bogusz, Ewa Janowska (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2019 r. sprawy ze skargi k.c. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 19 października 2018 r., nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania dyscyplinarnego oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Przedmiotem skargi wniesionej przez k.c. jest orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 19 października 2018 r., nr (...), wydane na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 2 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r. poz. 2067, z późn. zm., dalej przywoływana jako ustawa o Policji), mocą którego uchylono orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji w Opolu z dnia 3 sierpnia 2018 r., nr (...) i umorzono postępowanie dyscyplinarne w pierwszej instancji.

Zaskarżone orzeczenie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Komendant Powiatowy Policji w (...) postanowieniem z dnia 2 marca 2018 r., nr (...), działając na podstawie art. 134i ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o Policji, wszczął wobec k.c. postępowanie dyscyplinarne, zarzucając obwinionemu przewinienia dyscyplinarne, jednocześnie składając do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu wniosek o wyłączenie przełożonego dyscyplinarnego od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym.

Postanowieniem z dnia 7 marca 2018 r., nr (...), Komendant Wojewódzki Policji w Opolu wyłączył Komendanta Powiatowego Policji w (...) od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko (...) k.c. i wyznaczył do dalszego prowadzenia postępowania dyscyplinarnego Komendanta Miejskiego Policji w Opolu.

Po przeprowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym, Komendant Miejski Policji w Opolu, opierając się o art. 135j ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, orzeczeniem z 3 sierpnia 2018 r., nr (...), uznał (...) k.c., winnym zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych wymierzając karę nagany.

W odwołaniu od ww. orzeczenia dyscyplinarnego (...) k.c. domagał się jego uchylenia w całości oraz na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji zmiany rozstrzygnięcia w postępowaniu dyscyplinarnym poprzez uniewinnienie. Nadto, powołując się na art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a., wniósł o skierowanie sprawy do rozpoznania przez inną Komendę Wojewódzką Policji wskazaną przez Komendanta Głównego Policji.

W złożonym odwołaniu obwiniony zarzucił:

1. obrazę przepisu prawa materialnego - art. 132 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy o Policji, ze względu na brak przesłanek uzasadniających przypisane obwinionemu zachowania, stanowiące, według organu, naruszenie dyscypliny służbowej i nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej;

2. naruszenie przepisów postępowania - art. 135f, 135g, 135i, 135j ustawy o Policji poprzez niezapewnienie obwinionemu czynnego udziału w postępowaniu, uniemożliwienie zapoznania się z aktami postępowania dyscyplinarnego, zgłoszenia wniosku o ich uzupełnienie, niemożność przeglądania akt po wydaniu orzeczenia oraz zaniechania zbadania i uwzględnienia okoliczności, wskazujących na korzyść obwinionego, w szczególności wykluczających lub wskazujących na brak możliwości naruszenia przez obwinionego dyscypliny służbowej i zasad etyki zawodowej (np. stan zdrowia obwinionego).

Równocześnie podniósł zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego.

W postępowaniu odwoławczym organ na wstępie wyjaśnił, że zgodnie z uregulowaniem zawartym w art. 135k ust. 1 i ust. 2 ustawy o Policji, postępowanie dyscyplinarne jest dwuinstancyjne, a odwołanie składa się do wyższego przełożonego dyscyplinarnego za pośrednictwem przełożonego, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji. Następnie podał, że wniosek skarżącego o obligatoryjne wyłączenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu, wynikające z art. 24 § 4 k.p.a., nie ma zastosowania do trybu postępowania dyscyplinarnego unormowanego w rozdziale 10 ustawy o Policji. Zgodnie bowiem z art. 134c ww. ustawy przełożony dyscyplinarny lub rzecznik dyscyplinarny podlegają wyłączeniu od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym, jeżeli:

1) sprawa dotyczy go bezpośrednio;

2) jest małżonkiem, krewnym lub powinowatym obwinionego lub osoby przez niego pokrzywdzonej w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania karnego;

3) był świadkiem czynu;

4) między nim a obwinionym lub osobą pokrzywdzoną przez obwinionego zachodzi stosunek osobisty mogący wywołać wątpliwości co do jego bezstronności.

Nadto organ dodał, że przełożonego dyscyplinarnego i rzecznika dyscyplinarnego można wyłączyć od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym także z innych uzasadnionych przyczyn. O okolicznościach uzasadniających wyłączenie od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny zawiadamiają niezwłocznie odpowiednio wyższego przełożonego dyscyplinarnego i przełożonego dyscyplinarnego. Komendant Wojewódzki Policji wyjaśnił również, że wyłączenie przełożonego dyscyplinarnego i rzecznika dyscyplinarnego od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym może nastąpić również na wniosek obwinionego lub jego obrońcy, jeżeli został ustanowiony. Przełożony dyscyplinarny wydaje postanowienie o wyłączeniu lub odmowie wyłączenia rzecznika dyscyplinarnego od udziału, w postępowaniu dyscyplinarnym, a wyższy przełożony dyscyplinarny wydaje postanowienie o wyłączeniu lub o odmowie wyłączenia przełożonego dyscyplinarnego od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym.

W dalszej kolejności organ odwoławczy odnotował, że w ramach prowadzonego przez Komendanta Powiatowego Policji w (...) postępowania administracyjnego, wydany został rozkaz personalny nr (...), z dnia 29 czerwca 2018 r., na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji oraz § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. z 2013 r. poz. 644, z późn. zm.), o zwolnieniu (...) k.c. ze służby w Policji z dniem (...) 2018 r. Jednocześnie na podstawie ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, dalej także jako k.p.a.) przedmiotowej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na ważny interes strony.

Komendant Wojewódzki podkreślił, że przedmiotem postępowania dyscyplinarnego, prowadzonego na podstawie przepisów rozdziału 10 ustawy o Policji, jest odpowiedzialność dyscyplinarna policjanta za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego, polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej (art. 132 ust. 1 ustawy). Wskazał, że ustawa o Policji nakazuje zakończyć postępowanie dyscyplinarne w sytuacji, gdy badanie odpowiedzialności dyscyplinarnej policjanta jest niemożliwe lub staje się bezprzedmiotowe. Rozstrzygnięciem takim, określonym w art. 135j ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji (w pierwszej instancji) przerywającym bieg postępowania, jest umorzenie postępowania dyscyplinarnego. Przesłanka obligująca przełożonego dyscyplinarnego do umorzenia postępowania dyscyplinarnego, a więc bezwzględnego przerwania jej biegu zawarta została w art. 135j ust. 4 ustawy o Policji. Komendant wywodził, że w rozdziale 10 ustawy o Policji, regulującym odpowiedzialność dyscyplinarną i karną ustawodawca odnosi tę odpowiedzialność wyłącznie do policjantów pozostających w służbie. Organ zaakcentował, że ustawodawca nie tylko posłużył się dla określenia osoby podlegającej odpowiedzialności pojęciem "policjanta" a formułując katalog kar wskazał, że mogą być one dolegliwe wyłącznie dla osoby pozostającej w stosunku służbowym.

Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, że przełożony dyscyplinarny wydając w dniu 3 sierpnia 2018 r. zaskarżone orzeczenie o winie policjanta, nie wziął pod uwagę okoliczności, iż z dniem (...) 2018 r. skarżący został zwolniony ze służby w Policji, na podstawie rozkazu personalnego nr (...), z dnia 29 czerwca 2018 r., Komendanta Powiatowego Policji w (...), któremu na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Wobec powyższego, organ uznał, że z dniem (...) 2018 r. skarżący przestał podlegać odpowiedzialności dyscyplinarnej, która odnosi się wyłącznie do tzw. czynnych policjantów. Zauważył również, że nadanie decyzji rygoru umożliwia wykonanie decyzji przed upływem terminu. W tym kontekście Komendant wywiódł, że istotą natychmiastowej wykonalności decyzji administracyjnych jest to, że decyzja staje się wykonalna, mimo że nie jest ostateczna. Decyzja staje się natychmiast wykonalna z dniem wydania decyzji pisemnej lub z dniem ogłoszenia decyzji ustnej, gdy rygor został nadany w decyzji. Rygor natychmiastowej wykonalności wygasa z dniem wydania decyzji organu odwoławczego zmieniającej lub uchylającej decyzję opatrzoną rygorem albo uchylającej rygor oraz z dniem wydania postanowienia organu wyższego stopnia o uchyleniu postanowienia o nadaniu decyzji rygom natychmiastowej do wniesienia odwołania, a samo wniesienie odwołania nie wstrzymuje tej wykonalności.

W tych okolicznościach, według Komendanta Wojewódzkiego Policji, organ I instancji wydając na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji orzeczenie o uznaniu obwinionego winnym zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego i wymierzając karę nagany naruszył przepis art. 135j ust. 4 ustawy o Policji.

Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 135I ust. 1 ustawy o Policji, rozpatrzenie sprawy w postępowaniu odwoławczym następuje na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu dyscyplinarnym. Z uwagi na fakt, iż przełożony dyscyplinarny wydając ww. orzeczenie nie uwzględnił sporządzonego przez KPP w (...) rozkazu personalnego nr (...), z 29 czerwca 2018 r., wyższy przełożony dyscyplinarny, w toku posiadanych uprawnień w ramach postępowania odwoławczego, uwzględnił powyższą okoliczność.

Następnie, Komendant Wojewódzki przywołał art. 135n ust. 4 cyt. ustawy o Policji i zaznaczył, że wyższy przełożony dyscyplinarny może zaskarżone orzeczenie:

utrzymać w mocy albo uchylić w całości albo w części i w tym zakresie uniewinnić obwinionego; odstąpić od ukarania, względnie wymierzyć inną karę, bądź uchylając to orzeczenie - umorzyć postępowanie dyscyplinarne w pierwszej instancji; albo uchylić w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez przełożonego dyscyplinarnego, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia czynności dowodowych w całości lub w znacznej części.

Odnosząc przywołane regulacje do okoliczności rozpatrywanego przypadku organ uznał, że nie zaistniały przesłanki wskazane w art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji. Jednocześnie, zważywszy na pozostający w obrocie prawnym rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w (...) nr (...), który w związku z nadanym mu rygorem natychmiastowej wykonalności, stał się wykonalny, wyższy przełożony dyscyplinarny stwierdził, że należało uchylić zaskarżone orzeczenie wydane przez przełożonego dyscyplinarnego i umorzyć postępowanie dyscyplinarne w pierwszej instancji, gdyż z chwilą zwolnienia (...) k.c. ze służby dalsze prowadzenie postępowania dyscyplinarnego stało się bezprzedmiotowe.

W konsekwencji, brak było podstaw do merytorycznego rozpatrzenia odwołania skarżącego, tym samym do odnoszenia się do podnoszonych przez niego kwestii, a tym samym do rozstrzygania o zawinieniu policjanta. W konkluzji organ powtórzył, że w sprawie wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania dyscyplinarnego, która skutkowała koniecznością jego umorzenia.

W skardze do Sądu k.c. wniósł o stwierdzenie nieważności orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 19 października 2018 r. oraz poprzedzającego orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji w Opolu z dnia 3 sierpnia 2018 r.

Zaskarżonym orzeczeniom zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego - art. 132 ustawy o Policji oraz naruszenie przepisów postępowania - art. 135f ust. 1 pkt 3 i ust. 10, art. 135i ust. 1 i ust. 7, art. 135j ust. 1 i ust. 4 zdanie drugie ustawy o Policji.

Uzasadniając tak sformułowane zarzuty skarżący podniósł, że w okresie od (...) do (...) 2018 r. pełnił służbę w Policji. Zaznaczył, że w okresie od (...) do (...) 2018 r. Komendant Miejski Policji w Opolu prowadził przeciwko niemu postępowanie dyscyplinarne o naruszenie dyscypliny służbowej i etyki zawodowej. Nadmienił, że ze względu na wypadek w służbie i (...), od (...) do dnia zwolnienia ze służby w Policji przebywał na zwolnieniu lekarskim. Postępowanie dyscyplinarne ze względu na brak możliwości wykonywania czynności ze skarżącym było okresowo zawieszane, przy czym zostało wszczęte za rzekome naruszenie dyscypliny służbowej już w trakcie trwania zwolnienia lekarskiego.

Skarżący podkreślił, że rzecznik dyscyplinarny Komendanta Miejskiego Policji w Opolu 21 lipca 2018 r. o zakończeniu czynności dowodowych pomimo niezapoznania skarżącego z aktami postępowania i umożliwienia mu złożenia wniosków o uzupełnienie akt i ewentualne złożenie wniosków dowodowych. Nadto zwrócił uwagę na liczne nieprawidłowości w prowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym.

Skarżący zaakcentował, że orzeczenie dyscyplinarne wymierzające karę nagany wydano 12 dni od dnia zwolnienia go ze służby w Policji. Powołując się na utrwalone w tym zakresie orzecznictwo sądów administracyjnych, argumentował, że zwolnienie funkcjonariusza ze służby w Policji staje się bezwzględnie negatywną przesłanką do dalszego prowadzenia przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego. Zwolnienie skarżącego ze służby w Policji, ze względu na utratę przez niego przymiotu strony tego postępowania, spowodowało jego bezprzedmiotowość, a tym samym konieczność jego umorzenia (art. 135j ust. 4 in fine ustawy o Policji). Oznacza to, że od dnia (...) 2018 r. kontynuowanie postępowania dyscyplinarnego przeciwko skarżącemu było bezprawne, a wydane w sprawie końcowe orzeczenie stało się niewykonalne. Pomimo tego skarżący wniósł w przewidzianym czasie odwołanie, a zrobił to tylko dlatego, by utrzymać bieg postępowania. Dowodził, że działania organów Policji wobec niego miały charakter szykany, czego przykładem było m.in. uniemożliwienie skarżącemu uzyskania dostępu do akt postępowania dyscyplinarnego, po wydaniu orzeczenia w I instancji, a przed złożeniem odwołania od tego orzeczenia. Z tych powodów musiał napisać odwołanie wyłącznie w oparciu o tekst orzeczenia kończącego postępowanie w I instancji. Oświadczył, że nigdy nie uzyskał wglądu do akt postępowania, bo skutecznie mu tego odmawiano. Również po wydaniu orzeczenia w postępowaniu odwoławczym Komendant Wojewódzki Policji w Opolu nie wyraził zgody na uzyskanie przez skarżącego wglądu do akt postępowania i wykonania fotokopii dokumentów. Sporządzona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego napisana została przez skarżącego również bez wglądu do akt tego postępowania.

W przekonaniu skarżącego, powyższe okoliczności, w szczególności naruszenie praw skarżącego, wynikające z reguł prowadzonego postępowania, opisanych w rozdziale 10 ustawy o Policji, wielokrotne odmowy udostępnienia do wglądu akt postępowania, wydanie niewykonalnego orzeczenia dyscyplinarnego w I instancji, po zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji, a nawet nadanie w II instancji orzeczeniu waloru legalności i prawidłowości poprzez jedynie uchylenie zapadłego w I instancji orzeczenia powodują, że orzeczenia te nacechowane są rażącymi naruszeniami prawa i dlatego nie mogą pozostać w obrocie prawnym. Wobec powyższego, zawiadomił Rzecznika Praw Obywatelskich, który podjął interwencję w przedmiotowej sprawie.

Skarżący uznał za niewiarygodne wyjaśnienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w kwestii niewiedzy o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji, skoro od kilku lat Policja wyposażona jest w informatyczny system Wspomagania Obsługi Policji z odpowiednim modułem kadrowym, w którym informacje o funkcjonariuszach są na bieżąco wprowadzane i dostępne nawet w najmniejszych posterunkach na terenie całego kraju.

Według skarżącego, nie jest możliwe, aby orzeczenie dyscyplinarne zapadłe (...) dni po zwolnieniu ze służby w Policji, a (...) dni po wydaniu rozkazu o zwolnieniu - zostało podpisane w niewiedzy czy nieświadomości. Skarżący, wskazując na uchybienia w postępowaniach prowadzonych z jego udziałem, skonstatował, że cała sprawa była monitorowana przez ścisłe kierownictwo opolskiej Policji, a obydwa postępowania: dyscyplinarne i sprawa karna skarżącego są zemstą za nagłaśnianie układów korupcji i nepotyzmu.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Opolu wniósł o jej oddalenie.

Przypomniał, że w przedmiotowej sprawie Komendant Miejski Policji w Opolu wydał orzeczenie nr (...), z 3 sierpnia 2018 r., w którym uznał skarżącego winnym zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych i wymierzył karę nagany. Od tego orzeczenia skarżący wniósł odwołanie, które wyższy przełożony dyscyplinarny, tj. Komendant Wojewódzki Policji w Opolu orzeczeniem nr (...) z 19 października 2018 r. uwzględnił i uchylił orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji w Opolu oraz umorzył postępowanie dyscyplinarne w pierwszej instancji.

Organ powtórzył, że podstawą powyższego było stwierdzenie, że orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji w Opolu nr (...) zostało wydane po dacie zwolnienia skarżącego ze służby. Natomiast brak wiedzy przez Komendanta Miejskiego Policji w Opolu o zwolnieniu skarżącego ze służby wynikał z faktu, że zwolnienia dokonał przełożony właściwy w sprawach osobowych, tj. Komendant Powiatowy Policji w (...). Organ przyznał, że wszystkie informacje kadrowe o funkcjonariuszach, w tym o zwolnieniu ich ze służby, znajdują się w systemie SWOP, ale dostępne są w danej jednostce wyłącznie wobec pełniących służbę w tej jednostce. Komendant Miejski Policji w Opolu nie ma dostępu do bazy SWOP w zakresie danych dotyczących funkcjonariuszy innych jednostek Policji, a nie otrzymał takiej informacji w inny sposób od Komendanta Powiatowego Policji w (...).

Komendant Wojewódzki potwierdził, że prowadzenie postępowania dyscyplinarnego i wydanie orzeczenia po (...) 2018 r. nastąpiło bez podstaw prawnych. Stąd przełożony dyscyplinarny zobowiązany był do umorzenia postępowania dyscyplinarnego po zwolnieniu skarżącego ze służby na podstawie art. 135j ust. 4 ustawy o Policji. W konsekwencji, wydane z naruszeniem prawa orzeczenie dyscyplinarne przełożonego dyscyplinarnego zostało wyeliminowane z obrotu prawnego, a postępowanie dyscyplinarne umorzone, co powoduje taki stan rzeczy, jakby nigdy nie było wobec skarżącego prowadzone postępowanie dyscyplinarne. Organ odniósł się również do zarzutu skarżącego o braku możliwości zaznajomienia z aktami postępowania po wydaniu orzeczenia w II instancji, zauważając, że przepisy rozdziału 10 ustawy o Policji przyznają takie uprawnienie obwinionemu wyłącznie w toku postępowania (art. 135f ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji).

Na rozprawie przed Sądem skarżący podtrzymał zarzuty i argumentację skargi. Wskazał, że powodem wniesienia skargi do Sądu było naruszenie przez organy procedur w postępowaniu dyscyplinarnym, w tym uniemożliwianie dostępu do tych akt.

Skarżący wyjaśnił również, że rozkaz personalny o zwolnieniu go ze służby został uchylony w postępowaniu odwoławczym, prawdopodobnie na przełomie stycznia i lutego 2019 r. Obecnie skarżący został przywrócony do służby.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, z późn. zm.), sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia, według powyższych kryteriów Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 19 października 2018 r. uchylające orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji w Opolu i umarzające postępowanie dyscyplinarnego przeciwko (...) k.c.

Postępowanie dyscyplinarne dotyczące policjantów zostało uregulowane w Rozdziale 10 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r. poz. 2067, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą lub ustawą o Policji. Materialnoprawną podstawę umorzenia postępowania dyscyplinarnego stanowią art. 135 ust. 1 i art. 135j ust. 4 ustawy. Stosownie do treści art. 135 ust. 1 postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się, a wszczęte umarza:

1) jeżeli czynności wyjaśniające nie potwierdziły zaistnienia przewinienia dyscyplinarnego;

2) po upływie terminów określonych w ust. 4 i 5;

3) w razie śmierci policjanta;

4) jeżeli w tej samej sprawie zapadło prawomocne orzeczenie dyscyplinarne lub toczy się postępowanie dyscyplinarne.

Zgodnie natomiast z art. 135j ust. 4 ustawy przełożony dyscyplinarny umarza postępowanie dyscyplinarne w przypadkach, o których mowa w art. 135 ust. 1, albo gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innej przyczyny.

Nie ulega wątpliwości, że wskazany rozdział 10 ustawy o Policji, regulujący odpowiedzialność dyscyplinarną i karną odnosi tę odpowiedzialność wyłącznie do policjantów pozostających w służbie. Ustawodawca nie tylko posłużył się dla określenia osoby podlegającej odpowiedzialności pojęciem "policjant", ale i formułując katalog kar wskazuje, że mogą być one wymierzone wyłącznie osobie pozostającej w stosunku służbowym. W ustawie o Policji brak jest przy tym przepisu stanowiącego, że zwolnienie policjanta ze służby pozostaje bez wpływu na prowadzone wobec niego postępowanie dyscyplinarne.

Postępowanie dyscyplinarne w stosunku do skarżącego zostało wszczęte postanowieniem Komendanta Powiatowego Policji z dnia 2 marca 2018 r. Natomiast rozkazem personalnym nr (...), z dnia 29 czerwca 2018 r.k.c. został zwolniony ze służby w Policji z dniem (...) 2018 r. Tym samym ww. przestał podlegać odpowiedzialności dyscyplinarnej uregulowanej w ustawie o Policji, która to regulacja odnosi się wyłącznie do policjantów pozostających w ramach tego stosunku. Postępowania dyscyplinarne są prowadzone przez organy dyscyplinarne działające w ramach określonych służb czy korporacji i dotyczą osób pozostających w stosunku służbowym bądź w inny sposób związanych organizacyjnie. Zatem, na skutek zwolnienia policjanta ze służby ustaje władza dyscyplinarna nad nim ze strony prowadzącego postępowanie dyscyplinarne (por. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2016 r. sygn. akt I OSK 2678/14; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 734/04, z dnia 30 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1417/08; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 września 2011 r., sygn. akt III SA/Lu 402/11, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 października 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 506/18, dostępne na stronie internetowej http//orzeczenia.nsa.gov.pl, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W tym miejscu godzi się zauważyć, że rozkaz personalny z 29 czerwca 2018 r. w chwili orzekania przez organy Policji w postępowaniu dyscyplinarnym nie uzyskał waloru decyzji ostatecznej, natomiast rozstrzygnięciu temu nadano rygor natychmiastowej wykonalności z dniem (...) 2018 r., ze względu na ważny interes strony. Zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a. - decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Istotą natychmiastowej wykonalności decyzji administracyjnych jest to, że decyzja staje się wykonalna, mimo że nie jest ostateczna. Rygor natychmiastowej wykonalności wygasa z dniem wydania decyzji organu odwoławczego zmieniającej lub uchylającej decyzję opatrzoną rygorem albo uchylającej rygor oraz z dniem wydania postanowienia organu wyższego stopnia o uchyleniu postanowienia o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Oznacza to, że skutek zwolnienia skarżącego ze służby w Policji nastąpił z dniem (...) 2018 r., wskazanym w wydanym rozkazie personalnym nr (...) z dnia 29 czerwca 2018 r., opatrzonym rygorem natychmiastowej wykonalności., jako data zwolnienia skarżącego ze służby w Policji.

Zgodzić należy się ze skarżącym, że w ustawie o Policji brak przepisu jednoznacznie wskazującego, że zwolnienie policjanta ze służby skutkuje obligatoryjnym umorzeniem postępowania dyscyplinarnego. Jednakże brak jest również przepisu stanowiącego, że zwolnienie policjanta ze służby pozostaje bez wpływu na prowadzone wobec niego postępowanie dyscyplinarne. Zwolnienie funkcjonariusza ze służby w Policji powoduje, że dotychczasowe postępowanie dyscyplinarne staje się bezprzedmiotowe, odpada bowiem podmiot tego postępowania - policjant, co uzasadnia obligatoryjne umorzenie postępowania dyscyplinarnego. Taki pogląd reprezentowany jest w orzecznictwie administracyjnym.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze wskazać należy, że nie dotyczą one rozstrzygnięć objętych kontrolą sądową, gdyż przedmiotem oceny sądowej nie była kwestia czy skarżący popełnił czyny, o które został obwiniony w postępowaniu dyscyplinarnym. Argumentacja skargi sprowadza się faktycznie do kwestionowania zasadności i prawidłowości prowadzonego postępowania dyscyplinarnego, a także legalności działań organów Policji na terenie województwa opolskiego. Tak sformułowane zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, gdyż przyczyną umorzenia postępowania dyscyplinarnego było zwolnienie skarżącego ze służby w Policji i powstała w związku z tym utrata legitymacji biernej skarżącego do bycia obwinionym w tym postępowaniu. Skoro zarzuty skargi błędnie utożsamiają poszczególne czynności procedury dyscyplinarnej w przypadku prowadzenia tego postępowania co do istoty, i zmierzania przez organ oraz rzecznika dyscyplinarnego do jego zakończenia merytorycznego, z obligatoryjnym umorzeniem postępowania dyscyplinarnego z powodu zaistnienia przeszkody uniemożliwiającej dokonanie oczekiwanych obecnie przez skarżącego czynności, to nie mogą zostać uznane za zasadne. W ocenie Sądu, nie ma racji skarżący twierdząc, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem art. 135j ust. 2 pkt 6 ustawy o Policji, bowiem zawiera ono wszystkie konieczne elementy orzeczenia o umorzeniu postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości. Umożliwia ono kontrolę zarówno instancyjną, jak i sądową. Uzasadnienie takiego rozstrzygnięcia z pewnością różni się od orzeczenia co do istoty postępowania dyscyplinarnego (np. o uniewinnieniu, odstąpieniu od ukarania, ukaraniu).

Dodać również przyjdzie, że Sądowi znane są wyroki NSA z dnia 12 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 1130/05 oraz WSA w Warszawie z dnia 7 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1106/16, wyrażające tezę, iż dopuszczalne jest wydanie orzeczenia dyscyplinarnego uniewinniającego po ustaniu stosunku służbowego obwinionego policjanta, jeżeli zostanie ustalone, że nie popełnił on przewinienia dyscyplinarnego. Teza ta zakłada więc, że zebrane w postępowaniu dyscyplinarnym dowody muszą wskazywać, że czynu nie popełniono bądź czyn nie zawiera ustawowych znamion przewinienia dyscyplinarnego. Wyroki te zostały wydane jednak w odmiennych, niż rozpatrywany, stanach faktycznych. W sprawie I OSK 1130/05 orzeczenie umarzające postępowanie dyscyplinarne zostało wydane jeszcze przed ustaniem stosunku służbowego policjanta, a w sprawie II SA/Wa 1106/16 organy dyscyplinarne nie uwzględniły treści wyroku WSA w Warszawie stwierdzającego, że czyn zarzucany obwinionemu nie stanowi przewinienia dyscyplinarnego.

Mając powyższe na uwadze uznać należy, że zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu. Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku i jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.