Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2603854

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu
z dnia 20 listopada 2018 r.
II SA/Op 311/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik.

Sędziowie WSA: Krzysztof Bogusz (spr.), Ewa Janowska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2018 r. sprawy ze skargi Gminy Popielów na informację Zarządu Województwa Opolskiego z dnia 30 maja 2018 r., znak sprawy DOW.052.2.19.2018.MK, UM08-65170-UM0810019/18, w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

1)

stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa Opolskiego,

2)

zasądza od Zarządu Województwa Opolskiego na rzecz Gminy Popielów kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

Przedmiotem skargi wniesionej przez Gminę Popielów była informacja Zarządu Województwa Opolskiego z dnia 30 maja 2018 r. odmawiająca przyznania pomocy finansowej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, a przesłana w wyniku uchwały Zarządu Województwa Opolskiego nr 5529/2018 z dnia 28 maja 2018 r.

Przesłanie tej informacji poprzedziło postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:

W ramach naboru wniosków o przyznanie pomocy ogłoszonego przez Zarząd Województwa Opolskiego na operacje typu "Inwestycje w obiekty pełniące funkcje kulturalne" w ramach działania "Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich" objętego PROW na lata 2014-2020 Gmina Popielów złożyła wniosek o przyznanie pomocy dotyczący operacji pn.: "Modernizacja budynku świetlicy wiejskiej w Stobrawie". Zgodnie z § 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Inwestycje w obiekty pełniące funkcje kulturalne", operacje typu "Kształtowanie przestrzeni publicznej" oraz operacje typu "Ochrona zabytków i budownictwa tradycyjnego" w ramach działania "Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2017 r. poz. 1737 z późn. zm.) pomoc przysługuje według kolejności ustalonej przy zastosowaniu kryteriów wyboru operacji.

W toku oceny wniosku organ przyznał punkty na podstawie § 8 ust. 1 pkt 1-8 i ust. 2 pkt 8 lit. a-c rozporządzenia i na podstawie zapisanych tam kryteriów ustalił i zważył, że:

Po pierwsze: operacja przewiduje, że po jej zrealizowaniu w obiekcie budowlanym będącym jej przedmiotem będą prowadzone zajęcia artystyczne, nauka języków obcych, zajęcia opiekuńczo-wychowawcze lub inne inicjatywy społeczne wskazane we wniosku o przyznanie pomocy, które będą miały charakter stały lub będą się odbywały cyklicznie, lecz nie rzadziej niż raz w miesiącu, przez co najmniej 9 miesięcy w danym roku w okresie trwałości operacji, o którym mowa w art. 71 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1303/2013.

Plan działalności obiektu przewiduje zajęcia - spotkania z muzyką - w okresie od października 2019 do grudnia 2020. Przyznano 4 punkty Po drugie: podstawowy dochód podatkowy gminy, w której będzie realizowana operacja, w przeliczeniu na mieszkańca, obliczany zgodnie z przepisami o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, opublikowany przez urząd obsługujący ministra właściwego do spraw finansów publicznych do stosowania w roku, w którym nastąpiło ogłoszenie o naborze wniosków o przyznanie pomocy, kształtuje się na poziomie: powyżej 50% średniej krajowej i nie więcej niż 75% średniej krajowej tj., 71,61%. Przyznano 2 punkty.

Po trzecie: operacja uwzględnia zastosowanie rozwiązań, które są innowacyjne co najmniej w skali województwa, w tym rozwiązań organizacyjnych, technicznych lub technologicznych, które zapewnią warunki dla tworzenia wysokiej jakości oferty kulturalnej dostępnej dla zróżnicowanych grup odbiorców.

Zgodnie z pkt 6.6.6 wniosku Gmina nie ubiegała się o przyznanie punktów w danym kryterium.

Po czwarte: operacja uwzględnia wyposażenie obiektu budowlanego będącego przedmiotem operacji w mikroinstaiację, która będzie zapewniała pokrycie co najmniej w 50% zapotrzebowania tego obiektu na energię elektryczną lub cieplną, albo obiekt budowlany będący przedmiotem operacji jest wyposażony w mikroinstalację, która zapewnia pokrycie co najmniej w 50% zapotrzebowania tego obiektu na energię elektryczną lub cieplną.

Obiekt zostanie wyposażony w pompę ciepła, pokrywającą 100% zapotrzebowania na energię cieplną.

Przyznano 3 punkty.

Po piąte: operacja przewiduje powstanie i utrzymanie przez okres trwałości operacji, o którym mowa w art. 71 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1303/2013, albo utrzymanie przez ten okres miejsc pracy, w przeliczeniu na pełne etaty średnioroczne.

Operacja przewiduje powstanie i utrzymanie albo utrzymanie 0,5 miejsc pracy w przeliczeniu na pełne etaty średnioroczne. Przyznano 1 punkt.

Po szóste: operacja będzie realizowana w gminie, w której gęstość zaludnienia ustalona według najnowszych, na dzień ogłoszenia naboru wniosków o przyznanie pomocy wynikowych informacji statystycznych ogłaszanych, udostępnianych lub rozpowszechnianych zgodnie z przepisami o statystyce publicznej wynosi: - co najmniej 25 osób/km2 i mniej niż 60 osób/km2 tj. 46 osób/km2. Przyznano 1 punkt.

Po siódme: średnia stopa bezrobocia w powiecie, na którego obszarze jest planowana realizacja operacji, w okresie ostatnich 12 miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia terminu składania wniosków o przyznanie pomocy była wyższa albo równa średniej krajowej stopie bezrobocia w tym okresie.

Średnia stopa bezrobocia w Powiecie Opolskim wynosiła 7,6 natomiast krajowa 7,00. Przyznano 1 punkt.

Po ósme: operacja będzie realizowana w gminie, w której na dzień ogłoszenia naboru wniosków o przyznanie pomocy występuje co najmniej jedna z form ochrony przyrody określona w art. 6 ust. 1-5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Przyznano 1 punkt.

Kryterium regionalne:

a) W obiekcie budowlanym będącym przedmiotem operacji będzie zapewniony dostęp do sieci Internet osobom korzystającym z tego obiektu.

Punkty przyznano na podstawie deklaracji wnioskodawcy o zapewnieniu dostępu do sieci Internet osobom korzystającym z obiektu.

Przyznano 4 punkty.

b) W obiekcie budowlanym będącym przedmiotem operacji będą prowadzone zajęcia w zakresie regionalnej lub lokalnej edukacji kulturalnej lub edukacji mniejszości narodowych i etnicznych, które będą miały charakter stały lub będą odbywały się cyklicznie, lecz nie rzadziej niż raz w miesiącu, przez co najmniej 9 miesięcy w danym roku w okresie trwałości operacji, o którym mowa w art. 71 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1303/2013, przy czym nie będzie to jedyna inicjatywa społeczna realizowana w tym obiekcie.

Zgodnie z planem działalności, przewidziane są zajęcia - lekcje biblioteczne-nawiązujące do tradycji i dziedzictwa kulturowego regionu odbywać się będą wyłącznie w roku 2021, czas trwania zajęć nie obejmuje całego okresu trwałości operacji.

Nie przyznano punktów.

c) Realizacja operacji przyczyni się do wprowadzenia nowych funkcji w obiekcie budowlanym pełniącym funkcje kulturalne.

Z dołączonej dokumentacji wynika, że operacja nie przyczyni się do wprowadzenia nowych funkcji. Operacja zakłada wyłącznie dokonanie modernizacji budynku świetlicy, w wyniku tych działań nie zostanie wprowadzona nowa funkcja obiektu. Nie przyznano punktów.

Operacja otrzymała łącznie 17 punktów w ramach oceny z zastosowaniem kryteriów wyboru opisanych powyżej. Wniosek o przyznanie pomocy złożony przez Gminę Popielów sklasyfikowano na 18 miejscu zatwierdzonej listy operacji, ale ze względu na niewystarczające środki finansowe nie mógł uzyskać refundacji, gdyż nie mieścił się w 150% limitu środków przewidzianych na ten typ operacji. Zgodnie z § 2b ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie wysokości limitów środków dostępnych w poszczególnych województwach lub latach w ramach określonych działań lub poddziałań Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 1755 z późn. zm.) podmioty ubiegające się o przyznanie pomocy, których wnioski o przyznanie pomocy finansowej, złożone w ramach działania podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich, zawierają zapotrzebowanie na środki przekraczające określoną w rozporządzeniu wysokość odpowiedniego limitu środków więcej niż o 50%, informuje się o odmowie przyznania tej pomocy.

Na tą informację Gmina Popielów wniosła skargę, w której zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy:

1)

§ 8 ust. 2 pkt 8 lit. b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 sierpnia 2017 r. w sprawie szczególnych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Inwestycje w obiekty pełniące funkcje kulturalne", operacje typu "Kształtowanie przestrzeni publicznej oraz operacje typu "Ochrona zabytków i budownictwa tradycyjnego" w ramach działania "Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2017 r. poz. 1737 z późn. zm.) poprzez nieprzyznanie 4 punktów w przedmiotowym kryterium dotyczącym prowadzenia w przedmiocie operacji zajęć w zakresie regionalnej lub lokalnej edukacji kulturalnej lub edukacji mniejszości narodowych i etnicznych, które będą miały charakter stały lub będą odbywały się cyklicznie, lecz nie rzadziej niż raz w miesiącu, przez co najmniej 9 miesięcy w danym roku w okresie trwałości operacji, przy czym nie będzie to jedyna inicjatywa społeczna realizowana w tym obiekcie, pomimo iż z załączonego do wniosku Planu działalności obiektu wynika, iż w okresie od października 2019 do grudnia 2024 r. będą w obiekcie prowadzone dla mieszkańców zajęcia pn. "Spotkania z muzyką" polegające na nauce dawnych pieśni ludowych i oprócz nich w obiekcie zostaną zorganizowane inne inicjatywy tj.: Spotkania z interesującymi ludźmi, wywodzącymi się z lokalnej społeczności" (czerwiec - grudzień 2019), " Wystawy związane z twórczością ludową" (styczeń - grudzień 2020),.,Lekcje biblioteczne" (styczeń - grudzień 2021);

2)

§ 8 ust. 2 pkt 8 lit. c rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 sierpnia 2017 r. w sprawie szczególnych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Inwestycje w obiekty pełniące funkcje kulturalne", operacje typu "Kształtowanie przestrzeni publicznej oraz operacje typu "Ochrona zabytków i budownictwa tradycyjnego" w ramach działania "Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich" objętego Programem rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2017 r. poz. 1737 z późn. zm.), poprzez nieprzyznanie 4 punktów w przedmiotowym kryterium dotyczącym realizacji zostanie przebudowane, a następnie pomieszczenia będą siedzibą dla lokalnych organizacji, w tym m.in. Lokalnego Klubu Sportowego. Przedmiotowa informacja jest potwierdzona w załączonej do wniosku dokumentacji technicznej na str. 11 pkt 1 f.). Przebudowa poddasza pozwala utworzyć pomieszczenia planowane jako wielofunkcyjne, które przeznaczone zostają na użytek mieszkańców jako miejsca spotkań grup i kół zainteresowań, spotkań towarzyskich i lokalnych organizacji (...)".

Wskazując na te zarzuty, wniosła o uchylenie zaskarżonej informacji o odmowie przyznania pomocy z dnia 30 maja 2018 r. w całości. i zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że oceniając Kryterium regionalne z § 8 ust. 2 pkt 8 lit. b rozporządzenia organ błędnie nie uwzględnił innych zajęć wyszczególnionych w załączonym do wniosku Planie działalności obiektu, a mianowicie zajęć pn. Spotkania z muzyką. W konsekwencji, nie przyznał Gminie Popielów 4 pkt. Natomiast w szczegółowym opisie tych zajęć podano, iż będą one polegały na spotkaniach mieszkańców, podczas których będzie możliwość przypomnienia sobie lub nauczenia się dawnych pieśni ludowych. Zajęcie prowadzone będą w liczbie 2 godz. na miesiąc, w okresie po zakończeniu realizacji operacji od października 2019 do grudnia 2024 r. z wyłączeniem miesięcy letnich czyli lipiec, sierpień i wrzesień każdego roku. Termin realizacji zajęć uwzględnia okres trwałości projektu czyli 5 lat od daty płatności końcowej.

Ponadto w obiekcie w lokalu biblioteki prowadzone będą zgodnie z Planem działalności również inne inicjatywy, tj. w "Spotkania z interesującymi ludźmi, wywodzącymi się z lokalnej społeczności", polegające na organizacji spotkań autorskich i prelekcji min.: poety i dziennikarza - E. P. czy lokalnego poety: W. P. Spotkania odbywać się będą co miesiąc (1 godz.) w okresie od czerwca do grudnia 2019 r. Z kolei, w okresie od stycznia do grudnia 2020 r. organizowane będą "Wystawy związane z twórczością ludową", które prezentować będą m.in. fotografie gminy z lotu ptaka oraz wystawy rękodzielnictwa. Wystawy będą dostępne w godzinach pracy biblioteki. Ponadto w okresie od stycznia do grudnia 2021 r. prowadzone będą wspomniane wyżej "Lekcje biblioteczne " przeznaczone dla dziewczyn z Niepublicznej Szkoły w Stobrawie polegające na prowadzeniu zajęć (1 godz./m-c) nawiązujących do tradycji i dziedzictwa kulturowego regionu.

Kwestionując pominięcie przez organ nauki dawnych pieśni ludowych jako prowadzonych zajęć w zakresie regionalnej lub lokalnej edukacji kulturalnej, Gmina podniosła, że pieśni ludowe są cennym źródłem wiedzy o naszej przeszłości i stanowią ważne ogniwo dziedzictwa kulturowego danego regionu. Utrwalane wielowiekową tradycją ustną, a współcześnie zapisywane i publikowane należą do najzasobniejszych materiałów źródłowych w folklorystyce. Utwory wokalne są bardzo zróżnicowane pod względem gatunkowym, tematycznym, poetyckim i muzycznym. Oczywistym było, iż planowe zajęcia z nauki dawnych pieśni ludowych dotyczyć będą regionu, na którym się znajdujemy, czyli Śląska Opolskiego. W tradycyjnej kulturze Śląska Opolskiego pieśni ludowe miały określoną rangę społeczną, były powszechnie wykonywane, obecne w życiu prywatnym i grupowym, towarzyszyły codzienności ludzkiej i dniom świątecznym.

Funkcjonowały w obrębie społeczności regionalnej i przekazywały określone wartości oraz przesłania. Teksty ludowe, oprócz istotnych wartości artystyczno-wyrazowych ujawniają treści i przesłania związane z życiem ludzkim, jego losem, z obyczajowością, z poglądami moralnymi i etycznymi aprobowanymi przez tradycyjną społeczność regionalną.

Doceniając wkład pieśni ludowych w kulturę regionalną, Gminie zależało na prowadzeniu w obiekcie będącym przedmiotem operacji zajęć edukacyjnych dotyczących nauki dawnych pieśni ludowych i dalszego kultywowania regionalnych utworów w życiu kolejnych pokoleń i tym samym umacnianiu więzi społecznych.

Z informacji o odmowie przyznania pomocy wynikało, iż w kryterium regionalnym określonym w § 8 ust. 2 pkt 8 lit. c rozporządzenia organ przyznał skarżącej 0 punktów.

W ocenie Gminy, organ pominął w tym kryterium informację zawartą w załączniku do wniosku nr 24.4, z której wynika, iż przedmiotowy obiekt zyska nowe funkcje tzn. nieużytkowane dotychczas poddasze zostanie przebudowane, a następnie pomieszczenia będą siedzibą dla lokalnych organizacji, w tym m.in. Lokalnego Klubu Sportowego. Informacja została potwierdzona w załączonej do wniosku dokumentacji technicznej na str. 11 pkt 1 "Przebudowa poddasza pozwala utworzyć pomieszczenia planowane jako wielofunkcyjne, które przeznaczone zostają na użytek mieszkańców jako miejsca spotkań grup i kół zainteresowań, spotkań towarzyskich i lokalnych organizacji). W konsekwencji, organ bezzasadnie nie przyznał Gminie Popielów 4 pkt za to kryterium.

Odnosząc się do nieprzyznania punktów w tym kryterium, skarżąca Gmina podniosła, iż przedmiot realizacji operacji jest obiektem zabytkowym, wpisanym do gminnej ewidencji zabytków. W dokumentacji projektowej znajduje się pozytywna opinia Opolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zbytków dotycząca zamierzonych prac modernizacyjnych w obiekcie. Zgodnie z informacjami podanymi w dokumentacji technicznej obiekt wybudowano w 1850 r., został przebudowany w latach 20-tych XX w. Obiekt na przestrzeni lat zmieniał swoje funkcje, co sprzyjało jego zachowaniu i uzasadniało dalsze istnienie tego budynku. Ważne dla zachowania obiektu ma właśnie ciągłość jego użytkowania, gdyż budowle nieużytkowane niszczeją. Pierwotnie obiekt pełnił funkcję karczmy. Obecnie obiekt pełni funkcje kulturalne i na parterze znajdują się sale wielofunkcyjne, sale komputerowe, kuchnia, sanitariaty i biblioteka wiejska. Poddasze jest nieużytkowe, co potwierdza zapis w pkt 2.1 na str. 9 dokumentacji technicznej, a mianowicie "Celem inwestycji jest poprawa stanu technicznego budynku świetlicy z niewielką przebudową pomieszczeń na parterze, przywrócenie użytkowej funkcji poddasza i zagospodarowanie terenu".

W wyniku przebudowy poddasza powstaną pomieszczenia wielofunkcyjne, które będą użytkowane jako siedziby lokalnych organizacji społecznych, a w szczególności znajdzie tam swoje pomieszczenia Lokalny Zespół Sportowy w Stobrawie, co zostało zawarte w informacji stanowiącej załącznik nr 24.4 do wniosku o dofinansowanie.

Ocenie poddano sformułowanie wskazane w kryterium określonym w § 8 ust. 2 pkt 8 lit. c rozporządzenia tj. "Wprowadzenie nowych funkcji w obiekcie budowlanym pełniącym funkcje kulturalne". Nie ulega wątpliwości, iż obiekt położony w Stobrawie przy ul. J. Kani 11 poprzez lokalizację w nim świetlicy wiejskiej i biblioteki pełni funkcję kulturalną. Natomiast z uwagi na brak ustawowych definicji, pojęcie "wprowadzenia nowych funkcji w obiekcie", zdaniem skarżącej, organ w sposób bardzo subiektywny i uznaniowy nie zakwalifikował przebudowy nieużytkowanego poddasza i udostępnienia go na siedziby organizacji jako nadanie mu nowych funkcji. W ocenie Gminy, przebudowa poddasza i udostępnienie powstałych pomieszczeń jako siedziby dla lokalnych organizacji jest właśnie nadaniem mu nowych funkcji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Uzasadniając to procesowe stanowisko podniósł, że w planie obiektu pełniącego funkcje kulturalne załączonym do przedmiotowego wniosku o przyznanie pomocy zostały ujęte cztery inicjatywy społeczne z których wyłącznie jedna - Spotkania z muzyką - obejmuje okres trwałości operacji, za które przyznano punkty w ramach kryterium, o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Pozostałe inicjatywy nie spełniały warunku, o którym mowa w kryterium tj.: które będą miały charakter stały lub będą odbywały się cyklicznie, lecz nie rzadziej niż raz w miesiącu, przez co najmniej 9 miesięcy w danym roku w okresie trwałości operacji, o którym mowa w art. 71 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1303/2013, gdyż obejmują wyłącznie jeden rok kalendarzowy.

Skarżąca Gmina Popielów powołała się na organizację zajęć pn. Spotkania z muzyką, które zgodnie ze szczegółowym opisem inicjatywy zawartym w Planie obiektu będą polegać na "spotkaniach mieszkańców, podczas których będzie możliwość przypomnienia sobie lub nauczenia się dawnych pieśni ludowych". Wnioskodawca dopiero w skardze wskazuje, że "oczywistym było", iż planowane zajęcia będą polegały na nauce pieśni ludowych związanych z regionem.

W ocenie Zarządu Województwa, takie stanowisko nie znajduje potwierdzenia w załączonym do wniosku Planie obiektu pełniącego funkcje kulturalne, w którym nie zostało jednoznacznie wskazane, iż pieśni będące przedmiotem spotkań będą związane z regionem. Tymczasem zgodnie z § 34 ust. 2 ustawy, po stronie wnioskodawcy leży konieczność udowodnienia faktu spełnienia przez operację warunków wsparcia. Natomiast ocena wniosku opiera się na weryfikacji przedłożonych dokumentów, w których nie zostały wyjaśnione wszelkie okoliczności potwierdzające spełnienie przez operację warunków wsparcia. Zgodnie z § 16 ust. 3 rozporządzenia, jeżeli wniosek o przyznanie pomocy lub dołączone do niego dokumenty nie zawierają danych niezbędnych do ustalenia liczby punktów za dane kryterium, punktów nie przyznaje się.

Odnośnie do zarzutu oceny kryterium, z § 8 ust. 2 pkt 8 lit. c rozporządzenia, podniesiono, że w zakresie dotyczącym przyznania 4 punktów, jeżeli realizacja operacji przyczyni się do wprowadzenia nowych funkcji w obiekcie budowlanym pełniącym funkcje kulturalne Zarząd Województwa stwierdza, iż stanowisko Gminy nie zasługuje na uwzględnienie.

Zdaniem organu, w postępowaniu właściwie zweryfikowano złożoną przez Gminę dokumentację, w wyniku czego stwierdzono, że modernizacja budynku świetlicy wiejskiej nie przyczyni się do wprowadzenia nowych funkcji w obiekcie. Świetlica wiejska w Stobrawie pełni funkcje kulturalne, posiada sale wielofunkcyjne, wyłącznie poddasze pozostaje nieużytkowane. Po wykonaniu modernizacji zostaną udostępnione dodatkowe pomieszczenia, które również będą wielofunkcyjne oraz będą udostępniane lokalnym organizacjom oraz lokalnej społeczności. W związku z powyższym, należy stwierdzić, iż modernizacja obiektu przyczyni się do udostępnienia większej ilości pomieszczeń na miejsca spotkań dla mieszkańców i organizacji, lecz świetlica będzie pełnić tę samą funkcję, którą pełniła przed remontem. W przekonaniu organu, podkreślenia również wymaga fakt, że zakres rzeczowo - finansowy operacji nie przewiduje zakupu wyposażenia lub wykonania robót budowlanych, które miałyby na celu nadanie indywidualnej, specyficznej funkcji danemu pomieszczeniu.

Strona skarżąca pouczona w trybie art. 115-116 a-e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., wniosła o przeprowadzenie postępowania mediacyjnego wskazując osobę mediatora, ale organ nie wyraził zgody na mediację.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). W myśl art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne (poza katalogiem spraw określanym w art. 3 § 2 p.p.s.a. - przypis Sądu) - orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określane w tych przepisach. Taką ustawą szczególną jest ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r. poz. 627) dalej też: ustawy, która w art. 35 ust. 2 przewiduje, dla podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy, prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zaskarżone rozstrzygnięcie (informacja) Zarządu Województwa Opolskiego o odmowie przyznania Gminie Popielów pomocy na realizację operacji "Modernizacja budynku Świetlicy Wiejskiej w Stobrawie" w ramach operacji "Inwestycje w obiekty pełniące funkcje kulturalne", działanie "Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich", poddziałanie "Wsparcie inwestycji w tworzenie, ulepszenie i rozwijanie podstawowych usług lokalnych dla ludności wiejskiej, w tym rekreacji, kultury i powiązanej infrastruktury", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, o którym stronę organ poinformował pismem z dnia 30 maja 2018 r., poddano ocenie na podstawie art. 3 § 3 p.p.s.a. Dlatego zaskarżona informacja mogła być przedmiotem kontroli sądowoadmistracyjnej pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego regulowanego cyt. ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. i wydanego na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oaz wypłaty pomocy finansowej na operację typu "Inwestycje w obiekty pełniące funkcje kulturalne", operacje typu "Kształtowanie przestrzeni publicznej" oraz operacje typu "Ochrona zabytków i budownictwa tradycyjnego" w ramach działania "Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich" objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2017 r. poz. 1737 z późn. zm.) dalej też: rozporządzenie.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy program (w skrócie: PROW 2014-2020) jest realizowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i obejmuje następujące działania i poddziałania: (...)

7)

podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich:

a)

wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii,

b)

wsparcie badań i inwestycji związanych z utrzymaniem, odbudową i poprawą stanu dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego wsi, krajobrazu wiejskiego i miejsc o wysokiej wartości przyrodniczej, w tym dotyczące powiązanych aspektów społeczno-gospodarczych oraz środków w zakresie świadomości środowiskowej,

c)

wsparcie inwestycji w tworzenie, ulepszanie i rozwijanie podstawowych usług lokalnych dla ludności wiejskiej, w tym rekreacji, kultury, i powiązanej infrastruktury;

Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia o kolejności przysługiwania pomocy na operacje typu "Inwestycje w obiekty pełniące funkcje kulturalne" decyduje suma uzyskanych punktów przyznanych na podstawie wymienionych w nim ośmiu kryteriów wyboru operacji.

Ponadto w myśl § 8 ust. 2 pkt 8 rozporządzenia w przypadku, gdy operacja jest realizowana na obszarze gminy województwa opolskiego, oprócz kryteriów określonych w ust. 1 stosuje się również dalsze kryteria wyboru operacji: (tzw. kryteria regionalne):

a)

w obiekcie budowlanym będącym przedmiotem operacji będzie zapewniony dostęp do sieci Internet osobom korzystającym z tego obiektu - 4 punkty;

b)

w obiekcie budowlanym będącym przedmiotem operacji będą prowadzone zajęcia w zakresie regionalnej lub lokalnej edukacji kulturalnej lub edukacji mniejszości narodowych i etnicznych, które będą miały charakter stały lub będą odbywały się cyklicznie, lecz nie rzadziej niż raz w miesiącu, przez co najmniej 9 miesięcy w danym roku, w okresie trwałości operacji, o którym mowa w art. 71 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1303/2013, przy cym nie będzie to jedyna inicjatywa społeczna realizowana w tym obiekcie - 4 punkty;

c)

realizacja operacji przyczyni się do wprowadzenia nowych funkcji w obiekcie budowlanym pełniącym funkcje kulturalne - 4 punkty.

Z kolei zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy w przypadku, gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy w ramach działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, 3 lit. b, pkt 4, 5, 6 lit. d, pkt 7, 13 i 14, podmiot właściwy w sprawie o przyznanie pomocy informuje podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy.

W zaskarżonej informacji z dnia 30 maja 2018 r. Zarząd Województwa Opolskiego, reprezentowany przez Dyrektora Departamentu Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, w wykonaniu uchwały Zarządu nr 5529/2018 z dnia 28 maja 2018 r., poinformował skarżącą Gminę o liczbie przyznanych punktów w odniesieniu do poszczególnych kryteriów. Informacja ta została przez Sąd szczegółowo opisana wyżej i nie ma potrzeby ponownego przytaczania jej treści.

Natomiast, odnośnie do kwestionowanych przez Gminę dwóch kryteriów regionalnych odpowiadających uregulowaniu § 8 ust. 2 pkt 8 lit. b i c), należy w pełni podzielić zarzuty skargi. Skarżąca słusznie zauważa, że w kryterium regionalnym określonym w § 8 ust. 2 pkt 8 lit. b organ zupełnie bezpodstawnie przyjął, że zgodnie z planem działalności przewidziano jedynie zajęcia w postaci lekcji bibliotecznych nawiązujących do tradycji i dziedzictwa kulturowego, które odbywać się będą wyłącznie w roku 2021.

W konsekwencji, organ odmawiając przyznania 4 punktów za to kryterium, skonkludował, że "czas trwania zajęć nie obejmuje całego okresu trwałości operacji".

Tymczasem z załącznika do wniosku nr 21 - "Plan działalności obiektu pełniącego funkcje kulturalne" - wynikało ponad wszelką wątpliwość, że zaplanowano 4 inicjatywy społeczne o różnym czasie trwania i częstotliwości obejmujące łącznie okres 5 lat (2019-2024), w tym inicjatywę pt. "Spotkania mieszkańców podczas których będzie możliwość przypomnienia sobie lub nauczenia się dawnych pieśni ludowych". Oznacza to, że planowane przedsięwzięcie obejmuje cały okres trwałości operacji.

W odpowiedzi na skargę organ kwestionuje tą inicjatywę podnosząc, że dopiero w skardze strona precyzuje, iż zajęcie będą dotyczyły pieśni ludowych związanych z regionem. Ta okoliczność dla organu jest wystarczającą przesłanką do konkluzji, że strona nie udowodniła w tej części spełnienia przez operację warunków wsparcia. W związku z tym należy zważyć, że uzasadnienie odpowiedzi na skargę jako pisma procesowego w sprawie, nie może zastępować argumentacji zaskarżonego aktu. Tymczasem informacja doręczona stronie w wykonaniu obowiązku z art. 35 ust. 1 ustawy podaje uzasadnienie niepokrywające się z przedłożonym przez stronę dokumentem (Planem działalności). Po wtóre, podzielić należy w pełni twierdzenie Gminy, że planowanie zajęć "przypominania lub nauczenia się dawnych pieśni ludowych" odpowiada kryterium "regionalnej lub lokalnej edukacji kulturalnej" z § 8 ust. 2 pkt 8 lit. b rozporządzenia.

Pieśni ludowe zawsze związane są z miejscem zamieszkania osób tworzących daną wspólnotę, czyli z regionem, tu: Śląska Opolskiego. Trudno sobie wyobrazić, aby na terenie Gminy Popielów, we wsi Stobrawa, spotkania mieszkańców tej miejscowości związane z nauką pieśni ludowych dotyczyły wyłącznie folkloru innych regionów Polski np. Kaszub czy Mazowsza.

Zdaniem Sądu, uwzględnieniu także podlegał zarzut naruszenia kryterium § 8 ust. 2 pkt 8 lit. c rozporządzenia przez odmowę przyjęcia, że operacja przyczyni się do wprowadzenia nowych funkcji w obiekcie budowlanym pełniącym funkcje kulturalne i brak przyznania 4 punktów za to kryterium. Z zaskarżonej informacji wynika, że w uzasadnieniu organ przyjął, iż operacja zakłada wyłącznie dokonanie modernizacji budynku świetlicy, a wynikiem tych działań nie będzie wprowadzenia nowej funkcji obiektu.

W ocenie Sądu, tak lakoniczna treść przyczyn odmowy przyznania punktów za to kryterium, nie tylko nie spełnia ustawowego wymogu z art. 35 ust. 1 ustawy, ale jest zupełnie dowolna i sprzeczna z treścią dalszych załączonych do wniosku dokumentów.

Tymczasem - jak zarzucała Gmina - już z załącznika nr 24.4 wynikało, że remontowany budynek uzyska nie tylko dodatkową powierzchnię użytkową przez adaptację dotychczas w ogóle nieużytkowanego poddasza, ale na tej powierzchni dotychczasowa działalność obiektu Świetlicy Wiejskiej będzie poszerzona o przeznaczenie przebudowanych pomieszczeń na siedzibę lokalnych organizacji, w tym Lokalnego Klubu Sportowego. Zdaniem Sądu, rację ma strona wywodząc, że czym innym jest użytkowanie budynku i znajdujących się w nim pomieszczeń z przeznaczeniem na zajęcia świetlicowe, biblioteczne i inne o charakterze kulturalnym, a czym innym wykorzystywanie pomieszczeń (zwłaszcza dodatkowo wybudowanych, adaptowanych) na siedziby organizacji społecznych, w tym stowarzyszeń sportowych. Takich funkcji przed przebudową sporny obiekt we wsi Stobrawa nie pełnił.

Poza tym, z dokumentacji technicznej załączonej do wniosku (Projekt zagospodarowania terenu załączony do projektu budowlanego k- 232) oraz załącznika nr 13 - "Wniosek o wydanie interpretacji podatkowej", wprost wynikało, że teren wokół budynku Świetlicy zostanie w ramach operacji zagospodarowany na cele rekreacyjne (chodniki, ścieżki, rabaty kwiatowe, nasadzenia drzew i krzewów, plac zabaw dla dzieci, stoły i ławki dla dorosłych opiekunów). Tych dokumentów organ nie poddał ocenie pod kątem spełnienia przesłanek opisanych w kryterium regionalnym z § 8 ust. 2 pkt 8 lit. c rozporządzenia.

Reasumując, jeżeli wyłanianie projektów do finansowania musi być efektem stosowania zasad przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów i równych szans podmiotów ubiegających się o dofinansowanie planowanych operacji, na podstawie cytowanej ustawy z 20 lutego 2015 r. i rozporządzenia wykonawczego z 18 sierpnia 2017 r., to przesłana stronie informacja o wyniku rozstrzygnięcia odnośnie do złożonego wniosku niespełniająca wymogu art. 35 ust. 1 ustawy, musiała być oceniona jako naruszająca prawo w stopniu mającym istotny wpływ na wynik oceny oraz naruszająca prawo materialne § 8 ust. 2 pkt 8 lit. b i c) rozporządzenia, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), c) w związku z art. 146 § 1 p.p.s.a.

O kosztach orzeczono na postawie art. 200 i art. 205 § 2. p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej zwrot wpisu i kosztów zastępstwa procesowego.

Wskazania do dalszego postępowania w rozumieniu art. 141 § 4 p.p.s.a. wynikają wprost z powyższych rozważań.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.