Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1547107

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu
z dnia 23 października 2014 r.
II SA/Op 300/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz.

Sędziowie: NSA Roman Ciąglewicz, WSA Teresa Cisyk (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 października 2014 r. sprawy ze skargi W. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 grudnia 2012 r., nr (...) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia

1)

uchyla zaskarżone postanowienie,

2)

określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości,

3)

zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz skarżącego W. O. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

Przedmiotem skargi wniesionej przez W. O. było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 grudnia 2012 r., nr (...), wydane na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji środowiskowej.

Burmistrz Grodkowa, po rozpatrzeniu wniosku firmy A Sp. z o.o. w (...), decyzją z dnia 9 marca 2012 r. ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej wraz z infrastrukturą towarzyszącą o nazwie "(...)" w rejonie wsi (...). Decyzję doręczono wnioskodawcy w dniu 15 marca 2012 r., a pozostałe strony zawiadomiono o jej wydaniu w drodze obwieszczenia wywieszonego na tablicach ogłoszeń w miejscowościach (...), (...) i (...) w dniu 15 marca 2012 r. oraz we wsi (...) w dniu 16 marca 2012 r., co wynika z adnotacji na egzemplarzach zawiadomień i oświadczeń sołtysów wsi. Nadto, stosowne obwieszczenie opublikowano na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego w Grodkowie w dniu 15 marca 2012 r.

Odwołania od powyższej decyzji wnieśli m.in. B z siedzibą w (...) i W. O., pismami złożonymi w dniu 26 marca 2012 r. w Urzędzie Miejskim.

Postanowieniem z dnia 31 lipca 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu (SKO) stwierdziło niedopuszczalność odwołania W. O., od decyzji z dnia 9 marca 2012 r. Zdaniem SKO, przepis art. 134 k.p.a. obejmuje także sytuację wniesienia odwołania przed rozpoczęciem biegu terminu do dokonania takiej czynności. Wskazało, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie od decyzji wnosi się w terminie 14 dni od daty jej doręczenia, przy czym zaznaczono, że w tej sprawie środowiskowej zastawanie ma przepis art. 49 k.p.a. SKO zaznaczyło, że określony w art. 129 § 2 k.p.a. bieg terminu do wniesienia odwołania rozpoczął się w dniu 30 marca 2012 r., podczas gdy skarżący złożył odwołanie w dniu 26 marca 2012 r., a zatem było ono przedwczesne i nie mogło wywołać skutków prawnych.

Następnie, pismem z dnia 17 października 2012 r. W. O. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazując na błędne pouczenie przez organ w treści obwieszczenia dokonanego w trybie art. 49 k.p.a. Składając wniosek o przywrócenie terminu podniósł, że w dniu 11 października 2012 r. powziął informację, jakoby jego odwołanie z dnia 26 marca 2012 r. było przedwczesne. Wraz z wnioskiem wniósł odwołanie od decyzji z dnia 9 marca 2012 r.

Postanowieniem z dnia 31 grudnia 2012 r., SKO w Opolu odmówiło W. O. przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Zdaniem organu odwoławczego, wnioskodawca nie uprawdopodobnił, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

Z kolei, w zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniu z dnia 31 grudnia 2012 r., nr (...), wydanym na podstawie art. 134 k.p.a., Kolegium stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Grodkowa z dnia 9 marca 2012 r. W uzasadnieniu podano, iż według art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...), w sytuacji gdy liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 k.p.a., przewidujący, że strony mogą być zawiadamiane o decyzji przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłoszenia i w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie 14 dni od dnia publicznego ogłoszenia (tzw. doręczenie przez obwieszczenie). Natomiast w tej sprawie ostatnie ogłoszenie o wydaniu decyzji przez Burmistrza Grodkowa miało miejsce 16 marca 2012 r. co oznacza, że bieg terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a. rozpoczął się 31 marca 2012 r., a zakończył z dniem 13 kwietnia 2012 r. Tymczasem skarżący wysłał odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu "blisko" sześć miesięcy późnej, a skoro Kolegium odmówiło przywrócenia terminu, stąd należało stwierdzić, że odwołanie zostało wniesione z przekroczeniem ustawowego terminu - art. 134 k.p.a.

W skardze sądowoadministracyjnej z dnia 19 marca 2013 r. W. O. zarzucił postanowieniu z dnia 31 grudnia 2012 r. naruszenie przepisów art. 134 w związku z art. 129 k.p.a. poprzez przyjęcie przez Kolegium, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania, a także naruszenie art. 7 k.p.a. przez niewyjaśnienie stanu faktycznego i wydanie postanowienia pomimo nieuprawomocnienia się postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Skarżący wnosił o uchylenie postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Postanowieniem z dnia 20 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Op 187/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zawiesił postępowanie w tej sprawie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia odwołania.

Z kolei, w piśmie procesowym z dnia 18 kwietnia 2014 r. uczestnik postępowania (C Sp. z o.o. w (...)) wniósł o oddalenie skargi, powołując się na zapadły w sprawie odwołania od tej samej decyzji wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 2287/13.

Natomiast wyrokiem z dnia 3 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Op 230/14, WSA w Opolu uchylił postanowienie odmawiające przywrócenia terminu, a wyrok jest prawomocny od dnia (...). Sąd orzekając w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu zwrócił uwagę, że wyrokiem z dnia 28 maja 2013 r. WSA w Opolu w sprawie II SA/Op 582/12 uchylił postanowienie SKO w Opolu z dnia 31 lipca 2012 r. stwierdzające niedopuszczalności odwołania B. G. i W. O. od tej samej decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. W motywach tego wyroku Sąd oceniał skuteczność wniesienia odwołania przez stronę przed upływem terminu o jakim mowa w art. 49 k.p.a., ale po dacie doręczenia decyzji innej stronie w zwykłym trybie określonym w art. 39 k.p.a. akcentował, iż decyzja organu pierwszej instancji z dnia 9 marca 2012 r. została doręczona inwestorowi - A Sp. z o.o. w dniu 15 marca 2012 r. i z tą datą decyzja została wprowadzona do porządku prawnego i wiązała organ, który ją wydał. Dlatego też, na ocenę tę nie ma wpływu fakt, że w dniach 15 i 16 marca 2013 r. doszło do ogłoszenia tej decyzji w trybie art. 49 k.p.a. Odwołania wniesione zostały natomiast przez skarżących w dniach 26 i 28 marca 2012 r., czyli w okresie, kiedy decyzja której dotyczyły odwołania funkcjonowała już w porządku prawnym. W przywołanym wyżej wyroku Sąd przyjął, że w tych okolicznościach odwołania wniesionego po dacie doręczenia decyzji, a nawet po dacie ukazania się ogłoszenia, nie można uznać za niedopuszczalne bez względu na to, kiedy rozpoczął się termin liczony stosownie do art. 49 k.p.a., a taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. W zaleceniach do dalszego postępowania WSA w Opolu zauważył (w omawianym wyroku z 28 maja 2013 r.), że organ odwoławczy winien rozpatrzyć odwołanie strony. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 2287/13, podzielił stanowisko tut. Sądu oddalając skargę kasacyjną organu (SKO).

W świetle powyższego, Sąd oceniając postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania stwierdził, iż musi uwzględnić wprowadzony stan prawny ww. orzeczeniem na podstawie art. 170 p.p.s.a. Zatem, skoro Sąd nakazał organowi odwoławczemu rozpoznanie odwołania skarżącego z dnia 26 marca 2012 r., to postanowienie w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania należało uchylić i w takiej sytuacji wniosek strony stał się bezprzedmiotowy. Ponadto, prawo wniesienia odwołania od decyzji służy stronie tylko jednokrotnie.

W dniu 9 czerwca 2014 r., w niniejszej sprawie (sygn. akt II SA/Op 187/13), Sąd wydał postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania ze skargi na postanowienie organu stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Na rozprawie sądowej pełnomocnik ww. uczestnika postępowania wnosił i wywodził jak w swoim piśmie z dnia 18 kwietnia 2014 r.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) oraz w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonego postanowienia niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 grudnia 2012 r., nr (...), wydane na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji środowiskowej Burmistrza Grodkowa z dnia 9 marca 2012 r.

Istotne znacznie dla wyniku tej sprawy ma fakt, iż prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z dnia 3 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Op 230/14, uchylono postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 grudnia 2012 r. o odmowie przywrócenia W. O. terminu do wniesienia odwołania. Dostrzec też należy przywołane tym wyrokiem orzeczenia zapadłe w kwestii odwołania skarżącego od tej samej decyzji (WSA w Opolu z dnia 28 maja 2013 r., II SA/Op 582/12 oraz NSA z dnia 29 stycznia 2014 r., II OSK 2287/13).

Zgodnie bowiem z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Ratio legis art. 170 p.p.s.a. polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów administracji publicznej, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (por. wyrok NSA z 19 maja 1999 r., sygn. akt IV SA 2543/98, LEX nr 48643, z 8 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 2720/12, LEX nr 1350652). Konsekwencją zasady mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia jest to, że dana kwestia, która została już przesądzona kształtuje się tak, jak to stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. W kolejnym postępowaniu nie może ona być już ponownie badana. Skoro związanie wynikające z art. 170 p.p.s.a. odnosi się do kolejnych postępowań, to tym bardziej odnosi się ono do sprawy, w ramach której zapadł prawomocny wyrok (por. wyrok NSA z 16 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 2300/12, LEX nr 1291387).

W świetle powyższego, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę - w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania - nie tylko podziela argumentację przywołaną w cytowanym wyżej prawomocnym wyroku WSA w Opolu z dnia 3 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/OP 230/14, uchylającym postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, ale przede wszystkim uwzględnić musi stan prawny orzeczeniem tym wprowadzony na podstawie art. 170 p.p.s.a. Przyjmując w powyższym wyroku stanowisko zawarte w przywołanym w nim orzeczeniu z dnia 28 maja 2013 r., II SA/Op 582/12, że odwołanie strony z dnia 26 marca 2012 r. zostało wniesione w terminie przewidzianym w art. 129 § 2 k.p.a. oraz uwzględniając wskazanie, aby organ odwoławczy rozpoznał to odwołanie, Sąd uznał - w wyroku II SA/OP 230/14, że wniosek strony o przywrócenie terminu stał się bezprzedmiotowy i uchylił postanowienie o odmowie przywrócenia terminu. Przy czym zaznaczył, że prawo wniesienia odwołania od konkretnej decyzji służy stronie tylko jednokrotnie. "Po prawidłowym złożeniu odwołania każde kolejne pismo strony, nawet określone odwołaniem, nie jest środkiem odwoławczym w rozumieniu art. 127 § 1 k.p.a." Stąd pismo skarżącego o przywrócenie terminu, zdaniem Sądu, należało potraktować, jako kolejne w sprawie administracyjnej.

Skoro postanowienie organu odwoławczego odmawiające skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Grodkowa z dnia 9 marca 2012 r. zostało uchylone, to zaskarżone w tej sprawie postanowienie z dnia 31 grudnia 2012 r., nr (...), Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu wydane na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji musiało ulec uchyleniu. Stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania okazało się bowiem bezprzedmiotowe z uwagi na potraktowanie tego samego odwołania z dnia 26 marca 2012 r. (przesłanego powtórnie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu - nadanego na poczcie w dniu 18 października 2012 r.), jako nowego środka odwoławczego od decyzji z dnia 9 marca 2012 r., w sytuacji gdy odwołanie od tej konkretnej decyzji służy stronie (skarżącemu) jednokrotnie. Ponadto, Sąd w wyroku z dnia 28 maja 2013 r. stwierdził, że to odwołanie z dnia 26 marca 2012 r. zostało przez skarżącego wniesione w terminie i jednocześnie nakazał Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Opolu jego rozpoznanie. W tym stanie rzeczy, w niniejszej sprawie Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania zostało wydane z naruszeniem art. 134 k.p.a.

Podkreślić należy, że wydanie przez organ odwoławczy, na podstawie art. 134 k.p.a. postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania powinno być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego, czy strona wniosła odwołanie w terminie przewidzianym w art. 129 § 2 k.p.a. Brak takiego postępowania skutkuje naruszeniem norm art. 7 i art. 77 k.p.a., co w konsekwencji prowadzi do uchylenia postanowienia (zob. G. Łaszczyca (w) G. Łaszczyca, Cz. Marzysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, t. II, W-wa 2010, s. 21).

Reasumując należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie, wydane na podstawie art. 134 k.p.a. zostało podjęte z naruszeniem przepisów postępowania, co w okolicznościach niniejszej sprawy mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z przytoczonych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. Orzeczenie zawarte w punkcie 2 uzasadnia przepis art. 152 p.p.s.a. O kosztach orzeczono w punkcie 3 wyroku na zasadzie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.