Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2723170

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu
z dnia 12 września 2019 r.
II SA/Op 200/19
Zakres postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Janowska.

Sędziowie: NSA Jerzy Krupiński, WSA Krzysztof Sobieralski (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2019 r. ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w (...) na zarządzenie pokontrolne Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Opolu z dnia 8 marca 2019 r., nr (...) w przedmiocie nałożenia obowiązków w zakresie ochrony środowiska oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Na podstawie ustaleń kontroli w zakresie ochrony środowiska, przeprowadzonej przez upoważnionych inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Opolu w dniach od 13 marca 2018 r. do 3 lipca 2018 r. (z przerwami) w przedsiębiorstwie A Sp. z o.o. z siedzibą w (...), udokumentowanych protokołem kontroli nr (...), stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska. W związku z tym Opolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Opolu w dniu 8 marca 2019 r. wydał zarządzenie pokontrolne (nr (...)), w którym zarządził w punktach 1 -! 5 ich usunięcie.

Opisane zarządzenie pokontrolne obejmuje nakaz:

1. Podjęcia działań organizacyjnych lub technicznych zmierzających do ograniczenia w porze dziennej oraz w porze nocnej uciążliwości akustycznej powodowanej działalnością A, do dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku

2. Przedłożenia aktualnych protokołów okresowych kontroli stanu technicznego instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska tj.: instalacji służących ochronie powietrza przed zanieczyszczeniem: filtry impulsowe za halami 2.4 (2B) i 2.2 (2A), elektrofiltr i multicyklon kotłowni oraz instalacji służących oczyszczaniu wód opadowych: separatory oraz osadniki ropopochodne na kanalizacji opadowej, zgodnie z art. 62 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

3. Dotrzymywania warunków określonych w punkcie 71.4 decyzji Starosty (...) (znak (...)) z dnia 30 sierpnia 2016 r. udzielającej pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków przemysłowych do kanalizacji innego podmiotu, w zakresie wykonywania badań wprowadzanych ścieków nie rzadziej niż dwa razy na rok w regularnych odstępach czasu.

4. Dotrzymywania warunów określonych w punkcie III.2 decyzji Starosty (...) (znak (...)) z dnia 18 lipca 2016 r. udzielającej pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, w zakresie wykonywania przeglądów eksploatacyjnych urządzeń oczyszczających nie rzadziej niż dwa razy w roku w regularnych odstępach czasu.

5. Informowania Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Opolu, na 30 dni przed planowanym terminem:

1) oddania do użytkowania nowo zbudowanego lub przebudowanego obiektu budowlanego, zespołu obiektów lub instalacji;

2) zakończenia rozruchu instalacji, jeżeli jest on przewidywany - realizowanych jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r.

o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, zgodnie z art. 76 ust. 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.

6. Prowadzenia eksploatacji instalacji zgodnie z warunkami decyzji Starosty (...) (znak (...)) z dnia 3 stycznia 2017 r. udzielającej pozwolenia na wytwarzanie odpadów.

7. Prowadzenia działalności polegającej na przetwarzaniu odpadów o kodzie 03 01 01 (Odpady kory i korka) w procesie odzysku R1 (wykorzystanie głównie, jako paliwa lub innego środka wytwarzania energii) zgodnie z pkt III decyzji Starosty (...) (znak (...)) z dnia 3 stycznia 2017 r. udzielającej pozwolenia na wytwarzanie odpadów, w zakresie udzielającym zezwolenia na przetwarzanie odpadów o kodzie 03 01 01 (Odpady kory i korka) w procesie odzysku R1 (wykorzystanie głownie, jako paliwa lub innego środka wytwarzania energii).

8. Zaprzestania prowadzenia działalności polegającej na przetwarzaniu odpadów o kodzie 10 01 03 (popioły lotne z torfu i drewna niepoddanego obróbce chemicznej) w procesie odzysku R5 (recykling lub odzysk innych materiałów nieorganicznych) poza instalacjami i urządzeniami, zgodnie z art. ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.

9. Przedkładania Marszałkowi Województwa (...) w ustawowym terminie zbiorczych zestawień danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów zgodnie z art. 76 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.

10. Zaprzestania prowadzenia działalności polegającej na mieszaniu odpadów niebezpiecznych z substancjami, materiałami lub przedmiotami, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.

11. Magazynowania odpadów przeznaczonych do składowania z zachowaniem wymaganych terminów, zgodnie z art. 25 ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.

12. Podjęcia działań organizacyjnych lub technicznych, zmierzających do ograniczenia wprowadzania do powietrza pyłu drzewnego w sposób niezorganizowany z instalacji, eksploatowanych na terenie Zakładu.

13. Przedkładania Marszałkowi Województwa (...) w ustawowym terminie, wykazu zawierającego zbiorcze zestawienie informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz wysokości należnych opłat zgodnie art. 286 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.

14. Eksploatowania instalacji zgodnie z. decyzją Starosty (...) (znak (...)) z dnia.22 listopada 2016 r. udzielającej pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z instalacji zlokalizowanych w (...) przy ulicy (...).

15. Realizowania i przedkładania Opolskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska w Opolu oraz właściwemu organowi ochrony środowiska w ustawowym terminie, wstępnych pomiarów z instalacji nowo zbudowanej lub zmienionej w istotny sposób, z której emisja wymaga pozwolenia, zgodnie z art. 147 ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.

Jednocześnie Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Opolu wyznaczył przedsiębiorcy termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń na dzień 15 kwietnia 2019 r.

W skardze, złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, pełnomocnik skarżącego zakwestionował opisane wyżej zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Opolu z dnia 8 marca 2019 r. w zakresie dokonanej przez organ kwalifikacji wytwarzanego w przedsiębiorstwie skarżącego produktu ubocznego w postaci wiór drzewnych ze spoiną klejową powstających przy produkcji klejonych elementów drewnianych jako odpadów o kodzie 03 01 04* zawierających substancje niebezpieczne i wniósł o jego uchylenie w zaskarżonym zakresie. Zarządzeniu pokontrolnemu zarzucono naruszenie art. 7 k.p.a. przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie dotyczącym kwalifikacji wytwarzanego w przedsiębiorstwie skarżącego produktu ubocznego w postaci wiór drzewnych ze spoiną klejową i dokonanie w tym względzie oceny dowolnej oraz naruszenie art. 75 § 1 k.p.a. w związku z art. 84 § 1 k.p.a. przez niedopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu materiałoznawstwa, technologii drewna i ochrony środowiska na okoliczność posiadania przez powstające w przedsiębiorstwie skarżącego wióry drzewne ze spoiną klejową cech odpadów niebezpiecznych. Pełnomocnik strony na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. wniósł o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów w postaci: opinii eksperckiej Zakładu Bioenergii Instytutu Technologii Drewna w (...) z 8 kwietnia 2019 r. oraz opinii biegłego sądowego z zakresu materiałoznawstwa, technologii drewna i ochrony środowiska na okoliczność nieposiadania przez powstające w przedsiębiorstwie skarżącego wióry drzewne ze spoiną klejową cech odpadów niebezpiecznych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony skarżącej wskazał, że zaskarżonym zarządzeniem pokontrolnym Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Opolu zakwalifikował powstający w przedsiębiorstwie skarżącego produkt uboczny w postaci wiór drzewnych ze spoiną klejową powstających przy produkcji klejonych elementów drewnianych jako odpad o kodzie 03 01 04* (trociny, wióry, ścinki, drewno, płyta wiórowa i fornir zawierające substancje niebezpieczne) zgodnie z katalogiem określonym w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów. Kwalifikacja taka jest dowolna, albowiem organ, dokonując jej zaniechał dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie dotyczącym kwalifikacji wytwarzanego w przedsiębiorstwie skarżącego produktu ubocznego, jak również nie dopuścił dowodu z opinii biegłego z zakresu materiałoznawstwa, technologii drewna i ochrony środowiska na okoliczność posiadania przez powstające w przedsiębiorstwie skarżącego wióry drzewne ze spoiną klejową cech odpadów niebezpiecznych, naruszając tym samym wskazane w petitum skargi przepisy prawa formalnego. W dalszej części uzasadnienia opisano charakter i profil działalności gospodarczej prowadzonej przez stronę skarżącą, a także przedstawiono wyniki badań opisanych w dołączonej do skargi "Opinii eksperckiej" z dnia 8 kwietnia 2019 r., sporządzonej na zlecenie skarżącego. W oparciu o konkluzje tej "Opinii" pełnomocnik strony podkreślił, że ze względu na stosowaną w firmie A Sp. z o.o. technologię wytwarzania drzewnych elementów konstrukcyjnych, występowanie formaldehydu oraz fenolu i rezorcyny w wyrobach drzewnych tej firmy nie budzi wątpliwości. Odpady te jednakże, po poddaniu ich ocenie przez rzeczoznawcę (Instytut Technologii Drewna) cechowała zawartość formaldehydu na poziomie 88,4 mg/kg, a związków fenolowych na poziomie 2680 mg/kg, co odpowiadało sumarycznej zawartości składników niebezpiecznych na poziomie 2768,4 mg/kg. Po przeliczeniu dało to sumaryczną wartość 0,28%. Oznacza to, iż rzeczone wióry drzewne ze spoiną klejową wytworzone w przedsiębiorstwie skarżącego wykazywały zawartość substancji niebezpiecznych - formaldehydu i związków fenolowych na poziomie niższym od 1%, a co za tym idzie nie posiadają one cech odpadów niebezpiecznych w rozumieniu zapisów ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach i nie powinny być za takie uznawane.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Opolu wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu swego stanowiska organ wskazał, że skarżący nie neguje żadnego ze wskazanych w punkcie 1-15 zarządzenia pokontrolnego naruszenia w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska przez firmę A Sp. z o.o., a jedynie "zaznacza niemający miejsca fakt niewłaściwej klasyfikacji przez Organ wytwarzanego przez skarżącego produktu ubocznego w postaci wiórów drzewnych ze spoiną klejową, powstających przy produkcji klejonych elementów drewnianych jako odpadów o kodzie 03 01 04* (trociny, wióry, ścinki, drewno, płyta wiórowa i fornir zawierające substancje niebezpieczne)".

Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Opolu podkreślił, że uznanie przedmiotu lub substancji za produkt uboczny nie następuje automatycznie z woli samego wytwórcy, lecz wymaga przeprowadzenia procedury przewidzianej w art. 11 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tryb zgłoszenia i sprzeciwu marszałka). Zgłoszenie skarżącego oraz decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) (Nr (...)) z dnia 30 września 2014 r. odnosi się do trocin i wiór, zrębków i kory niepochodzących z linii klejenia, które nie zawierają spoiny klejowej. We wspomnianej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) dokonano zapisu, podkreślając brak stosowania substancji chemicznych. Organ administracji zwrócił uwagę, że sam pełnomocnik skarżącego w skardze podkreśla, iż materiał w postaci wiórów drzewnych, powstający przy produkcji klejonych elementów drewnianych zawiera domieszki substancji chemicznych. W tym stanie rzeczy omawiany materiał nie może być uznany za produkt uboczny a za odpad, ponieważ nie odpowiada cechom produktu naturalnego, czyli w tym przypadku drewna czystego.

Ponadto Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Opolu uzasadnił, że podczas kontroli w firmie A Sp. z o.o. stwierdzono, iż trociny i wióry pochodzące z linii strugania drewna niezawierające substancji chemicznych (uznanych za produkt uboczny) są magazynowane wspólnie w silosie z wiórami pochodzącymi z linii klejenia (zawierającymi spoinę klejową) klasyfikowanymi jako odpad o kodzie 03 01 04* (trociny, wióry, ścinki, drewno, płyta wiórowa i fornir zawierające substancje niebezpieczne) i następnie sprzedawane jako produkt uboczny. Wyjaśniono, że klasyfikację odpadów w postaci wiór pochodzących z linii klejenia organ inspekcji ochrony środowiska oparł na podstawie przedłożonych w trakcie kontroli kart charakterystyki substancji chemicznej, takich jak klej i utwardzacz, stosowanych przez skarżącego w procesie produkcji wyrobów z drewna w charakterze lepiszcza. Stwierdzono, że preparaty zawierają substancje chemiczne, takie jak formaldehyd, glikol etylenowy, fenol, rezorcynol, posiadające właściwości niebezpieczne. Podkreślono również, że dokonana przez organ klasyfikacja jako odpadu niebezpiecznego odnosi się wyłącznie do wiórów drzewnych ze spoiną klejową, które nie mogą być uznane za produkt uboczny, nie zaś do wiórów niezawierających substancji chemicznych, co nie jest tożsame z przedstawionym w skardze przez pełnomocnika skarżącego założeniem niewłaściwej klasyfikacji produktu ubocznego.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy czym, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.

Na wstępie należy podkreślić, że w procesie rozpoznawania sprawy administracyjnej Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w chwili orzekania (działania) przez kontrolowany organ administracji publicznej.

Podstawę materialną rozstrzygnięcia i rozpoznania sprawy stanowi art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2019 r. poz. 1355). Z treści tego przepisu wynika, że zarządzenie pokontrolne jest odrębną od decyzji administracyjnej prawną formą działania inspektora ochrony środowiska. Wydawanemu przez tego inspektora zarządzeniu pokontrolnemu, mimo że nie jest decyzją administracyjną, nie można odmówić charakteru aktu administracji publicznej, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ponieważ ma ono bez wątpienia charakter władczy i rozstrzyga indywidualną sprawę konkretnego podmiotu. Zarządzenie to wpływa na prawa i obowiązki kontrolowanego, ponieważ niewykonanie tego zarządzenia, lub niezgodne z prawdą poinformowanie o jego wykonaniu zagrożone jest odpowiedzialnością karną (art. 31a ust. 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska).

Zarządzenie pokontrolne to inny niż decyzja i postanowienie akt dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Do tego rodzaju "niedecyzyjnych" aktów organów administracji publicznej nie stosuje się przepisów k.p.a. Zakres przedmiotowy zastosowania przepisów k.p.a. określa art. 1 i 2 tej ustawy. Stosownie do tej regulacji, Kodeks postępowania administracyjnego normuje:

1) postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych albo załatwianych milcząco;

2) postępowanie przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, gdy są one powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumień do załatwiania spraw określonych w pkt 1;

3) postępowanie w sprawach rozstrzygania sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i organami administracji rządowej oraz między organami i podmiotami, o których mowa w pkt 2;

4) postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń;

5) nakładanie lub wymierzanie administracyjnych kar pieniężnych lub udzielanie ulg w ich wykonaniu;

6) tryb europejskiej współpracy administracyjnej;

7) postępowanie w sprawie skarg i wniosków (Dział VIII) przed organami państwowymi, organami jednostek samorządu terytorialnego oraz przed organami organizacji społecznych.

Z powyższego wynika, że zarzut pełnomocnika skarżącego dotyczący naruszenia przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Opolu przepisów art. 7 i 75 § 1 w związku z art. 84 § 1 k.p.a. nie może zostać uwzględniony, gdyż przepisy te nie mają zastosowania w postępowaniu prowadzonym przez organ ochrony środowiska na postawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska.

Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonej prawnej formy działania organu administracji publicznej Sąd zwraca uwagę, że celem zarządzenia pokontrolnego jest oficjalne stwierdzenie, jakie naruszenia obowiązków prawnych wykryto w toku kontroli, i zwrócenie - w sposób urzędowy - właściwej osobie uwagi na konieczność podjęcia działań w celu wyeliminowania tych naruszeń. Zarządzenie pokontrolne ma także umożliwić organowi Inspekcji Ochrony Środowiska uzyskanie informacji o tym, czy i jakie działania podjął oraz zrealizował podmiot kontrolowany, aby usunąć stwierdzone naruszenia. Zarządzenie takie stanowi konsekwencję stwierdzonych w trakcie kontroli nieprawidłowości. Badanie jego legalności oznacza konieczność sprawdzenia, czy istniały podstawy do wydania zarządzenia, a to z kolei rodzi potrzebę zbadania, czy naruszenia zostały w prawidłowy sposób stwierdzone, określone i dostatecznie wykazane. Zarządzenie pokontrolne nie jest tylko prostym "przypomnieniem" obowiązków wynikających z innych źródeł: przepisów lub decyzji, lecz "przypomnieniem" o obowiązkach naruszonych, a więc stwierdzonych uchybieniach kontrolowanego (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Go 207/18, CBOSA).

Podstawę faktyczną rozpoznania sprawy stanowią okoliczności stwierdzone w protokole kontroli sporządzonym przez pracowników Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Opolu. Podstawa faktyczna rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej wyznaczana jest sposobem sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sąd administracyjny. W istocie chodzi tu o kontrolę prawidłowości ustalenia stanu faktycznego działania lub zaniechania (bezczynności, przewlekłości) organu wykonującego administrację publiczną. Sprawowanie wymiaru sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej determinuje sposób i zakres dokonywania ustaleń faktycznych przez sąd administracyjny w toku rozpoznania sprawy i zasadniczo różni go od sposobu dokonywania ustaleń faktycznych w procesie cywilnym i karnym oraz w postępowaniu administracyjnym. W procesie sądowoadministracyjnym specyficznie rozumiana i stosowana jest zatem zasada prawdy obiektywnej. Sąd administracyjny dokonuje ustaleń faktycznych na podstawie akt sprawy, chyba że organ administracji nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Jedynie w wyjątkowych przypadkach sąd może dopuścić dowód uzupełniający z dokumentu, co zresztą tylko potwierdza regułę ogólną, bowiem sąd dopuszcza taki dokument, który jest niezbędny do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie, a więc powinien (lub mógł) być częścią akt sprawy już w postępowaniu przed organem administracji. Przy czym te istotne wątpliwości odnoszą się przede wszystkim do oceny zgodności z prawem zaskarżonego działania lub zaniechania organu wykonującego administrację publiczną, a tylko wyjątkowo mogą dotyczyć innych okoliczności związanych ze sprawą. Nie chodzi tu o wyjaśnianie wątpliwości co do stanu faktycznego (czy wręcz ustalenie stanu faktycznego) miarodajnego dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej aktem zaskarżonym do sądu. Sąd administracyjny nie może bowiem zastąpić organu administracji w ustaleniach faktycznych prowadzących do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Stwierdzone w toku rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej braki, błędy czy wady w działaniu organu administracji w zakresie ustalenia stanu faktycznego i szerzej postępowania rozpoznawczego nie mogą być sanowane (usuwane) przez sąd administracyjny w ramach prowadzonego przezeń postępowania rozpoznawczego. Ustalenie tego rodzaju wady skutkuje zastosowaniem przez sąd środków przewidzianych w przepisach p.p.s.a. (tzn. konkretnego rodzaju sankcji) względem zaskarżonych przejawów działania lub zaniechania organu wykonującego administrację publiczną. Mimo tych różnic ustalenie stanu faktycznego przez sąd administracyjny w toku rozpoznania sprawy stanowi niewątpliwie proces poznawczy, który jednak sprowadza się generalnie do oceny prawidłowości ustalenia stanu faktycznego przez organ administracji publicznej. Dokonywanie przez sąd administracyjny ustaleń faktycznych jest dopuszczalne jedynie w celu umożliwienia temu sądowi dokonania ustaleń, które stanowić mają podstawę oceny zgodności z prawem działania lub zaniechania organu administracji. Innymi słowy sąd administracyjny nie dokonuje co do zasady kontroli ustaleń dokonanych przez właściwy organ w sposób zgodny z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, lecz dokonuje ustaleń faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy z punktu widzenia kontroli zaskarżonego aktu lub czynności.

Istotny jest tu także art. 133 § 1 ab initio p.p.s.a., zgodnie z którym sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Oznacza to, że rozpoznanie sprawy sądowoadministracyjnej następuje na podstawie stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania aktu administracyjnego, bądź podjęcia działania lub bezczynności organu wykonującego administrację publiczną. W wyroku z dnia 3 czerwca 2009 r. (sygn. akt II FSK 258/08, CBOSA) NSA wskazał, że dokonanie oceny zgodności z prawem, poprzedzające sformułowanie zwrotu stosunkowego o zgodności lub niezgodności przedmiotu kontroli z prawem, jest możliwe tylko na podstawie stanu faktycznego, który istniał w chwili podjęcia danego aktu lub czynności i stanowił ich podstawę faktyczną.

Przenosząc te uwagi na stan faktyczny rozpoznawanej sprawy w pierwszej kolejności należy stwierdzić, iż Sąd podziela stanowisko Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Opolu, że skarżący nie posiadał i nie posiada zezwolenia na przetwarzanie odpadów oznaczonych kodem 03 01 04*. Z akt sprawy wynika bowiem bezsprzecznie, że decyzja Starosty (...) z dnia 3 stycznia 2017 r. (nr (...)), zmieniona w części za zgodą strony decyzją Starosty (...) z dnia 13 lutego 2018 r. (nr (...)), ustalająca rodzaj oraz ilość odpadów do wytworzenia w ciągu doby w wyniku funkcjonowania instalacji zlokalizowanej w zakładzie w (...) nie obejmowała odpadów oznaczonych kodem 03 01 04*. W protokole kontroli na str. 11 Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Opolu stwierdza, że skarżący eksploatuje instalację z naruszeniem tego zezwolenia. Zgodnie z przedłożonymi i załączonymi do protokołu kartami ewidencji i kartami przekazania odpadów podpisanymi przez skarżącego w 2017 r. zakład w związku z eksploatacją instalacji wytworzył m.in. odpady o kodzie 03 01 04*. Dalej na stronie 12 protokołu stwierdzono, że przedsiębiorca poza przetwarzaniem odpadów o kodzie 03 03 01 (odpady z kory i z drewna) w procesie odzysku R1 przetwarza również, niezgodnie z uzyskanym zezwoleniem, odpady o kodzie 03 01 04*. Potwierdza to załączony do protokołu odrębny protokół oględzin z dnia 22 marca 2018 r. Na stronie 15 protokołu wskazano, że zgodnie z oświadczeniem przedstawiciela kontrolowanego podmiotu, produkt uboczny klasyfikowany poprzednio jako odpad o kodzie 03 01 05 jest magazynowany w silosie wspólnie z wiórami pochodzącymi z linii klejenia, klasyfikowanymi jako odpad o kodzie 03 01 04* i następnie sprzedawany jako produkt uboczny.

Pełnomocnik strony w skardze wniósł o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów w postaci: opinii eksperckiej Zakładu Bioenergii Instytutu Technologii Drewna w (...) z 8 kwietnia 2019 r. oraz opinii biegłego sądowego z zakresu materiałoznawstwa, technologii drewna i ochrony środowiska na okoliczność nieposiadania przez powstające w przedsiębiorstwie skarżącego wióry drzewne ze spoiną klejową cech odpadów niebezpiecznych. Stosownie do treści art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Jak wyżej wskazano, w ocenie Sądu w sprawie nie zachodzą jednak jakiekolwiek - a tym bardziej istotne - wątpliwości co do stanu faktycznego wymagające wyjaśnienia. Organ administracji prawidłowo ustalił stan faktyczny za podstawę faktyczną rozpoznania sprawy, przyjmując okoliczności stwierdzone w protokole kontroli (nr (...)). Skoro sąd orzeka na podstawie stanu faktycznego jaki istniał w chwili podejmowania zaskarżonego aktu albo stanu faktycznego do, którego zaskarżony (badany, kontrolowany) akt się odnosi, to należy podkreślić, że w rozważanym przypadku protokół pokontrolny odnosi się do stanu faktycznego sprzed jego wydania tj. do okresu od dnia 13 marca 2018 r. do dnia 3 lipca 2018 r. Natomiast załączona przez pełnomocnika skarżącego do skargi ekspertyza nie tylko została sporządzona w dniu 8 kwietnia 2019 r., a więc już po wydaniu zarządzenia pokontrolnego, ale również same próbki do badań zostały pobrane w okresie po wydaniu tego zarządzenia pokontrolnego tj. 22 marca 2019 r. Organ w zarządzeniu powołuje się na próbki, badania i dokumenty (m.in. karty produktu) z roku 2018. Przedstawiona ekspertyza nie odnosi się do stanu faktycznego objętego protokołem kontroli i zarządzeniem pokontrolnym Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Opolu. Stwierdza ona jedynie stan faktyczny istniejący w momencie pobrania próbek dla celów sporządzenia tej ekspertyzy, który nie ma znaczenia dla oceny zarządzenia pokontrolnego opartego na ustaleniach kontroli przeprowadzonej w roku 2018.

Również w pozostałym zakresie zaskarżone zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Opolu nie narusza prawa, bowiem znajduje oparcie w ustaleniach faktycznych dokonanych w toku kontroli i szczegółowo opisanych w protokole pokontrolnym.

Mając na uwadze powyższe, Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.