Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie
z dnia 15 marca 2005 r.
II SA/Ol 99/05

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Hanna Raszkowska.

Sędziowie WSA: Adam Matuszak, Asesor Bogusław Jażdżyk (Spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2005 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewody z dnia "(...)" Nr "(...)" w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia 22 września 2004 r. znak: "(...)" Starosta S. odmówił przyznania świadczenia przedemerytalnego J. M. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż stosownie do art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.) świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli dodatkowo spełnia jeden z warunków określonych w pkt 1-5 ustępu pierwszego tego artykułu. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że J. M. jest współwłaścicielem spółki z o.o., w której zarząd jest jednoosobowy, a J. M. pełni funkcję Prezesa Zarządu. W ocenie organu I instancji wnioskodawca nie spełnia warunków do uzyskania statusu osoby bezrobotnej, gdyż nadal zarządza spółką, co z kolei powoduje, iż nie przysługuje mu świadczenie przedemerytalne.

Od decyzji organu I instancji odwołanie złożył J. M., podając, iż spełnia wymogi do uznania go za osobę bezrobotną w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, gdyż jest osobą niezatrudnioną, nie pobierającą żadnego wynagrodzenia. W ocenie odwołującego się fakt powołania go na funkcję Prezesa Zarządu "A" Sp. z o.o. w S. nie upoważnia go do pobierania jakiegokolwiek wynagrodzenia z tego tytułu. Pełnienie funkcji Prezesa Zarządu nie oznacza wykonywania pracy zawodowej. Dochody z tego tytułu byłyby należne jedynie w przypadku posiadania umowy o pracę lub innej umowy podpisanej z pracodawcą. Sprawując funkcje Prezesa Zarządu odwołujący się ma obowiązek do sprawowania reprezentacji i nadzoru nad spółką, udziału w zgromadzeniach wspólników, jak i możliwość dokonywania zmian kadrowych. Za świadczenia tego typu odwołujący nie ma obowiązku pobierania wynagrodzenia. J. M. podkreślił także, iż jest gotowy do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy.

Decyzją z dnia 8 grudnia 2004 r. Nr "(...)" Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy argumentował, iż zgodnie z art. 29 ust. 3 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252) powiatowe urzędy pracy do dnia przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych ustalają i wypłacają świadczenia przedemerytalne. Wniosek J. M. został złożony przed dniem l sierpnia 2004 r. tj. przed dniem przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych, wobec czego wydanie decyzji leżało w gestii organu I instancji. Stosownie do treści art. 37k ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu świadczenie przedemerytalne przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 9, osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli m.in. do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn. Organ II instancji wskazał, iż wnioskodawca spełnił wymogi określone w art. 37k pkt 2 ustawy co do osiągnięcia wieku co najmniej 55 lat oraz posiadania okresu uprawniającego do emerytury wynoszącego co najmniej 35 lat. Ponadto wnioskodawca był zatrudniony w okresie od l lipca 1995 r. do 25 czerwca 2004 r. na stanowisku prezesa zarządu "A" Sp. z o.o. w S., przy czym od l maja 1997 r. zatrudniony był w pełnym wymiarze czasu pracy. Stosunek pracy został rozwiązany w trybie art. 30 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy z powodu likwidacji stanowiska pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Wojewoda argumentował również, że J. M. nadal sprawuje funkcję prezesa zarządu ww. spółki, co jak twierdzi czyni nieodpłatnie. W ocenie organu odwoławczego J. M. nie spełnia warunków do uznania go za osobę bezrobotną bowiem nie jest zdolny i gotowy do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Pełni on bowiem nadal funkcję prezesa zarządu spółki, które to zajęcie do chwili rozwiązania umowy o pracę wymagało świadczenia pracy w pełnym wymiarze czasu pracy. Organ na potwierdzenie swojego stanowiska przytoczył tezę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2002 r. sygn. akt II SA 2902/01. W świetle powyższego wnioskodawca nie spełniał warunków do uzyskania prawa do świadczenia przedemerytalnego przyznawanego na podstawie art. 37k ustawy, gdyż w dniu rejestracji tj. 30 lipca 2004 r. nie spełniał warunków uznania go za osobę bezrobotną.

Z decyzją Wojewody nie zgodził się J. M. wnosząc skargę do sądu administracyjnego. Skarżący powtórzył argumentację przytoczoną w odwołaniu, ponadto wskazał, iż powołanie się przez organ II instancji na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2002 r. jest nieadekwatne z trzech powodów. Po pierwsze uległ zmianie przepis art. 8 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Z treści tego przepisu wynika, iż za osobę prowadzącą działalność gospodarczą uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej. Po drugie w uzasadnieniu wyroku mówi się o jednoosobowej spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Spółka, której udziałowcem jest skarżący posiada dwóch wspólników. Drugi wspólnik jest również pracownikiem spółki. Po trzecie zarząd spółki ustanowił zgodnie z przepisami Kodeksu handlowego prokurę oraz pełnomocnika do prowadzenia bieżącej działalności gospodarczej. W tej sytuacji zarząd spółki nie musi wykonywać wszystkich czynności na bieżąco, co pozwala zarządowi na funkcjonowanie podmiotu bez ingerencji Prezesa Zarządu. Zarząd ogranicza się do wykonywania bieżącej kontroli ponoszonych kosztów i osiąganych przychodów przez Spółkę.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Organ II instancji dodatkowo wskazał, iż z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, iż skarżący nadal prowadzi sprawy spółki, której jest Prezesem i współudziałowcem.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem. Usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko w przypadku, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organ naruszył prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). W sprawie niniejszej, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził w toku kontroli legalności aktów podjętych w postępowaniu administracyjnym naruszenia przepisów prawa określonego w treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy.

Zgodnie z art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252) z dniem l sierpnia 2004 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przejmuje zadania związane z przyznawaniem i wypłatą świadczeń przedemerytalnych. Stosownie jednak do treści art. 29 ust. 3 tejże ustawy, powiatowe urzędy pracy do dnia przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych ustalają i wypłacają świadczenia przedemerytalne osobom zarejestrowanym w powiatowych urzędach pracy do dnia przejęcia na zasadach określonych w przepisach ustawy, o której mowa w ust. 2. Na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy osoby, które do dnia przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych zarejestrowały się w urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego nabywają to prawo na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514, z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy z 30 kwietnia 2004 r. Dodatkowo ustawodawca w art. 30 ust. 1 wskazał, iż do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Przez sprawy wszczęte i niezakończone rozumie się również wnioski o ustalenie prawa do świadczenia przedemerytalnego złożone przed dniem przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych podlegające rozpatrzeniu po dniu przejęcia w związku z art. 371 ust. 2 i art. 27 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Z powyższych zapisów ustawy o świadczeniach przedemerytalnych wynika, iż pomimo, że decyzje organów zostały wydane już po dniu l sierpnia 2004 r. to jednak w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a właściwym organem do ustalenia świadczenia przedemerytalnego był w pierwszej instancji był Starosta S.

Zgodnie z art. 37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu świadczenie przedemerytalne przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 9, osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli spełnia ona dodatkowo jedną z przesłanek określonych w punktach l - 5 ustępu pierwszego tego artykułu. W zaskarżonej decyzji przyjęto, iż skarżący spełnia określone w art. 37k ust. 1 pkt 2 ustawy wymogi co do wieku oraz okresu uprawniającego do emerytury. Stosunek pracy został także rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy, a skarżący był zatrudniony w tym zakładzie powyżej sześciu miesięcy. Organ odwoławczy podtrzymuje natomiast stanowisko, że skarżący w momencie rejestracji nie spełniał warunków koniecznych do uzyskania statusu osoby bezrobotnej. Stosownie do art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu "bezrobotnym - oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie, z zastrzeżeniem lit. g, nieuczącą się w szkole w systemie dziennym, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania (stałego lub czasowego) powiatowym urzędzie pracy, spełniająca dodatkowo przesłanki określone od litery "a" do,j" tego przepisu. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że skarżący nie mógł zostać uznany za osobę bezrobotną, gdyż w dniu rejestracji nie był zdolny i gotowy do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. W dniu 30 lipca 2004 r. skarżący nadal pełnił funkcję Prezesa Zarządu "A" Sp. z o.o. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 lutego 2002 r. sygn. akt II SA 2902/01 wyraził pogląd prawny, iż "pełnienie funkcji w zarządzie spółki prawa handlowego, nawet w przypadku niepobierania wynagrodzenia z tego tytułu, powoduje brak pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia, a zatem osoba ta nie spełnia podstawowych przesłanek z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu". W uzasadnieniu tego wyroku wskazano nadto, iż "zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f bezrobotnym jest ten, kto spełniając inne warunki przedmiotowe, nie prowadzi pozarolniczej działalności gospodarczej. W myśl przepisów kodeksu spółek handlowych (art. 201 § 1), zarząd jako jedyny organ prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę. Oznacza to, że w zakresie działalności gospodarczej jest on jedynym upoważnionym do prowadzenia tejże działalności. W niniejszej sprawie działalność ta prowadzona może być tylko przez skarżącego, gdyż jest on jedynym członkiem - prezesem zarządu spółki. Okoliczność, iż spółka nie przynosi zysków, że działalność jest nierentowna, spółka jest w trudnej sytuacji finansowej, nie wpływa na ocenę, iż skarżący jest prowadzącym działalność gospodarczą spółki". Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela to stanowisko. Z wyjaśnień skarżącego wynika, iż w spółce zatrudnia obecnie 15 osób, ponadto w spółce ustanowiono prokurę. Skarżący nie może zaś zrezygnować z funkcji prezesa spółki, ze względu na zapisy ustawy z dnia 13 października 1994 r. o biegłych rewidentach i ich samorządzie (Dz. U. z 2001 r. Nr 31, poz. 359 ze zm.). Z akt sprawy wynika ponadto, iż skarżący po rozwiązaniu stosunku pracy nadal wykonywał czynności związane z reprezentowaniem "A" Spółka Komandytowe-Akcyjna przed Powiatowym Urzędem Pracy w zakresie pełnomocnictwa z dnia 4 listopada 2002 r. udzielonego Spółce "A" i skarżącemu jako biegłemu rewidentowi. Skarżący przed tym urzędem dokonywał także innych czynności związanych z prowadzeniem spraw Spółki "A". Powyższe fakty wskazują, iż skarżący w dalszym ciągu prowadzi spółkę w sposób czynny, co oznacza brak gotowości do podjęcia zatrudnienia w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Przy czym bez znaczenia w sprawie jest dokładny zakres obowiązków związanych z pełnieniem funkcji prezesa zarządu. Zakres ten został bowiem określony w art. 201 § 1 Kodeksu spółek handlowych, jako prowadzenie spraw spółki i jej reprezentowanie na zewnątrz. Wyjaśnienie skarżącego o tym, iż spółka przekazała sprawy związane z prowadzeniem jej spraw prokurentowi oraz pełnomocnikowi nie zmieniają faktu, iż to zarząd uprawniony jest to prowadzenia spraw spółki. Ustanowienie prokury dodatkowo wskazuje, iż spółka działa i wymaga dodatkowego zaangażowania ludzi do prowadzenia jej spraw. Należy także wskazać, iż skarżący zajmuje stanowisko, na którym do tej pory był zatrudniony na pełnym etacie. Należy więc przyjąć, iż spełniłby on warunki do uzyskania statusu osoby bezrobotnej w przypadku, gdyby wraz rozwiązaniem stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy zaprzestał sprawowania funkcji prezesa zarządu.

W ocenie Sądu nie są zasadne pozostałe argumenty przedstawione przez skarżącego wskazujące, iż w sprawie brak było podstaw prawnych do powołania się na wyżej wymieniony wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2002 r. Po pierwsze bez znaczenia jest fakt nowelizacji art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.). Treść tego przepisu wskazuje kto w rozumieniu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych prowadzi działalność gospodarczą. Jest to m.in. wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Sytuacja prawna uregulowana w tym przepisie faktycznie nie dotyczy skarżącego, skoro Spółka, której jest udziałowcem nie jest spółką jednoosobową. Niemniej jednak wspomniany wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego dotykał zupełnie innej kwestii. Mianowicie wskazywał on, iż nie można uznać za gotową do podjęcia zatrudnienia osoby, która pełni funkcję prezesa zarządu, a do pojęcia prowadzenia działalności gospodarczej odnosił się w zakresie ustalonym w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Ponadto, gdyby skarżący był jedynym wspólnikiem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością podlegałby obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu z tego tytułu i z mocy art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy jako osoba podlegająca takiemu ubezpieczeniu nie mógłby uzyskać statusu osoby bezrobotnej. Niezasadne są także zarzuty skargi, iż wspomniany wyrok można odnosić jedynie do spółki jednoosobowej. Jak wspomniano wyżej, w wyroku tym ustalono sytuację prawną członka jednoosobowego zarządu spółki prawa handlowego, a na zakres tychże obowiązków nie wpływa liczba wspólników, gdyż w każdej spółce z o.o. zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje ją na zewnątrz.

Mając powyższe na uwadze należy uznać, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Należało zatem na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę oddalić.