II SA/Ol 109/15 - Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie - OpenLEX

II SA/Ol 109/15 - Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1663208

Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 31 marca 2015 r. II SA/Ol 109/15

UZASADNIENIE

Sentencja

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Wojewody "(...)" z dnia "(...)" Nr "(...)" w przedmiocie wymeldowania postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy.

Uzasadnienie faktyczne

We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu, skarżący - S. S. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu podniósł, iż jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Pomimo posiadanych kwalifikacji i doświadczenia zawodowego urząd pracy nie dysponuje dla niego żadną ofertą pracy. Dodał, iż jest ojcem samotnie wychowującym dwoje dzieci, z którymi wspólnie mieszka. Powołał się na skomplikowany charakter sprawy i nieznajomość prawa oraz prawo do sądu. Stwierdził, że nie posiada majątku, który mógłby spieniężyć z przeznaczeniem na opłacenie kosztów postępowania. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący w rubryce nr 6 wykazał dzieci - "(...)", natomiast w rubryce nr 10 - dochody rodziny z tytułu zasiłków rodzinnych i świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dwoje dzieci w łącznej kwocie "(...)" oraz z tytułu pracy dorywczej w kwocie "(...)". "(...)". W rubrykach nr 9 i 11 skarżący dodał, iż mieszka wraz z dziećmi w wynajmowanym mieszkaniu i ponosi wydatki na czynsz ("(...)") oraz prąd, telewizję, Internet, gaz w łącznej kwocie "(...)". Resztę pieniędzy wydaje na żywność, leki i odzież. W przedmiotowym oświadczeniu skarżący nie wykazał żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych.

W związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej skarżącego i jego rodziny oraz wyjaśnienia wątpliwości powstałych na tle złożonego przez niego oświadczenia, skarżący wezwany został do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących wynajmowanego obecnie lokalu mieszkalnego; statusu skarżącego jako osoby bezrobotnej; dochodów wykazanych w rubryce nr 10 i ewentualnych innych niż wykazane w tej rubryce; ewentualnego korzystania z innych niż wykazane świadczeń socjalnych lub pomocy udzielanej przez jakiekolwiek instytucje, osoby trzecie lub członków rodziny; ponoszonych wydatków, a ponadto wyciągów z rachunków bankowych. W wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy.

W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie, skarżący przedłożył pismo procesowe, w którym oświadczył, iż córki nie mają dochodu, on natomiast jest od dnia "(...)" osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Wskazując powody braku zaufania do pracowników socjalnych, stwierdził, iż nie pobiera żadnych zasiłków z ośrodka pomocy społecznej. Odpowiadając na wezwanie do przedłożenia kopii dokumentów, z których wynikają wysokość brutto/netto i źródła dochodów z tytułu pracy dorywczej za okresy od 1 lipca do 31 grudnia 2014 r. oraz od 1 stycznia do 31 marca 2015 r., skarżący oświadczył: "nie posiadam żadnych dokumentów urzędowych potwierdzających dochód z pracy dorywczej. Dysponuję jedynie zaświadczeniem ze składką zdrowotną (...) w kwocie "(...)". Ponadto prowadzę (...) brudnopis z zapiskami z poszczególnych dni dlatego wiem, że: od 1 stycznia 2015 r. do dnia (...) 23 marca 2015 r. dochód z pracy dorywczej wyniósł: "(...)" + "(...)" składka zdrowotna (...). (...) od dnia 1 lipca 2014 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. uzyskałem dochód w wysokości składka zdrowotna wraz z pracą dorywczą "(...)" + "(...)". Powyższe oświadczam pod groźbą art. 233 k.k." Odnosząc się do kwestii dochodów 3-osobowej rodziny i jej wydatków, skarżący wskazał, iż od stycznia 2015 r. dochód wynosi przeciętnie "(...)" miesięcznie. Kwotę pozostałą po opłaceniu czynszu w wysokości "(...)", przeznacza na żywność, leki, prąd, TV, Internet i odzież. Skarżący stwierdził, iż dba o dom i dzieci. Dodał, iż uzyskuje drobną pomoc rzeczową od dziadków w postaci jajek i warzyw w sezonie. Oświadczył, iż nie ma kredytów i pożyczek, nie ma też rachunków bankowych, poza jednym, który jest zajęty przez komornika i którego nie można zlikwidować, pomimo braku ciążących na nim obecnie zobowiązań. "Nie ma tam żadnych przelewów, wpłat lokat od kilku lat."

Do przedmiotowego pisma skarżący załączył zaświadczenie z urzędu pracy, z którego wynika, iż odprowadzono za niego składkę zdrowotną w kwocie "(...)" oraz kopie: umowy najmu lokalu mieszkalnego (dodając w oświadczeniu, iż w lokalu tym jest obecnie zameldowany wraz z córkami), decyzji o przyznaniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego ("(...)"), decyzji o przyznaniu zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami oraz "(...)" postanowienia i ugody w sprawie ustaleniu miejsca pobytu dzieci.

W świetle art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje natomiast, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek, czy też tylko niektórych kosztów postępowania. Składając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 p.p.s.a.), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji materialnej.

W niniejszej sprawie, pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach niezastosowania się do wezwania, skarżący nie przedłożył wszystkich żądanych dokumentów źródłowych. Skarżący odpowiedział wprawdzie na wezwanie, lecz na podstawie przedłożonych przez niego dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych nie jest możliwe ustalenie w sposób nie budzący wątpliwości jak kształtuje się rzeczywista sytuacja materialna jego i jego rodziny.

W pierwszej kolejności, stwierdzić należy, iż w warunkach niniejszej sprawy niewyjaśniona pozostaje w pełni kwestia wysokości rzeczywistego dochodu 3-osobowej rodziny. Zauważyć należy, iż skarżący udokumentował dochód z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego i świadczeń rodzinnych w łącznej kwocie "(...)", lecz - pomimo wezwania - nie przedłożył jakichkolwiek dokumentów, z których wynika wysokość brutto/netto oraz źródła dochodów z tytułu podejmowanej przez niego pracy dorywczej, które to stanowią główne źródło utrzymania jego rodziny. Skarżący oświadczył wprawdzie, iż "nie posiada żadnych dokumentów urzędowych potwierdzających dochód z pracy dorywczej", lecz nie wskazał jednocześnie przyczyn, dla których nie jest w stanie zdobyć dokumentów, z których wynikać miały - zgodnie z wezwaniem - wysokość brutto/netto oraz źródła jego dochodów z tytułu pracy dorywczej za wskazane w nim okresy, szczególnie że ich wybór pozostawiono w wezwaniu skarżącemu. Dodać należy, iż w dodatkowym oświadczeniu, skarżący wskazał: "dysponuję jedynie zaświadczeniem ze składką zdrowotną (...) w kwocie "(...)"", lecz zauważyć należy, iż przedmiotowe zaświadczenie to zaświadczenie z urzędu pracy, z którego wynika, iż odprowadzono za skarżącego składkę zdrowotną w kwocie "(...)". Wskazać należy, iż żądane w trybie art. 255 p.p.s.a. dokumenty źródłowe służyć mają zweryfikowaniu m.in. złożonego przez stronę oświadczenia o dochodach. W niniejszej sprawie, nieprzedłożenie jakichkolwiek dokumentów źródłowych dotyczących dochodów skarżącego z tytułu pracy dorywczej uniemożliwia zweryfikowanie jego oświadczeń w tym zakresie, uniemożliwia też tym samym ocenę, jak w pełni kształtuje się rzeczywista sytuacja finansowa jego rodziny.

W dalszej kolejności zauważyć należy, iż na ocenę sytuacji finansowej strony ma wpływ nie tylko wysokość jej dochodu, ale również wysokość i rodzaj ponoszonych przez nią wydatków. W niniejszej sprawie, skarżący - pomimo wezwania - nie przedłożył natomiast jakichkolwiek dokumentów potwierdzających fakt ponoszenia określonych w dodatkowym oświadczeniu wydatków, co nie pozwalała zweryfikować także oświadczenia skarżącego co do wysokości i przeznaczenia ponoszonych przez jego rodzinę wydatków. Podkreślić jednocześnie należy, iż skarżący również w tym przypadku w żaden sposób nie wyjaśnił przyczyny nieprzedłożenia żądanych dokumentów źródłowych we wskazanym zakresie.

Pomimo wezwania, skarżący nie przedłożył także wyciągów z posiadanego rachunku bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy. Wskazał wprawdzie, iż jest on zajęty przez komornika i "nie ma tam żadnych przelewów, wpłat lokat od kilku lat", lecz fakt zajęcia rachunku bankowego przez komornika nie stoi na przeszkodzie uzyskaniu wyciągów z tego rachunku, a skarżący nie wskazał jakichkolwiek powodów, dla których nie jest możliwe przedłożenie żądanych wyciągów.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że nieprzedłożenie wszystkich żądanych dokumentów źródłowych, mających istotny wpływ na ocenę sytuacji materialnej skarżącego i jego rodziny, uniemożliwia uwzględnienie jego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Uniemożliwia bowiem zweryfikowanie oświadczeń skarżącego dotyczących sytuacji materialnej i stwierdzenie w sposób nie budzący wątpliwości, że rzeczywiście nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania w niniejszej sprawie, czy to w całości, czy też w części, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny. Prawo pomocy jest natomiast instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do stron, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że nie posiadają żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla nich obiektywnie niemożliwe, czego w warunkach niniejszej sprawy skarżący nie uczynił.

W konsekwencji, w warunkach niniejszej sprawy, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.